Կոլեկտիվ ներդրումային ինստիտուտների ներդրման և զարգացման խնդիրները Հայաստանում

Медицина

Կենսաբժշկական, կենսաֆիզիկական և ռադիոկենսաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է էլեկտրամագնիսական դաշտերի և ռադոնի ազդեցության փորձարարական ուսումնասիրությանը կենդանի օրգանիզմի վրա՝ ֆիզիկական գործոնների կենսաբանական ներգործության օրինաչափությունների բացահայտման նպատակով։ Քննության են առնվում տարբեր բնութագրեր ունեցող էլեկտրամագնիսական դաշտերի ֆիզիկական հատկությունները, ռադոնի՝ որպես բնական ռադիոակտիվ գազի առանձնահատկությունները և դրանց հետ օրգանիզմի փոխազդեցության հնարավոր մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտաքին ֆիզիկական գործոնների ազդեցությամբ բջջային, հյուսվածքային և օրգանային մակարդակներում առաջացող ֆունկցիոնալ ու կառուցվածքային փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են ազդեցության ինտենսիվության, տևողության, հաճախականային բնութագրերի և օրգանիզմի անհատական առանձնահատկությունների նշանակությունը կենսաբանական պատասխանների ձևավորման գործընթացում։ Քննարկվում են էլեկտրամագնիսական դաշտերի ոչ իոնացնող ազդեցությունների և ռադոնի ու դրա տրոհման արգասիքների իոնացնող ճառագայթման ազդեցությունների տարբերությունները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր համակցված ներգործության գնահատման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել փորձարարական հետազոտությունների կազմակերպման, ֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական ցուցանիշների գնահատման, հյուսվածաբանական փոփոխությունների հայտնաբերման և ստացված տվյալների համեմատական վերլուծության մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում հետազոտվող գործոնների ազդեցության կենսաբանական անվտանգության գնահատմանը, շրջակա միջավայրի ֆիզիկական աղտոտիչների վերահսկմանը և մարդու առողջության պահպանության համար գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումների մշակմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կենսաֆիզիկայի, ռադիոկենսաբանության, փորձարարական բժշկության, շրջակա միջավայրի հիգիենայի և ֆիզիկական գործոնների կենսաբանական ազդեցությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է բետոնով լցված պողպատե խողովակների կրողունակության ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով բետոնի սողքի երևույթը և դրա ազդեցությունը կոնստրուկցիայի երկարաժամկետ աշխատանքի վրա։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել պողպատե պատյանի և բետոնե միջուկի համատեղ աշխատանքի առանձնահատկությունները, գնահատել ժամանակի ընթացքում նյութերի դեֆորմացիաների փոփոխությունը և որոշել այդ գործընթացների ազդեցությունը տարրի ամրության, կոշտության ու կայունության վրա։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են բետոնով լցված պողպատե խողովակների կառուցվածքային և մեխանիկական հատկությունները, դրանց աշխատանքի սկզբունքը տարբեր տեսակի բեռնվածքների պայմաններում, ինչպես նաև պողպատի և բետոնի միջև առաջացող փոխազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բետոնի սողքին՝ որպես երկարատև բեռնավորման հետևանքով առաջացող դեֆորմացիոն գործընթացի, որը կարող է հանգեցնել լարումների վերաբաշխման և համակարգի ընդհանուր աշխատանքի փոփոխության։ Քննարկվում են սողքի ազդեցությունը հաշվի առնելու տեսական մոտեցումները, հաշվարկային մոդելները և այն հիմնական գործոնները, որոնք պայմանավորում են կոնստրուկցիայի երկարաժամկետ վարքը՝ բետոնի հատկությունները, բեռնավորման տևողությունը, խողովակի երկրաչափական բնութագրերը, պողպատի և բետոնի մեխանիկական ցուցանիշները, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի պայմանները։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են կրողունակության որոշման մեթոդները և գնահատվում է տարբեր հաշվարկային մոտեցումների կիրառելիությունը բետոնով լցված պողպատե խողովակների համար։ Հատուկ կարևորություն ունի տեսական և փորձարարական արդյունքների համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է ավելի ճշգրիտ գնահատել տարրերի իրական աշխատանքը և պարզել սողքի հաշվառման ազդեցությունը վերջնական հաշվարկային արդյունքների վրա։ Ստացված եզրահանգումները կարող են նպաստել նմանատիպ կոմպոզիտային կոնստրուկցիաների նախագծման մեթոդների կատարելագործմանը, նյութերի արդյունավետ օգտագործմանը և շենքերի ու ինժեներական կառույցների հուսալիության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել շինարարական մեխանիկայի, շինարարական կոնստրուկցիաների նախագծման և նյութերի դիմադրության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, ճարտարագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է ստամոքսի խոցի հիվանդության վիրահատական բուժման ժամանակ պիլորուսը (ստամոքսի դռնապահ հատվածը) պահպանող ռեզեկցիոն մեթոդների կիրառման տեսական և կլինիկական հիմնախնդիրներին։ Գրքում ներկայացվում են ստամոքսի խոցի զարգացման պաթոգենեզը, հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները և այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են վիրահատական միջամտության ընտրությունը։ Հեղինակը վերլուծում է պիլորուս պահպանող ռեզեկցիաների առավելությունները՝ համեմատելով դասական ռեզեկցիոն մեթոդների հետ, հատկապես ուշադրություն դարձնելով մարսողական ֆունկցիայի պահպանման, հետվիրահատական բարդությունների նվազեցման և հիվանդների կյանքի որակի բարելավման վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում են վիրահատական տեխնիկայի տարբեր մոտեցումներ, ցուցումները և հակացուցումները, ինչպես նաև երկարաժամկետ կլինիկական արդյունքները և վերականգնման ընթացքի առանձնահատկությունները։ Ներկայացվում են նաև ժամանակակից գաստրոէնտերոլոգիական և վիրաբուժական տվյալների համադրական վերլուծություններ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել այս մեթոդների արդյունավետությունը տարբեր կլինիկական իրավիճակներում։ Գիրքը նախատեսված է վիրաբույժների, գաստրոէնտերոլոգների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական ուսանողների համար, ովքեր զբաղվում են մարսողական համակարգի վիրաբուժության արդիական խնդիրներով։

История

Ա. Յու. Խուդավերդյանի աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի տարածքում հայտնաբերված պալեոպաթոլոգիական նյութերի գիտական ուսումնասիրությունը՝ ատլասի ձևաչափով։ Պալեոպաթոլոգիան ուսումնասիրում է հնագույն մարդկանց ոսկրային և այլ կենսաբանական մնացորդներում պահպանված հիվանդությունների ու ախտաբանական փոփոխությունների հետքերը՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմելու անցյալի բնակչության առողջական վիճակի և կենսապայմանների մասին։ Ատլասում ներկայացված գտածոների համակարգված դիտարկումը կարող է նպաստել տարբեր ժամանակաշրջաններում տարածված հիվանդությունների, վնասվածքների, ոսկրային փոփոխությունների և օրգանիզմի վրա արտաքին ու ներքին գործոնների ազդեցության ուսումնասիրմանը։ Նման հետազոտությունները կարևոր են ոչ միայն բժշկական և մարդաբանական տեսանկյունից, այլև պատմական ու հնագիտական համատեքստում, քանի որ մարդկային մնացորդները տեղեկություններ են հաղորդում սննդակարգի, ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության, կենսակերպի և շրջակա միջավայրի հետ փոխազդեցության մասին։ Պատկերագրական նյութերի և գիտական նկարագրությունների համադրումը ատլասը դարձնում է մասնագիտական ուսումնասիրությունների համար օգտակար տեղեկատու։ Այն կարող է հետաքրքրել մարդաբաններին, հնագետներին, պալեոպաթոլոգներին, բժշկության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և Հայաստանի հնագույն բնակչության կենսապատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Религия

Գիրքն ընդգրկում է Հին Կտակարանի անկանոն կամ պարականոն գրականությանը վերաբերող երկեր, որոնք տարբեր քրիստոնեական ավանդույթներում դիտարկվել են որպես աստվածաշնչյան կանոնից դուրս կամ դրա կարգավիճակի շուրջ պատմականորեն քննարկված գրություններ։ Այդ երկերը կարևոր տեղ ունեն հին հրեական և վաղ քրիստոնեական կրոնական մտքի ուսումնասիրության մեջ՝ լրացնելով կանոնական գրքերի միջոցով ձևավորված պատկերացումները տվյալ ժամանակաշրջանի հոգևոր, բարոյական և հասարակական կյանքի մասին։ Դրանցում հանդիպող պատմությունները, խրատները, աղոթքները, իմաստասիրական մտորումներն ու կրոնական տեսիլքները անդրադառնում են հավատքի, արդարության, իմաստության, մարդկային փորձությունների, աստվածային նախախնամության և բարոյական պատասխանատվության հարցերին։ Պարականոն գրականությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու աստվածաշնչյան ավանդության ձևավորման պատմական միջավայրին, տարբեր համայնքների կրոնական պատկերացումներին և սուրբ գրությունների մեկնության բազմազանությանը։ Այն նաև կարևոր աղբյուր է աստվածաշնչագիտության, հին կրոնական գրականության, քրիստոնեական դավանաբանական ավանդույթների և գրական-մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Հայերեն հրատարակությունը նպաստում է այդ գրականության հասանելիությանը հայ ընթերցողին և ներկայացնում է հայերեն աստվածաշնչյան ու աստվածաբանական գրականության պատմության մի կարևոր շերտ։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է բաղադրյալ և ճաքեր պարունակող մարմինների լարվածա-դեֆորմացիոն վիճակների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանցում ալիքների տարածման մեխանիկական առանձնահատկություններին։ Գրքում ներկայացվում են տարբեր նյութերից կազմված կոմպոզիտային կառուցվածքների մեխանիկական վարքագիծը՝ հաշվի առնելով միջֆազային փոխազդեցությունները, անհամասեռությունները և կառուցվածքային անընդհատության խախտումները։ Հեղինակը վերլուծում է ճաքերի ազդեցությունը լարվածությունների կենտրոնացման, դեֆորմացիոն դաշտերի բաշխման և կառուցվածքի ընդհանուր կայունության վրա՝ կիրառելով ժամանակակից մաթեմատիկական մեթոդներ և մեխանիկական մոդելներ։ Առանձին բաժիններ նվիրված են առաձգական և ալիքային գործընթացների ուսումնասիրությանը, մասնավորապես՝ մեխանիկական ալիքների տարածմանը ճաքեր ունեցող միջավայրերում, անդրադարձման և բեկման երևույթներին, ինչպես նաև դիսպերսիայի և էներգիայի կորստի մեխանիզմներին։ Աշխատության մեջ ընդգրկված են նաև թվային մոդելավորման մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսել կառուցվածքային վնասվածքների զարգացումը և գնահատել ինժեներական համակարգերի հուսալիությունը։ Գիրքը նախատեսված է մեխանիկայի, ինժեներական գիտությունների, կիրառական մաթեմատիկայի և նյութագիտության ոլորտների հետազոտողների, ասպիրանտների և մասնագետների համար։