More in Linguistics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Political Science

    Формы непосредственной демократии в рамках реализации государственной власти Республике Армения (политико-правовой анализ)

    Քաղաքաիրավական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական իշխանության իրականացման շրջանակում անմիջական ժողովրդավարության ձևերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քաղաքացիների՝ պետական կառավարմանը անմիջական մասնակցության իրավական և քաղաքական հիմքերը, ժողովրդական իշխանության իրականացման սկզբունքները և դրանց դերը պետական կառավարման համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանրաքվեի, ընտրությունների, քաղաքացիական նախաձեռնությունների և հանրային մասնակցության այլ ձևերի առանձնահատկություններին ու կիրառման կառուցակարգերին։ Վերլուծվում են անմիջական և ներկայացուցչական ժողովրդավարության փոխհարաբերությունները, քաղաքացիների մասնակցության իրավական երաշխիքները և պետական մարմինների հետ հասարակության փոխգործակցության մեխանիզմները։ Քննարկվում են համապատասխան իրավական կարգավորումների կիրառման ընթացքում առաջացող հիմնախնդիրները, ինչպես նաև ժողովրդավարական մասնակցության կառուցակարգերի զարգացման և կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Ուշադրություն է հատկացվում նաև անմիջական ժողովրդավարության նշանակությանը հանրային որոշումների ընդունման գործընթացում և պետական իշխանության իրականացման քաղաքական ու իրավական համակարգում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, քաղաքագիտության, պետական կառավարման և ժողովրդավարական ինստիտուտների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-03
    Формы непосредственной демократии в рамках реализации государственной власти Республике Армения (политико-правовой анализ)
    Online

    Religion

    Литургия армяно-григорианской церкви

    Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայ Առաքելական Եկեղեցու (հայ-գրիգորյան ավանդույթի) լիտուրգիկ կառուցվածքին և պաշտամունքային համակարգին՝ այն դիտարկելով որպես դարերով ձևավորված ծիսական-աստվածաբանական ամբողջություն։ Նյութում վերլուծվում են Սուրբ Պատարագի հիմնական բաղադրիչները՝ ընթերցումներ, աղոթքներ, երգեցողություն, խորհրդակատարական գործողություններ և դրանց հերթականությունը, որոնք միասին ձևավորում են եկեղեցական պաշտամունքի կենտրոնական արարողությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լիտուրգիայի պատմական զարգացմանը՝ սկսած վաղ քրիստոնեական շրջանից մինչև միջնադարյան ձևավորված կանոնական կարգեր, ինչպես նաև հայկական ծեսի առանձնահատկություններին, որոնք այն տարբերակում են արևելաքրիստոնեական այլ ավանդույթներից։ Քննարկվում է նաև լեզվի դերը՝ գրաբարական տեքստերի պահպանությունը և դրանց երաժշտական մեկնաբանությունը շարականների և հոգևոր երգեցողության մեջ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ լիտուրգիան ոչ միայն կրոնական արարողություն է, այլ նաև համայնքային ինքնության, հոգևոր փորձառության և աստվածաբանական գաղափարների կենդանի արտահայտություն, որը միավորում է հավատացյալներին խորհրդի և պաշտամունքի ընդհանուր համակարգում։

    Updated: 2026-09-05
    Литургия армяно-григорианской церкви
    Online

    Informatics

    Инструментальные средства проектирования комплексных тестов многомашинных вычислительных комплексов управляемой конфигурацией

    Աշխատությունը նվիրված է կառավարվող կոնֆիգուրացիայով բազմամեքենայական հաշվողական համալիրների համալիր թեստավորման նախագծման համար նախատեսված գործիքային ծրագրային միջոցների մշակման և կիրառման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում փոխկապակցված մի քանի հաշվողական մեքենաներից, հանգույցներից և օժանդակ բաղադրիչներից կազմված համակարգերի աշխատունակության ստուգումն է՝ հաշվի առնելով դրանց կառուցվածքի փոփոխման և տարբեր աշխատանքային կոնֆիգուրացիաների ձևավորման հնարավորությունը։ Քննվում են համալիր թեստերի կառուցման սկզբունքները, որոնց միջոցով հնարավոր է ստուգել ոչ միայն առանձին սարքային կամ ծրագրային բաղադրիչների աշխատանքը, այլև դրանց փոխգործակցությունը միասնական հաշվողական միջավայրում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում թեստային սցենարների ավտոմատ ձևավորմանը, համակարգի կոնֆիգուրացիայի նկարագրմանը, ստուգումների հաջորդականության կազմակերպմանը և ստացված արդյունքների վերլուծությանը։ Կառավարվող կոնֆիգուրացիան դիտարկվում է որպես համակարգի կարևոր առանձնահատկություն, քանի որ տարբեր խնդիրների իրականացման ժամանակ կարող են փոփոխվել հաշվողական ռեսուրսների կազմը, հանգույցների միջև կապերը և աշխատանքի կազմակերպման տրամաբանությունը։ Այդ պայմաններում թեստավորման գործիքները պետք է հնարավորություն տան համապատասխանեցնել ստուգումների կառուցվածքը տվյալ պահին գործող կոնֆիգուրացիային։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում թեստային ծրագրերի ստեղծման և կառավարման գործընթացների ավտոմատացումը, որը կարող է նվազեցնել ձեռքով կատարվող գործողությունների ծավալը և ապահովել ստուգումների համակարգված իրականացումը։ Ուսումնասիրվում են սխալների հայտնաբերման, արդյունքների գրանցման և համակարգի տարբեր բաղադրիչների վիճակի գնահատման ընդհանուր մեթոդական մոտեցումները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել թեստերի նկարագրման մասնագիտացված ծրագրային միջոցներ, տվյալների կառավարման մոդուլներ և թեստավորման գործընթացի կազմակերպման ալգորիթմներ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գործիքային համակարգի ընդլայնելիությանը և տարբեր կառուցվածքով հաշվողական համալիրներին հարմարվելու հնարավորությանը։ Նման միջոցների մշակումը կարևոր է բազմամեքենայական համակարգերի հուսալիության գնահատման, տեխնիկական սպասարկման և ծրագրային ու սարքային բաղադրիչների համատեղ աշխատանքի ստուգման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հաշվողական համակարգերի ճարտարապետության, ծրագրային գործիքների նախագծման, ավտոմատացված թեստավորման և համակարգային ախտորոշման մոտեցումները՝ բարդ բազմամեքենայական համալիրների ստուգման գործընթացի արդյունավետ կազմակերպման նպատակով։

    Updated: 2026-09-22
    Инструментальные средства проектирования комплексных тестов многомашинных вычислительных комплексов управляемой конфигурацией
    Online

    Literature

    Հայի ճակատագրի և ազգային կեցության գաղափարները Լևոն-Զավեն Սյուրմելյանի գեղարվեստական երկերում

    Աշխատանքը նվիրված է հայի ճակատագրի և ազգային կեցության գաղափարների ուսումնասիրությանը Լևոն-Զավեն Սյուրմելյանի գեղարվեստական երկերում։ Հետազոտության կենտրոնում հայ անհատի և ազգային հավաքականության գոյության խնդիրներն են, որոնք գրողի ստեղծագործություններում արտահայտվում են պատմական հիշողության, հայրենիքի, ինքնության, տեղահանության, կորստի և ազգային պատկանելության թեմաների միջոցով։ Սյուրմելյանի գրական աշխարհում անհատի ճակատագիրը հաճախ սերտորեն կապված է հայ ժողովրդի պատմական փորձությունների հետ, ինչի շնորհիվ անձնական հիշողությունը վերածվում է ազգային հիշողության արտահայտության։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել այն կերպարներն ու իրավիճակները, որոնց միջոցով ներկայացվում են հայրենիքի կորուստը, օտար միջավայրում ինքնությունը պահպանելու դժվարությունը, սփյուռքյան գոյության առանձնահատկությունները և ազգային արմատների հետ կապը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայրենիքի գաղափարին, որը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածք, այլև որպես մշակութային հիշողության, լեզվի, պատմության և հոգևոր պատկանելության խորհրդանիշ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ազգային կեցության գաղափարի դրսևորումը՝ լեզվի, ավանդույթների, ընտանեկան հիշողության, մշակութային արժեքների և պատմական անցյալի պահպանման միջոցով։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են այն ներքին հակասությունները, որոնք առաջանում են ազգային ինքնության և նոր սոցիալական միջավայրին հարմարվելու անհրաժեշտության միջև։ Սյուրմելյանի գեղարվեստական երկերը հնարավորություն են տալիս դիտարկելու, թե ինչպես է անհատական կենսագրությունը միահյուսվում ժողովրդի պատմության հետ, և ինչպես են անձնական տառապանքը, հիշողությունն ու կորուստը վերածվում ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման գործոնների։ Աշխատանքը կարևորում է նաև հեղինակի գեղարվեստական լեզուն, կերպարակերտման առանձնահատկությունները և հուշագրական ու վիպական տարրերի փոխազդեցությունը՝ ազգային թեմատիկան առավել ամբողջական ներկայացնելու տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել Սյուրմելյանի ստեղծագործության գաղափարական և գեղարվեստական համակարգի ավելի խոր ըմբռնմանը և բացահայտել նրա գրականության նշանակությունը հայ ժողովրդի պատմական հիշողության, ազգային ինքնության և սփյուռքյան գոյության խնդիրների ներկայացման գործում։

    Updated: 2026-09-09
    Հայի ճակատագրի և ազգային կեցության գաղափարները Լևոն-Զավեն Սյուրմելյանի գեղարվեստական երկերում
    Online

    Literature

    Հոգուս հուզումները կամ Արևելյան ժողովրդական երգարան

    Այս հրատարակությունը ներկայացված է որպես արևելյան ժողովրդական երգարան, որի վերնագիրը միավորում է հոգեկան ապրումների և ժողովրդական երգարվեստի գաղափարները։ «Խռիւք հոգւոյս» արտահայտությունը կարելի է հասկանալ որպես հոգու հուզումներ, ներքին տագնապներ կամ զգացմունքային ապրումներ, ինչը կարող է մատնանշել երգերի քնարական և հուզական բնույթը։ Ժողովրդական երգարանները կարևոր դեր են ունեցել երգարվեստի տարածման, երգերի պահպանման և բանավոր ավանդույթից գրավոր մշակույթին անցնելու գործում։ Դրանք կարող են ներառել սիրային, կենցաղային, տոնական, հայրենասիրական կամ այլ թեմաներով երգեր, որոնց միջոցով արտահայտվում են ժողովրդի զգացմունքները, աշխարհայացքը, սովորույթներն ու հասարակական կյանքի տարբեր կողմերը։ «Արևելյան ժողովրդային երգարան» բնորոշումը հուշում է, որ ժողովածուի բովանդակությունը կարող է ընդգրկել արևելյան մշակութային միջավայրին առնչվող ժողովրդական երգեր, սակայն միայն վերնագրից հնարավոր չէ որոշել դրանց ազգային պատկանելությունը, լեզուները, ծագման վայրերը կամ երաժշտական առանձնահատկությունները։ Եթե գրքում ներառված են երգերի բառերը, այն կարող էր ծառայել որպես երգեցողության, անգիր սովորելու և երաժշտական հավաքույթների ընթացքում օգտագործվող նյութ։ Ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի վերջի ժողովրդական երգարվեստի, երգերի գրավոր հավաքման և հրատարակման, ինչպես նաև Կոստանդնուպոլսի մշակութային միջավայրում տարածված երգարանների ուսումնասիրության համար։ Առանց ամբողջական բնագրի կամ բովանդակության ցանկի հնարավոր չէ հստակեցնել ընդգրկված երգերի վերնագրերը, հեղինակային կամ ժողովրդական ծագումը, դրանց թեմատիկ բաժանումը և արդյոք հրատարակությունն ուղեկցվում է մեղեդիների նոտագրությամբ։

    Updated: 2026-10-24
    Հոգուս հուզումները կամ Արևելյան ժողովրդական երգարան
    Online

    History

    Երևանի խանությունը XVIII դարի վերջին

    Աշխատությունը նվիրված է Երևանի խանության քաղաքական, վարչական, սոցիալ-տնտեսական և հասարակական դրությանը XVIII դարի վերջին՝ պատմական այն ժամանակաշրջանում, երբ Հարավային Կովկասը գտնվում էր քաղաքական լուրջ վերափոխումների, տարածաշրջանային ուժերի միջև պայքարի և պետական սահմանների փոփոխությունների ազդեցության ներքո։ Հեղինակը պատմական ուսումնասիրության շրջանակներում անդրադառնում է Երևանի խանության ձևավորման և զարգացման պատմական նախադրյալներին, նրա կառավարման համակարգին, վարչական կառուցվածքին, քաղաքական իշխանության առանձնահատկություններին և տարածաշրջանի ընդհանուր պատմաքաղաքական իրադրության մեջ ունեցած դիրքին։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում խանության ներքին կառավարման կազմակերպմանը, խանի իշխանության բնույթին, տեղական վարչական մարմինների գործունեությանը, հարկային հարաբերություններին և բնակչության հասարակական դրությանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է Երևանի խանության բնակչության ազգային, սոցիալական և տնտեսական կազմի ներկայացումը, ինչպես նաև հայ բնակչության պատմական կացության, հասարակական կյանքի, տնտեսական զբաղմունքների և տարածաշրջանի քաղաքական իրադարձությունների պայմաններում ունեցած դերի լուսաբանումը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու XVIII դարի վերջին Երևանի և նրան ենթակա տարածքների տնտեսական կյանքի, գյուղատնտեսության, արհեստագործության, առևտրական հարաբերությունների, հողատիրական կարգերի ու հարկային պարտավորությունների մասին՝ բացահայտելով այն պայմանները, որոնցում զարգանում էր երկրամասի հասարակական կյանքը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Երևանի խանության արտաքին քաղաքական դրությանը, հարևան իշխանությունների և պետությունների հետ ունեցած հարաբերություններին, ինչպես նաև տարածաշրջանում ազդեցության համար ծավալված քաղաքական ու ռազմական պայքարին։ XVIII դարի վերջին Իրանի կենտրոնական իշխանության թուլացումը, տեղական խաների ինքնուրույնության ձգտումները, վրացական թագավորության և Ռուսաստանի քաղաքական ակտիվացումը, ինչպես նաև տարածաշրջանում ձևավորվող նոր ուժային հարաբերությունները էական ազդեցություն էին թողնում Երևանի խանության ճակատագրի վրա։ Այս պատմական իրադարձությունների դիտարկումը թույլ է տալիս հասկանալ Երևանի խանության տեղը Հարավային Կովկասի քաղաքական համակարգում և այն գործընթացները, որոնք հետագայում նախադրյալներ ստեղծեցին տարածաշրջանի քաղաքական կարգավիճակի փոփոխության համար։ Հեղինակը պատմական նյութի ուսումնասիրության միջոցով ներկայացնում է ոչ միայն առանձին քաղաքական իրադարձություններ, այլև դրանց հիմքում ընկած վարչական, տնտեսական և հասարակական հարաբերությունները՝ հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմելու ժամանակաշրջանի պատմական միջավայրի մասին։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է Երևանի խանության պատմության՝ որպես հայ ժողովրդի պատմության կարևոր և բազմաշերտ շրջանի ուսումնասիրությամբ։ Այն նպաստում է XVIII դարի վերջի Երևանի պատմական իրականության, տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումների, հայ բնակչության հասարակական դրության և հայ-իրանական հարաբերությունների առավել խորքային ընկալմանը։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի պատմությամբ, Երևանի պատմական անցյալով, Արևելյան Հայաստանի քաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական պատմությամբ և Հարավային Կովկասի պատմական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ ծառայելով որպես արժեքավոր նյութ տվյալ ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձությունների և հասարակական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-11-20
    Երևանի խանությունը XVIII դարի վերջին