Հողային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում (Արագածոտնի մարզի օրինակով)

Культура

Հրատարակությունը նվիրված է գրադարանային գործում նոր մոտեցումների, ընթերցողների հետ աշխատանքի կատարելագործման և գիրքը հասարակության հնարավորինս լայն շրջանակներին հասանելի դարձնելու խնդիրներին։ Աշխատության կենտրոնում գրքի և ընթերցողի միջև կապի ամրապնդման գաղափարն է, որի շրջանակում գրադարանը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գրքերի պահպանման ու տրամադրման վայր, այլև որպես հասարակության մշակութային և կրթական կյանքի ակտիվ մասնակից։ Նյութում կարևոր տեղ է հատկացվում այնպիսի գրադարանային ծառայությունների և աշխատանքի ձևերի ներկայացմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս գիրքը հասցնել տարբեր սոցիալական և տարիքային խմբերի՝ հատկապես այն մարդկանց, ովքեր որևէ պատճառով սահմանափակ հնարավորություններ ունեն գրադարանային ֆոնդերից օգտվելու համար։ Հրատարակությունը կարող է անդրադառնալ գրադարանների աշխատանքի կազմակերպման նոր ձևերին, ընթերցողների պահանջների ուսումնասիրությանը, գրականության նպատակային ընտրությանը, գրքի տարածման և քարոզչության արդյունավետ մեթոդներին, ինչպես նաև գրադարանային միջոցառումների կազմակերպմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ընտանիքի՝ որպես ընթերցանության մշակույթի ձևավորման հիմնական միջավայրի դիտարկումը։ Ընտանիքում ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորումը կարող է նպաստել երեխաների մտավոր զարգացմանը, բառապաշարի հարստացմանը, կրթական հետաքրքրությունների ընդլայնմանը և գրքի նկատմամբ երկարաժամկետ դրական վերաբերմունքի ստեղծմանը։ Այդ պատճառով գրադարանային աշխատանքի մեջ ընտանիքների ներգրավումը ներկայացվում է որպես ընթերցանության տարածման կարևոր ուղղություն։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների համար՝ ծանոթանալու ընթերցողների սպասարկման և գրքի հանրահռչակման տարբեր մեթոդներին, ինչպես նաև գրադարանային աշխատանքը համայնքի կարիքներին համապատասխան կազմակերպելու եղանակներին։ Կարևորվում է նաև գրադարանի և տեղական համայնքի միջև ակտիվ համագործակցության անհրաժեշտությունը։ Գրադարանը կարող է հանդես գալ որպես կրթական, մշակութային և տեղեկատվական կենտրոն՝ կազմակերպելով գրքի ցուցադրություններ, ընթերցանության միջոցառումներ, հանդիպումներ, քննարկումներ և այլ նախաձեռնություններ, որոնց միջոցով գիրքը դառնում է համայնքային կյանքի բնական մասը։ Հրատարակության ընդհանուր գաղափարը հիմնված է այն համոզման վրա, որ գրքի հասանելիությունը և ընթերցանության խթանումը կարևոր են հասարակության կրթական ու մշակութային զարգացման համար։ Այդ նպատակին հասնելու համար անհրաժեշտ է ոչ միայն ունենալ հարուստ գրքային ֆոնդ, այլև մշակել ընթերցողին հասնելու նոր ուղիներ, ուսումնասիրել նրա հետաքրքրությունները և գրադարանային ծառայությունները դարձնել առավել բաց ու մատչելի։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը կարող է դիտարկվել որպես գրադարանային գործի զարգացման և ժամանակակից ընթերցողին ավելի արդյունավետ սպասարկելու վերաբերյալ գործնական ու մեթոդական նշանակություն ունեցող նյութ։ Այն հետաքրքրություն կարող է ներկայացնել գրադարանավարների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, մանկավարժների և ընթերցանության մշակույթի զարգացման հարցերով զբաղվող մասնագետների համար՝ որպես գրքի տարածման և գրադարանային ծառայությունների կատարելագործման գաղափարների աղբյուր։

Литература

Գեղարվեստական և հոգեբանական-դաստիարակչական բնույթի ստեղծագործություն է, որտեղ հեղինակը կենտրոնանում է «ապրել» գաղափարի բազմաշերտ իմաստների վրա՝ որպես ոչ միայն կենսաբանական գոյություն, այլև գիտակցված ընտրություն, ներքին ուժ և հոգևոր վերածնունդ։ Գրքում ներկայացվում են կյանքի դժվարությունների, ցավի, կորուստների և հույսի պահերի միջոցով ձևավորվող մարդկային փորձառությունները՝ ընդգծելով, որ նույնիսկ ամենածանր իրավիճակներում մարդը կարող է գտնել առաջ շարժվելու պատճառ և իմաստ։ Սաթենիկ Ղազարյանը պատկերավոր և զգացմունքային լեզվով բացահայտում է մարդու ներաշխարհը՝ շեշտելով ինքնասիրության, հավատքի, համբերության և կյանքի նկատմամբ սիրո կարևորությունը։ Ստեղծագործությունը ունի նաև դաստիարակչական շերտ՝ ընթերցողին մղելով գնահատել կյանքի փոքր ուրախությունները, հաղթահարել վախերը և չկորցնել ներքին լույսը դժվարությունների մեջ։ Գիրքը առանձնանում է պարզ, բայց խորքային արտահայտչամիջոցներով և հոգեբանական մոտեցմամբ, ինչը այն դարձնում է հասանելի և ազդեցիկ տարբեր տարիքի ընթերցողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է ավիափոխադրումներ իրականացնող կազմակերպությունների տնտեսական և կառավարչական արդյունավետության գնահատմանը և դրա բարձրացման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի քաղաքացիական ավիացիայի ոլորտի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում ավիաընկերության ֆինանսական, գործառնական, կազմակերպական և շուկայական գործունեության փոխկապակցվածությունն է, քանի որ ոլորտի արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն եկամուտների և ծախսերի հարաբերակցությամբ, այլև օդանավերի օգտագործման մակարդակով, երթուղային ցանցի կառուցվածքով, ուղևորահոսքով, սպասարկման որակով, մրցակցային միջավայրով և կառավարման համակարգով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ծախսերի կառուցվածքի ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով վառելիքի, օդանավերի տեխնիկական սպասարկման, օդանավակայանային ծառայությունների, անձնակազմի, ապահովագրության, լիզինգի և վարչական կառավարման հետ կապված ծախսերի նշանակությունը։ Քննվում են օդանավերի պարկի արդյունավետ օգտագործման, չվերթների հաճախականության և երթուղիների ընտրության, նստատեղերի զբաղվածության, ժամանակացույցերի կազմակերպման և առևտրային քաղաքականության կատարելագործման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ուղևորների պահանջարկի ուսումնասիրությունը և շուկայավարման գործիքների կիրառումը՝ ծառայությունների մրցունակության բարձրացման, հաճախորդների ներգրավման և տարբեր շուկաներում ընկերության դիրքերի ամրապնդման նպատակով։ Հայաստանի պայմաններում ոլորտը դիտարկվում է նաև երկրի աշխարհագրական դիրքի, միջազգային օդային հաղորդակցության նշանակության, արտաքին շուկաների հետ կապերի և ուղևորափոխադրումների պահանջարկի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել աշխատանքի արտադրողականությունը, մեկ ուղևորի կամ չվերթի հաշվով ծախսերը, եկամտաբերությունը, օդանավերի օգտագործման ինտենսիվությունը և այլ տնտեսական ցուցանիշներ։ Անդրադարձ է կատարվում թվային տեխնոլոգիաների կիրառմանը՝ տոմսերի վաճառքի, պահանջարկի կանխատեսման, հաճախորդների սպասարկման և կառավարչական որոշումների տեղեկատվական ապահովման ոլորտներում։ Առանձին նշանակություն ունի ռիսկերի կառավարումը, քանի որ ավիափոխադրումների ոլորտը զգայուն է վառելիքի գների, արժութային տատանումների, պահանջարկի փոփոխությունների և արտաքին տնտեսական գործոնների նկատմամբ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է ավիաընկերության արդյունավետության բարձրացումը որպես համալիր կառավարչական խնդիր՝ համադրելով ֆինանսական կառավարումը, գործառնական պլանավորումը, շուկայավարումը, ծառայությունների որակը և ռազմավարական կառավարումը՝ Հայաստանի ավիացիոն շուկայի առանձնահատկությունների հաշվառմամբ։

История

Այս գիրքը գիտական ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Ստեփաննոս Երեց Տերտերյանի (Հազարջրիբեցու) «Պատմագիրքը» («Հանգիտագիրքը»)՝ որպես կարևոր սկզբնաղբյուր XVII–XVIII դարերի Իրանի և իրանահայ համայնքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունում ներկայացվում է աղբյուրի պատմական արժեքը, կառուցվածքը և բովանդակային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրա միջոցով վերականգնվող ժամանակաշրջանի քաղաքական, սոցիալական և մշակութային իրականությունը։ Հեղինակը անդրադառնում է Սեֆյան և հետսեֆյան Իրանի ներքին զարգացումներին, հայ համայնքների դիրքին և գործունեությանը Իրանի տարածքում, ինչպես նաև առևտրական, կրոնական և վարչական հարաբերություններին։ Գրքում ընդգծվում է «Պատմագրքի» դերը որպես եզակի վավերագրական նյութ, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու իրանահայության կյանքը տեղական և տարածաշրջանային գործընթացների համատեքստում։ Աշխատությունը համադրում է աղբյուրագիտությունը և պատմագիտական վերլուծությունը՝ ընթերցողին տալով խորքային պատկերացում տվյալ դարաշրջանի պատմական իրողությունների մասին։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է վերջավոր դաշտերի վրա սահմանվող դիսկրետ կոմբինատոր խնդիրների տեսական հիմքերի, մաթեմատիկական կառուցվածքների և լուծման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են վերջավոր դաշտերի հանրահաշվական հատկությունները, դրանց տարրերի միջև գործողությունների օրինաչափությունները, ինչպես նաև դիսկրետ մաթեմատիկայի և կոմբինատորիկայի խնդիրներում այդ կառուցվածքների կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վերջավոր բազմությունների, կոմբինատոր դասավորությունների, հանրահաշվական հավասարումների և սահմանափակումներով որոշվող դիսկրետ կառուցվածքների հետ կապված խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են կոմբինատոր օբյեկտների գոյության, քանակի, դասակարգման և կառուցման հարցերը, ինչպես նաև դրանց լուծման համար կիրառվող հանրահաշվական, թվաբանական և ալգորիթմական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում վերջավոր դաշտերի վրա սահմանված բազմանդամների հատկություններին, կոմբինատոր նույնություններին, հաշվողական մեթոդներին և մաթեմատիկական ապացուցման տարբեր եղանակներին։ Կարևորվում են տեսական արդյունքների ընդհանրացման, խնդիրների լուծման արդյունավետ ալգորիթմների մշակման և դիսկրետ կառուցվածքների միջև կապերի բացահայտման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության թեմատիկան առնչվում է նաև կոդավորման տեսությանը, կրիպտոգրաֆիային, տեղեկատվության տեսությանը և համակարգչային գիտության մաթեմատիկական հիմքերին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկոսների, հանրահաշվի և կոմբինատորիկայի հետազոտողների, կիրառական մաթեմատիկայի մասնագետների, ծրագրավորման տեսական հիմքերն ուսումնասիրողների, դասախոսների և մաթեմատիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Медицина

Տուբերկուլյոզի արտաթոքային ձևը հիվանդության տեսակ է, որի դեպքում միկոբակտերիաները ախտահարում են ոչ թե միայն թոքերը, այլև մարդու օրգանիզմի այլ օրգաններ և հյուսվածքներ։ Տուբերկուլյոզը վարակիչ հիվանդություն է, որը հիմնականում առաջանում է Mycobacterium tuberculosis բակտերիայից և կարող է տարածվել արյան կամ ավշային համակարգի միջոցով՝ հասնելով տարբեր օրգաններ։ Արտաթոքային տուբերկուլյոզը կարող է ախտահարել ոսկրերը, հոդերը, ավշային հանգույցները, երիկամները, միզասեռական համակարգը, ուղեղի թաղանթները և այլ օրգաններ։ Այս ձևը հաճախ ավելի դժվար է հայտնաբերվում, քանի որ ախտանիշները կարող են լինել ոչ սպեցիֆիկ՝ երկարատև թուլություն, ջերմություն, ցավ ախտահարված հատվածում, քաշի կորուստ և ընդհանուր վատ ինքնազգացողություն։ Օրինակ՝ ոսկրային տուբերկուլյոզի դեպքում կարող են առաջանալ ցավեր և շարժման սահմանափակումներ, իսկ նյարդային համակարգի ախտահարման դեպքում՝ գլխացավեր և նյարդաբանական խանգարումներ։ Արտաթոքային տուբերկուլյոզի ախտորոշումը պահանջում է լաբորատոր, ռենտգենաբանական և միկրոբիոլոգիական հետազոտություններ, ինչպես նաև երբեմն բիոպսիա։ Բուժումը երկարատև է և հիմնականում ներառում է հակատուբերկուլյոզային դեղամիջոցների համակցված ընդունում՝ բժշկի խիստ հսկողությամբ։ Հիվանդության կանխարգելման համար կարևոր է ժամանակին հայտնաբերումը, BCG պատվաստումը, առողջ ապրելակերպը և վարակված անձանց հետ շփման սահմանափակումը։ Արտաթոքային տուբերկուլյոզը համարվում է լուրջ բժշկական խնդիր, սակայն ճիշտ բուժման դեպքում հնարավոր է լիարժեք ապաքինում և բարդությունների կանխում։