Հիշարժան տարեթվեր 2016

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է արդյունաբերական միջավայրում աշխատող անձնակազմի առողջական վիճակի, մասնավորապես թերապևտիկ պրոֆիլի հիվանդությունների տարածվածության և դրանց ձևավորման գործոնների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ Zangezur Copper and Molybdenum Combine աշխատակիցների օրինակով։ Գրքում վերլուծվում են արտադրական միջավայրի ազդեցությունները առողջության վրա, այդ թվում՝ փոշու, ծանր մետաղների, աղմուկի և աշխատանքային ծանրաբեռնվածության գործոնները, որոնք կարող են նպաստել շնչառական, սրտանոթային և մարսողական համակարգերի հիվանդությունների զարգացմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է կլինիկական և վիճակագրական հետազոտությունների արդյունքներ՝ բացահայտելով հիվանդացության կառուցվածքը, ռիսկի խմբերը և մասնագիտական հիվանդությունների ձևավորման հնարավոր պատճառահետևանքային կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելիչ միջոցառումների կազմակերպմանը՝ ներառյալ աշխատանքային պայմանների բարելավումը, առողջապահական մոնիթորինգի համակարգի ներդրումը, պարբերական բժշկական զննությունները և առողջապահական կրթական ծրագրերը աշխատողների համար։ Գրքում քննարկվում են նաև արդյունաբերական բժշկության և հանրային առողջապահության ժամանակակից մոտեցումները, որոնք ուղղված են արտադրական ռիսկերի նվազեցմանը և աշխատուժի առողջության պահպանմանը։ Աշխատությունը օգտակար է բժիշկների, աշխատանքի հիգիենայի մասնագետների, հանրային առողջապահության աշխատողների, արդյունաբերական ձեռնարկությունների ղեկավարների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են մասնագիտական հիվանդությունների կանխարգելման և աշխատանքի անվտանգության համակարգերի կատարելագործմամբ։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է տնտեսական բարեփոխումների նպատակների, ուղղությունների և դրանց իրականացման գործընթացում պետության դերակատարության ուսումնասիրությանը՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության տնտեսական համակարգի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում տնտեսության կառուցվածքային վերափոխումների անհրաժեշտությունը, պետական կարգավորման և շուկայական մեխանիզմների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև սոցիալ-տնտեսական զարգացման նպատակներին հասնելու համար կիրառվող քաղաքականության ընդհանուր սկզբունքներն են։ Քննության են առնվում տնտեսական բարեփոխումների այնպիսի նպատակներ, ինչպիսիք են արտադրության արդյունավետության բարձրացումը, տնտեսական աճի խթանումը, զբաղվածության ընդլայնումը, ներդրումային ակտիվության բարելավումը, մրցակցային միջավայրի զարգացումը և բնակչության սոցիալական պաշտպանության ապահովումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետության՝ որպես տնտեսական քաղաքականություն մշակող, հանրային ռեսուրսներ կառավարող և տնտեսական հարաբերությունների ինստիտուցիոնալ պայմաններ ձևավորող սուբյեկտի գործառույթներին։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել պետական և մասնավոր հատվածների հարաբերակցության, սեփականության կառուցվածքի փոփոխությունների, պետական ձեռնարկությունների վերափոխման, ֆինանսական համակարգի զարգացման և տնտեսության տարբեր ոլորտներում կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հարկաբյուջետային, դրամավարկային, ներդրումային և սոցիալական քաղաքականությունների փոխկապակցվածությունը տնտեսական բարեփոխումների ընդհանուր ռազմավարության հետ։ Իրանի տնտեսության օրինակով կարող են դիտարկվել նաև բնական ռեսուրսներից ստացվող եկամուտների նշանակությունը, տնտեսության բազմազանեցման անհրաժեշտությունը, մասնավոր ձեռնարկատիրության զարգացման պայմանները և արտաքին տնտեսական հարաբերությունների ազդեցությունը ներքին տնտեսական գործընթացների վրա։ Բարեփոխումների արդյունավետությունը դիտարկվում է ոչ միայն մակրոտնտեսական ցուցանիշների փոփոխության, այլև եկամուտների բաշխման, զբաղվածության, սոցիալական կայունության և բնակչության բարեկեցության տեսանկյունից։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել պետական միջամտության սահմանների և շուկայական ինքնակարգավորման հնարավորությունների վերաբերյալ տեսական մոտեցումների համեմատությանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է տնտեսական քաղաքականության, պետական կարգավորման, զարգացման տնտեսագիտության և ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել տնտեսական բարեփոխումների նպատակների ձևավորման տրամաբանությունը և պետության գործառույթների նշանակությունը կառուցվածքային ու սոցիալ-տնտեսական վերափոխումների իրականացման ընթացքում։

Химия

Նյութը ուսումնասիրում է այն եղանակները, որոնց միջոցով ջրից հեռացվում են մակերևութային ակտիվ նյութերը (ՄԱՆ)՝ այսինքն՝ օճառների, լվացող միջոցների և արդյունաբերական այլ միացությունների մնացորդները, որոնք կարող են վնասել շրջակա միջավայրը և ջրային էկոհամակարգերը։ Հիմնական բովանդակություն Մակերևութային ակտիվ նյութերի բնույթը Ներկայացվում են ՄԱՆ-երի քիմիական հատկությունները, դրանց կիրառությունները կենցաղում և արդյունաբերությունում, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ջրի որակի վրա։ Աղտոտման ազդեցությունները Դիտարկվում է, թե ինչպես են այս նյութերը առաջացնում փրփուրի կուտակում, նվազեցնում ջրի թթվածնի պարունակությունը և խախտում ջրային օրգանիզմների բնական կենսագործունեությունը։ Մաքրման մեթոդներ Նյութը ներկայացնում է ջրի մաքրման հիմնական եղանակները՝ ֆիզիկական (ֆիլտրացիա, նստեցում), քիմիական (օքսիդացում, կոագուլյացիա), կենսաբանական (միկրոօրգանիզմների միջոցով քայքայում)։ Բնապահպանական նշանակություն Շեշտվում է ջրի մաքրության պահպանման և էկոլոգիական հավասարակշռության ապահովման կարևորությունը։ Նյութի հիմնական գաղափարը Նյութը ցույց է տալիս, որ մակերևութային ակտիվ նյութերով ջրերի աղտոտումը լուրջ բնապահպանական խնդիր է, և դրա արդյունավետ լուծումը պահանջում է համակցված քիմիական, ֆիզիկական և կենսաբանական մոտեցումներ։

Информатика

Այս աշխատանքը նվիրված է թվային մեծ ինտեգրալային սխեմաների (VLSI) ավտոմատացված տրամաբանական մոդելավորման առաջադեմ մոտեցումների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հետտոպոլոգիական վերլուծության մեթոդներին և դրանց կիրառությանը բարձր բարդության միկրոսխեմաների նախագծման գործընթացում։ Հեղինակը վերլուծում է սխեմաների տրամաբանական ներկայացման ձևերը՝ շեշտադրելով կառուցվածքային տոպոլոգիայից անկախ մոդելավորման մեխանիզմները, որոնք թույլ են տալիս գնահատել համակարգի վարքագիծը անկախ ֆիզիկական կապերի մանրամասներից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ավտոմատացված սինթեզի և վերլուծության ալգորիթմներին, որոնք օգտագործվում են սխալների հայտնաբերման, ազդանշանների տարածման և ժամանակային սահմանափակումների գնահատման համար։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև թվային սխեմաների մոդելավորման ձևական մեթոդները՝ ներառյալ բուլյան ալգեբրան, վիճակային մեքենաների մոդելները և հավանականական մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս բարձր ճշգրտությամբ նկարագրել բարդ ինտեգրալ համակարգերի աշխատանքը։ Ներկայացվում են ծրագրային գործիքների և CAD համակարգերի կիրառման հնարավորությունները՝ նախագծման ավտոմատացման, օպտիմալացման և վավերացման գործընթացներում։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է խոշորապանելային շենքերի հաշվարկման մեթոդների ուսումնասիրությանը ստատիկ և դինամիկ ազդեցությունների պայմաններում՝ շինարարական մեխանիկայի և սեյսմակայուն շինարարության խնդիրների համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել կամ հիմնավորել այնպիսի հաշվարկային մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատել բազմահարկ խոշորապանելային շենքերի կրող համակարգերի աշխատանքը տարբեր տեսակի բեռնվածքների և ազդեցությունների դեպքում։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում շենքի կառուցվածքային տարրերի՝ պատային պանելների, միջհարկային ծածկերի, միացումների և այլ կրող բաղադրիչների փոխազդեցությանը, քանի որ ամբողջ համակարգի իրական վարքը մեծապես պայմանավորված է ոչ միայն առանձին տարրերի ամրությամբ, այլև դրանց տարածական համատեղ աշխատանքով։ Ստատիկ հաշվարկների շրջանակում ուսումնասիրվում է մշտական և ժամանակավոր բեռների ազդեցությունը, ներառյալ շենքի սեփական քաշը, օգտակար բեռնվածքները և այլ հաշվարկային ազդեցություններ։ Դրանց միջոցով որոշվում են կառուցվածքային տարրերում առաջացող ներքին ուժերը, լարումները և դեֆորմացիաները, ինչպես նաև ստուգվում են ամրության, կոշտության և կայունության պահանջները։ Դինամիկ ազդեցությունների դեպքում խնդիրը զգալիորեն բարդանում է, քանի որ անհրաժեշտ է հաշվի առնել շենքի տատանողական հատկությունները, սեփական տատանումների հաճախականությունները և ձևերը, զանգվածների ու կոշտությունների բաշխումը, ինչպես նաև արտաքին դինամիկ ազդեցության բնույթը։ Հատկապես կարևոր է սեյսմիկ ազդեցությունների հաշվարկը, քանի որ երկրաշարժի ժամանակ խոշորապանելային շենքի տարրերի միջև առաջանում են փոփոխական և տարածական բնույթի ուժեր, որոնք կարող են էապես տարբերվել ստատիկ բեռնվածության պայմաններում առաջացող ուժերից։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են կիրառվել շենքի հաշվարկային սխեմաների իդեալականացման, վերջավոր տարրերի մեթոդի, մաթեմատիկական մոդելավորման և թվային հաշվարկների մեթոդներ։ Կառուցվածքի մոդելը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ինչպես առանձին պանելների, այնպես էլ ամբողջ շենքի տարածական աշխատանքի առանձնահատկությունները։ Կարևոր խնդիր է նաև պանելների միացումների ճիշտ մոդելավորումը, քանի որ դրանց կոշտությունն ու դեֆորմացիոն հատկությունները կարող են զգալի ազդեցություն ունենալ ամբողջ շենքի հաշվարկային արդյունքների վրա։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև հաշվարկային մոդելների ընտրության հարցին՝ պարզեցված հարթ մոդելներից մինչև ամբողջական տարածական մոդելներ։ Տարբեր մոդելների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել հաշվարկի ճշգրտությունն ու կիրառելիության սահմանները և որոշել, թե որ դեպքերում կարելի է օգտագործել պարզեցված մոտեցումներ, իսկ երբ անհրաժեշտ է կատարել ավելի բարդ դինամիկ հաշվարկ։ Դինամիկ հաշվարկների ժամանակ կարևոր նշանակություն ունեն նաև ռեզոնանսային երևույթների, տատանումների ամպլիտուդների, շենքի բնական հաճախականությունների և էներգիայի կլանման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Այս գործոնների հաշվառումը թույլ է տալիս ավելի հիմնավորված գնահատել կառուցվածքի վարքը ուժեղ դինամիկ ազդեցությունների ժամանակ։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կապված է խոշորապանելային շենքերի նախագծման, վերակառուցման և տեխնիկական վիճակի գնահատման հետ։ Հաշվարկային մեթոդների կատարելագործումը կարող է նպաստել նյութերի ավելի արդյունավետ օգտագործմանը, կառուցվածքային լուծումների օպտիմալացմանը և շենքերի անվտանգության բարձրացմանը։ Հատկապես կարևոր է նման մոտեցումների կիրառումը սեյսմիկ ակտիվ տարածքներում կառուցվող կամ շահագործվող շենքերի համար, որտեղ դինամիկ ազդեցությունների ճիշտ գնահատումը շինարարական անվտանգության առանցքային պայմաններից է։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել շինարարական մեխանիկայի, կառուցվածքային ճարտարագիտության, սեյսմակայուն շինարարության և շենքերի նախագծման մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է խոշորապանելային շենքերի ստատիկ և դինամիկ հաշվարկը որպես փոխկապակցված խնդիրների համալիր՝ ընդգծելով կառուցվածքի տարածական աշխատանքի, տարրերի և միացումների փոխազդեցության, տատանողական բնութագրերի և արտաքին ազդեցությունների ճիշտ մոդելավորման նշանակությունը շենքերի ամրության, կայունության և շահագործման անվտանգության ապահովման գործում։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է քրոնիկական սեկրետոր միջին օտիտի տարբեր փուլերում առաջացող վեստիբուլյար խանգարումների ուսումնասիրությանը և դրանց կլինիկական առանձնահատկությունների գնահատմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել, թե ինչպես կարող են միջին ականջի երկարատև բորբոքային և հեղուկային փոփոխությունները կապված լինել հավասարակշռության համակարգի աշխատանքի խանգարումների հետ, ինչպես նաև բացահայտել այդ փոփոխությունների հնարավոր դրսևորումները հիվանդության տարբեր փուլերում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել հիվանդների գանգատները, հիվանդության տևողությունը, ականջի ախտահարման առանձնահատկությունները և վեստիբուլյար ֆունկցիայի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գլխապտույտի, հավասարակշռության անկայունության, տարածական կողմնորոշման դժվարությունների և շարժման ընթացքում առաջացող անհարմարության նման ախտանշանների գնահատմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հիվանդության տարբեր փուլերի համեմատական ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե արդյոք վեստիբուլյար համակարգի ֆունկցիոնալ փոփոխություններն ունեն որոշակի փուլային բնույթ և ինչպես են դրանք փոխկապակցված միջին ականջի պաթոլոգիական գործընթացների հետ։ Աշխատանքում կարող են կիրառվել կլինիկական զննում, լսողական և վեստիբուլյար ֆունկցիայի գնահատման հատուկ մեթոդներ, ինչպես նաև գործիքային հետազոտություններ՝ հավասարակշռության համակարգի վիճակի վերաբերյալ օբյեկտիվ տվյալներ ստանալու համար։ Ստացված արդյունքների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել քրոնիկական սեկրետոր միջին օտիտի ժամանակ առաջացող ֆունկցիոնալ փոփոխությունների մասին և գնահատել դրանց կլինիկական նշանակությունը։ Կարևոր է նաև հիվանդության ախտորոշման և բուժման մարտավարության կատարելագործման տեսանկյունը, քանի որ վեստիբուլյար ֆունկցիայի գնահատումը կարող է լրացնել լսողական համակարգի ուսումնասիրությունը և օգնել ավելի ամբողջական գնահատել հիվանդի վիճակը։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել հիվանդության տարբեր փուլերի ժամանակին հայտնաբերմանը, վեստիբուլյար խանգարումների ավելի նպատակային գնահատմանը և բուժման արդյունքների վերահսկմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել քիթ-կոկորդ-ականջաբաններին, օտոլոգներին, աուդիոլոգներին, վեստիբուլոլոգիայի ոլորտի մասնագետներին, բժշկական հետազոտողներին, կլինիկական օրդինատորներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։