Կոնֆլիկտների սոցիոմշակութային շարժառիթները փոխակերպվող հասարակությունում

Медицина

Այս աշխատությունը նվիրված է Երևանի քաղաքապետարանի ենթակայության ներքո գործող առողջության առաջնային պահպանման բուժհաստատությունների կառավարման համակարգում բարեփոխումների իրականացման անհրաժեշտության և հիմնավորման ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում առաջնային առողջապահական օղակի կառավարման արդյունավետության բարձրացման, բուժծառայությունների որակի բարելավման և բնակչության համար առողջապահական ծառայությունների հասանելիության ու շարունակականության ապահովման խնդիրներն են։ Աշխատությունում կարող են վերլուծվել գործող կառավարման համակարգի կառուցվածքը, բուժհաստատությունների գործունեության կազմակերպման մեխանիզմները, կառավարման մակարդակների միջև փոխհարաբերությունները, ֆինանսավորման և ռեսուրսների բաշխման մոտեցումները, ինչպես նաև մարդկային ռեսուրսների կառավարման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք կարող են սահմանափակել առաջնային բուժօգնության համակարգի արդյունավետությունը՝ կառավարման գործընթացների բարդությունը, ռեսուրսների ոչ օպտիմալ օգտագործումը, տեղեկատվական համակարգերի թերի ինտեգրվածությունը, ծառայությունների որակի գնահատման և վերահսկման մեխանիզմների կատարելագործման անհրաժեշտությունը և բուժանձնակազմի մասնագիտական զարգացման հարցերը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կառավարման բարեփոխումների հիմնավորման մշակումը՝ հիմնված բուժհաստատությունների գործունեության ցուցանիշների, բնակչության առողջապահական կարիքների, ծառայությունների օգտագործման տվյալների և կազմակերպչական արդյունավետության գնահատման վրա։ Աշխատությունը կարող է դիտարկել կառավարման նոր մոդելների ներդրման հնարավորությունները, ներառյալ կառավարման գործառույթների հստակեցումը, պատասխանատվության բաշխումը, արդյունքահեն կառավարման մեխանիզմների կիրառումը և բուժհաստատությունների գործունեության շարունակական գնահատումը։ Կարևորվում է նաև թվայնացման և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների դերը, քանի որ ժամանակակից կառավարման համակարգերում տվյալների արագ հասանելիությունն ու վերլուծությունը կարող են նպաստել ինչպես որոշումների կայացման, այնպես էլ բժշկական ծառայությունների որակի վերահսկմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի պացիենտակենտրոն մոտեցման ամրապնդումը, որի շրջանակում բուժհաստատության արդյունավետությունը գնահատվում է ոչ միայն ներքին կառավարման ցուցանիշներով, այլև բնակչության գոհունակությամբ, ծառայությունների հասանելիությամբ, կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետությամբ և առողջական արդյունքներով։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև բարեփոխումների իրականացման փուլերին, հնարավոր ռիսկերին, անհրաժեշտ ֆինանսական և մարդկային ռեսուրսներին, ինչպես նաև փոփոխությունների արդյունքների գնահատման չափանիշներին։ Նման համակարգային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բարեփոխումների անհրաժեշտությունը հիմնավորել ոչ միայն առանձին կազմակերպչական խնդիրների, այլև Երևանի բնակչության առաջնային առողջապահական կարիքների և առողջապահական համակարգի երկարաժամկետ զարգացման նպատակների տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել առողջապահության կառավարման մասնագետներին, հանրային առողջության ոլորտի հետազոտողներին, բժշկական կազմակերպությունների ղեկավարներին, տեղական ինքնակառավարման մարմինների մասնագետներին և առողջապահական քաղաքականություն մշակողներին։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես առաջնային բուժօգնության կառավարման արդյունավետության բարձրացման, ռեսուրսների նպատակային օգտագործման և բնակչությանը մատուցվող ծառայությունների որակի ու հասանելիության բարելավման հնարավոր ուղղությունների բացահայտման տեսանկյունից։

Математика

Ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրամագնիսական ալիքների տեսության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ալիքատար կառուցվածքներում միլիմետրային և ենթամիլիմետրային ալիքային տիրույթների տարբերական հաճախականությունների գեներացման ֆիզիկական մեխանիզմների և տեխնիկական իրականացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ոչ գծային էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների տեսական հիմքերը, տարբեր հաճախականություններով ալիքների փոխազդեցության գործընթացները և դրանց արդյունքում նոր հաճախականային բաղադրիչների առաջացման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ալիքատարների երկրաչափական կառուցվածքին, էլեկտրամագնիսական դաշտերի տարածական բաշխմանը, դիսպերսիոն հատկություններին և հաճախականությունների փոխակերպման արդյունավետության վրա ազդող գործոններին։ Վերլուծվում են ալիքների փուլային համաձայնեցման, էներգիայի փոխանցման, ոչ գծային միջավայրերի հատկությունների և ալիքատար կառուցվածքներում առաջացող կորուստների ազդեցությունները տարբերական հաճախականությունների գեներացման գործընթացի վրա։ Քննարկվում են նաև միլիմետրային և ենթամիլիմետրային ճառագայթման աղբյուրների ստեղծման, ելքային հզորության բարձրացման, հաճախականային կայունության ապահովման և համակարգերի տեխնիկական բնութագրերի օպտիմալացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են համապատասխան մաթեմատիկական մոդելների, թվային հաշվարկների և փորձարարական չափումների կիրառման մոտեցումները՝ էլեկտրամագնիսական փոխակերպումների օրինաչափությունները պարզաբանելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում ստացված արդյունքների հնարավոր կիրառություններին բարձրահաճախականային էլեկտրոնիկայում, հեռահաղորդակցական համակարգերում, սպեկտրոսկոպիայում և ենթամիլիմետրային տեխնոլոգիաներում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ռադիոֆիզիկայի, միկրոալիքային էլեկտրոնիկայի, ոչ գծային էլեկտրադինամիկայի և ալիքատար համակարգերի նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային համակարգի զարգացման, արդյունավետության բարձրացման և հարկային ռազմավարության կատարելագործման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են հարկային քաղաքականության տեսական հիմքերը, հարկային համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, պետական բյուջեի ձևավորման գործում հարկերի դերը և տնտեսության տարբեր ոլորտների վրա հարկային կարգավորման ազդեցությունը։ Հեղինակը դիտարկում է գործող հարկային մեխանիզմների արդյունավետությունը, հարկային վարչարարության կազմակերպման խնդիրները, ստվերային տնտեսության ազդեցությունը հարկային մուտքերի վրա, ինչպես նաև հարկերից խուսափելու և հարկային պարտավորությունների չկատարման պատճառները։ Ուսումնասիրվում են միջազգային փորձը և տարբեր երկրների հաջողված հարկային մոդելները՝ գնահատելով դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային բեռի օպտիմալ բաշխմանը, գործարար միջավայրի բարելավմանը, ներդրումների խթանմանը, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացմանը, ինչպես նաև տնտեսական աճին նպաստող հարկային գործիքների մշակմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են առաջարկություններ և ռազմավարական մոտեցումներ, որոնք ուղղված են հարկային համակարգի թափանցիկության, կանխատեսելիության և մրցունակության բարձրացմանը, պետական եկամուտների կայուն աճի ապահովմանը և տնտեսության երկարաժամկետ զարգացման նպատակների իրականացմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և հարկային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է ստամոքսի և տասներկումատնյա աղու խոցային ախտահարումների հետ կապված արյունահոսությունների դեպքում բուժական մարտավարության ձևավորման կլինիկական սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հիվանդի վիճակի գնահատման, ախտորոշման, բարդության աստիճանի որոշման և համապատասխան բուժական մոտեցման ընտրության փոխկապակցվածությունն է։ Քննվում են այս վիճակների կլինիկական նշանակությունը, ընթացքի առանձնահատկությունները և այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել հիվանդության զարգացման, կրկնության հավանականության և բուժման արդյունքների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ժամանակին ախտորոշման և հիվանդի ընդհանուր վիճակի համալիր գնահատման կարևորությանը՝ հաշվի առնելով կլինիկական դրսևորումները, լաբորատոր տվյալները և գործիքային հետազոտությունների արդյունքները։ Դիտարկվում է էնդոսկոպիկ հետազոտության նշանակությունը որպես ախտահարման տեղակայման և բնույթի գնահատման կարևոր միջոց, ինչպես նաև բուժական որոշումների կայացման գործընթացում դրա դերը։ Ուսումնասիրվում են պահպանողական, էնդոսկոպիկ և վիրաբուժական մոտեցումների ընտրության ընդհանուր սկզբունքները՝ շեշտադրելով, որ բուժական մարտավարությունը պայմանավորված է յուրաքանչյուր հիվանդի կլինիկական վիճակով և պահանջում է մասնագիտական անհատական գնահատում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բուժման արդյունքների գնահատումը, հիվանդության կրկնության ռիսկի ուսումնասիրությունը և հնարավոր բարդությունների կանխարգելման հարցը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր կլինիկական խմբերի տվյալները՝ պարզելու համար հիվանդի վիճակի, ախտահարման բնույթի և ընտրված բուժական մոտեցման միջև առկա փոխկապակցվածությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տարբեր մասնագետների համագործակցության նշանակությանը, քանի որ նման դեպքերի կառավարումը կարող է պահանջել գաստրոէնտերոլոգիական, էնդոսկոպիկ, վիրաբուժական և վերակենդանացման ծառայությունների համակարգված աշխատանք։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գաստրոէնտերոլոգիայի, վիրաբուժության և կլինիկական ախտորոշման մոտեցումները՝ խոցային գաստրոդուոդենալ արյունահոսությունների ժամանակ բուժական մարտավարության ընտրության և հիվանդների կլինիկական կառավարման հիմնական սկզբունքները համակարգված ներկայացնելու նպատակով։

Сельское хозяйство

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի՝ խաղողի վազերի ծածկով մշակության գոտում այգիների ինտենսիվ մշակության տեխնոլոգիայի ուսումնասիրմանը և կատարելագործմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և հիմնավորել այնպիսի ագրոտեխնիկական համակարգ, որը թույլ կտա առավել արդյունավետ օգտագործել խաղողի այգիների հողային, ջրային և կենսաբանական ռեսուրսները, բարձրացնել վազերի արտադրողականությունը, ապահովել բերքի կայունություն և բարելավել ստացվող խաղողի որակական ցուցանիշները։ Ծածկով մշակության գոտիներում խաղողագործության առանձնահատկությունը պայմանավորված է ձմռան ընթացքում վազերը ցածր ջերմաստիճանների հնարավոր վնասակար ազդեցությունից պաշտպանելու անհրաժեշտությամբ, ինչի պատճառով այգու կառավարման տեխնոլոգիան պետք է ներառի ոչ միայն աճի և բերքատվության բարձրացման, այլև վազերի ժամանակին ծածկման ու բացման արդյունավետ մեթոդներ։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում ինտենսիվ խաղողագործության հիմնական տարրերի ուսումնասիրմանը՝ այգու հիմնման սխեմայից և տնկման խտությունից մինչև վազերի ձևավորման, էտի, կապի, հողի մշակության, սնուցման և ոռոգման համակարգերի ընտրությունը։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել վազերի բեռնվածության կարգավորմանը, բերքատու օղակների ճիշտ ձևավորմանը և բույսի վեգետատիվ ու գեներատիվ աճի հավասարակշռության պահպանմանը, քանի որ այդ գործոնները մեծապես որոշում են ինչպես բերքի քանակը, այնպես էլ խաղողի ողկույզների և հատապտուղների որակը։ Ինտենսիվ տեխնոլոգիայի կարևոր բաղադրիչ է նաև հողի խնամքի ճիշտ կազմակերպումը։ Հողի մշակման եղանակը, խոնավության պահպանումը, պարարտացումը և մոլախոտերի դեմ պայքարը պետք է համապատասխանեցվեն այգու պայմաններին և բույսերի սննդային պահանջներին։ Ոռոգման արդյունավետ կառավարումը նույնպես կարող է էապես ազդել վազերի աճի, բերքատվության և ջրի օգտագործման արդյունավետության վրա։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև խաղողի հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարի միջոցները՝ ինտեգրված պաշտպանության սկզբունքների կիրառմամբ, որպեսզի բարձր բերքատվությունը համատեղվի բերքի որակի և արտադրության տնտեսական արդյունավետության պահպանման հետ։ Հայաստանի պայմաններում հատկապես կարևոր է տարբեր ագրոտեխնիկական միջոցառումների ժամկետների ճիշտ ընտրությունը, քանի որ կլիմայական պայմանների, ձմեռային ջերմաստիճանների և վեգետացիոն շրջանի առանձնահատկությունների փոփոխությունները կարող են զգալիորեն ազդել վազերի վիճակի և բերքի ձևավորման վրա։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ առաջարկվող տեխնոլոգիական լուծումները կարող են նպաստել ծածկով մշակության գոտիներում խաղողի այգիների արտադրողականության բարձրացմանը, աշխատանքային և նյութական ծախսերի նվազեցմանը և արտադրության կայունության ապահովմանը։ Միաժամանակ, ինտենսիվ մշակության համակարգը կարող է նպաստել այգիների տարածքի ավելի արդյունավետ օգտագործմանը և մեկ միավոր մակերեսից ավելի բարձր տնտեսական արդյունքի ստացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել խաղողագործներին, ագրոնոմներին, գյուղատնտեսական մասնագետներին, հետազոտողներին և խաղողի արտադրությամբ զբաղվող տնտեսություններին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է խաղողագործության կենսաբանական հիմքերը և գործնական ագրոտեխնոլոգիաները՝ նպատակ ունենալով Հայաստանի ծածկով մշակության գոտիների համար ձևավորել ինտենսիվ խաղողագործության արդյունավետ, կայուն և արտադրական առումով նպատակահարմար համակարգ։

Литература

«Տատրագոմի հարսը»-ն ներկայացնում է Կոստան Զարյանի վեպային արվեստը՝ համադրելով լիրիկական, սոցիալական և հոգեբանական մոտեցումները։ Գիրքը արտացոլում է հայ գյուղական կյանքի հոգեբանական և սոցիալական կողմերը, մարդու ներսի պայքարը, ընտանիքի ու համայնքի հարաբերությունները, ինչպես նաև ազգային արժեքների պահպանման կարևորությունը։ Հիմնական թեմաները․ Գյուղական կյանքի հոգեբանական ու սոցիալական պատկերը Մարդկային զգացմունքներ և ներքին պայքար Ընտանիք, ավանդույթներ և մշակութային արժեքներ Ազգային ինքնություն և բարոյական արժեքների պահպանում Լիրիկական և սիմվոլիկ մոտեցումներ վեպի կառուցվածքում Գրքի առանձնահատկությունները․ Հուզիչ ու պատկերավոր լեզու, որ ուժեղ է դարձնում բնապատկերը և հոգեբանական ներուժը Սոցիալական ու հոգեբանական շերտերի համադրություն Հարմար է գրականագիտության ուսանողների, հետազոտողների և ընթերցողների համար Ներկայացնում է ժամանակակից և անցյալի կյանքի, ազգային ու բարոյական խնդիրների միաձուլումը