Ջրային միջավայրի բույսերի հավաքման թրթռակտրող ապարատի մշակում

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է իռլանդացի նշանավոր գրող Ջեյմս Ջոյսի վաղ շրջանի փոքրածավալ գրական ստեղծագործությունների ուսումնասիրությանը՝ նրա գեղարվեստական մտածողության ձևավորման, թեմատիկ հետաքրքրությունների և ոճական առանձնահատկությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Քննարկվում են հեղինակի ստեղծագործական սկզբնական որոնումները, իռլանդական հասարակության սոցիալական ու մշակութային միջավայրը, ինչպես նաև անհատի ներաշխարհի և հասարակական իրականության փոխհարաբերությունների գեղարվեստական արտացոլումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կարճ արձակի կառուցվածքային առանձնահատկություններին, կերպարների հոգեբանական նկարագրությանը, առօրյա կյանքի մանրամասների խորհրդանշական նշանակությանը և պատմողական նորարարական հնարներին։ Ուսումնասիրվում են հատկապես «Դուբլինցիներ» պատմվածքների ժողովածուի գաղափարական ու գեղագիտական առանձնահատկությունները, մարդկային օտարացման, հոգևոր անշարժության, ազգային ինքնության և անձնական ազատության թեմաները։ Անդրադարձ է կատարվում հեղինակի վաղ ստեղծագործություններում իրապաշտական պատկերավորման և մոդեռնիստական գրական մտածողության փոխազդեցությանը, լեզվաոճական միջոցների կիրառմանը և ներքին ապրումների արտահայտման եղանակներին։ Կարևորվում են կերպարների ինքնաճանաչման պահերը, խորհրդանշական պատկերները և գեղարվեստական մանրամասների դերը ստեղծագործությունների իմաստային կառուցվածքում։ Դիտարկվում են նաև Ջոյսի վաղ շրջանի գրական փորձառության ազդեցությունը նրա հետագա ստեղծագործական զարգացման և XX դարի համաշխարհային գրականության նորարարական միտումների վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, բանասերների, համեմատական գրականագիտության մասնագետների, անգլալեզու գրականության հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և մոդեռնիստական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Литература

Արևմտահայ իրականության խորքային պատկերներով հագեցած այս ժողովածուն ընթերցողին տեղափոխում է մարդկային հարաբերությունների բարդ ու հաճախ հակասական աշխարհ, որտեղ հեղինակը բացառիկ նրբությամբ բացահայտում է սիրո, խաբեության, միայնության, հասարակական անարդարության և ներքին պայքարի թեմաները։ Պատմվածքների ու նովելների հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց թաքնված ցավերով, ցանկություններով ու կոտրված ճակատագրերով, իսկ պատմությունները կառուցված են հոգեբանական խորը դիտարկումների և իրական կյանքի մանրակրկիտ պատկերների վրա։ Հեղինակի լեզուն միաժամանակ պարզ է և արտահայտիչ, ինչը ստեղծում է մտերմիկ մթնոլորտ և թույլ տալիս ընթերցողին զգալ յուրաքանչյուր կերպարի ներաշխարհը։ Ստեղծագործությունների մեջ առանձնահատուկ տեղ ունի մարդկային բնավորության հակասությունների ուսումնասիրությունը, հատկապես այն պահերին, երբ մարդիկ կանգնում են բարոյական ընտրության կամ հասարակության ճնշման առաջ։ Նովելներ ժողովածուն համարվում է արևմտահայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից մեկը, քանի որ այն ոչ միայն գեղարվեստական արժեք ունի, այլ նաև ներկայացնում է ժամանակի սոցիալական ու հոգեբանական իրականությունը՝ պահպանելով իր արդիականությունը նույնիսկ այսօր։ Հեղինակը՝ Գրիգոր Զոհրապ, իր նուրբ հումանիզմով և մարդու հոգեբանությունը բացահայտելու բացառիկ կարողությամբ կարողացել է ստեղծել պատմություններ, որոնք երկար ժամանակ մնում են ընթերցողի մտքում։

Литература

Սուրեն Այվազյանի գեղարվեստական արձակը ձևավորվել է 20-րդ դարի հայ գրականության սոցիալ-պատմական զարգացումների համատեքստում և առանձնանում է իր թեմատիկ բազմազանությամբ ու գաղափարական խորությամբ, որտեղ կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում լեռնաշխարհի մարդկանց կյանքը, գյուղական իրականությունը, մարդու ներաշխարհի բարոյահոգեբանական հակասությունները և պատմական հիշողության վերաիմաստավորումը։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ համադրվում են իրական կյանքի դիտարկումները և գեղարվեստական ընդհանրացումները՝ ստեղծելով կերպարների հարուստ համակարգ, որտեղ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատավոր մարդու, գյուղացու, զինվորի և մտավորականի ճակատագրերին։ Այվազյանի արձակում նկատելի է նաև հայրենի բնաշխարհի՝ հատկապես Հայաստանի լեռնային շրջանների գեղարվեստական պատկերումը, որը ոչ միայն ֆոն է գործողությունների համար, այլև դառնում է ինքնուրույն գաղափարական տարր՝ ձևավորելով ստեղծագործությունների տրամադրությունը և կերպարների հոգեբանական վիճակը։ Նրա վիպակներում և վեպերում ընդգծվում են մարդկային արժանապատվության, խղճի, բարոյական ընտրության և հասարակական պատասխանատվության խնդիրները, որոնք հաճախ ներկայացվում են պատմական իրադարձությունների կամ սոցիալական փոփոխությունների ֆոնի վրա։ Գրողի լեզուն համեմատաբար պարզ է, բայց արտահայտիչ, իսկ պատմողական ոճը՝ ռեալիստական ուղղվածությամբ, երբեմն՝ քնարական շեշտադրումներով, ինչը թույլ է տալիս ավելի խորքային կերպով բացահայտել կերպարների ներաշխարհը և միջավայրի առանձնահատկությունները։

Биология

Գիրքը նվիրված է խմորասնկերում և ինֆուզորիաներում գլուտամինազ ֆերմենտի ակտիվության ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ազոտային փոխանակության և բջջային կենսագործունեության կարևոր մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են գլուտամինի փոխակերպման գործընթացները, ֆերմենտի կենսաբանական նշանակությունը, դրա ակտիվության կարգավորման առանձնահատկությունները և տարբեր օրգանիզմների բջիջներում ընթացող նյութափոխանակային գործընթացների հետ փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը վերլուծում է խմորասնկերի և միաբջիջ օրգանիզմների ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները՝ ներկայացնելով միջավայրային պայմանների, սննդային գործոնների և աճի փուլերի ազդեցությունը ֆերմենտային ակտիվության վրա։ Գրքում ընդգրկված են կենսաքիմիական հետազոտությունների արդյունքներ, փորձարարական մեթոդներ և տեսական ընդհանրացումներ, որոնք նպաստում են միկրոօրգանիզմներում նյութափոխանակության կարգավորման գործընթացների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, մանրէաբանների, բջջային կենսաբանության մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և կենսաբանական գործընթացների ուսումնասիրմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է 1878-1914 թվականներին Օսմանյան կայսրության տարածքում, մասնավորապես Արևմտյան Հայաստանի վեց հիմնական նահանգներում՝ Վանի, Բիթլիսի, Էրզրումի, Խարբերդի, Դիարբեքիրի և Սեբաստիայի վիլայեթներում, հայ բնակչության թվաքանակի վերաբերյալ առկա վիճակագրական տվյալների ուսումնասիրությանը և համեմատական վերլուծությանը։ Հետազոտության առանցքում Օսմանյան կառավարության և Կոստանդնուպոլսի Հայոց պատրիարքարանի կողմից հավաքագրված ու հրապարակված ժողովրդագրական տվյալներն են, դրանց ձևավորման մեթոդաբանությունը, հավաստիության աստիճանը, տարբերությունների պատճառները և քաղաքական նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է նրանով, որ տվյալ ժամանակաշրջանում հայ բնակչության թվաքանակի և դրա հարաբերակցության հարցը մյուս էթնիկ ու կրոնական խմբերի նկատմամբ դուրս էր գալիս զուտ ժողովրդագրական վիճակագրության շրջանակներից և անմիջականորեն առնչվում էր Հայկական հարցին, միջազգային դիվանագիտությանը և Օսմանյան կայսրության արևելյան նահանգներում բարեփոխումների իրականացման խնդրին։ Աշխատանքը ներկայացնում է այն հանգամանքները, որոնց պայմաններում բնակչության թվաքանակի վերաբերյալ վիճակագրական տվյալները կարող էին դառնալ քաղաքական ու դիվանագիտական պայքարի կարևոր գործիք։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Բեռլինի պայմանագրից հետո ձևավորված իրավիճակին, երբ արևմտահայաբնակ նահանգներում բնակչության ժողովրդագրական պատկերի վերաբերյալ տվյալները կարևոր նշանակություն ստացան բարեփոխումների անհրաժեշտության և դրանց տարածքային ու քաղաքական հիմնավորման քննարկումներում։ Հետազոտության կարևոր բաժիններից է Օսմանյան պաշտոնական վիճակագրության և Հայոց պատրիարքարանի տվյալների համադրումը։ Ուսումնասիրության մեջ մանրամասն անդրադարձ է կատարվում պատրիարքարանի կողմից 1878-1880 և 1913-1914 թվականներին կազմակերպված մարդահամարներին, դրանց անցկացման ընթացքին, հարցաթերթերի բովանդակությանը, տեղական հոգևոր և վարչական կառույցների մասնակցությանը, ինչպես նաև այն դժվարություններին ու խոչընդոտներին, որոնց հանդիպել են տվյալների հավաքագրման ընթացքում։ Միաժամանակ վերլուծվում են Օսմանյան վիճակագրության առանձնահատկությունները և այն գործոնները, որոնք կարող էին ազդել բնակչության հաշվառման ամբողջականության ու արդյունքների վրա։ Համեմատական տվյալները ցույց են տալիս, որ երկու կառույցների ներկայացրած թվերը էականորեն տարբերվում էին միմյանցից, հատկապես վեց նահանգների հայ բնակչության հաշվարկներում, ինչն ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում է ոչ միայն որպես վիճակագրական մեթոդների տարբերության, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադրության համատեքստում։ Աշխատանքը փորձում է պարզել, թե որքանով կարող էին վարչական սահմանները, հաշվառման մեթոդները, կրոնական պատկանելության հիմքով բնակչության դասակարգումը, տեղական իշխանությունների գործունեությունը, միգրացիաները և այլ ժողովրդագրական գործընթացներ ազդել վերջնական թվերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև այն հարցին, թե ինչպես էր բնակչության թվաքանակի խնդիրը ներկայացվում միջազգային դիվանագիտական գործընթացներում, հատկապես այն ժամանակաշրջաններում, երբ հայկական բարեփոխումների հարցը կրկին ակտիվորեն հայտնվում էր միջազգային օրակարգում։ Հետազոտությունը կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունի, քանի որ ոչ միայն ներկայացնում է վիճակագրական թվերը, այլև փորձում է գնահատել դրանց՝ որպես պատմական աղբյուրների արժեքը, սահմանափակումները և փոխադարձ համադրելիությունը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս խուսափել որևէ մեկ վիճակագրական համակարգի տվյալները մեխանիկորեն ընդունելուց և խնդիրը դիտարկել ավելի լայն՝ քաղաքական, վարչական, ժողովրդագրական և աղբյուրագիտական համատեքստում։ Աշխատանքի կարևորությունը հատկապես ընդգծվում է Հայոց ցեղասպանության նախօրյակի ժողովրդագրական պատկերը վերականգնելու տեսանկյունից, քանի որ նախապատերազմյան հայ բնակչության թվաքանակի վերաբերյալ տարբեր տվյալները հետագայում նշանակալի դեր են ունեցել ինչպես պատմագիտական ուսումնասիրություններում, այնպես էլ զոհերի թվաքանակի և ցեղասպանության ժողովրդագրական հետևանքների վերաբերյալ քննարկումներում։ Ուսումնասիրությունը նաև հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել Օսմանյան կայսրության բազմազգ և բազմակրոն հասարակության ժողովրդագրական կառուցվածքի մասին՝ ուշադրություն դարձնելով ոչ միայն հայերի բացարձակ թվաքանակին, այլև նրանց տեսակարար կշռին տվյալ տարածքների ընդհանուր բնակչության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է պատմական ժողովրդագրության, աղբյուրագիտության, վիճակագրական վերլուծության և Հայկական հարցի պատմության մոտեցումները՝ բացահայտելու համար արևմտահայության թվաքանակի վերաբերյալ տվյալների ձևավորման, ներկայացման և քաղաքական օգտագործման առանձնահատկությունները 1878-1914 թվականներին։ Այն արժեքավոր է հայոց պատմությամբ, Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, Հայկական հարցով, արևմտահայության ժողովրդագրությամբ և Հայոց ցեղասպանության նախապատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սեփականության հարաբերությունների ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում սեփականության տարբեր ձևերի փոխհարաբերությունը, սեփականության իրավունքի տնտեսական բովանդակությունը, սեփականատերերի շահերի իրացման մեխանիզմները և դրանց ազդեցությունը տնտեսական համակարգի արդյունավետության վրա են։ Սեփականատիրական հարաբերությունները դիտարկվում են որպես շուկայական տնտեսության առանցքային ինստիտուտներից մեկը, որը կապված է ռեսուրսների բաշխման, ձեռնարկատիրական գործունեության, ներդրումների, արտադրության կազմակերպման և տնտեսական պատասխանատվության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետական, մասնավոր, համայնքային և սեփականության այլ ձևերի տնտեսական նշանակությանը, դրանց գործառույթների սահմանազատմանը և արդյունավետ կառավարման պայմանների ձևավորմանը։ Քննվում են տնտեսության վերափոխումների ընթացքում սեփականության կառուցվածքի փոփոխությունները, մասնավորեցման և ապապետականացման գործընթացների տնտեսական հետևանքների գնահատման մեթոդաբանական հարցերը, ինչպես նաև սեփականատիրոջ և կառավարչի գործառույթների տարանջատման արդյունքում առաջացող կառավարման խնդիրները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սեփականության իրավունքի պաշտպանության, պայմանագրային հարաբերությունների կայունության և տնտեսական գործունեության կանխատեսելիության նշանակության ուսումնասիրությունը։ Կարևորվում է նաև կորպորատիվ կառավարման համակարգը, քանի որ սեփականության կենտրոնացման կամ մասնատվածության աստիճանը, բաժնետերերի և ղեկավար մարմինների փոխհարաբերությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության վրա։ Ուշադրություն է դարձվում պետական սեփականության կառավարման մեխանիզմներին, պետական մասնակցությամբ կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության գնահատմանը և հանրային շահի ու տնտեսական արդյունավետության միջև հավասարակշռության ապահովման խնդիրներին։ Առանձին ուսումնասիրության առարկա կարող են լինել հողի, անշարժ գույքի, արտադրական ակտիվների և ձեռնարկությունների նկատմամբ սեփականության հարաբերությունները՝ դրանց տնտեսական առանձնահատկությունների հաշվառմամբ։ Քննվում է նաև սեփականության հարաբերությունների ազդեցությունը ներդրումային միջավայրի, մրցակցության, ձեռնարկատիրական նախաձեռնության և տնտեսության կառուցվածքային փոփոխությունների վրա։ Կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները դիտարկվում են իրավական և տնտեսական ինստիտուտների փոխկապակցված զարգացման, կառավարման թափանցիկության, սեփականության իրավունքների հստակեցման, արդյունավետ վերահսկողության և պատասխանատվության մեխանիզմների ամրապնդման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս սեփականության հարաբերությունները ներկայացնել ոչ միայն որպես իրավական կատեգորիա, այլև որպես տնտեսական շահերի, կառավարման մեխանիզմների և հասարակական հարաբերությունների համալիր համակարգ, որի արդյունավետ կազմակերպումը կարևոր նշանակություն ունի տնտեսական զարգացման և շուկայական ինստիտուտների գործունեության համար։