Ещё в разделе Биология

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Другие предметы

    1837 թվականի օրացույց և եղանակային կանխատեսումներ՝ ըստ Հայոց ՌՄՁԶ թվականի

    Հրատարակությունը միավորում է ժամանակի հաշվարկման գործնական տեղեկություններն ու տարվա եղանակային պայմանների վերաբերյալ կանխատեսումները՝ ներկայացնելով 19-րդ դարի հայկական օրացուցային մշակույթի կարևոր ուղղություններից մեկը։ Օրացուցային բաժինը նախատեսված է տարվա օրերի, շաբաթների և ամիսների հերթականությունը պարզաբանելու, ինչպես նաև առօրյա, հասարակական ու եկեղեցական կյանքի ժամանակացույցը կազմակերպելու համար։ Քրիստոնեական և Հայոց թվականությունների զուգահեռ նշումը հնարավորություն է տալիս համադրելու երկու ժամանակագրական համակարգերը և արտացոլում է հայկական տոմարային ավանդույթի շարունակական կիրառությունը։ Եղանակային կանխատեսումները վերաբերում են տարվա ընթացքում սպասվող մթնոլորտային փոփոխություններին, եղանակների հերթագայությանը և բնության տարբեր երևույթներին։ Նման տեղեկությունները կարևոր նշանակություն ունեին հատկապես գյուղատնտեսական ու անասնապահական աշխատանքների պլանավորման, ցանքի, բերքահավաքի և առօրյա գործունեության կազմակերպման համար։ Ժողովրդական դիտարկումների և բնության պարբերական փոփոխությունների մասին կուտակված փորձի վրա հիմնված կանխատեսումները ներկայացնում էին ժամանակի մարդկանց պատկերացումները մթնոլորտային երևույթների և դրանց հնարավոր օրինաչափությունների վերաբերյալ։ Օրացույցի այսպիսի հրատարակությունները միաժամանակ կատարում էին տեղեկատու, կրթական և գործնական դեր՝ տարածելով ժամանակի հաշվարկման ու բնության ճանաչման վերաբերյալ գիտելիքներ։ Դրանք արժեքավոր աղբյուրներ են հայկական տոմարագիտության, ժողովրդական օդերևութաբանական պատկերացումների, բնագիտական գիտելիքների պատմության և 19-րդ դարի առօրյա մշակույթի ուսումնասիրության համար։

    Обновлено. 2026-11-09
    1837 թվականի օրացույց և եղանակային կանխատեսումներ՝ ըստ Հայոց ՌՄՁԶ թվականի
    Онлайн

    Экономика

    Հայաստանի Հանրապետության գյուղմթերքների իրացման շուկայի հիմնախնդիրները և արտահանման ռազմավարությունը

    Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գյուղատնտեսական արտադրանքի իրացման շուկայի զարգացման հիմնախնդիրների, շուկայավարման մեխանիզմների և արտահանման ռազմավարության ձևավորման համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են գյուղմթերքների արտադրության և իրացման շղթայի առանձնահատկությունները, ներքին և արտաքին շուկաների պահանջարկը, մրցունակության բարձրացման գործոնները, գնագոյացման, լոգիստիկայի, պահեստավորման և արտադրանքի իրացման կազմակերպման արդիական խնդիրները։ Հեղինակը գնահատում է արտահանման ներուժը, միջազգային շուկաներում հայկական գյուղմթերքի դիրքավորման հնարավորությունները, պետական աջակցության գործիքների արդյունավետությունը և արտաքին առևտրի զարգացման հիմնական ուղղությունները՝ առաջարկելով ոլորտի կայուն զարգացմանն ուղղված ռազմավարական և գործնական լուծումներ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ագրարային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, արտահանմամբ զբաղվող կազմակերպությունների, գիտաշխատողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են գյուղատնտեսության տնտեսագիտությամբ, շուկայի զարգացմամբ և արտահանման քաղաքականությամբ։

    Обновлено. 2026-08-23
    Հայաստանի Հանրապետության գյուղմթերքների իրացման շուկայի հիմնախնդիրները և արտահանման ռազմավարությունը
    Онлайн

    История

    1988 թ. դեկտեմբերյան երկրաշարժը և աղետի գոտու վերականգնման գործընթացն ու արդյունքները Շիրակի մարզում

    Աշխատությունը նվիրված է 1988 թվականի դեկտեմբերին Հայաստանի հյուսիսային շրջաններում տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժի հետևանքների և հատկապես Շիրակի մարզում աղետի գոտու վերականգնման գործընթացի ու արդյունքների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքում ներկայացվում են երկրաշարժի ազդեցության հիմնական դրսևորումները, բնակչության շրջանում առաջացած սոցիալական և տնտեսական ծանր հետևանքները, բնակավայրերի, բնակելի և հասարակական շենքերի, արտադրական ենթակառուցվածքների ու կենսապահովման համակարգերի վնասման մասշտաբները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետաղետային վերականգնման կազմակերպմանը, բնակչության ժամանակավոր և մշտական բնակեցման խնդիրներին, բնակարանաշինությանը, ենթակառուցվածքների վերականգնմանը, սոցիալական աջակցության ծրագրերին և տարբեր պետական ու միջազգային կառույցների մասնակցությանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու վերականգնման ծրագրերի արդյունավետությունը, դրանց իրականացման ընթացքում առաջացած դժվարությունները, ֆինանսական և կազմակերպական խնդիրները, ինչպես նաև երկարաժամկետ ազդեցությունը տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում վերականգնման արդյունքների գնահատմանը՝ բնակչության կենսապայմանների, քաղաքաշինական միջավայրի, տնտեսական գործունեության և համայնքների զարգացման տեսանկյունից։ Միաժամանակ այն հնարավորություն է տալիս բացահայտելու աղետից հետո վերականգնման գործընթացի այն առանձնահատկությունները, որոնք կարող են կարևոր լինել հետագա բնական աղետների ռիսկերի նվազեցման և ճգնաժամային կառավարման համակարգերի կատարելագործման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, աշխարհագրագետներին, քաղաքաշինության և տարածքային զարգացման մասնագետներին, աղետների կառավարման ոլորտի մասնագետներին, սոցիոլոգներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և 1988 թվականի երկրաշարժի պատմության ու դրա երկարաժամկետ հետևանքների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Обновлено. 2026-09-09
    1988 թ. դեկտեմբերյան երկրաշարժը և աղետի գոտու վերականգնման գործընթացն ու արդյունքները Շիրակի մարզում
    Онлайн

    Религия

    Օրհնությունների նվագարան

    Աշխատանքը պատկանում է հայ քրիստոնեական ծիսական և հոգևոր գրականության այն երկերի շարքին, որոնք նախատեսված են օրհնության արարողությունների ու եկեղեցական պաշտամունքի տարբեր դրսևորումների համար։ Այն ներկայացնում է օրհնությունների հետ կապված աղոթական և ծիսական նյութեր, որոնց միջոցով արտահայտվում են Աստծո փառաբանությունը, շնորհակալությունը, բարեմաղթանքը և աստվածային օրհնության հայցումը։ Օրհնությունը քրիստոնեական ավանդության մեջ կարևոր հոգևոր գործողություն է, որով սրբագործվում են մարդու կյանքին, ընտանիքին, համայնքին և եկեղեցական արարողություններին առնչվող տարբեր իրադարձություններ ու հանգամանքներ։ Նման ժողովածուները նպաստում են ծիսական կարգի պահպանմանը, հոգևոր խոսքի միասնականությանը և եկեղեցական արարողությունների պատշաճ կատարմանը։ Դրանցում ընդգրկված աղոթական ձևակերպումները կարևոր են ոչ միայն իրենց կրոնական նշանակությամբ, այլև որպես հայ հոգևոր լեզվի, գրական ոճի և եկեղեցական արտահայտչամիջոցների պահպանման ու փոխանցման նյութ։ Վերնագրում առկա «նվագարան» բնորոշումը կարող է մատնանշել նաև օրհնությունների երգեցիկ կամ երաժշտական կիրառությունը՝ ընդգծելով հոգևոր խոսքի և եկեղեցական երաժշտության փոխկապակցվածությունը։ Գիրքը արժեքավոր է հայ եկեղեցու ծիսական ժառանգության, աղոթական գրականության և հոգևոր երաժշտության պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու օրհնության ավանդույթի տեղը հայ քրիստոնեական պաշտամունքում, ծիսական լեզվի առանձնահատկությունները և այն հոգևոր մշակույթը, որի միջոցով եկեղեցին դարերի ընթացքում ձևավորել ու փոխանցել է հավատքի, օրհնության և աստվածապաշտության արտահայտման եղանակները։

    Обновлено. 2026-11-10
    Օրհնությունների նվագարան
    Онлайн

    Право

    ՀՀ նախագահի և ազգային ժողովի փոխհարաբերությունների սահմանադրաիրավական հիմքերը

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պետական իշխանության համակարգում Հանրապետության նախագահի և խորհրդարանի միջև ձևավորվող իրավահարաբերությունների սահմանադրական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են երկու սահմանադրական մարմինների կարգավիճակը, լիազորությունների շրջանակը, դրանց իրականացման իրավական մեխանիզմները և փոխադարձ կապերը՝ իշխանությունների բաժանման ու հավասարակշռման սկզբունքների համատեքստում։ Քննության են առնվում պետական կառավարման համակարգի զարգացման տարբեր փուլերում սահմանադրական կարգավորումների փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը օրենսդիր իշխանության ու պետության գլխի ինստիտուտների փոխհարաբերությունների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օրենսդրական գործընթացում Հանրապետության նախագահի մասնակցությանը, այդ թվում՝ խորհրդարանի ընդունած օրենքների ստորագրման և հրապարակման, ինչպես նաև օրենքի սահմանադրականության հարցով Սահմանադրական դատարան դիմելու սահմանադրական հնարավորություններին։ Գործող սահմանադրական կարգավորման համաձայն՝ Հանրապետության նախագահը պետության գլուխն է և հետևում է Սահմանադրության պահպանմանը, իսկ նրա լիազորությունների մի մասը անմիջականորեն առնչվում է Ազգային ժողովի գործունեությանը։ Ուսումնասիրվում են նաև խորհրդարանին ուղերձ հղելու, Ազգային ժողովի հերթական և արտահերթ ընտրությունների նշանակման, Հանրապետության նախագահի ընտրության ու պաշտոնի ստանձնման հետ կապված սահմանադրաիրավական ընթացակարգերը։ Սահմանադրական դատարանի իրավական դիրքորոշումներում ևս առանձնացվում են նախագահի այն լիազորությունները, որոնք ուղղակիորեն կապված են Ազգային ժողովի հետ, ներառյալ օրենքների ստորագրման և հրապարակման կամ դրանց սահմանադրականության ստուգման հարցով դատարան դիմելու մեխանիզմները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սահմանադրական փոփոխությունների արդյունքում պետական կառավարման մոդելի վերափոխման ազդեցության գնահատումը, քանի որ տարբեր ժամանակաշրջաններում նախագահի և խորհրդարանի իրավական կարգավիճակն ու փոխգործակցության կառուցակարգերը փոփոխվել են։ Վերլուծվում են նաև պետական մարմինների միջև իրավասությունների սահմանազատման, փոխադարձ վերահսկողության, սահմանադրական պատասխանատվության և հնարավոր իրավական հակասությունների լուծման մեխանիզմները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմել այն մասին, թե սահմանադրական նորմերն ինչպես են կարգավորում պետության գլխի և օրենսդիր մարմնի փոխգործակցությունը և ինչ նշանակություն ունեն այդ հարաբերությունները պետական իշխանության մարմինների բնականոն գործունեության, սահմանադրական օրինականության և իշխանությունների հավասարակշռված համակարգի ապահովման համար։

    Обновлено. 2026-09-29
    ՀՀ նախագահի և ազգային ժողովի փոխհարաբերությունների սահմանադրաիրավական հիմքերը
    Онлайн

    Культура

    Սիմվոլիզմը հայ կերպարվեստում. XIX դարի վերջ-XX դարի սկիզբ

    Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի վերջից XX դարի սկզբին հայ կերպարվեստում սիմվոլիստական մտածողության և գեղարվեստական արտահայտությունների ձևավորման ու զարգացման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն գործընթացներն են, որոնց միջոցով եվրոպական արվեստում ձևավորված նոր գեղագիտական գաղափարները ներթափանցեցին հայկական մշակութային միջավայր և ստացան ազգային պատմական, հոգևոր ու մշակութային առանձնահատկություններով պայմանավորված ինքնատիպ դրսևորումներ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է սիմվոլիզմի հիմնական գաղափարական հիմքը՝ տեսանելի իրականության միջոցով անտեսանելիի, ներքին ապրումների, հոգևոր վիճակների, երազային պատկերների և փիլիսոփայական գաղափարների արտահայտումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խորհրդանիշի գեղարվեստական նշանակությանը, քանի որ տվյալ ժամանակաշրջանի ստեղծագործություններում առարկաները, կերպարները, բնության երևույթները և գունային լուծումները կարող են հանդես գալ ոչ միայն իրենց անմիջական իմաստով, այլև ունենալ խորքային ու բազմաշերտ խորհրդանշական նշանակություն։ Հայ կերպարվեստի ուսումնասիրության համատեքստում կարևոր է ազգային մշակութային ժառանգության դերը, մասնավորապես՝ քրիստոնեական պատկերագրության, ժողովրդական ավանդույթների, առասպելաբանության, պատմական հիշողության և հայկական բնաշխարհի ազդեցությունը գեղարվեստական մտածողության վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ այն ձևերին, որոնց միջոցով հայ արվեստագետները համադրել են նորարարական եվրոպական գեղարվեստական սկզբունքները ազգային թեմատիկայի և պատկերային համակարգի հետ՝ ստեղծելով ինքնատիպ գեղարվեստական լեզու։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել կերպարների հոգեբանական մեկնաբանությունը, բնանկարի խորհրդանշական գործառույթը, գույնի և լուսաստվերի արտահայտչական նշանակությունը, կոմպոզիցիայի պայմանականությունը և դեկորատիվ տարրերի դերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ժամանակաշրջանի սոցիալ-քաղաքական և մշակութային միջավայրը, քանի որ XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի ազգային ու հասարակական փոփոխությունները, ինքնության որոնումները և պատմական իրադարձությունները նշանակալի ազդեցություն են ունեցել արվեստագետների թեմատիկ և գաղափարական ընտրությունների վրա։ Սիմվոլիստական գեղարվեստական մտածողությունը այս պայմաններում կարող էր դառնալ ոչ միայն անհատի ներաշխարհի արտահայտման միջոց, այլև ազգային հիշողության, հոգևոր արժեքների և պատմական փորձի վերաիմաստավորման ձև։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հայ կերպարվեստը համաեվրոպական արվեստի զարգացման ընդհանուր համատեքստում՝ բացահայտելով նմանություններն ու տարբերությունները և գնահատելով հայկական արվեստի ինքնատիպ ներդրումը ժամանակաշրջանի գեղարվեստական գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, մշակույթի պատմաբանների, կերպարվեստի մասնագետների, ուսանողների և XIX–XX դարերի սահմանագծի հայկական մշակույթով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-09-23
    Սիմվոլիզմը հայ կերպարվեստում. XIX դարի վերջ-XX դարի սկիզբ