Ջերմամշակման ազդեցությունը 585 հարգի նիկել-ցինկային սպիտակ ոսկու համաձուլվածքների կառուցվածքի ու հատկությունների ձևավորման վրա

Религия

Այս աշխատությունը վերաբերում է հայկական միջնադարյան հոգևոր գրականության կարևոր շերտերից մեկին՝ ընդգրկելով եկեղեցական աղոթքների և հոգևոր տեքստերի ժողովածու, որոնք կապված են եկեղեցական առաջնորդի աստվածաբանական ու գրական ժառանգության հետ։ Նյութում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում աղոթքաբանական և օրհներգական ձևերը, որոնք արտացոլում են քրիստոնեական հավատքի դոգմատիկ և բարոյական գաղափարները՝ միաժամանակ ցուցադրելով բարձր գրական մշակույթ և լեզվական արտահայտչականություն։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է եկեղեցական գրականության դերը միջնադարյան հայ մտավոր կյանքում, որտեղ աստվածաբանական միտքը միահյուսվում է գեղարվեստական լեզվի և ծիսական ավանդույթի հետ։ Միաժամանակ ներկայացվում է այս տեքստերի ազդեցությունը հետագա հայկական հոգևոր գրականության զարգացման վրա՝ որպես աղբյուր, որը ձևավորել է աղոթքային մտածողության և եկեղեցական պոետիկայի կարևոր հիմքեր։

Химия

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է քրոմի որոշման էքստրակցիոն-աբսորբցիոմետրիկ մեթոդների մշակմանը՝ օգտագործելով ակրիդինային շարքի հիմնական օրգանական ներկանյութեր։ Գրքում ներկայացվում են կոմպլեքսագոյացման և իոնային ասոցիատների ձևավորման քիմիական հիմքերը, ինչպես նաև դրանց սպեկտրոֆոտոմետրիկ հատկությունները լուծույթներում։ Հեղինակը վերլուծում է քրոմի (III և VI վալենտական վիճակներ) փոխազդեցությունը օրգանական ռեագենտների հետ՝ ընդգծելով առաջացած իոնային ասոցիատների կայունությունը, էքստրակցիայի արդյունավետությունը և օպտիկական կլանման բնութագրերը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև վերլուծական քիմիայի ժամանակակից մեթոդները, չափումների զգայունության և ընտրողականության բարձրացման ուղիները, ինչպես նաև միջամտող իոնների ազդեցության նվազեցման եղանակները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում առաջարկվող մեթոդների կիրառությանը շրջակա միջավայրի, ջրային համակարգերի և արդյունաբերական նմուշների վերլուծության մեջ։ Գիրքը նախատեսված է քիմիկոսների, վերլուծական քիմիայի մասնագետների, էկոլոգների և հետազոտողների համար՝ առաջարկելով համապարփակ մոտեցում քրոմի էքստրակցիոն-աբսորբցիոմետրիկ որոշման և իոնային ասոցիատների կիրառության վերաբերյալ։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է դպրոցի և ընտանիքի համագործակցության մանկավարժական նշանակության ուսումնասիրությանը կրտսեր դպրոցականների առողջ ապրելակերպի վերաբերյալ գիտելիքների, վերաբերմունքների և առօրյա օգտակար սովորությունների ձևավորման գործընթացում՝ ֆիզիկական դաստիարակությունը դիտարկելով որպես այդ համագործակցության կարևոր ուղղություններից մեկը։ Հետազոտության կենտրոնում երեխայի զարգացման երկու հիմնական միջավայրերի՝ ընտանիքի և դպրոցի նպատակների, պահանջների և դաստիարակչական գործունեության համաձայնեցումն է։ Քննվում են կրտսեր դպրոցական տարիքի առանձնահատկությունները, որոնց պայմաններում աստիճանաբար ձևավորվում են ֆիզիկական ակտիվության, անձնական հիգիենայի, օրվա ռեժիմի, հանգստի և ընդհանուր առողջապահական վարքագծի վերաբերյալ պատկերացումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ֆիզիկական դաստիարակության դասերի կրթական և դաստիարակչական հնարավորություններին, շարժողական ակտիվության նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորմանը և երեխայի տարիքին ու անհատական հնարավորություններին համապատասխան ակտիվ կենսակերպի խրախուսմանը։ Ընտանիքի մասնակցությունը դիտարկվում է որպես դպրոցում ձևավորվող գիտելիքների և սովորությունների շարունակականությունն ապահովող կարևոր գործոն, քանի որ երեխայի առօրյա վարքագծի զգալի մասը ձևավորվում է ընտանեկան միջավայրում։ Ուսումնասիրվում են ուսուցիչների և ծնողների համագործակցության ձևերը՝ խորհրդատվությունները, ծնողական հանդիպումները, համատեղ կրթական և ֆիզկուլտուրային միջոցառումները, տեղեկատվական աշխատանքը և երեխայի զարգացման վերաբերյալ փոխադարձ հաղորդակցությունը։ Կարևորվում է այնպիսի միասնական մոտեցման ձևավորումը, որի դեպքում դպրոցական և ընտանեկան պահանջները չեն հակասում միմյանց, այլ նպաստում են երեխայի ինքնուրույնության, պատասխանատվության և առողջության նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքի զարգացմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել մանկավարժական դիտարկումներ, հարցումներ, զրույցներ և կրթական աշխատանքի արդյունքների համեմատական գնահատում՝ համագործակցության տարբեր ձևերի արդյունավետությունը պարզաբանելու նպատակով։ Առողջ ապրելակերպի ձևավորումը ներկայացվում է ոչ թե որպես առանձին սովորությունների մեխանիկական յուրացում, այլ որպես շարունակական կրթադաստիարակչական գործընթաց, որը պահանջում է երեխայի ֆիզիկական, հոգեբանական և սոցիալական զարգացման առանձնահատկությունների հաշվառում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տարրական կրթության մանկավարժության, ֆիզիկական դաստիարակության և ընտանեկան դաստիարակության մոտեցումները՝ դպրոցի և ընտանիքի արդյունավետ համագործակցության միջոցով երեխաների առողջության պահպանմանն ու ակտիվ կենսակերպի մշակույթի ձևավորմանը նպաստելու նպատակով։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է բուհերում հայ ուսանողներին ռուսերենը որպես օտար լեզու ուսուցանելիս խոսքային ավտոմատիզմների ձևավորման և զարգացման գործընթացի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում խոսելու կարողությունն է՝ որպես լեզվական հմտությունների աստիճանական ձևավորման հիմնական և որոշիչ բաղադրիչ։ Հեղինակը դիտարկում է, թե ինչպես է բանավոր խոսքի նպատակային կիրառումը նպաստում ուսանողների մոտ ռուսերեն լեզվական միավորների արագ, ճիշտ և բնական օգտագործման կարողության ձևավորմանը՝ նվազեցնելով գիտակցված վերահսկողության անհրաժեշտությունը և աստիճանաբար ձևավորելով կայուն խոսքային գործողություններ։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում խոսքային ավտոմատիզմների էությանը, դրանց առաջացման պայմաններին, զարգացման փուլերին և ուսուցման ընթացքում դրանց ամրապնդման մեխանիզմներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայալեզու ուսանողների համար ռուսերենի յուրացման առանձնահատկություններին, քանի որ մայրենի լեզվի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունները կարող են ինչպես աջակցել, այնպես էլ խոչընդոտել ռուսերեն խոսքի բնական ձևավորմանը։ Ներկայացվող մոտեցումը շեշտադրում է ոչ միայն քերականական և բառապաշարային գիտելիքների փոխանցումը, այլև այդ գիտելիքների գործնական ակտիվացումը իրական կամ ուսումնական հաղորդակցական իրավիճակներում։ Խոսելու վարժությունները դիտարկվում են որպես միջոց, որի միջոցով ուսանողը բազմակիորեն կիրառում է լեզվական կառուցվածքները, ամրապնդում ճիշտ խոսքային մոդելները և աստիճանաբար անցնում գիտակցված կառուցումից դեպի ավելի ինքնաբերական խոսք։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ռուսերենը որպես օտար լեզու դասավանդող մասնագետներին, բուհերի դասախոսներին, լեզվի ուսուցման մեթոդիկայով զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև այն ուսանողներին և մասնագետներին, ովքեր ուսումնասիրում են երկրորդ լեզվի յուրացման, բանավոր հաղորդակցության և խոսքային հմտությունների ավտոմատացման գործընթացները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևորում է հաղորդակցական և գործնական ուղղվածությամբ ուսուցումը՝ ցույց տալով, որ օտար լեզվի լիարժեք տիրապետման համար միայն լեզվական կանոնների իմացությունը բավարար չէ․ անհրաժեշտ է այդ գիտելիքները վերածել արագ և նպատակային խոսքային գործողությունների, իսկ խոսելու համակարգված պրակտիկան այդ գործընթացի կարևորագույն պայմաններից մեկն է։

Лингвистика

Լեզվաբանական և սոցիոլեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Պակիստանի հյուսիսային տարածքներում բնակվող փուշթուն միգրանտների լեզվական առանձնահատկությունների, լեզվական միջավայրի և բազմալեզու հասարակության պայմաններում նրանց հաղորդակցական վարքագծի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում փուշթու լեզվի տարածվածությունը, դրա բարբառային առանձնահատկությունները, միգրացիոն գործընթացների ազդեցությունը լեզվական գործածության վրա և փուշթուն համայնքների սոցիալ-մշակութային ինքնության պահպանման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փուշթուի փոխազդեցությանը Պակիստանի հյուսիսային շրջաններում կիրառվող տեղական լեզուների, ինչպես նաև ուրդուի և անգլերենի հետ։ Վերլուծվում են երկլեզվության և բազմալեզվության դրսևորումները, լեզվական փոխարկման երևույթները, լեզվական փոխառությունները և տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում լեզվի ընտրության առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են միգրանտների լեզվական հարմարվողականության, կրթական միջավայրում լեզուների կիրառման, միջսերնդային լեզվական փոխանցման և համայնքային հաղորդակցության հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են նաև լեզվի և էթնիկական ինքնության փոխհարաբերությունները, սոցիալական ինտեգրման գործընթացները, լեզվական հեղինակության ու կարգավիճակի փոփոխությունները և լեզվական բազմազանության պահպանման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են կիրառվել սոցիոլեզվաբանական դիտարկման, հարցումների, լեզվական վարքագծի վերլուծության և համեմատական լեզվաբանական հետազոտության մեթոդներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սոցիոլեզվաբանության, իրանական լեզուների ուսումնասիրության, միգրացիոն լեզվաբանության, ազգալեզվաբանության և Հարավային Ասիայի լեզվամշակութային միջավայրի հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետների ու ուսանողների համար։

География

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում՝ Փոքր Կովկասի երկրաբանական կառուցվածքի շրջանակում, պալեոօվկիանոսային երկրակեղևի բեկորների և օֆիոլիտային ասոցիացիայի ապարների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն երկրաբանական համալիրներն են, որոնք պահպանվել են որպես հնագույն օվկիանոսային լիթոսֆերայի մնացորդներ և կարևոր տեղեկություններ են պարունակում տարածաշրջանի երկրաբանական զարգացման, օվկիանոսային ավազանների ձևավորման և հետագա փակման գործընթացների վերաբերյալ։ Օֆիոլիտային համալիրները սովորաբար ներառում են օվկիանոսային երկրակեղևին և վերին մանտիային բնորոշ ապարների հաջորդականություններ՝ տարբեր կազմի մագմատիկ և ուլտրամաֆիկ ապարներով, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու հնագույն երկրաբանական միջավայրերի պայմանները։ Հայաստանի տարածքում դրանց ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ Փոքր Կովկասը գտնվում է բարդ տեկտոնական գոտում, որտեղ անցյալում տեղի են ունեցել օվկիանոսային ավազանների բացման, սուբդուկցիայի, կոլիզիայի և մայրցամաքային բլոկների միավորման գործընթացներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել օֆիոլիտային համալիրների տարածական տարածվածությունը, կառուցվածքը, ապարների փոխհարաբերությունները և դրանց միներալային ու պետրոքիմիական կազմը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել բազալտներին, գաբրոներին, պերիդոտիտներին, դունիտներին, պիրոքսենիտներին և այլ ապարներին, որոնց համակցությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու օվկիանոսային երկրակեղևի ձևավորման և հետագա փոփոխությունների բնույթը։ Ապարների մանրադիտակային, քիմիական և միներալոգիական ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել դրանց ծագման պայմանները, մագմատիկ գործընթացների առանձնահատկությունները և հետմագմատիկ վերափոխումները։ Կարևոր ուղղություն է նաև մետամորֆիզմի և հիդրոթերմալ փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ օվկիանոսային երկրակեղևի ապարները ձևավորվելուց հետո կարող էին ենթարկվել ծովաջրերի, ջերմահիդրոթերմալ համակարգերի և հետագա տեկտոնական գործընթացների ազդեցությանը։ Ստացված տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե տվյալ ապարային համալիրները ինչպիսի տեկտոնական միջավայրում են առաջացել՝ օրինակ՝ օվկիանոսային միջին լեռնաշղթաների, աղեղային համակարգերի կամ սուբդուկցիոն գոտիների պայմաններում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի տարածքում օֆիոլիտների առաջացման և տեղադրման ժամանակագրությանը՝ կապելով դրանք Փոքր Կովկասի տարածաշրջանի պալեոտեկտոնական զարգացման ավելի լայն գործընթացների հետ։ Այդ տեսանկյունից օֆիոլիտային ապարները դիտարկվում են որպես երկրաբանական «վկայություններ», որոնց ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս վերականգնել այն օվկիանոսային միջավայրերի պատմությունը, որոնք ներկայում այլևս գոյություն չունեն։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել Փոքր Կովկասի երկրադինամիկ էվոլյուցիայի, հնագույն օվկիանոսային ավազանների փակման և տարածաշրջանի ժամանակակից լեռնակազմական կառուցվածքի ձևավորման վերաբերյալ պատկերացումների կատարելագործմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ունենալ նաև կիրառական նշանակություն, քանի որ օֆիոլիտային համալիրների որոշ ապարներ կապված են մետաղական հանքայնացման գործընթացների հետ, իսկ դրանց երկրաբանական կառուցվածքի և ծագման ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հանքավայրերի որոնման և երկրաբանական քարտեզագրման աշխատանքներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել երկրաբաններին, պետրոլոգներին, միներալոգներին, երկրաքիմիկոսներին, տեկտոնիկայի և երկրադինամիկայի մասնագետներին, հանքաբաններին, երկրաբանական քարտեզագրման մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան բնագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։