Կոստանդնուպօլսոյ առումն յՕսմանեանց յամի տեառն 1453

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է հայերենից ռուսերեն կատարվող թարգմանություններում լեզվաոճական օրինաչափ համապատասխանությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով երկու լեզուների կառուցվածքային, իմաստային և ոճական առանձնահատկությունների փոխհարաբերությունը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն լեզվական միջոցները, որոնց օգնությամբ սկզբնաղբյուրի իմաստային բովանդակությունը, արտահայտչականությունը և ոճական երանգները հնարավոր է փոխանցել թարգմանվող լեզվով՝ հաշվի առնելով հայերենի և ռուսերենի համակարգային տարբերությունները։ Վերլուծվում են բառապաշարային համապատասխանությունները, բառերի իմաստային ծավալի տարբերությունները, դարձվածային միավորների, փոխաբերությունների, համեմատությունների և այլ արտահայտչամիջոցների փոխանցման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ բառացի համապատասխանությունը չի ապահովում սկզբնական միավորի լիարժեք իմաստային կամ ոճական վերարտադրությունը և անհրաժեշտ է կիրառել թարգմանական տարբեր փոխակերպումներ։ Քննության են առնվում նաև քերականական համապատասխանությունները՝ նախադասությունների կառուցվածքի, բառերի դասավորության, բայական ձևերի, ժամանակային հարաբերությունների և շարահյուսական կառույցների փոխանցման տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տեքստի գործառական ոճի պահպանմանը, քանի որ գեղարվեստական, հրապարակախոսական, գիտական և այլ բնույթի նյութերի թարգմանությունը պահանջում է տարբեր լեզվական միջոցների ընտրություն։ Ուսումնասիրվում է նաև հեղինակի անհատական ոճի, խոսքային առանձնահատկությունների, հուզական և գնահատողական երանգների հնարավորինս համարժեք վերարտադրումը։ Համեմատական վերլուծության միջոցով բացահայտվում են հայերեն և ռուսերեն տեքստերում պարբերաբար հանդիպող համապատասխանություններն ու տարբերությունները, որոնց հիման վրա հնարավոր է առանձնացնել որոշակի թարգմանական օրինաչափություններ։ Անդրադարձ է կատարվում համարժեքության և համապատասխանության խնդիրներին, թարգմանչի լեզվական ընտրությանը և այն գործոններին, որոնք կարող են պայմանավորել սկզբնական կառուցվածքի փոփոխությունը՝ առանց հիմնական հաղորդակցական նպատակի կորստի։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ-ռուսական թարգմանական կապերի ուսումնասիրության, թարգմանության տեսության զարգացման և գործնական թարգմանության մեթոդների կատարելագործման համար՝ նպաստելով երկու լեզուների ոճական ու կառուցվածքային հնարավորությունների առավել խորքային ճանաչմանը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է տնտեսական աճի գործընթացների ստոխաստիկ մոդելավորման տեսական, մեթոդաբանական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով։ Քննարկվում են տնտեսական աճի վրա ազդող հիմնական մակրոտնտեսական գործոնները, դրանց փոխկապակցվածությունը և պատահական տատանումների ազդեցությունը տնտեսական զարգացման դինամիկայի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հավանականային մոդելների, տնտեսաչափական մեթոդների և վիճակագրական վերլուծության գործիքների կիրառմանը՝ տնտեսական աճի օրինաչափությունների բացահայտման և կանխատեսումների իրականացման նպատակով։ Ուսումնասիրվում են համախառն ներքին արդյունքի փոփոխությունների, ներդրումների, սպառման, զբաղվածության, արտադրողականության և արտաքին տնտեսական գործոնների ազդեցության գնահատման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տնտեսական ցուցանիշների ժամանակային շարքերի վերլուծությանը, անորոշության պայմաններում տնտեսական գործընթացների մոդելավորմանը, պատահական շեղումների գնահատմանը և տարբեր տնտեսական սցենարների ձևավորմանը։ Կարևորվում են Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունների, արտաքին տնտեսական ցնցումների և ներքին մակրոտնտեսական փոփոխությունների հաշվառումը մոդելավորման գործընթացում։ Աշխատությունը նպաստում է տնտեսական աճի կանխատեսման մեթոդների կատարելագործմանը, տնտեսական քաղաքականության որոշումների գիտական հիմնավորմանը և մակրոտնտեսական ռիսկերի գնահատման գործիքների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, տնտեսաչափագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, մաթեմատիկական մոդելավորման մասնագետների, տնտեսական քաղաքականության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Другие предметы

Բուսաբանական և էկոֆիզիոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ջրի անբավարարության ազդեցության ուսումնասիրությանը մաշի (Vigna radiata L.) աճի և զարգացման տարբեր փուլերում։ Քննության են առնվում ջրային սթրեսի պայմաններում բույսերի ֆիզիոլոգիական վիճակի, աճի ինտենսիվության և շրջակա միջավայրի անբարենպաստ գործոններին հարմարվելու առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային ռեժիմի փոփոխությունների ազդեցությանը բույսի զարգացման, կենսազանգվածի ձևավորման, ֆոտոսինթետիկ գործունեության և ջրի օգտագործման արդյունավետության վրա։ Վերլուծվում են տարբեր աճման փուլերում երաշտային պայմանների նկատմամբ զգայունության հնարավոր տարբերությունները և պաշտպանական ու հարմարվողական ֆիզիոլոգիական արձագանքները։ Քննարկվում են նաև բույսերի ջրային հավասարակշռության, նյութափոխանակային գործընթացների և էկոլոգիական պայմանների միջև փոխկապակցվածությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ջրի պակասի ազդեցության աստիճանը մշակաբույսի կենսագործունեության վրա և բացահայտելու զարգացման առավել զգայուն փուլերը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բույսերի ֆիզիոլոգիայի, էկոֆիզիոլոգիայի, ագրոնոմիայի և երաշտադիմացկուն մշակաբույսերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Աննա Կարենինա. Հատոր առաջին աշխատությունը Լև Տոլստոյի դասական վեպի առաջին հատորն է, որտեղ դրվում են ստեղծագործության հիմնական սյուժետային և գաղափարական հիմքերը՝ ներկայացնելով XIX դարի ռուսական ազնվական հասարակության կյանքը, ընտանեկան հարաբերությունները և բարոյական արժեքների համակարգը, այս հատվածում բացվում են հիմնական կերպարները՝ Աննա Կարենինան, Ալեքսեյ Կարենինը, Ալեքսեյ Վրոնսկին, Կիտին և Կոնստանտին Լևինը, ինչպես նաև ձևավորվում են նրանց փոխհարաբերությունների առաջին բախումները և ներքին հակասությունները, վեպը սկսվում է Դոլլիի և Ստեպան Օբլոնսկու ընտանեկան ճգնաժամով, որը դառնում է հասարակական և անձնական հարաբերությունների փխրունության խորհրդանիշ, միաժամանակ զարգանում են սիրո, պարտքի, ընտանիքի և հասարակական նորմերի թեմաները, որոնք հետագայում խորանում են հաջորդ հատորներում, ստեղծելով հոգեբանական և սոցիալական լայն պատկեր մարդու ճակատագրի և հասարակության կառուցվածքի մասին։

История

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանում և Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորման նախաշեմին հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված զանգվածային բռնությունների, տեղահանությունների և կոտորածների պատմական ներկայացմանը և դրա շուրջ ձևավորված պատմագիտական ու քաղաքական մեկնաբանություններին։ Նյութում վերլուծվում են այն իրադարձությունները, որոնք կապված են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակաշրջանի հետ, երբ պետական քաղաքականության, ռազմական գործողությունների և տեղական վարչական կառույցների համադրությամբ իրականացվել են լայնածավալ տեղահանություններ և մարդկային մեծ կորուստներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր պատմագիտական դպրոցների մոտեցումներին՝ մի կողմից փաստագրական աղբյուրների, դիվանագիտական հաղորդագրությունների և ականատեսների վկայությունների վրա հիմնված ուսումնասիրություններին, մյուս կողմից՝ պաշտոնական պետական մեկնաբանություններին և դրանց միջև առկա հակասություններին։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է հիշողության քաղաքականության, միջազգային ճանաչման գործընթացների և պատմական իրադարձությունների գնահատման շուրջ շարունակվող գիտական և քաղաքական բանավեճերի նշանակությունը։ Միաժամանակ դիտարկվում է, թե ինչպես են այս իրադարձությունները ազդեցություն ունեցել հայ համայնքների ձևավորման վրա սփյուռքում և միջազգային հարաբերություններում պատմական արդարության հարցերի քննարկման վրա։

Медицина

Վերջույթների հրազենային օստեոմիելիտների կանխարգելումը և բուժումը տեղային պատերազմների պայմաններում, այդ թվում՝ ղարաբաղյան հակամարտության օրինակով, հանդիսանում է ռազմական դաշտային բժշկության և բարդ ինֆեկցիոն վիրաբուժության կարևոր խնդիրներից մեկը, քանի որ նման վնասվածքները հաճախ ուղեկցվում են ոսկրային հյուսվածքի լայնածավալ աղտոտմամբ, փափուկ հյուսվածքների վնասումով և միկրոօրգանիզմների ներթափանցմամբ, ինչը նպաստում է քրոնիկական բորբոքային գործընթացների զարգացմանը։ Հրազենային վնասվածքների դեպքում օստեոմիելիտի զարգացման ռիսկը բարձր է հատկապես ուշ կամ ոչ բավարար առաջնային վիրաբուժական մշակման, անբավարար հակաբիոտիկային պրոֆիլակտիկայի և տարհանման ուշացման պայմաններում, ինչը բնորոշ է ռազմական գործողությունների ժամանակ ստեղծվող բարդ լոգիստիկ իրավիճակներին։ Կանխարգելման հիմնական ուղղությունները ներառում են վաղ և լիարժեք առաջնային վիրաբուժական մշակում՝ դեբրիդման, օտար մարմինների հեռացում, ոսկրային բեկորների կայունացում, ինչպես նաև լայն սպեկտրի հակաբակտերիալ թերապիայի վաղ սկիզբ՝ հաշվի առնելով ինչպես աերոբ, այնպես էլ անաերոբ ֆլորան։ Կարևոր է նաև վնասվածքի ճիշտ իմոբիլիզացիան և ժամանակին տարհանումը բարձր մակարդակի բժշկական հաստատություններ, որտեղ հնարավոր է կատարել երկրորդային վիրաբուժական միջամտություններ և երկարաժամկետ վերականգնողական բուժում։ Բուժման փուլում կիրառվում են կրկնակի վիրահատական մաքրումներ, երկարատև հակաբիոտիկային թերապիա՝ ըստ մանրէաբանական հետազոտությունների, ինչպես նաև ոսկրային դեֆեկտների վերականգնման մեթոդներ՝ ներառյալ օստեոսինթեզ, արտաքին ֆիքսացիա և ռեկոնստրուկտիվ վիրաբուժություն։ Քրոնիկական ձևերի դեպքում կարող է անհրաժեշտ լինել մեռուկացած ոսկրային հատվածների հեռացում և բարդ վերականգնողական միջամտություններ՝ երբեմն նաև միկրովիրաբուժական տեխնիկայի կիրառմամբ։ Ղարաբաղյան հակամարտության պայմաններում նման վնասվածքների կառավարումը առանձնահատուկ մարտահրավեր է եղել՝ կապված մարտական գործողությունների ինտենսիվության, տարհանման սահմանափակումների և ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիության հետ, ինչը ընդգծում է կազմակերպված դաշտային բժշկական օգնության, արագ տրիաժի և բազմաստիճան բուժման համակարգի կարևորությունը։