Ихтиофауна озера Севан в различные периоды понижения его уровня

Культура

Այս աշխատությունը նվիրված է 1935–1978 թվականներին հայ և բելառուս ժողովուրդների միջև ձևավորված գրական ու մշակութային կապերի փաստագրական ներկայացմանը՝ մատենագիտական նյութերի համակարգված հավաքագրման և դասակարգման միջոցով։ Այն ընդգրկում է այդ ժամանակահատվածում իրականացված գրական փոխազդեցությունները, թարգմանությունները, գրականագիտական ուսումնասիրությունները, հոդվածները, ժողովածուները և այլ հրատարակություններ, որոնք նպաստել են երկու ժողովուրդների մշակութային երկխոսության զարգացմանը։ Մատենագիտական ցանկում ներկայացվում են ինչպես հայ հեղինակների ստեղծագործությունների բելառուսերեն թարգմանությունները, այնպես էլ բելառուս գրողների երկերի հայերեն հրատարակությունները, ինչպես նաև գրական կապերին վերաբերող քննադատական և գիտական հրապարակումները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հետևել գրական համագործակցության հիմնական ուղղություններին, գնահատել թարգմանական գործունեության ծավալն ու նշանակությունը և բացահայտել այն մշակութային միջավայրը, որի շրջանակներում զարգացել են հայ-բելառուսական հարաբերությունները։ Նման մատենագիտական ժողովածուները կարևոր աղբյուր են համեմատական գրականագիտության, թարգմանագիտության և մշակութային կապերի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ ապահովում են անհրաժեշտ տեղեկատվական հիմք հետագա գիտական հետազոտությունների և գրական փոխազդեցությունների համակողմանի գնահատման նպատակով։

Экономика

Տնտեսագիտական և կառավարչական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ջրամատակարարման և ջրահեռացման համակարգերի կառավարման հիմնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում ոլորտների կազմակերպական կառուցվածքը, ջրային ենթակառուցվածքների շահագործման և պահպանման մեխանիզմները, ծառայությունների մատուցման արդյունավետությունը և ֆինանսատնտեսական կառավարման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, ջրի կորուստների նվազեցմանը, ենթակառուցվածքների արդիականացմանը և մատուցվող ծառայությունների որակի բարելավմանը։ Վերլուծվում են կառավարման արդյունավետության վրա ազդող տնտեսական, տեխնիկական, կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, ինչպես նաև ոլորտում ներդրումների ներգրավման ու ծախսերի արդյունավետ կառավարման խնդիրները։ Քննարկվում են ջրամատակարարման շարունակականության ապահովման, կեղտաջրերի հեռացման և մաքրման համակարգերի զարգացման, վերահսկողության ու կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու ոլորտների առկա կառավարման խնդիրները և առանձնացնելու դրանց կայուն զարգացման համար անհրաժեշտ մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջրային տնտեսության, հանրային ծառայությունների կառավարման, բնապահպանական կառավարման և ենթակառուցվածքների զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է պորֆիրինների ազդեցության ուսումնասիրությանը երկշերտ լիպիդային թաղանթների վրա՝ կենսաֆիզիկայի, կենսաքիմիայի և թաղանթային համակարգերի հետազոտության շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում պորֆիրինների և լիպիդային թաղանթների փոխազդեցության մեխանիզմներն են, ինչպես նաև այդ փոխազդեցության հետևանքով թաղանթի կառուցվածքային, ֆիզիկաքիմիական և ֆունկցիոնալ հատկությունների հնարավոր փոփոխությունները։ Պորֆիրինները բարդ օրգանական միացություններ են, որոնք առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում իրենց կառուցվածքային, օպտիկական և ֆոտոքիմիական հատկությունների շնորհիվ, իսկ լիպիդային երկշերտերը կենսաբանական թաղանթների կառուցվածքային հիմնական մոդելներից են։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել պորֆիրինների տեղակայումը լիպիդային երկշերտում, դրանց փոխազդեցությունը լիպիդային մոլեկուլների հետ և թաղանթի կառուցվածքային կազմակերպվածության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել թաղանթի հեղուկության, կայունության, թափանցելիության և լիպիդների դասավորվածության փոփոխություններին՝ կախված պորֆիրինի կառուցվածքից, կոնցենտրացիայից և փորձարարական պայմաններից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է նաև պորֆիրինների լուսային ակտիվությունը, քանի որ լուսավորման պայմաններում դրանց որոշ տեսակներ կարող են առաջացնել ակտիվ թթվածնային ձևեր և առաջացնել օքսիդատիվ փոփոխություններ թաղանթի բաղադրիչներում։ Այդ երևույթների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու լուսաքիմիական գործընթացների ազդեցությունը կենսաբանական թաղանթների վրա։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև պորֆիրինների և տարբեր լիպիդային բաղադրությամբ մոդելային թաղանթների փոխազդեցության համեմատական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելու համար մոլեկուլային կառուցվածքի և թաղանթային միջավայրի առանձնահատկությունների դերը։ Նման հետազոտությունները կարևոր են ինչպես թաղանթային կենսաֆիզիկայի հիմնարար խնդիրների, այնպես էլ պորֆիրինների հնարավոր կիրառությունների տեսանկյունից՝ մասնավորապես ֆոտոդինամիկ թերապիայի, կենսաբժշկական նյութերի և ֆոտոակտիվ համակարգերի մշակման բնագավառներում։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել պորֆիրին-թաղանթ փոխազդեցությունների մոլեկուլային մեխանիզմների բացահայտմանը և կենսաբանական միջավայրում այդ միացությունների վարքագծի ավելի խոր ըմբռնմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է կենսաֆիզիկայի, ֆիզիկական քիմիայի և կենսաքիմիայի մոտեցումները՝ բացահայտելու պորֆիրինների ազդեցությունը լիպիդային երկշերտերի կառուցվածքի և հատկությունների վրա ու գնահատելու այդ փոխազդեցությունների հիմնարար և կիրառական նշանակությունը։

Экономика

Տնտեսագիտական, կառավարման և իրավատնտեսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մտավոր սեփականության կառավարման համակարգի ձևավորման, զարգացման և արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մտավոր սեփականության տնտեսական և իրավական էությունը, դրա հիմնական տեսակները, ինչպես նաև գիտելիքահենք տնտեսության և նորարարական գործունեության զարգացման գործում ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակային իրավունքի, արտոնագրերի, ապրանքային նշանների, արդյունաբերական նմուշների և այլ մտավոր սեփականության օբյեկտների կառավարման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են մտավոր սեփականության իրավունքների գրանցման, պաշտպանության, գնահատման, օգտագործման և առևտրայնացման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց կազմակերպական ու ինստիտուցիոնալ ապահովման խնդիրները։ Քննարկվում են պետական կարգավորման, օրենսդրական դաշտի, իրավակիրառ պրակտիկայի և համապատասխան կառույցների գործունեության ազդեցությունները մտավոր սեփականության կառավարման արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի գիտահետազոտական կազմակերպություններում, բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում և ձեռնարկություններում ստեղծվող մտավոր արդյունքների կառավարման ու տնտեսական շրջանառության մեջ ներգրավման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տեխնոլոգիաների փոխանցման, լիցենզավորման, նորարարական ձեռնարկատիրության զարգացման և մտավոր սեփականության օբյեկտների շուկայական արժեքի որոշման հիմնախնդիրներին։ Կարևորվում է միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը, մտավոր սեփականության պաշտպանության միջազգային չափանիշների կիրառումը և ազգային կառավարման համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների բացահայտումը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Հայաստանում մտավոր սեփականության կառավարման մեխանիզմների զարգացմանը, նորարարական ներուժի արդյունավետ օգտագործմանը և գիտական արդյունքների առևտրայնացման համար նպաստավոր պայմանների ձևավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մտավոր սեփականության կառավարման, նորարարական տնտեսագիտության, իրավագիտության, տեխնոլոգիական ձեռնարկատիրության և պետական տնտեսական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Այս ժողովածուն ներկայացնում է Հովհաննես Թումանյանի գրական ժառանգության ընտրանի՝ ընդգրկելով նրա պոեմները, բանաստեղծությունները, պատմվածքներն ու հեքիաթները, որոնք դարձել են հայ դասական գրականության հիմնասյուներից մեկը։ Գրքում արտացոլվում է Թումանյանի խոր ազգային մտածողությունը, մարդկային արժեքների նկատմամբ բարձր վերաբերմունքը և ժողովրդի կյանքից ներշնչված պարզ, բայց իմաստալից արվեստը։ Նրա ստեղծագործություններում առանձնանում են բնության գեղարվեստական նկարագրությունները, մարդկային բարության ու արդարության գաղափարները, ինչպես նաև սոցիալական կյանքի խնդիրների նուրբ արտահայտումը։ Թումանյանի լեզուն հստակ է, երաժշտական և ժողովրդական խոսքին մոտ, ինչը նրա գործերը դարձնում է հասկանալի և սիրելի տարբեր սերունդների համար։ Այս ընտրանին հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ամբողջական պատկերացում կազմել նրա ստեղծագործական աշխարհի մասին՝ որպես հայ ազգային գրականության և մշակույթի կարևորագույն ներկայացուցիչներից մեկի։

Культура

Այս ռեֆերատը վերաբերում է հայրենիք–սփյուռք արդի կապերի մշակութային նշանակությանը, որտեղ դիտարկվում է Հայաստանի Հանրապետության և աշխարհասփյուռ հայ համայնքների միջև ձևավորված փոխհարաբերությունների համակարգը՝ որպես ազգային ինքնության պահպանման և զարգացման կարևոր գործոն։ Հայրենիք–սփյուռք կապերը ներառում են կրթական, մշակութային, գիտական, բարեգործական և տեղեկատվական համագործակցություն, որի միջոցով ապահովվում է ազգային արժեքների փոխանցումը սերունդներին և հայկական ինքնության ամրապնդումը տարբեր երկրներում ապրող հայերի շրջանում։ Մշակութային ոլորտում այս կապերը արտահայտվում են լեզվի պահպանմամբ, հայկական դպրոցների և կրթական կենտրոնների գործունեությամբ, մշակութային միջոցառումների կազմակերպմամբ, ինչպես նաև գրականության, երաժշտության և արվեստի փոխանակմամբ։ Սփյուռքը կարևոր դեր ունի հայկական մշակույթի միջազգային ներկայացման և տարածման գործում՝ նպաստելով Հայաստանի մշակութային ճանաչելիության բարձրացմանը աշխարհում։ Միաժամանակ հայրենիքը հանդիսանում է մշակութային կենտրոն, որը աջակցում է սփյուռքի համայնքներին՝ ապահովելով կրթական ծրագրեր, ուսուցիչների պատրաստում և մշակութային նյութերի տրամադրում։ Այս համագործակցությունը նաև նպաստում է ազգային ինքնության պահպանմանը, հատկապես ասիմիլյացիայի վտանգի պայմաններում, երբ արտերկրում ապրող հայերը կարող են աստիճանաբար կորցնել լեզուն և մշակութային կապերը։ Հայրենիք–սփյուռք հարաբերությունների զարգացումը կարևոր է նաև ժամանակակից գլոբալիզացիայի պայմաններում, քանի որ այն թույլ է տալիս պահպանել ազգային առանձնահատկությունները՝ միաժամանակ մասնակցելով համաշխարհային մշակութային գործընթացներին: