История формирования этнической идентификации у населения Иранского Азербайджана в XIX-XX вв.

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է մարդու հասարակական վարքի, քաղաքավարության, բարոյական դաստիարակության և քաղաքական կրթության սկզբունքներին՝ դիտարկելով անհատին որպես հասարակության լիարժեք անդամ, որի գիտելիքները, վերաբերմունքն ու վարքագիծը կարևոր նշանակություն ունեն հանրային կյանքի կազմակերպման համար։ Այն ընդգրկում է քաղաքավարության հասկացությունը ոչ միայն որպես առօրյա շփման արտաքին կանոնների ամբողջություն, այլև որպես հասարակական գիտակցության, փոխադարձ հարգանքի, պատասխանատվության և բարեկիրթ համակեցության դրսևորում։ Քաղաքական կրթության գաղափարը ենթադրում է նաև անհատի ծանոթացում հասարակական հարաբերություններին, հանրային պարտականություններին, իշխանության և հասարակության փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև ընդհանուր բարօրության համար անհրաժեշտ վարքականոններին։ Նման բնույթի աշխատություններում կարևոր տեղ են զբաղեցնում անձնական արժանապատվության պահպանումը, խոսքի ու գործի համապատասխանությունը, հասարակական կարգի նկատմամբ հարգանքը, ուրիշների իրավունքների գիտակցումը և սեփական վարքի հետևանքների ըմբռնումը։ Քաղաքավարությունը ներկայացվում է որպես կրթության գործնական արդյունք, որը ձևավորում է մարդու հաղորդակցական կարողությունները և նպաստում հասարակական հարաբերությունների ներդաշնակությանը։ Հատորի ընդգրկուն ծավալը թույլ է տալիս այն դիտարկել որպես քաղաքացիական ու բարոյական դաստիարակության ավելի ընդարձակ շարքի մաս, որտեղ անհատական վարքի կանոնները կապվում են հասարակական կյանքի ընդհանուր սկզբունքների հետ։ Աշխատությունը կարևոր է հայ կրթական և հասարակագիտական մտքի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի պատկերացումները կրթված, պատասխանատու և հասարակական կյանքին գիտակցաբար մասնակցող անհատի ձևավորման վերաբերյալ։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է ռեսպիրատոր սինցիտիալ (RSV) և գրիպի վիրուսների կլինիկական նշանակության ուսումնասիրությանը շնչական վարակների պատճառով հոսպիտալացված մինչև հինգ տարեկան երեխաների շրջանում։ Հետազոտության կենտրոնում մանկական տարիքում տարածված այս վիրուսային վարակների դերն է շնչառական հիվանդությունների առաջացման, ծանրության և հիվանդության կլինիկական ընթացքի ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրվում են վարակների հիմնական կլինիկական դրսևորումները, հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները, տարիքային գործոնի ազդեցությունը, ինչպես նաև այն հանգամանքները, որոնք կարող են կապված լինել հոսպիտալացման անհրաժեշտության և հիվանդության ավելի ծանր ընթացքի հետ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում RSV-ով և գրիպով պայմանավորված վարակների համեմատական բնութագրերին՝ հնարավորություն տալով գնահատել դրանց միջև առկա նմանություններն ու տարբերությունները։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև շնչառական ախտանշանների, ջերմության, ընդհանուր վիճակի, շնչառական դժվարությունների և այլ կլինիկական ցուցանիշների գնահատում, ինչպես նաև վիրուսաբանական հետազոտությունների միջոցով հարուցիչների հայտնաբերման նշանակությունը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է հիվանդների կլինիկական և լաբորատոր տվյալների համադրումը՝ հասկանալու համար, թե տվյալ վիրուսների առկայությունն ինչպիսի կապ կարող է ունենալ հիվանդության ծանրության, բարդությունների և բուժման անհրաժեշտության հետ։ Ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր լինել մանկաբույժների, վարակաբանների և հանրային առողջապահության մասնագետների համար, քանի որ վաղ մանկական տարիքում շնչառական վիրուսային վարակների ճիշտ ճանաչումն ու գնահատումը կարևոր նշանակություն ունեն ժամանակին բժշկական օգնության կազմակերպման և ծանր դեպքերի կանխարգելման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպաստում է RSV-ի և գրիպի վիրուսների կլինիկական դերի ավելի ամբողջական ընկալմանը՝ հատկապես հոսպիտալացված փոքր երեխաների շրջանում, և ընդգծում է մանկական շնչառական վարակների ախտորոշման, հսկողության և կանխարգելման արդյունավետ մոտեցումների կարևորությունը։

Культура

Մատենագիտական, տեղեկատվական և մշակութաբանական բնույթի այս պարբերական հրատարակությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության հաշվառմանը, համակարգմանը և մասնագիտական հանրությանը ներկայացմանը։ Այն նախատեսված է մշակույթի տարբեր բնագավառներին առնչվող գրքերի, գիտական աշխատությունների, հոդվածների, ժողովածուների և այլ տպագիր նյութերի վերաբերյալ ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ Հրատարակության շրջանակներում ներկայացվում են գրականության, երաժշտության, թատրոնի, կերպարվեստի, ճարտարապետության, մշակութային ժառանգության և արվեստագիտության տարբեր ուղղություններին վերաբերող հրապարակումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մատենագիտական նկարագրությունների ճշգրտությանը, նյութերի թեմատիկ դասակարգմանը և անհրաժեշտ տեղեկատվության որոնման մատչելիության ապահովմանը։ Պարբերական տեղեկատուն հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակութային և արվեստագիտական գրականության համալրման ընթացքին, բացահայտելու հետազոտական հետաքրքրությունների հիմնական ուղղությունները և ծանոթանալու համապատասխան ժամանակաշրջանի հրատարակչական գործունեությանը։ Մատենագիտական գրառումները կարող են ներառել հեղինակների անունները, աշխատությունների վերնագրերը, հրատարակության վայրն ու տարեթիվը, ինչպես նաև այլ անհրաժեշտ նկարագրական տվյալներ։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի գրադարանային-տեղեկատվական սպասարկման, մատենագիտական որոնումների, գիտական ուսումնասիրությունների և մշակույթի պատմության վերաբերյալ աղբյուրագիտական նյութերի հավաքագրման համար։ Այն միաժամանակ կարող է ծառայել որպես խորհրդային Հայաստանի մշակութային կյանքի, արվեստագիտական մտքի և հրատարակչական գործունեության պատմության ուսումնասիրման տեղեկատվական աղբյուր։ Տեղեկատուն օգտակար է գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների և Հայաստանի մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Биология

Աշխատությունը ներկայացնում է բնական պատմության նախնական գիտելիքները՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին ծանոթացնել բնության բազմազանությանը, կենդանի և անկենդան աշխարհի հիմնական երևույթներին ու դրանց ուսումնասիրության նշանակությանը։ Որպես ներածական բնագիտական ձեռնարկ՝ այն կարող է ծառայել բնության մասին համակարգված պատկերացում կազմելու առաջին փուլում՝ զարգացնելով դիտողականությունը, հետաքրքրասիրությունը և շրջակա միջավայրի երևույթները ճանաչելու կարողությունը։ Բնական պատմությունը ներառում է բնության տարբեր բաղադրիչների ուսումնասիրություն՝ կենդանիներ, բույսեր, հող, ջուր, օդ և բնական այլ երևույթներ, որոնց փոխկապակցվածության ըմբռնումը կարևոր է աշխարհի գիտական ընկալման համար։ Այսպիսի գրականությունը նպաստել է բնագիտական գիտելիքների տարածմանը և կրթական միջավայրում փորձառական ու դիտողական ուսուցման խրախուսմանը։ Այն ընթերցողին ուղղորդում է ուշադրություն դարձնել բնության առարկաների առանձնահատկություններին, տարբերակել դրանց հատկանիշները և հասկանալ բնական գործընթացների ընդհանուր օրինաչափությունները։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև 19-րդ դարի հայալեզու գիտակրթական գրականության պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է բնագիտության հասանելի ուսուցման և գիտելիքի տարածման ձգտումը։ Այն կարող է օգտակար լինել բնագիտական կրթության զարգացման, գիտական մտածողության ձևավորման և հայերենով ստեղծված ուսումնական գրականության ուսումնասիրության համար։

Другие предметы

Գիրքը համադրում է երազների մեկնաբանությանը նվիրված նյութեր, խրատական խոսքեր և մանկական խաղեր՝ նպատակ ունենալով միաժամանակ կրթել ու զվարճացնել հայ երեխաներին։ Երազահաններն ու երազացույցերը ժողովրդական մշակույթի այն ժանրերից են, որոնցում երազներին վերագրվող պատկերներն ու խորհրդանշանները ներկայացվում են մեկնաբանությունների միջոցով։ Այս նյութերի ընդգրկումը ժողովածուում արտացոլում է երազների նկատմամբ ժողովրդական հետաքրքրությունը և դրանք իմաստավորելու ավանդույթը։ Խրատական խոսքերը լրացնում են այդ բովանդակությունը՝ երեխաներին ներկայացնելով վարքի, բարոյականության և առօրյա հարաբերությունների վերաբերյալ դաստիարակչական մտքեր։ Մանկական խաղերի առկայությունը գրքին հաղորդում է նաև ժամանցային բնույթ՝ ուսուցողական նյութը համադրելով խաղի և զվարճության հետ։ Այսպիսով, հրատարակությունը միավորում է ժողովրդական պատկերացումները, բարոյական դաստիարակությունն ու մանկական ժամանցը մեկ գրքի շրջանակում։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայ մանկական գրականության, ժողովրդական հավատալիքների, բարոյախրատական նյութերի և երեխաների կրթության պատմության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել բանահյուսությամբ, մանկավարժությամբ և հայալեզու տպագիր մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին՝ որպես տարբեր բովանդակային շերտեր համադրող պատմական հրատարակություն։

Другие предметы

Գյուղատնտեսական և հողագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ոռոգելի հողատարածությունների աղաջրային ռեժիմի ձևավորման օրինաչափությունների, դրա կանխատեսման մեթոդների և արդյունավետ կարգավորման միջոցառումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հողում ջրի և լուծված աղերի տեղաշարժման ֆիզիկական հիմքերը, ոռոգման ազդեցությունը հողի խոնավության ու աղային հաշվեկշռի վրա, ինչպես նաև հողերի աղակալման և երկրորդային աղակալման առաջացման հիմնական պատճառները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստորերկրյա ջրերի մակարդակի, ոռոգման ջրի որակի, հողի մեխանիկական կազմի, գոլորշիացման և բնական ջրահեռացման պայմանների ազդեցությանը աղաջրային ռեժիմի փոփոխությունների վրա։ Վերլուծվում են հողի խոնավության և աղերի պարունակության տարածաժամանակային փոփոխությունները, ջրային ու աղային հաշվեկշիռների հաշվարկման սկզբունքները և կանխատեսման մաթեմատիկական մոդելների կիրառման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև ոռոգման ռեժիմների օպտիմալացման, դրենաժային համակարգերի արդյունավետության բարձրացման, աղերի լվացման և հողերի մելիորատիվ վիճակի բարելավման միջոցառումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են հողային և ջրային ռեսուրսների մշտադիտարկման, աղակալման վտանգի գնահատման և ոռոգելի տարածքների կայուն օգտագործման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում գյուղատնտեսական մշակաբույսերի բերքատվության պահպանման, ջրօգտագործման արդյունավետության բարձրացման և հողերի դեգրադացիայի կանխարգելման խնդիրներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հողագիտության, հիդրոմելիորացիայի, ոռոգման համակարգերի կառավարման և գյուղատնտեսական բնօգտագործման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։