Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловДругие предметы
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1988, Դեկտեմբեր, թիվ 12)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Обновлено. 2026-09-17Другие предметы
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1986, թիվ 2)
Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։
Обновлено. 2026-08-21Лингвистика
Գրիգոր Նարեկացու «Մատեան Ողբերգութեան» երկի բառային նորաբանությունները
Աշխատությունը նվիրված է Գրիգոր Նարեկացու լեզվական ստեղծագործության մեջ բառային նորաբանությունների ձևավորման, կառուցվածքի, իմաստային առանձնահատկությունների և գեղարվեստական գործառույթների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հեղինակի ստեղծած կամ նրա գրական լեզվում առանձնահատուկ կիրառություն ստացած բառային միավորներն են, որոնց միջոցով ընդլայնվել են միջնադարյան հայերենի արտահայտչական հնարավորությունները և ձևավորվել ինքնատիպ բանաստեղծական բառապաշար։ Քննվում են նոր բառերի կազմության հիմնական եղանակները՝ բառաբարդումը, ածանցումը, գոյություն ունեցող բառային հիմքերի նոր համադրությունները և լեզվական տարբեր միջոցների ստեղծագործական օգտագործումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նորաբանությունների իմաստային կառուցվածքին՝ պարզելու, թե ինչպես են դրանց միջոցով արտահայտվում հոգևոր ապրումները, մարդու ներաշխարհը, բարոյական ինքնաքննությունը, աստվածաբանական պատկերացումները և վերացական հասկացությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև բառային նորարարության կապը հեղինակի պատկերավոր մտածողության հետ, քանի որ բազմաթիվ նոր կազմություններ ոչ միայն անվանում են որոշակի հասկացություններ, այլև հանդես են գալիս որպես գեղարվեստական պատկեր ստեղծող միջոցներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նորաբանությունների ոճական արժեքի վերլուծությունը՝ դրանց հուզական, արտահայտչական, խորհրդանշական և բանաստեղծական գործառույթների բացահայտմամբ։ Դիտարկվում են բառային միավորների ներքին կառուցվածքը, բաղադրիչների իմաստային հարաբերությունները, համատեքստային նշանակությունները և դրանց կապը գրաբարի բառակազմական համակարգի ընդհանուր օրինաչափությունների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող է կատարվել նորաբանությունների դասակարգում ըստ կազմության եղանակի, իմաստային խմբերի և գործառական նշանակության, ինչպես նաև համեմատություն ժամանակաշրջանի այլ գրավոր աղբյուրներում հանդիպող համապատասխան բառամթերքի հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև այն հարցին, թե հեղինակի լեզվական նորարարությունները ինչպիսի հետագա ազդեցություն կարող էին ունենալ հայ գրական լեզվի, հոգևոր գրականության և բանաստեղծական խոսքի զարգացման վրա։ Բառային նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ոչ միայն հեղինակի անհատական լեզվաոճական համակարգի, այլև միջնադարյան հայերենի բառակազմական ներուժի մասին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պատմական բառագիտության, բառակազմության, իմաստաբանության և ոճագիտության մոտեցումները՝ Նարեկացու լեզվական նորարարության առանձնահատկությունները համակարգված բացահայտելու նպատակով։
Обновлено. 2026-09-22Экономика
ՀՀ թվային տնտեսության ռազմավարական զարգացման մոդելները
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության թվային տնտեսության ռազմավարական զարգացման հնարավոր մոդելների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով թվայնացման ազդեցության, տնտեսական աճի նոր աղբյուրների և մրցունակության բարձրացման հիմնախնդիրների վրա։ Այն դիտարկում է թվային տնտեսության ձևավորման հիմնական նախադրյալները, տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների զարգացումը, թվային ենթակառուցվածքների դերը, նորարարական միջավայրի ձևավորումը և թվային լուծումների ներթափանցումը տնտեսության տարբեր ոլորտներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են թվային տնտեսության զարգացման տարբեր մոդելներ և դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում՝ հաշվի առնելով երկրի տնտեսական կառուցվածքը, մարդկային կապիտալը, տեխնոլոգիական ներուժը, շուկայի առանձնահատկությունները և միջազգային տնտեսական միջավայրը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային բիզնեսի, էլեկտրոնային առևտրի, ֆինանսական տեխնոլոգիաների, նորարարական ձեռնարկատիրության և բարձր տեխնոլոգիական ոլորտների զարգացման հնարավորություններին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև թվային հմտությունների զարգացմանը, կրթության և աշխատաշուկայի փոխկապակցվածությանը, պետական կառավարման թվայնացմանը և տնտեսության տարբեր հատվածներում տվյալահեն կառավարման ու ավտոմատացման գործիքների կիրառմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում թվային վերափոխման ընթացքում առաջացող խնդիրներին՝ ներառյալ ենթակառուցվածքների անհավասար հասանելիությունը, կիբեռանվտանգությունը, տվյալների պաշտպանությունը, թվային հմտությունների պակասը և տեխնոլոգիական կախվածության հնարավոր ռիսկերը։ Ուսումնասիրության նպատակներից է նաև բացահայտել այն ռազմավարական ուղղությունները, որոնք կարող են նպաստել Հայաստանի տնտեսության տեխնոլոգիական արդիականացմանը, արտադրողականության բարձրացմանը, նոր շուկաներ դուրս գալուն և միջազգային մրցունակության ամրապնդմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, տեխնոլոգիական ոլորտի ներկայացուցիչների, ձեռնարկատերերի և հետազոտողների համար՝ որպես թվային տնտեսության զարգացման ռազմավարական մոտեցումների ուսումնասիրության հիմք։ Ընդհանուր առմամբ, այն ներկայացնում է թվային փոխակերպումը որպես տնտեսական զարգացման երկարաժամկետ գործոն և դիտարկում է այնպիսի ռազմավարական մոդելների ձևավորման հնարավորությունները, որոնք կարող են համատեղել տեխնոլոգիական նորարարությունը, մարդկային կապիտալի զարգացումը, պետական քաղաքականությունը և մասնավոր հատվածի ակտիվությունը։
Обновлено. 2026-09-03Религия
ՄԵԾ հայրենադարձությունը և հայ եկեղեցին
Մեծ հայրենադարձությունը (1946–1948 թթ.) և Հայ եկեղեցու դերը այդ գործընթացում ձևավորում են սփյուռքահայության և Խորհրդային Հայաստանի հարաբերությունների կարևոր էջերից մեկը, որտեղ քաղաքական, սոցիալական և հոգևոր գործոնները փոխկապակցված էին։ Այդ տարիներին Խորհրդային Հայաստան կազմակերպված զանգվածային հայրենադարձությունը պայմանավորված էր ինչպես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո առաջացած ժողովրդագրական խնդիրներով, այնպես էլ սփյուռքահայության շրջանում հայրենիք վերադառնալու գաղափարական և ազգային ձգտումներով։ Հայ եկեղեցին այս գործընթացում հանդես եկավ որպես կարևոր հոգևոր և համայնքային կառույց, որը սփյուռքում պահպանում էր ազգային ինքնությունը, լեզուն և մշակութային կապերը հայրենիքի հետ՝ նպաստելով հայրենադարձության գաղափարի տարածմանը և աջակցությանը։ Միաժամանակ եկեղեցու դերը բարդ էր, քանի որ խորհրդային գաղափարախոսական միջավայրում կրոնական հաստատությունները ենթարկվում էին սահմանափակումների, իսկ պետական քաղաքականությունը հաճախ փորձում էր վերահսկել կամ սահմանափակել նրանց ազդեցությունը։ Այդուհանդերձ, հատկապես սփյուռքահայ համայնքներում եկեղեցին շարունակում էր մնալ ազգային համախմբման կենտրոն՝ կազմակերպելով օգնություն, տեղեկատվական աշխատանք և համայնքային քննարկումներ հայրենադարձության վերաբերյալ։ Մեծ հայրենադարձության ընթացքում Հայաստան տեղափոխված հազարավոր հայեր բախվեցին սոցիալական, կենցաղային և ադապտացիոն դժվարությունների, ինչը հետագայում ազդեց գործընթացի ընդհանուր գնահատման վրա, սակայն այն միաժամանակ նշանակալի դեր ունեցավ երկրի ժողովրդագրական և մշակութային զարգացման մեջ։ Ընդհանուր առմամբ, Հայ եկեղեցու մասնակցությունը Մեծ հայրենադարձության գործընթացին կարելի է դիտարկել որպես ազգային ինքնության պահպանման և հայրենիքի հետ կապի ամրապնդման կարևոր գործոն, որը, չնայած սահմանափակումներին, նպաստեց սփյուռք-հայրենիք հարաբերությունների շարունակականությանը։
Обновлено. 2026-09-19Химия
Получение полифункциональных производных пиразола на основе промышленного 3-метилпиразола
Աշխատությունը նվիրված է արդյունաբերական 3-մեթիլպիրազոլի հիման վրա բազմաֆունկցիոնալ պիրազոլային ածանցյալների ստացման և դրանց քիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում պիրազոլային համակարգը դիտարկվում է որպես օրգանական քիմիայի կարևոր հետերոցիկլային կառուցվածք, որի տարբեր ածանցյալները կարող են ունենալ արժեքավոր ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական հատկություններ։ Ուսումնասիրվում են սկզբնական միացության կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ֆունկցիոնալ խմբերի ներմուծման հնարավորությունները և ստացվող նոր ածանցյալների կառուցվածքի ու հատկությունների միջև գոյություն ունեցող կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմաֆունկցիոնալ միացությունների ձևավորմանը, որոնց մոլեկուլներում միաժամանակ առկա են տարբեր քիմիական խմբեր և համապատասխանաբար հնարավոր են հետագա կառուցվածքային փոխակերպումներ։ Քննության են առնվում օրգանական փոխարկումների ընդհանուր օրինաչափությունները, ռեակցիաների ուղղության վրա ազդող կառուցվածքային և էլեկտրոնային գործոնները, ինչպես նաև ստացվող նյութերի կայունությունն ու ռեակցունակությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սինթեզված միացությունների կառուցվածքի հաստատմանը և դրանց ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի ուսումնասիրությանը՝ ժամանակակից վերլուծական ու սպեկտրային մեթոդների կիրառմամբ։ Վերլուծվում է տարբեր տեղակալիչների ազդեցությունը պիրազոլային օղակի հատկությունների վրա և գնահատվում են ստացված ածանցյալների հետագա քիմիական ձևափոխման հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև արդյունաբերական հասանելիություն ունեցող սկզբնական նյութի արդյունավետ օգտագործումը՝ նոր օրգանական միացությունների դասերի ձևավորման տեսանկյունից։ Ստացված նյութերը կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել հետերոցիկլային միացությունների հետագա գիտական ուսումնասիրությունների, նյութագիտության, ագրոքիմիայի և կենսաբանական ակտիվություն ունեցող նոր նյութերի որոնման համար։ Աշխատությունը նպաստում է պիրազոլային միացությունների քիմիայի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը, նոր կառուցվածքային ածանցյալների հատկությունների բացահայտմանը և օրգանական սինթեզում արդյունաբերական հումքի կիրառման հնարավորությունների գնահատմանը։
Обновлено. 2026-09-29