Կլիմայի գլոբալ փոփոխության պայմաններում ջրօգտագործման արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված նոր տեխնոլոգիաների մշակում

Право

Աշխատությունը նվիրված է ապրանքների, ծառայությունների և տնտեսավարող սուբյեկտների անհատականացման միջոցների քաղաքացիաիրավական պաշտպանության հիմնախնդիրներին՝ անբարեխիղճ մրցակցության դրսևորումների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում այն իրավական մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով ապահովվում է ապրանքային նշանների, ֆիրմային անվանումների, առևտրային նշանակումների և շուկայում տարբերակիչ գործառույթ իրականացնող այլ միջոցների իրավական պաշտպանությունը երրորդ անձանց ոչ իրավաչափ օգտագործումից։ Քննվում է անհատականացման միջոցների իրավական բնույթը, դրանց տեղը մտավոր սեփականության և քաղաքացիական իրավունքի համակարգում, ինչպես նաև բացառիկ իրավունքների բովանդակությունն ու իրականացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն դեպքերին, երբ այլ տնտեսավարող սուբյեկտի կողմից նույնական կամ շփոթության աստիճանի նման նշանակման օգտագործումը կարող է սպառողների մոտ սխալ պատկերացում ստեղծել ապրանքի, ծառայության, արտադրողի կամ գործունեության առևտրային ծագման վերաբերյալ։ Ուսումնասիրվում են անբարեխիղճ մրցակցության և բացառիկ իրավունքների խախտման հարաբերակցության խնդիրները՝ պարզելու համար, թե որ դեպքերում կարող են կիրառվել քաղաքացիաիրավական պաշտպանության միջոցներ և ինչպես են դրանք փոխկապակցվում մրցակցության պաշտպանության իրավական մեխանիզմների հետ։ Կարևորվում են խախտման դադարեցման, իրավունքի ճանաչման, պատճառված վնասի հատուցման և իրավական պաշտպանության այլ միջոցների ընդհանուր առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև գործարար համբավի, շուկայում ձեռք բերված ճանաչելիության և սպառողների շահերի պաշտպանության հարցերը, քանի որ անհատականացման միջոցների ապօրինի օգտագործումը կարող է վնասել ոչ միայն իրավատիրոջ տնտեսական շահերին, այլև խաթարել մրցակցային միջավայրի բնականոն գործունեությունը։ Առանձին ուշադրության կարող է արժանանալ թվային առևտրի և առցանց միջավայրի զարգացմամբ առաջացող նոր իրավական խնդիրների ընդհանուր բնույթը, երբ տարբերակիչ նշանակումների օգտագործումը տեղափոխվում է նաև էլեկտրոնային հարթակներ։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է քաղաքացիական իրավունքի, մտավոր սեփականության իրավունքի և մրցակցային իրավունքի մոտեցումները՝ անհատականացման միջոցների արդյունավետ պաշտպանության, իրավատերերի օրինական շահերի ապահովման և բարեխիղճ մրցակցային հարաբերությունների պահպանման իրավական հիմքերը բացահայտելու նպատակով։

Литература

Հայ պատմաբան, բանասեր և մտավորական Նիկողայոս Ադոնց-ի կարևոր աշխատություններից է, որը նվիրված է Հայկական հարցի պատմական, քաղաքական և միջազգային կողմերի ուսումնասիրությանը։ Գրքում հեղինակը ներկայացնում է Հայկական հարցի ձևավորման պատճառները, Օսմանյան կայսրությունում հայ ժողովրդի վիճակը, մեծ տերությունների քաղաքականությունը և այն պատմական իրադարձությունները, որոնք ազդեցություն են ունեցել հայ ժողովրդի ազգային պայքարի և իրավունքների պաշտպանության վրա։ Ադոնցը խորությամբ վերլուծում է հայկական պահանջների հիմքերը՝ անդրադառնալով պատմական արդարությանը, ազգային ինքնորոշման գաղափարին և միջազգային դիվանագիտության դերին։ Ստեղծագործության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես է Հայկական հարցը դարձել ոչ միայն տարածաշրջանային, այլ նաև համաշխարհային քաղաքականության կարևոր թեմա։ Հեղինակը փաստերով և պատմական աղբյուրներով ներկայացնում է հայ ժողովրդի կրած բռնությունները, քաղաքական ճնշումները և ազգային գոյության պահպանման պայքարը։ Միևնույն ժամանակ գիրքը դիտարկում է տարբեր պետությունների շահերը, նրանց վերաբերմունքը հայկական պահանջներին և միջազգային հարաբերությունների ազդեցությունը խնդրի լուծման հնարավորությունների վրա։ Ադոնցի լեզուն գիտական է, բայց նաև հստակ և հասկանալի, ինչը գիրքը դարձնում է արժեքավոր ինչպես մասնագիտական ուսումնասիրողների, այնպես էլ պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այս աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ քաղաքական մտքի, պատմագիտության և ազգային հարցերի ուսումնասիրության մեջ, քանի որ այն օգնում է հասկանալ Հայկական հարցի պատմական արմատները և դրա ազդեցությունը հայ ժողովրդի ճակատագրի վրա։

Другие предметы

Գիրքը ընտանեկան ժամանցի համար նախատեսված հրատարակություն է, որը միավորում է գուշակություններն ու զվարճալի վիճակացույցը՝ ընթերցողին առաջարկելով հետաքրքրաշարժ զբաղմունք և ապագայի վերաբերյալ խորհրդածությունների առիթ։ Վերնագրում նշված ժամանակաշրջանի հետ կապված գուշակությունները ներկայացնում են ապագան կանխատեսելու և կյանքի հնարավոր զարգացումները մեկնաբանելու այնպիսի ձևեր, որոնք տարածված են եղել ժողովրդական պատկերացումներում և կենցաղային մշակույթում։ Նման նյութերը հաճախ հիմնվում են խորհրդանշական մեկնաբանությունների, ավանդական հավատալիքների, պատահականության կամ անձնական հետաքրքրասիրության վրա՝ ստեղծելով խաղային միջավայր ընտանիքի անդամների և ընկերների համար։ Զվարճալի վիճակացույցը կարող է դիտարկվել որպես հրատարակության ժամանցային բաղադրիչ, որի միջոցով ընթերցողը հնարավորություն է ստանում ծանոթանալու տարբեր կանխատեսումների և դրանց շուրջ ձևավորվող զրույցների։ Գիրքը ոչ միայն ժամանցի միջոց է, այլև պատմամշակութային հետաքրքրություն ներկայացնող նյութ, քանի որ նման հրատարակություններն արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանի մարդկանց առօրյա հետաքրքրությունները, ապագայի նկատմամբ վերաբերմունքը և ժողովրդական հավատալիքների պահպանման ձևերը։ Ընտանեկան ընթերցանության համար նախատեսված բնույթը մատնանշում է, որ բովանդակությունը միտված է եղել ընթերցողներին համախմբելուն, միասին ժամանակ անցկացնելուն և առօրյան զվարճալի զբաղմունքներով հարստացնելուն։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև գուշակությունների պատմության, ժողովրդական սնահավատությունների, ընտանեկան ժամանցի մշակույթի և տասնիններորդ դարի հայերեն աշխարհիկ գրականության ուսումնասիրության համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է կիսահաղորդչային կառուցվածքներում առաջացող ցածր հաճախականային աղմուկների հետազոտությանը, դրանց ֆիզիկական բնույթին, առաջացման մեխանիզմներին և էլեկտրոնային սարքերի աշխատանքի վրա ունեցած ազդեցությանը։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն խնդիրը, որ կիսահաղորդչային տարրերում էլեկտրական ազդանշանների հետ մեկտեղ առաջանում են պատահական տատանումներ, որոնք կարող են սահմանափակել չափումների ճշգրտությունը, ազդանշանների կայունությունը և սարքերի հուսալիությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ցածր հաճախականությունների տիրույթում դիտվող աղմուկային երևույթներին, այդ թվում՝ ֆլիկերային կամ 1/f աղմուկին, որը հատկապես կարևոր է զգայուն էլեկտրոնային և միկրոէլեկտրոնային համակարգերի համար։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են աղմուկի առաջացման հնարավոր աղբյուրները՝ կապված կիսահաղորդչային նյութի հատկությունների, բյուրեղային կառուցվածքի արատների, մակերևութային և միջերեսային վիճակների, լիցքակիրների շարժման ու թակարդման-ազատման գործընթացների հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է աղմուկի պարամետրերի փորձարարական չափումը և դրանց կախվածության ուսումնասիրությունը տարբեր արտաքին ու ներքին գործոններից, ինչպիսիք են հոսանքի ուժը, լարումը, ջերմաստիճանը, հաճախականությունը և կառուցվածքի երկրաչափական առանձնահատկությունները։ Նման վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե կիսահաղորդչային կառուցվածքի որ ֆիզիկական հատկություններն են առավել էական աղմուկի մակարդակի ձևավորման համար։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել նաև աղմուկի սպեկտրային խտության, հաճախականային կախվածության և վիճակագրական բնութագրերի գնահատման մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ուսումնասիրվող կառուցվածքներում ընթացող պատահական գործընթացների մասին։ Հատուկ նշանակություն ունի ցածր հաճախականային աղմուկի և սարքի տեխնոլոգիական ու կառուցվածքային պարամետրերի միջև կապի բացահայտումը, քանի որ այդպիսի տվյալները կարող են կիրառվել կիսահաղորդչային սարքերի նախագծման և արտադրության կատարելագործման նպատակով։ Ցածր հաճախականային աղմուկների ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես ինտեգրալ սխեմաների, ուժեղացուցիչների, սենսորների, դետեկտորների և այլ բարձր զգայունությամբ էլեկտրոնային համակարգերի համար, որտեղ նույնիսկ փոքր աղմուկային բաղադրիչները կարող են էապես ազդել սարքի աշխատանքի որակի վրա։ Աշխատանքի գիտական արժեքը կայանում է կիսահաղորդչային կառուցվածքներում աղմուկային երևույթների ֆիզիկական մեխանիզմների բացահայտման և դրանց քանակական բնութագրման մեջ, իսկ գործնական նշանակությունը՝ աղմուկի նվազեցման և սարքերի պարամետրերի բարելավման հնարավորությունների ուսումնասիրության մեջ։ Այն կարող է օգտակար լինել կիսահաղորդչային ֆիզիկայով, միկրոէլեկտրոնիկայով, էլեկտրոնային սարքաշինությամբ, չափիչ տեխնիկայով և նանոէլեկտրոնիկայով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս խորությամբ ուսումնասիրելու կիսահաղորդչային համակարգերում պատահական էլեկտրական տատանումների բնույթը և գնահատելու դրանց նշանակությունը ժամանակակից էլեկտրոնային սարքերի աշխատանքի ու տեխնոլոգիական կատարելագործման տեսանկյունից։

Другие предметы

Spot Market, օպցիոն, սվոպ և կենտրոնական բանկի ինտերվենցիաները միասին ներկայացնում են ֆինանսական շուկաների հիմնական գործիքներ և կարգավորման մեխանիզմներ, որոնք օգտագործվում են ինչպես առևտրի իրականացման, այնպես էլ ռիսկերի կառավարման և մակրոտնտեսական կայունության ապահովման համար։ Spot Market-ը վերաբերում է այն շուկային, որտեղ ֆինանսական ակտիվները, արժույթները կամ ապրանքները գնվում և վաճառվում են անմիջապես՝ ընթացիկ շուկայական գնով և կարճաժամկետ հաշվարկով, ինչը ապահովում է բարձր իրացվելիություն և արագ գործարքներ։ Օպցիոնը ածանցյալ ֆինանսական գործիք է, որը գնորդին տալիս է իրավունք, բայց ոչ պարտավորություն՝ ապագայում որոշակի գնով ակտիվ գնելու կամ վաճառելու համար, և այն լայնորեն կիրառվում է ռիսկերի հեջավորման և սպեկուլյացիայի նպատակներով։ Սվոպը պայմանագիր է, որի շրջանակում կողմերը փոխանակում են ֆինանսական հոսքեր, օրինակ՝ տոկոսադրույքներ կամ արժույթներ, ինչը թույլ է տալիս օպտիմալացնել պարտավորությունները և կառավարել տոկոսային կամ արժութային ռիսկերը։ Կենտրոնական բանկի ինտերվենցիաները պետական դրամավարկային քաղաքականության գործիք են, որոնց միջոցով կենտրոնական բանկը միջամտում է արտարժույթի շուկային՝ արժույթի կուրսը կայունացնելու, ինֆլյացիան վերահսկելու կամ ֆինանսական համակարգի տատանումները մեղմելու նպատակով, հաճախ օգտագործելով արտարժույթի պահուստներ կամ տոկոսադրույքային քաղաքականության փոփոխություններ։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային բազայի ընդլայնման և հարկային վարչարարության կատարելագործման փոխկապակցված խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հարկային համակարգի արդյունավետության, պետական բյուջեի եկամուտների կայունության և տնտեսական գործունեության խթանման տեսանկյունից։ Աշխատանքը 2013 թվականին հրապարակված Գորիուն Սարգսի Ադամյանի տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուի ատենախոսությունն է՝ 26 էջ ծավալով, որը վերաբերում է հենց ՀՀ նյութերի հիման վրա հարկային բազայի և վարչարարության զարգացման ուղղություններին։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ պետական եկամուտների ավելացումը չպետք է պայմանավորվի միայն հարկային դրույքաչափերի բարձրացմամբ կամ հարկատուների նկատմամբ վարչական ճնշման ուժեղացմամբ․ առավել արդյունավետ մոտեցումը հարկման բազայի ընդլայնումն է, ստվերային տնտեսական գործունեության կրճատումը, հարկային պարտավորությունների կամավոր կատարման խթանումը և վարչարարական գործընթացների կատարելագործումը։ Այս համատեքստում ուսումնասիրվում են հարկային բազայի ձևավորման վրա ազդող տնտեսական, իրավական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, հարկային պարտավորությունների հաշվարկման ու հավաքագրման առանձնահատկությունները և հարկային համակարգի արդյունավետության վրա վարչարարության ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ստվերային տնտեսությանը, քանի որ չհայտարարագրված կամ թերի փաստաթղթավորված տնտեսական գործունեությունը նվազեցնում է հարկման ենթակա իրական շրջանառությունը և խաթարում մրցակցային հավասար պայմանները։ Այդ պատճառով հարկային բազայի զարգացման կարևոր ուղղություններից է տնտեսական գործարքների թափանցիկության բարձրացումը, հարկային հաշվառման կատարելագործումը և հարկային մարմինների վերլուծական ու վերահսկողական կարողությունների զարգացումը։ Հետազոտությունը կարևորում է նաև հարկային վարչարարության այնպիսի մոդելի ձևավորումը, որը միաժամանակ կապահովի պետական եկամուտների հավաքագրումը և չի ստեղծի տնտեսավարողների համար անհարկի վարչական ու ֆինանսական ծախսեր։ Վարչարարության պարզեցումը, հարկային գործընթացների թվայնացումը, տեղեկատվության փոխանակման կատարելագործումը և ռիսկերի վրա հիմնված հարկային հսկողությունը կարող են նպաստել ինչպես հարկային կարգապահության բարձրացմանը, այնպես էլ հարկ վճարողների և պետության միջև ավելի կանխատեսելի հարաբերությունների ձևավորմանը։ ՀՀ հարկային քաղաքականության զարգացման փաստաթղթերում ևս կարևոր ուղղություններ են դիտարկվել հարկեր/ՀՆԱ հարաբերակցության բարձրացումը, ստվերային և ոչ ֆորմալ հատվածի կրճատումը, ռիսկային տնտեսավարողների նկատմամբ տարբերակված վերահսկողությունը, էլեկտրոնային հաշվետվությունների զարգացումը և փոքր ու միջին բիզնեսի համար պարզեցված վարչարարության ապահովումը։ Աշխատության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև հարկային բազայի ընդլայնման հնարավորությունները՝ ըստ տնտեսության առանձին հատվածների և հարկատեսակների, հարկման բազայի ամբողջական հաշվառման խնդիրները, հարկային արտոնությունների ազդեցությունը, հարկային պարտավորություններից խուսափելու մեխանիզմները և վարչարարական վերահսկողության արդյունավետությունը։ Կարևոր է նաև հարկային քաղաքականության և վարչարարության հավասարակշռությունը․ չափազանց խիստ վարչարարությունը կարող է մեծացնել բիզնեսի ծախսերը և խոչընդոտել տնտեսական ակտիվությանը, մինչդեռ թույլ վերահսկողությունը կարող է նպաստել հարկային խախտումների և ստվերային շրջանառության աճին։ Հետևաբար առավել արդյունավետ է այնպիսի համակարգի ձևավորումը, որտեղ վերահսկողական ռեսուրսները կենտրոնացվում են բարձր ռիսկայնություն ունեցող հարկատուների վրա, իսկ օրինապահ տնտեսավարողների նկատմամբ վարչական միջամտությունը նվազագույնի է հասցվում։ Հարկային վարչարարության զարգացման ժամանակակից մոտեցումները ևս շեշտադրում են էլեկտրոնային համակարգերի արդիականացումը, հարկ վճարողների սպասարկման որակի բարձրացումը, ռիսկերի կառավարման համակարգերի կատարելագործումը, գործարքների ամբողջական փաստաթղթավորումը և ստվերային շրջանառության կրճատումը։ Աշխատության գիտական և գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ հարկային բազայի ընդլայնումն ու վարչարարության բարելավումը դիտարկվում են որպես պետական ֆինանսների կայունության փոխկապակցված նախապայմաններ։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են կիրառվել հարկային քաղաքականության մշակման, հարկային եկամուտների կանխատեսման, հարկային վերահսկողության կազմակերպման և հարկ վճարողների սպասարկման կատարելագործման գործընթացներում։ Միաժամանակ դրանք կարող են նպաստել հարկային համակարգի արդարության բարձրացմանը, քանի որ հարկման բազայի ամբողջական բացահայտումը թույլ է տալիս նվազեցնել այն իրավիճակները, երբ հարկային պարտավորությունները անհավասարաչափ են բաշխվում տնտեսության տարբեր մասնակիցների միջև։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը հարկային բազայի զարգացումը դիտարկում է ոչ միայն որպես բյուջետային եկամուտների ավելացման միջոց, այլև որպես տնտեսական գործունեության թափանցիկության, մրցակցային հավասարության և հարկային համակարգի երկարաժամկետ արդյունավետության ապահովման գործիք՝ վարչարարական մեխանիզմների կատարելագործումը համադրելով հարկային քաղաքականության տնտեսական նպատակների հետ։