Իրանի համաշխարհային տնտեսության մեջ ինտեգրման հիմնախնդիրները

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պետական արժեթղթերի շուկայի կառավարման համակարգի ուսումնասիրությանը, դրա զարգացման ժամանակակից ուղղություններին և ապագա հեռանկարներին։ Գրքում վերլուծվում են պետական արժեթղթերի շուկայի ձևավորման և գործունեության առանձնահատկությունները, ֆինանսական կառավարման մեխանիզմները, շուկայի մասնակիցների դերը և պետական պարտքի արդյունավետ կառավարման խնդիրները։ Հեղինակը ներկայացնում է շուկայի զարգացման վրա ազդող տնտեսական գործոնները, կարգավորման մոտեցումները, ներդրումային միջավայրի բարելավման հնարավորությունները և միջազգային փորձի կիրառման ուղիները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական արժեթղթերի շուկայի արդյունավետության բարձրացմանը, ֆինանսական կայունության ապահովմանը, ռիսկերի կառավարմանը և երկարաժամկետ զարգացման ռազմավարություններին։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, բանկային համակարգի աշխատակիցների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, հետազոտողների, դասախոսների և ֆինանսների բնագավառում սովորող ուսանողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Էջմիածնի հայրապետական աթոռի և ռուսական պետական իշխանությունների միջև հարաբերությունների սկզբնական շրջանի պատմական ուսումնասիրությանը՝ լուսաբանելով դրանց ձևավորման քաղաքական, եկեղեցական և դիվանագիտական նախադրյալները։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն պատմական պայմանների վրա, որոնցում Հայոց եկեղեցու բարձրագույն հոգևոր իշխանությունը սկսեց կապեր հաստատել Ռուսաստանի հետ՝ տարածաշրջանում տեղի ունեցող քաղաքական փոփոխությունների և հայ բնակչության անվտանգության ու եկեղեցական շահերի պաշտպանության խնդիրների համատեքստում։ Քննության են առնվում Էջմիածնի կաթողիկոսների, հոգևորականների և հայ հասարակական շրջանակների նախաձեռնությունները, ռուսական իշխանություններին ուղղված դիմումները, նամակագրությունը և տարբեր ներկայացուցիչների միջոցով իրականացվող բանակցությունները։ Այս հարաբերությունները դիտարկվում են Հարավային Կովկասում և հարակից տարածքներում Ռուսաստանի քաղաքական ազդեցության աստիճանական ընդլայնման, ինչպես նաև Օսմանյան և Պարսկական տերությունների հետ նրա հարաբերությունների ընդհանուր համապատկերում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն շարժառիթներին, որոնք հայկական եկեղեցական շրջանակներին դրդում էին Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների զարգացմանը։ Դրանց թվում կարևորվում էին քրիստոնյա բնակչության պաշտպանության ակնկալիքները, եկեղեցական հաստատությունների իրավունքների ու ունեցվածքի պահպանման հարցերը, քաղաքական անկայունության պայմաններում անվտանգության ապահովման ձգտումները և արտաքին հովանավորություն ձեռք բերելու հնարավորությունները։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են ռուսական կառավարության շահերն ու նպատակները՝ պարզելու, թե հայկական եկեղեցական կառույցների հետ կապերը ինչ նշանակություն կարող էին ունենալ Ռուսաստանի կովկասյան և արևելյան քաղաքականության համար։ Էջմիածնի հայրապետական աթոռը ներկայացվում է ոչ միայն որպես հոգևոր կենտրոն, այլև որպես հայկական հասարակության կազմակերպման և արտաքին կապերի հաստատման կարևոր հաստատություն, որն իր հեղինակության շնորհիվ կարող էր մասնակցել քաղաքական ու դիվանագիտական գործընթացներին։ Քննության են առնվում եկեղեցական դիվանագիտության առանձնահատկությունները, պատվիրակությունների գործունեությունը, պաշտոնական և ոչ պաշտոնական հաղորդակցության ձևերը, ինչպես նաև տարբեր միջնորդների դերը հայ-ռուսական կապերի հաստատման գործում։ Հատուկ նշանակություն է տրվում նամակագրական և վավերագրական նյութերին, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է բացահայտել կողմերի ակնկալիքները, քաղաքական հաշվարկները և հարաբերությունների զարգացման կոնկրետ փուլերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել, թե ինչպես սկզբնական առանձին շփումները ժամանակի ընթացքում վերածվեցին ավելի համակարգված հարաբերությունների և ստեղծեցին հետագա քաղաքական ու եկեղեցական համագործակցության նախադրյալներ։ Կարևորվում է նաև կրոնական գործոնի նշանակությունը, սակայն հայ-ռուսական կապերը չեն սահմանափակվում միայն քրիստոնեական ընդհանրությամբ։ Դրանք դիտարկվում են քաղաքական շահերի, տարածաշրջանային մրցակցության, առևտրական կապերի և հայկական համայնքների սոցիալական ու իրավական դրության հետ փոխկապակցված։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե տարբեր պատմական իրավիճակներում որքանով էին համընկնում կամ տարբերվում Էջմիածնի և ռուսական պետական իշխանությունների նպատակները։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հարաբերությունների պատմությունը ներկայացնել ոչ թե որպես միակողմանի գործընթաց, այլ որպես տարբեր շահեր ունեցող կողմերի փոխգործակցություն։ Աշխատության աղբյուրագիտական արժեքը պայմանավորված է նաև պաշտոնական գրագրության, եկեղեցական փաստաթղթերի, դիվանագիտական հաղորդագրությունների և ժամանակաշրջանի այլ վավերագրերի օգտագործման հնարավորությամբ, որոնք տեղեկություններ են հաղորդում ինչպես քաղաքական իրադարձությունների, այնպես էլ Հայոց եկեղեցու արտաքին գործունեության մասին։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հետագա հայ-ռուսական հարաբերությունների պատմական հիմքերը հասկանալու համար, քանի որ սկզբնական կապերի ընթացքում ձևավորված քաղաքական պատկերացումները, հաղորդակցության ուղիները և փոխադարձ ակնկալիքները հետագայում ազդեցություն ունեցան տարածաշրջանում տեղի ունեցող զարգացումների վրա։ Միաժամանակ նյութը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Էջմիածնի հայրապետական աթոռի քաղաքական և հասարակական դերակատարության, Հայոց եկեղեցու արտաքին հարաբերությունների և Ռուսաստանի հարավկովկասյան քաղաքականության ձևավորման մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, Հայոց եկեղեցու պատմության, հայ-ռուսական հարաբերությունների, Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության, Կովկասի պատմության և պատմական դիվանագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, պատմաբանների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Лингвистика

Այս գիրքը ուսումնասիրում է բառերի ծագումնաբանությունը՝ բացատրելով, թե ինչպես են ձևավորվել և զարգացել լեզվական միավորները պատմական տարբեր փուլերում։ Գրքում ներկայացվում է ստուգաբանության գիտության հիմնական մեթոդաբանությունը՝ համեմատական լեզվաբանության, պատմական լեզվաբանության և հնչյունական փոփոխությունների վերլուծության միջոցով։ Հեղինակը բացատրում է, թե ինչպես են բառերը փոխառվում տարբեր լեզուներից, ինչպես են փոխվում դրանց ձևը և իմաստը ժամանակի ընթացքում, ինչպես նաև ինչ սկզբունքներով կարելի է վերականգնել բառերի նախնական ձևերը։ Նյութում բերված են բազմաթիվ օրինակներ տարբեր լեզուներից՝ ցույց տալով ընդհանուր լեզվական արմատները և զարգացման օրինաչափությունները։ Գիրքը նպաստում է լեզվական մտածողության խորացմանը և օգնում է ավելի լավ հասկանալ լեզվի պատմական և մշակութային շերտերը։ Այն օգտակար է լեզվաբանների, ուսանողների և լեզվի կառուցվածքով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

Հրատարակությունը նվիրված է Խորհրդային Հայաստանի գոյության առաջին 35 տարիների պատմական, հասարակական, տնտեսական և մշակութային զարգացման հիմնական փուլերի ներկայացմանը։ Որպես մեթոդական նամակ՝ այն, ամենայն հավանականությամբ, նախատեսված է եղել ուսուցիչների, դասախոսների, գրադարանային կամ մշակութալուսավորչական աշխատողների համար՝ տվյալ թեմայով դասախոսություններ, զեկուցումներ, զրույցներ և այլ կրթական միջոցառումներ կազմակերպելու նպատակով։ Նյութում ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի խորհրդայնացմանը հաջորդած ժամանակաշրջանում հանրապետության պետական և հասարակական կյանքի վերափոխումներին, տնտեսության վերակազմավորմանը, արդյունաբերության և գյուղատնտեսության զարգացմանը, կրթության ու գիտության տարածմանը, մշակութային կյանքի կազմակերպմանը և հասարակական ենթակառուցվածքների փոփոխությանը։ Կարող են ներկայացվել նաև քաղաքների զարգացման, բնակչության սոցիալ-տնտեսական պայմանների փոփոխության, նոր արտադրական ձեռնարկությունների ստեղծման և հանրապետության տնտեսական ներուժի ընդլայնման վերաբերյալ տեղեկություններ։ Առանձին նշանակություն է տրվում կրթության, գրագիտության, մշակույթի, արվեստի, գիտական հաստատությունների և մասնագիտական կադրերի ձևավորման գործընթացներին, որոնք խորհրդային պաշտոնական պատմագրության մեջ ներկայացվում էին որպես ժամանակաշրջանի կարևոր ձեռքբերումներ։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև որպես իր ստեղծման ժամանակաշրջանի պատմագրական և գաղափարական մոտեցումների արտահայտություն, քանի որ մեթոդական նյութերը սովորաբար նպատակ ունեին պատմական իրադարձություններն ու հասարակական զարգացումները ներկայացնել տվյալ ժամանակի պաշտոնական գաղափարախոսությանը համապատասխան։ Այդ պատճառով այն կարող է ուսումնասիրվել ոչ միայն որպես Խորհրդային Հայաստանի պատմության վերաբերյալ տեղեկատվական աղբյուր, այլև որպես խորհրդային շրջանի կրթական, քարոզչական և մշակութային քաղաքականության պատմական վկայություն։ Նյութը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի XX դարի պատմությամբ, խորհրդային շրջանի հասարակական կյանքով, կրթության և մշակույթի պատմությամբ, ինչպես նաև պատմագրության ու մեթոդական գրականության զարգացմամբ հետաքրքրվող պատմաբանների, մշակութաբանների, մանկավարժների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

География

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հարավային Կովկասի արևմտյան հատվածի՝ Արաքսի մերձտեկտոնական գոտու արևմտյան սեկտորի օլիգոցեն-միոցենյան մոլասային համալիրի երկրաբանական կառուցվածքի վերլուծությանը՝ ընդգրկելով հատկապես Ախուրյան և Հրազդան գետերի ստորին հոսանքների միջագետքային տարածքը, որտեղ բարդ տեկտոնական պատմության արդյունքում ձևավորվել են նստվածքային, հրաբխածին և դեֆորմացիոն կառուցվածքների բազմաշերտ համալիրներ։ Նյութը ուսումնասիրում է այդ համալիրի լիթոլոգիական կազմը, շերտագրական հաջորդականությունը և նստվածքագոյացման պայմանները՝ կապելով դրանք Ալպյան-Հիմալայական օրհոգենեզի հետագա փուլերի և Արաքսի գոտու ակտիվ տեկտոնական զարգացումների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մոլասային նստվածքների ձևավորման մեխանիզմներին, որոնք կապված են լեռնակազմական գործընթացների ինտենսիվ էրոզիայի և ավազանային կուտակման հետ, ինչպես նաև տարածաշրջանի խզվածքային համակարգերի դերի գնահատմանը նստվածքային հարթակների կառուցվածքային խախտումների և բլոկային շարժումների ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրությունը նաև բացահայտում է հրաբխածին նյութերի ներգրավվածությունը նստվածքային հաջորդականություններում, ինչը վկայում է միոցենյան ժամանակաշրջանում տարածաշրջանում տեղի ունեցած ինտենսիվ մագմատիկ ակտիվության և դրա ազդեցության մասին ավազանների լիթոգենեզի վրա։ Տեկտոնական վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ տարածքը բնութագրվում է բարդ կոմպրեսիոն և սքրու-սլայդ դեֆորմացիոն ռեժիմներով, որոնք պայմանավորել են շերտերի ծալքավորումը, խզվածքների զարգացումը և տեղային կառուցվածքային բարձրացումների ձևավորումը, ինչն էլ իր հերթին ազդել է նստվածքային ֆացիաների տարածական բաշխման վրա։ Այս համատեքստում աշխատանքը կարևորում է տարածաշրջանի մոլասային համալիրների ուսումնասիրությունը ոչ միայն որպես տեղական երկրաբանական երևույթ, այլ նաև որպես տարածաշրջանային տեկտոնական էվոլյուցիայի և Կովկասի լեռնային համակարգի ձևավորման պատմության վերականգնման առանցքային աղբյուր։

История

Հրատարակությունը ներկայացնում է Բաքվում գործող Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի անունը կրող Հայ մարդասիրական ընկերության որոշակի տարվա համար կազմված նախահաշվային նախագիծը։ Այն արժեքավոր փաստաթղթային աղբյուր է հայկական բարեգործական և հասարակական կազմակերպությունների գործունեության, ինչպես նաև Ռուսական կայսրության ժամանակաշրջանի Բաքվի հայ համայնքի սոցիալական ու տնտեսական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Նյութի հիմնական բովանդակությունը կապված է ընկերության նախատեսվող եկամուտների և ծախսերի, ֆինանսական միջոցների ձևավորման և դրանց նպատակային օգտագործման հետ։ Նախահաշվի միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել այն ուղղությունների մասին, որոնց համար կազմակերպությունը նախատեսում էր հատկացնել իր միջոցները՝ հաշվի առնելով համայնքի սոցիալական, կրթական, բարեգործական և այլ կարիքները։ Փաստաթուղթը կարևոր է նաև կազմակերպության գործունեության մասշտաբը, ֆինանսական հնարավորությունները և առաջնահերթությունները հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ բյուջետային նախատեսումները կարող են արտացոլել տվյալ ժամանակաշրջանում համայնքի առջև ծառացած խնդիրներն ու դրանց լուծման համար ընտրված մեխանիզմները։ Հրատարակությունը կարող է տեղեկություններ տրամադրել նաև բարեգործական կառույցների կառավարման, ֆինանսական հաշվետվողականության և հասարակական նախաձեռնությունների կազմակերպման վերաբերյալ։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել, թե ինչպես էին հայկական համայնքային կազմակերպությունները ներգրավվում սոցիալական աջակցության և հանրային կյանքի կազմակերպման գործընթացներում և ինչ դեր էին ստանձնում համայնքի կարիքների բավարարման գործում։ Փաստաթուղթը հատկապես արժեքավոր է որպես սկզբնաղբյուր՝ Բաքվի հայ համայնքի պատմությունը, հայկական բարեգործական ընկերությունների գործունեությունը, համայնքային ինքնակազմակերպումը և տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական կյանքը հետազոտելիս։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, սոցիալական պատմության և բարեգործության պատմության մասնագետներին, արխիվագետներին, ինչպես նաև հայկական համայնքների անցյալով զբաղվող հետազոտողներին։