Исследование антимикробной активности новых производных порфиринов

Культура

Հրատարակությունը ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր գրականության մատենագիտական համակարգված ցանկ՝ նախատեսված ոլորտի գիտնականների, մասնագետների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների, գրադարանների աշխատակիցների և այլ հետաքրքրված ընթերցողների համար։ Այն տեղեկատու-մատենագիտական բնույթի հրատարակություն է, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողին արագ և համակարգված տեղեկություն տրամադրել մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ համապատասխան նոր հրատարակությունների մասին։ Հայաստանի ազգային գրադարանի թվային գրացուցակում պահպանված օրինակներից մեկը թվագրված է 1978 թվականով և ընդգրկում է 25 էջ, իսկ հրատարակության կազմողները նշված են որպես Ա. Միրիջանյան, Ա. Օգանեզովա և Ս. Համբոյան։ Ցանկի բովանդակային շրջանակը բավական լայն է․ ներառվում են մշակույթի, մշակութային շինարարության, մշակութալուսավորական աշխատանքի, թանգարանագիտության, պատմության և մշակութային հուշարձանների պահպանության, արվեստի տարբեր ճյուղերի, ինչպես նաև գրադարանագիտության և մատենագիտության վերաբերյալ նյութեր։ Ըստ պահպանված մատենագիտական նկարագրության՝ ցանկում արտացոլվել են հայերեն և ռուսերեն լեզուներով հրատարակություններ, ինչպես նաև Հայաստանի սահմաններից դուրս լույս տեսած՝ հայկական մշակույթին և արվեստին վերաբերող որոշ նյութեր։ Հրատարակության կառուցվածքը նախատեսված է որոնումն ու կողմնորոշումը հեշտացնելու համար․ նյութերը դասավորվում են գրադարանային-մատենագիտական դասակարգման սխեմայի համաձայն, իսկ առանձին բաժինների ներսում մատենագիտական նկարագրությունները դասակարգվում են այբբենական կարգով։ Հրատարակության մեջ գրքերի որոնումը դյուրացնելու համար օգտագործվել են նաև համապատասխան գրադարանային շիֆրեր։ Այս առանձնահատկությունների շնորհիվ այն կարելի է դիտարկել ոչ թե որպես որևէ կոնկրետ արվեստագիտական թեմայի շուրջ տեսական ուսումնասիրություն, այլ որպես տեղեկատվական և կողմնորոշիչ գործիք, որն օգնում է բացահայտել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի բնագավառում հասանելի նոր գրականությունը։ Նման մատենագիտական ցանկերը կարևոր նշանակություն ունեն գիտական աշխատանքի, գրականության որոնման, թեմատիկ հետազոտությունների նախապատրաստման և համապատասխան աղբյուրների ընտրության համար, հատկապես այն ժամանակաշրջանում, երբ թվային որոնման համակարգերը դեռևս հասանելի չէին։ Հրատարակության արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն փաստագրում է իր ժամանակի մշակութային և արվեստագիտական տեղեկատվական միջավայրը՝ պահպանելով տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակությունների մասին համակարգված տեղեկություն։ Հետազոտողների համար այն կարող է օգտակար լինել ինչպես կոնկրետ գրքերի կամ հոդվածների որոնման, այնպես էլ որոշակի ժամանակահատվածում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրապարակումների ընդհանուր պատկերը վերականգնելու համար։ Այս առումով հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն մատենագետների և գրադարանագետների, այլև մշակութաբանների, արվեստաբանների, պատմաբանների, գրականագետների, թանգարանագետների, դասախոսների, ուսանողների և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Медицина

Աշխատանքը նվիրված է շնչառական խանգարումների համախտանիշի կանխատեսման, կանխարգելման և բուժման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են համախտանիշի առաջացմանը նպաստող հիմնական գործոնները, կլինիկական դրսևորումները, հիվանդության զարգացման ռիսկի գնահատման եղանակները և վաղ ախտորոշման նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկի խմբերի ժամանակին հայտնաբերմանը և այն կանխարգելիչ միջոցառումներին, որոնք կարող են նվազեցնել շնչառական անբավարարության զարգացման հավանականությունը կամ մեղմացնել դրա ընթացքը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է ժամանակակից ախտորոշիչ և կանխատեսող մեթոդների կիրառումը, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու հիվանդության ծանրությունը և ընտրելու անհատականացված բուժական մարտավարություն։ Բուժման ժամանակակից մոտեցումները ներառում են շնչառական աջակցության տարբեր եղանակներ, թթվածնաբուժության օպտիմալացում և, համապատասխան դեպքերում, թոքերի մակերեսային ակտիվ նյութի կիրառություն՝ նվազագույնի հասցնելով բուժման հնարավոր բարդությունները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ոչ ինվազիվ շնչառական աջակցության տեխնոլոգիաների զարգացմանը և դրանց դերին մեխանիկական օդափոխության անհրաժեշտությունը նվազեցնելու գործում։ Կարևորվում է բուժման արդյունավետության գնահատումը, հիվանդի վիճակի շարունակական մոնիթորինգը և թերապիայի արագ հարմարեցումը կլինիկական փոփոխություններին։ Հետազոտությունը նաև ընդգծում է կանխարգելման, վաղ հայտնաբերման և ժամանակին բուժման փոխկապակցվածությունը, քանի որ շնչառական խանգարումների դեպքում ճիշտ ընտրված միջամտությունը կարող է էականորեն ազդել հիվանդության ելքի վրա։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել շնչառական խանգարումների համախտանիշի կառավարման ժամանակակից ռազմավարությունների կատարելագործմանը, բարդությունների նվազեցմանը և բժշկական օգնության արդյունավետության բարձրացմանը՝ հատկապես բարձր ռիսկի խմբերում։

Лингвистика

Այս աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից թուրքերենի հարադրությունների և կրկնավորների իմաստաքերականական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է հարադրական և կրկնավոր կազմությունների կառուցվածքային, իմաստաբանական և քերականական առանձնահատկությունները, դրանց ձևավորման սկզբունքները, գործառույթները և կիրառման ոլորտները ժամանակակից թուրքերենում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են տարբեր տեսակի լեզվական միավորների դասակարգումներ, ուսումնասիրվում են դրանց արտահայտչական և ոճական հնարավորությունները, ինչպես նաև խոսքում և գրավոր լեզվում ունեցած դերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառաստեղծական գործընթացներին, ձևաբանական և շարահյուսական փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև հարադրությունների և կրկնավորների կիրառման առանձնահատկություններին տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում։ Հետազոտությունը հիմնված է լեզվաբանական տեսությունների, հարուստ փաստական նյութի և համեմատական վերլուծության վրա՝ արժեքավոր տեղեկություններ տրամադրելով թյուրքագիտության, ընդհանուր լեզվաբանության, թարգմանության և օտար լեզուների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Խորհրդային Ռուսաստանի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը 1920 թվականի մայիսից մինչև դեկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում՝ Հայաստանի առաջին հանրապետության պատմության ամենաբարդ և ճակատագրական փուլերից մեկում։ Հետազոտության կենտրոնում երկու պետությունների միջև ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական և ռազմաքաղաքական հարաբերություններն են, ինչպես նաև այն ներքին և միջազգային պայմանները, որոնց ազդեցությամբ զարգանում էին այդ հարաբերությունները։ Ուսումնասիրվում է տարածաշրջանում Խորհրդային Ռուսաստանի քաղաքականության փոփոխությունը, Կովկասում նրա ազդեցության ընդլայնման ձգտումը և Հայաստանի Հանրապետության նկատմամբ իրականացվող քաղաքականության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1920 թվականի մայիսյան իրադարձություններին, Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակին, բոլշևիկյան շարժման ակտիվացմանը և այդ գործընթացների վրա արտաքին քաղաքական գործոնների ազդեցությանը։ Քննարկվում են հայկական և ռուսական կողմերի միջև դիվանագիտական շփումները, բանակցությունները, պաշտոնական դիրքորոշումները և փոխադարձ քաղաքական պահանջները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև Հայաստանի և Խորհրդային Ռուսաստանի հարաբերությունների կապը տարածաշրջանային ավելի լայն զարգացումների՝ թուրք-հայկական պատերազմի, Ադրբեջանի խորհրդայնացման, Կովկասում խորհրդային իշխանության հաստատման գործընթացների և միջազգային ուժերի քաղաքականության հետ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես էին Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքական հնարավորությունները սահմանափակվում ռազմական, տնտեսական և աշխարհաքաղաքական ծանր պայմաններով, և ինչպես էր Խորհրդային Ռուսաստանը ձգտում օգտագործել տարածաշրջանում ստեղծված իրավիճակը սեփական ռազմավարական նպատակների իրականացման համար։ Ուսումնասիրվում է նաև Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունների դիրքորոշումը խորհրդային իշխանության նկատմամբ, հարաբերությունների կարգավորման փորձերը և Հայաստանի պետական անկախությունը պահպանելու ուղղությամբ իրականացվող քաղաքական քայլերը։ Հատուկ նշանակություն ունի 1920 թվականի երկրորդ կեսի իրադարձությունների վերլուծությունը, երբ տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցությունը արագորեն փոխվում էր, իսկ Հայաստանի արտաքին քաղաքական դրությունը դառնում էր ավելի խոցելի։ Դեկտեմբերին հասած զարգացումները դիտարկվում են որպես Հայաստանի Հանրապետության պետականության հետագա ճակատագրի վրա էական ազդեցություն ունեցած գործընթացների բաղկացուցիչ մաս։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև հայ-ռուսական հարաբերությունների պատմական զարգացման համատեքստում, քանի որ թույլ է տալիս հասկանալ 1920 թվականի իրադարձությունների քաղաքական նախադրյալները, կողմերի նպատակները և որոշումների հետևանքները։ Աշխատությունը կարող է հիմնվել դիվանագիտական փաստաթղթերի, պաշտոնական հաղորդագրությունների, ժամանակի մամուլի, հուշագրությունների և պատմագիտական ուսումնասիրությունների վրա՝ հնարավորություն տալով բազմակողմանիորեն վերականգնել ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադրությունը։ Աշխատությունը արժեքավոր է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության վերջին շրջանի, հայ-ռուսական հարաբերությունների և 1920 թվականի Կովկասյան քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար և կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, դիվանագիտության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում մարդու՝ սահմանադրական արդարադատության իրավունքի իրացման կարգի և առանձնահատկությունների իրավագիտական ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է սահմանադրական արդարադատության միջոցով մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության հնարավորությունների, դրանց իրավական երաշխիքների և համապատասխան ընթացակարգերի համակողմանի վերլուծություն։ Հետազոտությունը հանդիսանում է Արարատ Դանիելյանի իրավաբանական գիտությունների թեկնածուի ատենախոսությունը, որը պաշտպանվել է 2015 թվականին ՀՀ պետական կառավարման ակադեմիայում՝ «Հանրային իրավունք» մասնագիտությամբ, իսկ ատենախոսության սեղմագիրը հրատարակվել է Երևանում 2014 թվականին։ S Supreme Certifying Committee +1 Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են սահմանադրական արդարադատության էությունը, դրա տեղը պետական իշխանության համակարգում և մարդու իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմների հետ ունեցած փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչ իրավական ընթացակարգերով և պայմաններով կարող է անձը պաշտպանել իր սահմանադրական իրավունքները, ինչպես նաև ինչ դեր ունեն սահմանադրական վերահսկողություն իրականացնող դատական մարմինները մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանության գործում։ Աշխատանքը կարող է ներառել սահմանադրական արդարադատության մատչելիության, դիմելու իրավունքի, իրավական շահագրգռվածության, դատավարական ընթացակարգերի և սահմանադրական վերահսկողության շրջանակների ուսումնասիրություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև սահմանադրական նորմերի և օրենքների փոխհարաբերության, իրավական ակտերի սահմանադրականության ստուգման և այդ գործընթացի արդյունքում մարդու իրավունքների պաշտպանության հնարավորությունների վերլուծությունը։ Հետազոտության համար կարևոր իրավական համատեքստ են ԼՂՀ Սահմանադրությունը, դատական իշխանությունը կարգավորող օրենսդրությունը և սահմանադրական արդարադատության վերաբերյալ իրավական ակտերը․ մասնավորապես, ԼՂՀ դատական օրենսգրքում սահմանադրական արդարադատության իրականացումը առանձնացվում էր դատական իշխանության կազմակերպման ընդհանուր կարգավորումից։ A Arlexis Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ նաև մարդու իրավունքների պաշտպանության և սահմանադրականության ապահովման փոխկապակցվածությանը՝ ցույց տալով, որ սահմանադրական արդարադատությունը կարող է հանդես գալ որպես անձի հիմնարար իրավունքների պաշտպանության լրացուցիչ իրավական երաշխիք։ Կարևորվում են նաև դատական պաշտպանության արդյունավետության, սահմանադրական իրավակարգավորման կատարելագործման և իրավական մեխանիզմների գործնական կիրառման հարցերը։ Աշխատանքի գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն ուսումնասիրում է մարդու սահմանադրական արդարադատության իրավունքի իրացման առանձնահատկությունները ԼՂՀ իրավական համակարգի շրջանակում և դրանք դիտարկում սահմանադրական իրավունքի ու հանրային իրավունքի ընդհանուր տեսական մոտեցումների համատեքստում։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել սահմանադրական իրավունքի մասնագետներին, իրավաբաններին, իրավագիտության ուսանողներին, գիտաշխատողներին և մարդու իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմներով զբաղվող հետազոտողներին՝ որպես տվյալ ժամանակաշրջանի ԼՂՀ սահմանադրական-իրավական համակարգի վերաբերյալ մասնագիտական աղբյուր։

Биология

Այս աշխատությունը նվիրված է Candida guilliermondii խմորասնկերի կենսական ակտիվության և բջջային նյութափոխանակության մի շարք կարևոր բաղադրիչների փոփոխությունների ուսումնասիրությանը ռենտգենյան ճառագայթման ազդեցության և հետագա վերականգնման՝ ռեպարացիայի, գործընթացների ընթացքում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել իոնացնող ճառագայթման ազդեցությամբ խմորասնկային բջիջներում տեղի ունեցող կենսաքիմիական փոփոխությունների բնույթը և ուսումնասիրել բջիջների վերականգնողական գործընթացների ընթացքում այդ փոփոխությունների դինամիկան։ Աշխատության շրջանակում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նուկլեոտիդների և դրանց ածանցյալների դեզամինացման գործընթացներին, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն նուկլեինաթթուների նյութափոխանակության, ազոտային միացությունների փոխակերպումների և բջջի կենսագործունեության կարգավորման համար։ Ուսումնասիրվում է, թե ճառագայթային ազդեցությունն ինչպես կարող է փոխել այդ կենսաքիմիական գործընթացների ինտենսիվությունը և դրանց հետ կապված նյութերի քանակական հարաբերակցությունները։ Առանձին կարևոր ուղղություն է պոլիֆոսֆատների քանակական տեղաշարժերի ուսումնասիրությունը։ Պոլիֆոսֆատները բջջում կատարում են էներգետիկ, իոնային հավասարակշռության, ֆոսֆատային փոխանակության և սթրեսային արձագանքների հետ կապված բազմաբնույթ գործառույթներ, ուստի դրանց պարունակության փոփոխությունները կարող են կարևոր ցուցանիշ լինել ճառագայթային ազդեցության նկատմամբ բջջի արձագանքը գնահատելու համար։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համադրվել ճառագայթումից անմիջապես հետո ստացված տվյալները և ռեպարացիայի տարբեր փուլերում արձանագրված փոփոխությունները՝ պարզելու համար, թե որ կենսաքիմիական խախտումներն են վերականգնվում, ինչ արագությամբ են ընթանում վերականգնողական գործընթացները և որ փոփոխություններն են պահպանվում ավելի երկար ժամանակ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու իոնացնող ճառագայթման ազդեցության և բջջի նյութափոխանակային համակարգերի միջև փոխկապակցվածությունը՝ կենսական ակտիվության, նուկլեոտիդային փոխանակության և ֆոսֆատային համակարգի փոփոխությունների համադրման միջոցով։ Նման մոտեցումը կարևոր է ռադիոկենսաբանական հետազոտությունների համար, քանի որ թույլ է տալիս ճառագայթային վնասումը գնահատել ոչ միայն բջջի կենսունակության ընդհանուր ցուցանիշներով, այլև ներբջջային կենսաքիմիական գործընթացների փոփոխությունների մակարդակով։ Ռեպարացիոն շրջանի ուսումնասիրությունը, իր հերթին, կարող է նպաստել խմորասնկերի բջջային դիմակայունության և վերականգնողական մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են ընդլայնել պատկերացումները իոնացնող ճառագայթման նկատմամբ միկրոօրգանիզմների արձագանքի, բջջային նյութափոխանակության փոփոխությունների և վնասված բջիջների վերականգնման կենսաքիմիական հիմքերի վերաբերյալ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, մանրէաբանների, մոլեկուլային կենսաբանների, ռադիոկենսաբանների, կենսաֆիզիկոսների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։