Կոլեկտիվ ներդրումային ինստիտուտների ներդրման և զարգացման խնդիրները Հայաստանում

Политология

«Ժամանակակից Ադրբեջան» տեղեկագիրքը համապարփակ վերլուծական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է Ադրբեջանի Հանրապետության ժամանակակից քաղաքական, տնտեսական, ռազմական և սոցիալ-մշակութային համակարգի հիմնական առանձնահատկությունները։ Այն անդրադառնում է երկրի պետական կառուցվածքին, կառավարման մոդելին, ներքին քաղաքական գործընթացներին և արտաքին քաղաքական ուղղություններին՝ ընդգծելով տարածաշրջանային դերակատարությունը Հարավային Կովկասում։ Գրքում քննարկվում են նաև Ադրբեջանի զինված ուժերի զարգացման միտումները, էներգետիկ ռեսուրսների և նավթագազային քաղաքականության ազդեցությունը պետական տնտեսության վրա, ինչպես նաև հասարակական կյանքի և ազգային ինքնության ձևավորման գործընթացները։ Հեղինակները փորձում են ներկայացնել տեղեկատվական ձեռնարկի ձևաչափով կառուցված, համակարգված պատկեր՝ նախատեսված հետազոտողների, դիվանագետների, քաղաքագետների և տարածաշրջանով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Նյութը հիմնված է տարբեր աղբյուրների համադրման վրա և ծառայում է որպես տեղեկատու-վերլուծական ռեսուրս՝ ժամանակակից Ադրբեջանի բազմաշերտ իրականությունը հասկանալու համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է հայկական լեռնանունների լեզվաբանական ուսումնասիրությանը՝ դրանց իմաստային բովանդակության, բառակազմական կառուցվածքի, ծագման և պատմական զարգացման առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում լեռնանունները դիտարկվում են որպես տեղանունների համակարգի կարևոր բաղադրիչ, որոնցում պահպանվել են լեզվի տարբեր ժամանակաշրջաններին, բնակչության պատմական տեղաշարժերին, աշխարհագրական միջավայրին, ժողովրդական պատկերացումներին և մշակութային ավանդույթներին վերաբերող արժեքավոր տեղեկություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անվանումների իմաստային դասակարգմանը՝ պարզելու, թե ինչ հատկանիշներ են հիմք դարձել այս կամ այն լեռան անվանակոչության համար։ Քննվում են բնական միջավայրի, արտաքին տեսքի, գույնի, չափի, դիրքի, բուսական ու կենդանական աշխարհի, անձնանունների, ցեղանունների, պատմական իրադարձությունների, հավատալիքների և այլ գործոնների հետ կապված անվանակոչման սկզբունքները։ Կառուցվածքային տեսանկյունից ուսումնասիրվում են պարզ, ածանցավոր, բարդ և բաղադրյալ անվանումները, դրանց ձևավորման բառաքերականական միջոցները, բաղադրիչների փոխհարաբերությունները և տեղանվանակազմության մեջ գործածվող բնորոշ լեզվական կաղապարները։ Կարևորվում է նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում անվանումների հնչյունական, ձևաբանական և իմաստային փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս հետևելու դրանց պատմական զարգացման ընթացքին։ Լեռնանունների ստուգաբանական քննության ընթացքում կարող են համադրվել լեզվական տվյալները պատմական աղբյուրների, հին քարտեզների, աշխարհագրական նկարագրությունների, մատենագրական հիշատակությունների և ժողովրդական ավանդությունների հետ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բնիկ հայկական անվանումներին և տարբեր լեզուների հետ պատմական շփումների հետևանքով ձևավորված կամ փոփոխված տեղանուններին՝ բացահայտելով դրանց լեզվական շերտերը և փոխազդեցությունները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև պատմական աշխարհագրության համար, քանի որ լեռնանունների տարածքային բաշխումը և հին ձևերի վերականգնումը կարող են լրացուցիչ տեղեկություններ հաղորդել բնակավայրերի, ճանապարհների, պատմական տարածքների և բնակչության լեզվամշակութային հարաբերությունների վերաբերյալ։ Համակարգված իմաստային և կառուցվածքային վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայկական տեղանվանակազմության ընդհանուր օրինաչափությունները և լեռնանունների տեղը հայերենի բառապաշարային համակարգում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայոց լեզվի պատմության, տեղանվանագիտության, ստուգաբանության, բարբառագիտության, պատմական աշխարհագրության և հայագիտական ուսումնասիրությունների խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Экономика

Գիրքը նվիրված է հարկային քաղաքականության և մակրոտնտեսական իրավիճակի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է հարկային քաղաքականության դերը երկրի տնտեսական գործընթացների կարգավորման, պետական բյուջեի եկամուտների ձևավորման, տնտեսական աճի խթանման և մակրոտնտեսական կայունության ապահովման գործում։ Հեղինակը դիտարկում է հարկային համակարգի հիմնական բաղադրիչները, հարկային բեռի ձևավորման առանձնահատկությունները, հարկատեսակների ազդեցությունը տնտեսության տարբեր ոլորտների և տնտեսական գործունեության մասնակիցների վարքագծի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային փոփոխությունների և այնպիսի մակրոտնտեսական ցուցանիշների փոխազդեցությանը, ինչպիսիք են տնտեսական աճը, գնաճը, զբաղվածությունը, ներդրումները, սպառումը, պետական եկամուտներն ու ծախսերը և ընդհանուր տնտեսական ակտիվությունը։ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հարկային քաղաքականության կիրառման առանձնահատկությունները, առկա խնդիրները և այն հնարավորությունները, որոնք կարող են նպաստել հարկային համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում հարկային քաղաքականության խթանող և սահմանափակող ազդեցություններին՝ ցույց տալով, թե հարկային դրույքաչափերի, արտոնությունների, հարկային վարչարարության և այլ գործիքների փոփոխություններն ինչպես կարող են անդրադառնալ տնտեսության զարգացման դինամիկայի վրա։ Ուսումնասիրությունը նաև արժեքավոր է հարկային քաղաքականության արդյունավետության գնահատման և տնտեսական քաղաքականության այլ ուղղությունների հետ դրա փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական և հարկային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման համակարգի ներկայացուցիչների, հետազոտողների, դասախոսների, ինչպես նաև տնտեսագիտության և պետական ֆինանսների ուղղություններով սովորող ուսանողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի պատմական և քաղաքական դրությանը Հուստինիանոս I-ի իշխանության ժամանակաշրջանում՝ 6-րդ դարի առաջին կեսին, երբ Բյուզանդական կայսրությունը ձգտում էր ամրապնդել իր դիրքերը Արևելքում և վերականգնել վերահսկողությունը կայսրության սահմանամերձ տարածքների նկատմամբ։ Ուսումնասիրության կենտրոնում Հայաստանի և Բյուզանդական կայսրության փոխհարաբերություններն են, ինչպես նաև այն քաղաքական, ռազմական, վարչական և սոցիալական փոփոխությունները, որոնք տեղի ունեցան տարածաշրջանում այդ ժամանակաշրջանում։ Աշխատության շրջանակում կարող են քննարկվել Հայաստանի տարածքային բաժանումը Բյուզանդական և Սասանյան ազդեցության գոտիների միջև, հայ իշխանական տների դրությունը, տեղական ինքնավարության սահմանափակումները և կայսերական վարչական քաղաքականության փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հուստինիանոսի բարեփոխումներին, որոնք անդրադարձան նաև հայկական նահանգների կառավարմանը և նպատակ ունեին ուժեղացնել կենտրոնական իշխանության վերահսկողությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հայ բնակչության և իշխանական վերնախավի հարաբերությունը բյուզանդական վարչական համակարգի հետ, ինչպես նաև կրոնական և մշակութային գործոնների ազդեցությունը քաղաքական գործընթացների վրա։ Քննարկվում է նաև Հայաստանի ռազմավարական նշանակությունը Բյուզանդիայի և Սասանյան Իրանի հակամարտության պայմաններում, քանի որ երկիրը գտնվում էր երկու խոշոր տերությունների շահերի բախման գոտում և կարևոր դեր ուներ ռազմական հաղորդակցության ու սահմանային պաշտպանության համակարգում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ 6-րդ դարի հայկական ապստամբություններին, բյուզանդական բանակում հայերի մասնակցությանը և տարածաշրջանում ընթացող պատերազմների ազդեցությանը Հայաստանի բնակչության ու քաղաքական կառույցների վրա։ Պատմական աղբյուրների համադրումը հնարավորություն է տալիս վերականգնել այդ ժամանակաշրջանի Հայաստանի քաղաքական և հասարակական կյանքի ընդհանուր պատկերը և գնահատել կայսերական քաղաքականության երկարաժամկետ հետևանքները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հայ-բյուզանդական հարաբերությունների պատմության տեսանկյունից, քանի որ այն ցույց է տալիս, թե ինչպես էին հայկական տարածքները ներառվում կայսրության վարչական և ռազմական համակարգում և ինչպիսի փոխազդեցություններ էին ձևավորվում տեղական և կայսերական իշխանությունների միջև։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, պատմաբաններին, բյուզանդագետներին, միջնադարագետներին, միջազգային հարաբերությունների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին և պատմության մասնագիտությամբ ուսանողներին։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է բազմաչափ ավտոմատ կարգավորման համակարգերի համար արմատային տեղագծերի (root locus) կառուցման մեթոդների մշակման և կատարելագործման հիմնախնդիրներին՝ ընդգծելով դինամիկ համակարգերի կայունության և անցումային գործընթացների վերլուծության մաթեմատիկական հիմքերը։ Քննարկվում են բազմափոփոխական համակարգերի վիճակային ներկայացման ձևերը, փոխանցման մատրիցների հատկությունները և դրանց սպեկտրալ վերլուծության միջոցով կայունության գնահատման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արմատային տեղագծերի ընդհանրացմանը բազմաչափ համակարգերի դեպքում, ինչպես նաև հաշվարկային ալգորիթմների արդյունավետության բարձրացմանը՝ կիրառելով թվային մոդելավորման և օպտիմալացման մոտեցումներ։ Ուսումնասիրությունը ներառում է նաև կարգավորման պարամետրերի ազդեցության վերլուծություն համակարգի բևեռների տեղաշարժի վրա՝ նպատակ ունենալով ապահովել ավելի ճշգրիտ նախագծում և կայունության վերահսկում։ Աշխատությունը ներկայացնում է տեսական և կիրառական լուծումների համադրություն, որոնք կարող են օգտագործվել ժամանակակից ավտոմատ կառավարման համակարգերի նախագծման և վերլուծության մեջ։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է իմունային համակարգի ազդանշանային և կարգավորիչ գործոնների հնարավոր մասնակցության ուսումնասիրությանը շիզոֆրենիայի ախտածագման բարդ մեխանիզմներում։ Հետազոտության կենտրոնում իմունային պատասխանի միջնորդների և կենտրոնական նյարդային համակարգում ընթացող կենսաբանական գործընթացների փոխազդեցությունն է՝ դիտարկելով նյարդային, իմունային և ներզատական համակարգերի միջև գոյություն ունեցող բազմակողմ կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ցիտոկիններին և իմունային կարգավորման այլ կենսաբանական գործոններին, որոնք մասնակցում են բորբոքային և հակաբորբոքային պատասխանների վերահսկմանը և կարող են փոխկապակցված լինել նյարդային համակարգի ֆունկցիոնալ փոփոխությունների հետ։ Քննվում են նյարդաբորբոքման վերաբերյալ գիտական պատկերացումները, իմունային հավասարակշռության փոփոխությունները և դրանց հնարավոր առնչությունը նյարդային հաղորդակցման, նեյրոնների ու գլիալ բջիջների փոխազդեցության և ուղեղի գործառնական կարգավորման գործընթացների հետ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ ինչպես բնածին, այնպես էլ ձեռքբերովի իմունային պատասխանի առանձնահատկություններին՝ գնահատելով տարբեր իմունաբանական ցուցանիշների հնարավոր նշանակությունը հիվանդության կենսաբանական հիմքերի ուսումնասիրման համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ծայրամասային իմունային համակարգի և կենտրոնական նյարդային համակարգի միջև հաղորդակցության մեխանիզմների դիտարկումը, ինչպես նաև այն հարցը, թե իմունային կարգավորման փոփոխությունները որքանով կարող են հանդես գալ որպես հիվանդության հետ կապված կենսաբանական գործընթացների արտահայտություն։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ նման կապերի առկայությունը ինքնին չի հաստատում պատճառահետևանքային հարաբերություն, քանի որ դիտվող իմունաբանական փոփոխությունների վրա կարող են ազդել բազմաթիվ կենսաբանական և միջավայրային գործոններ։ Աշխատանքի շրջանակում իմունաբանական տվյալները կարող են համադրվել կլինիկական և նյարդակենսաբանական դիտարկումների հետ՝ հիվանդության բազմագործոն բնույթն առավել ամբողջական պատկերացնելու նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը գտնվում է իմունաբանության, նյարդակենսաբանության և հոգեբուժության հատման կետում և նպաստում է շիզոֆրենիայի կենսաբանական մեխանիզմների վերաբերյալ ինտեգրված պատկերացումների զարգացմանը՝ առանց այն մեկ առանձին իմունային գործոնի կամ մեխանիզմի ազդեցությամբ բացատրելու։