Изучение нейропротекторного эффекта эмбриональных протеогликанов

Литература

Հրատարակությունը ներկայացնում է գրական ստեղծագործությունների երկու հիմնական ձևերը՝ արձակ և չափածո խոսքը։ Արձակը գրական արտահայտության այն ձևն է, որն իր բովանդակությունը շարադրում է բնական խոսքին մոտ կառուցվածքով՝ առանց չափական և հանգային պարտադիր կանոնների, մինչդեռ չափածոն հիմնվում է տաղաչափական կազմակերպվածության, ռիթմի և հաճախ նաև հանգավորման վրա։ Այս երկու ձևերը գրականության մեջ ունեն արտահայտչական տարբեր հնարավորություններ և կիրառվում են մտքերի, զգացմունքների, իրադարձությունների ու գաղափարների գեղարվեստական ներկայացման համար։ Վերնագիրը վկայում է, որ հրատարակության բովանդակությունը կապված է գրական աշխատանքի և ստեղծագործական արտահայտության տարբեր եղանակների հետ։ Այն կարող է դիտարկվել որպես արձակ և չափածո գրականության օրինակների կամ դրանց վերաբերյալ նյութերի ներկայացում, սակայն միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հստակեցնել առանձին ստեղծագործությունների ժանրային կազմը կամ թեմատիկ ուղղվածությունը։ Հրատարակությունն արժեքավոր է 19-րդ դարի հայ գրական կյանքի, գրական ձևերի կիրառության և հայերեն ստեղծագործությունների տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրականության զարգացման և արձակ ու չափածո խոսքի փոխհարաբերությունների հետազոտությամբ զբաղվողների համար։

История

Գիրքը ներկայացնում է 2012 թվականի ընթացքում նշվող կարևոր և հիշարժան տարեթվերի, պատմական իրադարձությունների, նշանակալի անձանց և հասարակական-մշակութային երևույթների համակարգված ամբողջություն։ Այն կարող է ծառայել որպես տեղեկատու և ճանաչողական աղբյուր՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով մեկտեղված ձևով ծանոթանալ տարբեր ժամանակաշրջանների ու ոլորտների հետ կապված կարևոր ամսաթվերին և դրանց պատմական նշանակությանը։ Նյութը ներառում է պետական ու ազգային նշանակության իրադարձություններ, պատմական տարեդարձեր, մշակույթի, գիտության, գրականության և հասարակական կյանքի նշանավոր գործիչների ծննդյան ու մահվան տարելիցներ, ինչպես նաև տարբեր կառույցների, կազմակերպությունների և կարևոր իրադարձությունների հոբելյանական տարեթվեր։ Յուրաքանչյուր ամսաթվի կամ հիշարժան իրադարձության ներկայացումը նպաստում է պատմական փաստերի և անձանց գործունեության վերաբերյալ ընդհանուր պատկերացման ձևավորմանը՝ ընդգծելով դրանց կապը տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, սոցիալական և մշակութային զարգացումների հետ։ Հատկապես օգտակար է նման ժողովածուն այն ընթերցողների համար, ովքեր զբաղվում են կրթական, մշակութային կամ տեղեկատվական աշխատանքով և անհրաժեշտություն ունեն արագ գտնելու տարվա ընթացքում նշվող կարևոր տարեթվերը։ Այն կարող է կիրառվել դպրոցներում, գրադարաններում, մշակութային և կրթական հաստատություններում՝ ցուցահանդեսների, թեմատիկ միջոցառումների, դասախոսությունների, գրական-հիշատակի երեկոների և այլ նախաձեռնությունների կազմակերպման համար։ Հավաքված նյութը միաժամանակ հնարավորություն է տալիս ամբողջ տարվա ընթացքում հետևողականորեն անդրադառնալ պատմական հիշողության պահպանմանն ու տարբեր սերունդների համար կարևոր իրադարձությունների և անհատների արժևորմանը։ Աշխատությունը կարելի է դիտարկել որպես գործնական տեղեկատու, որը մեկտեղում է տարվա կարևորագույն հիշարժան ամսաթվերը և դրանք կապում պատմության ու մշակութային ժառանգության հետ՝ ընթերցողին առաջարկելով հակիրճ, կիրառական և ճանաչողական տեղեկատվության ամբողջություն։

Литература

Հրատարակությունը պատկանում է 19-րդ դարի հայ գրական-գեղարվեստական տպագիր ժառանգությանը։ Խորագրում օգտագործված քնարի կերպարը հայ և համաշխարհային գրական ավանդույթներում խորհրդանշում է բանաստեղծական խոսքը, երգը, ստեղծագործական ներշնչանքը և մարդկային ապրումների գեղարվեստական արտահայտությունը։ Այս տեսանկյունից գիրքը դիտարկելի է որպես գրական ստեղծագործությունների կամ բանաստեղծական նյութերի ժողովածու, որի խորագիրը հղում է կատարում քնարական խոսքի և գեղարվեստական ինքնարտահայտման ավանդույթին։ 19-րդ դարի հայ գրական կյանքում նման հրատարակությունները կարևոր դեր են ունեցել գրական ճաշակի ձևավորման, հայերեն գրավոր խոսքի զարգացման և ընթերցողական միջավայրի ընդլայնման գործում։ Դրանք նաև արտացոլում են ժամանակի հայ տպագրական կենտրոնների՝ գրական ու մշակութային կյանքին նպաստելու ձգտումը։ Հրատարակությունը կարևոր է Բաքվի հայ համայնքի տպագրական և մշակութային գործունեության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ ներկայացնում է հայ գրքի տարածման և գրական հաղորդակցության պատմական միջավայրի մի դրվագ։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմությամբ, 19-րդ դարի պոեզիայով, գրահրատարակչությամբ և հայ մշակութային կյանքի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին ու ընթերցողներին։

География

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում բնական աղետների պոտենցիալ վտանգավորության և խոցելիության համալիր գնահատման սկզբունքների ուսումնասիրմանը՝ աղետների ռիսկի առավել հիմնավորված գնահատման և կառավարման նպատակով։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, որ բնական աղետի հնարավոր հետևանքները պայմանավորված են ոչ միայն վտանգավոր բնական երևույթի առաջացման հավանականությամբ և ուժգնությամբ, այլև տվյալ տարածքի բնակչության, ենթակառուցվածքների, տնտեսության, շրջակա միջավայրի և սոցիալական համակարգերի խոցելիության մակարդակով։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը դիտարկում է ռիսկը որպես բնական վտանգի և դրա նկատմամբ տարածքի ու հասարակության խոցելիության փոխկապակցված արդյունք՝ անհրաժեշտ համարելով այդ բաղադրիչների միասնական և տարածականորեն տարբերակված ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել Հայաստանի տարածքին բնորոշ տարբեր բնական վտանգներ՝ երկրաշարժեր, սողանքներ, սելավներ, ջրհեղեղներ, քարաթափումներ, երաշտներ, ձնաբքեր և այլ վտանգավոր երևույթներ՝ հաշվի առնելով դրանց տարածական բաշխվածությունը, առաջացման պայմանները, կրկնելիությունը, հնարավոր ուժգնությունը և տարածքային առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև բնական վտանգների նկատմամբ խոցելիության գնահատմանը, որը ներառում է բնակավայրերի, բնակչության, շենքերի ու շինությունների, ճանապարհային և էներգետիկ ենթակառուցվածքների, գյուղատնտեսական տարածքների և տնտեսական օբյեկտների հնարավոր վնասների ուսումնասիրությունը։ Համալիր մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համադրել բնական, սոցիալ-տնտեսական և տարածական տվյալները և դրանց հիման վրա առանձնացնել առավել վտանգավոր ու խոցելի գոտիները։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչներից է ռիսկի գնահատման մեթոդաբանության մշակումը կամ կատարելագործումը, որի միջոցով հնարավոր է ոչ միայն արձանագրել արդեն գոյություն ունեցող վտանգները, այլև կանխատեսել դրանց հնարավոր հետևանքները և մշակել կանխարգելիչ միջոցառումների առաջնահերթություններ։ Տարածական վերլուծության և քարտեզագրման մեթոդների կիրառումը կարող է հնարավորություն տալ կազմելու վտանգավորության, խոցելիության և համակցված ռիսկի քարտեզներ, որոնք գործնական նշանակություն ունեն տարածքային պլանավորման, քաղաքաշինության, արտակարգ իրավիճակների կառավարման և բնակչության պաշտպանության գործընթացներում։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև կլիմայական և մարդածին փոփոխությունների պայմաններում, քանի որ որոշ բնական վտանգների հաճախականության կամ ինտենսիվության փոփոխությունը կարող է ազդել ինչպես առանձին համայնքների, այնպես էլ ամբողջ տարածաշրջանների ռիսկային իրավիճակի վրա։ Բնական վտանգների և խոցելիության համատեղ գնահատումը հնարավորություն է տալիս անցում կատարել միայն աղետների հետևանքներին արձագանքելու մոտեցումից դեպի կանխարգելման և ռիսկի նվազեցման ավելի արդյունավետ քաղաքականություն։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառվել արտակարգ իրավիճակների կառավարման համակարգերի կատարելագործման, ենթակառուցվածքների անվտանգության բարձրացման, տարածքային զարգացման ծրագրերի մշակման և աղետների նկատմամբ համայնքների դիմակայունության ամրապնդման նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ձևավորում է Հայաստանի տարածքում բնական աղետների ռիսկի գնահատման բազմագործոն մոտեցում՝ միավորելով բնական վտանգների, տարածքային առանձնահատկությունների և հասարակության խոցելիության ուսումնասիրությունը և այդպիսով ստեղծելով գիտական հիմք բնական աղետների հնարավոր վնասների կանխատեսման ու դրանց ռիսկի նվազեցման համար։

Математика

Գիտատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է թիթեղների և թաղանթների տարածական դինամիկական խնդիրների ասիմպտոտիկ լուծումների կառուցման ու հետազոտման մեթոդներին։ Ուսումնասիրվում են բարակապատ կառուցվածքների դինամիկական վարքը նկարագրող մաթեմատիկական մոդելները, դրանցում առաջացող տատանումները, դեֆորմացիաները և լարվածային վիճակները տարբեր տեսակի դինամիկական ազդեցությունների պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ ճշգրիտ լուծումների ստացումը բարդ է կամ գործնականում անհնար, և անհրաժեշտ է կիրառել ասիմպտոտիկ մոտեցումներ՝ խնդրի հիմնական օրինաչափությունները բավարար ճշգրտությամբ նկարագրելու համար։ Քննարկվում են փոքր պարամետրերի կիրառման, մոտավոր լուծումների կառուցման և ստացված արդյունքների ճշգրտության գնահատման սկզբունքները։ Վերլուծվում է թիթեղների ու թաղանթների երկրաչափական և մեխանիկական բնութագրերի, սահմանային պայմանների, արտաքին բեռնվածքների և ժամանակային գործոնների ազդեցությունը կառուցվածքների դինամիկական արձագանքի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տարածական խնդիրների լուծման ընթացքում առաջացող մաթեմատիկական դժվարություններին և դրանց պարզեցման հնարավորություններին՝ պահպանելով ուսումնասիրվող երևույթների էական ֆիզիկական առանձնահատկությունները։ Ստացված տեսական արդյունքները կարող են կիրառվել տարբեր ինժեներական կառուցվածքների ամրության, կայունության և դինամիկական հուսալիության գնահատման ժամանակ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կիրառական մաթեմատիկայի, առաձգականության տեսության, կառուցվածքային մեխանիկայի և ճարտարագիտական հաշվարկների ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Другие предметы

Աշխատությունը կենսագրական և ռազմապատմական բնույթի ուսումնասիրություն է՝ նվիրված Ռուսական կայսրության բանակի հայազգի զորահրամանատար, գեներալ-լեյտենանտ իշխան Վալերիան Մադաթովի կյանքին և ծառայողական գործունեությանը։ Շարադրանքը ներկայացնում է նրա զինվորական ուղու հիմնական փուլերը՝ ծառայության սկզբից մինչև XIX դարի առաջին տասնամյակների պատերազմներին և Կովկասում տեղի ունեցած ռազմաքաղաքական գործընթացներին մասնակցությունը։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում ռուս-թուրքական պատերազմների, 1812 թվականի պատերազմի և դրան հաջորդած եվրոպական արշավանքների ժամանակ նրա գործունեությանը, ինչպես նաև հետագայում Կովկասյան կորպուսում իրականացրած ծառայությանը։ Կենսագրական նյութի միջոցով ներկայացվում են ոչ միայն ռազմական իրադարձությունները, այլև ժամանակաշրջանի բանակային միջավայրը, հրամանատարական հարաբերությունները և Կովկասում Ռուսական կայսրության քաղաքական ու վարչական գործունեության առանձնահատկությունները։ Կարևոր հատված են կազմում Հյուսիսային Կովկասում և Դաղստանում նրա մասնակցությամբ տեղի ունեցած արշավանքների ու քաղաքական գործընթացների նկարագրությունները, որոնք միաժամանակ հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու տարածաշրջանի XIX դարի սկզբի բարդ հարաբերությունները։ Աշխատությունը կազմվել է Մադաթովի մահից հետո՝ նրա այրու՝ Սոֆյա Մադաթովայի նախաձեռնությամբ և նրա նախկին ծառայակիցների մասնակցությամբ, իսկ առաջին հրատարակությունը լույս է տեսել Սանկտ Պետերբուրգում 1837 թվականին։ Այդ հանգամանքը աշխատությանը հաղորդում է նաև հուշագրական և սկզբնաղբյուրային նշանակություն, քանի որ շարադրանքի հիմքում զգալի տեղ ունեն զորահրամանատարին անձամբ ճանաչած մարդկանց հիշողություններն ու վկայությունները։ Միաժամանակ նման աղբյուրները պահանջում են քննադատական մոտեցում, քանի որ հեղինակի նկատմամբ անձնական վերաբերմունքը կարող է ազդել նրա կերպարի և գործունեության գնահատման վրա։ Կենսագրական պատումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Մադաթովի անձի շուրջ ձևավորված պատմական հիշողությունը և այն կերպարը, որով նա ներկայացվել է XIX դարի ռուսական ռազմապատմական գրականության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը արժեքավոր նյութ է XIX դարի առաջին կեսի Կովկասի պատմության, ռուսական բանակի պատմության, հայազգի զինվորական գործիչների կենսագրությունների և ժամանակաշրջանի ռուս-հայկական պատմական առնչությունների ուսումնասիրության համար։