Կրտսեր Անաքարսիսի ճանապարհորդությունը Հունաստան, հատոր Զ

Литература

Եղիշե Չարենց հայ գրականության ամենախոշոր ներկայացուցիչներից է, 20-րդ դարի առաջին կեսի ականավոր բանաստեղծ, արձակագիր և հասարակական գործիչ։ Նա համարվում է նորագույն հայ պոեզիայի հիմնադիրներից մեկը և մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ գրականության զարգացման վրա։ Չարենցի ստեղծագործություններում արտացոլված են հայրենիքի, ազատության, մարդու ներաշխարհի, ինչպես նաև ազգային ու սոցիալական խնդիրների թեմաները։ Նրա հայտնի գործերից են «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը և «Երկիր Նաիրի» պոեմը։ Չարենցի կյանքն ու ստեղծագործությունը սերտորեն կապված են Հայաստանի պատմական և քաղաքական բարդ շրջանի հետ, իսկ նրա ժառանգությունը այսօր համարվում է հայ մշակույթի անբաժանելի մաս։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է կենդանիների վարքագծի անհատական-տիպաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը՝ «նորույթի ազատ ընտրության» պայմաններում։ Հետազոտության հիմքում ընկած է կենդանիների վարքային արձագանքների անհատական տարբերությունների բացահայտումը և այն հարցի ուսումնասիրությունը, թե ինչպես են տարբեր առանձնյակներ արձագանքում անծանոթ կամ նոր ազդակներին՝ դրանց ուսումնասիրության, մոտենալու, խուսափելու կամ ընտրության տարբեր ռազմավարությունների միջոցով։ Գրքում ներկայացվում են կենդանիների վարքի ուսումնասիրման էթոլոգիական և փորձարարական մոտեցումները, վարքային անհատականության հիմնական հասկացությունները և նորույթի նկատմամբ արձագանքի գնահատման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազատ ընտրության պայմաններում կենդանիների վարքային դրսևորումների գրանցմանը և համեմատական վերլուծությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն տվյալ տեսակի համար բնորոշ ընդհանուր վարքային օրինաչափությունները, այլև նույն տեսակի առանձնյակների միջև առկա կայուն տարբերությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են կենդանիների ակտիվության մակարդակը, հետաքրքրասիրությունը, կողմնորոշիչ և հետազոտական վարքը, զգուշավորությունը, խուսափման արձագանքները և նոր իրավիճակներին հարմարվելու առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է նաև արտաքին միջավայրի, փորձարարական պայմանների և անհատական կենսաբանական առանձնահատկությունների հնարավոր ազդեցությունը վարքային ընտրության վրա։ Ստացված տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել կենդանիների վարքային տարբեր տիպեր և գնահատել դրանց կայունությունը տարբեր պայմաններում։ Աշխատության կարևոր նշանակությունն այն է, որ կենդանիների վարքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տվյալ պահին դրսևորվող արձագանքների ամբողջություն, այլև որպես անհատական առանձնահատկություններով պայմանավորված համակարգ, որը կարող է կապված լինել հարմարվողականության, ուսումնառության և միջավայրի հետ փոխազդեցության գործընթացների հետ։ Նման մոտեցումը կարող է արժեքավոր լինել կենդանիների վարքագծի անհատական տարբերությունների, նորույթի ընկալման և որոշումների կայացման մեխանիզմների ուսումնասիրման համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել էթոլոգների, կենդանաբանների, ֆիզիոլոգների, հոգեբանների, կենսաբանների, անասնաբուժության և կենսաբժշկական հետազոտությունների մասնագետների, ինչպես նաև ասպիրանտների և ուսանողների համար։

Педагогика

Հրատարակությունը հանձնարարական մատենագիտական բնույթի նյութ է, որը նախատեսված է ծնողներին, մանկավարժներին և ընտանեկան դաստիարակության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողներին համապատասխան գրականության ընտրության և ուսումնասիրման գործում աջակցելու համար։ Այն կենտրոնանում է երեխայի կրթության ու դաստիարակության գործընթացում ընտանիքի և հանրակրթական հաստատության համագործակցության նշանակության վրա՝ ներկայացնելով այդ թեմաներին առնչվող գրականության համակարգված ընտրանի։ Ընդգրկված նյութերը կարող են վերաբերել ծնողների մանկավարժական գիտելիքների զարգացմանը, երեխաների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկությունների ճանաչմանը, ուսման նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը, պատասխանատվության և ինքնուրույնության զարգացմանը, ինչպես նաև ընտանեկան միջավայրում բարենպաստ փոխհարաբերությունների ստեղծմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ծնողների և ուսուցիչների միջև համագործակցության ձևերին, երեխայի առաջադիմության և վարքի հետ կապված հարցերի համատեղ քննարկմանը, կրթական դժվարությունների ժամանակ երեխային աջակցելու և ընտանիքի ու դպրոցի պահանջների հնարավորինս համաձայնեցված կազմակերպման խնդիրներին։ Հանձնարարական ցանկը կարող է ներառել մանկավարժական, հոգեբանական, մեթոդական և հանրամատչելի աշխատություններ, հոդվածներ, ժողովածուներ ու այլ հրատարակություններ՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով թեմայի վերաբերյալ ընտրել իր պահանջներին համապատասխան աղբյուրներ։ Նման մատենագիտական ձեռնարկներում գրականության ընտրությունը սովորաբար ծառայում է ոչ միայն տեղեկատվական, այլև կրթական նպատակների՝ նպաստելով ծնողների մանկավարժական մշակույթի զարգացմանը և երեխաների դաստիարակության նկատմամբ ավելի գիտակցված մոտեցման ձևավորմանը։ Առանձին թեմատիկ բաժիններ կարող են վերաբերվել երեխայի առօրյայի կազմակերպմանը, ընթերցանությանը, ազատ ժամանակին, ուսումնական աշխատանքի պայմաններին, հաղորդակցությանը, բարոյական դաստիարակությանը և դպրոցական համայնքի հետ ընտանիքի կապերին։ Հրատարակության կառուցվածքային և մատենագիտական բնույթը հնարավորություն է տալիս այն օգտագործել նաև գրադարանային տեղեկատվական աշխատանքի շրջանակում՝ համապատասխան թեմայով գրականություն առաջարկելիս կամ թեմատիկ ցուցադրություններ ու ընթերցանության ծրագրեր կազմելիս։ Ընդհանուր առմամբ այն ծառայում է որպես ուղղորդող տեղեկատվական միջոց՝ համախմբելով երեխայի կրթության, ընտանեկան դաստիարակության և ծնող-դպրոց համագործակցության վերաբերյալ օգտակար գրականությունը։

История

Աշխատությունը նվիրված է հետխորհրդային շրջանում վերադարձի միգրացիայի երևույթի և վերադարձած միգրանտների առօրեական կյանքի ուսումնասիրությանը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով միգրացիոն շարժունակության, վերադարձի փորձառության և սոցիալական վերաինտեգրման փոխկապակցված գործընթացների վրա։ Հետազոտության շրջանակում վերադարձը դիտարկվում է ոչ միայն որպես մեկ երկրից մյուսը ֆիզիկական տեղափոխություն, այլև որպես սոցիալական, տնտեսական, մշակութային և ինքնության հետ կապված բարդ գործընթաց։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ այն պատճառներին, որոնք մարդկանց դրդում են վերադառնալ նախկին բնակության երկիր կամ հայրենիք՝ տնտեսական պայմանների փոփոխություն, ընտանիքի հետ վերամիավորում, աշխատանքի կամ բնակության հնարավորությունների փոփոխություն, սոցիալական կապերի պահպանում և այլ հանգամանքներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վերադարձից հետո առօրյա կյանքի կազմակերպմանը՝ աշխատանքի որոնմանը, բնակության պայմաններին, ընտանիքի և հարազատների հետ հարաբերություններին, սոցիալական ցանցերի վերականգնմանը և տեղական համայնքում կրկին ներգրավվելուն։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է նաև վերադարձած անձանց ինքնության և պատկանելիության զգացման ուսումնասիրությունը, քանի որ երկարատև արտագաղթից հետո հայրենի կամ նախկին բնակության միջավայրը կարող է միաժամանակ ընկալվել որպես ծանոթ և օտար տարածք։ Աշխատանքը կարող է բացահայտել նաև վերադարձի ընթացքում առաջացող սոցիալական սպասումների և իրական կյանքի պայմանների միջև տարբերությունները, ինչպես նաև այն ռազմավարությունները, որոնց միջոցով վերադարձածները հարմարվում են նոր իրավիճակին։ Հետխորհրդային հասարակությունների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են տնտեսական վերափոխումները, սահմանների փոփոխությունը, նոր պետությունների ձևավորումը և միջազգային միգրացիոն հոսքերը ազդել վերադարձի գործընթացների վրա։ Առօրեականության ուսումնասիրության միջոցով հետազոտությունը ուշադրությունը տեղափոխում է մեծածավալ միգրացիոն վիճակագրությունից դեպի անհատների և ընտանիքների իրական փորձառությունները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են մակրոտնտեսական ու քաղաքական փոփոխությունները արտացոլվում առօրյա կյանքի մակարդակում։ Աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել սոցիոլոգների, մարդաբանների, միգրացիոն քաղաքականություն մշակողների, ժողովրդագրագետների, հետազոտողների և հետխորհրդային հասարակությունների սոցիալական փոփոխություններով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Психология

Այս ուսումնասիրությունը անդրադառնում է այն հոգեբանական գործոններին, որոնք ազդում են ուսանողի անձնային զարգացման և աճի վրա նոր ուսումնական միջավայրում՝ ընդգծելով ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին ազդեցությունները։ Ներքին գործոնների շարքում առանձնացվում են ինքնագնահատականը, մոտիվացիան, ինքնակարգավորման կարողությունները, հուզական կայունությունը և նոր իրավիճակներին հարմարվելու ճկունությունը, որոնք միասին ձևավորում են ուսանողի վարքային և ճանաչողական արձագանքները ուսման գործընթացում։ Արտաքին գործոնների մեջ դիտարկվում են ուսումնական միջավայրի սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտը, դասախոս-ուսանող փոխհարաբերությունների որակը, խմբային ինտեգրացիան, ինչպես նաև ակադեմիական պահանջների մակարդակը և կրթական հաստատության աջակցող համակարգերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործընթացներին, որոնց միջոցով ուսանողը հաղթահարում է ադապտացիոն դժվարությունները, ձևավորում նոր սոցիալական կապեր և աստիճանաբար զարգացնում ինքնուրույնություն ու պատասխանատվության զգացում։ Նշվում է նաև, որ անձնային աճը պայմանավորված է ոչ միայն ուսումնական հաջողություններով, այլ նաև ինքնաճանաչման, արժեքային կողմնորոշումների փոփոխության և կյանքի նպատակների հստակեցման գործընթացներով, որոնք ակտիվանում են նոր միջավայրում փորձառության ընդլայնման արդյունքում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ ուսանողի զարգացման դինամիկան նոր կրթական միջավայրում բազմագործոնային է և պայմանավորված է անձի ներքին ռեսուրսների ու սոցիալական միջավայրի փոխազդեցությամբ։

История

Պատմագիտական և հասարակական-քաղաքական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Միքայել Պապաջանյանի հասարակական-քաղաքական գործունեության ուսումնասիրությանը՝ հայ ժողովրդի նորագույն պատմության և ազգային-քաղաքական գործընթացների համատեքստում։ Քննության են առնվում գործչի կենսագրության հիմնական փուլերը, հասարակական հայացքների ձևավորման պատմական նախադրյալները և նրա գործունեության վրա ժամանակաշրջանի քաղաքական ու սոցիալական իրադրության ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հասարակական կյանքում նրա ներգրավվածության, քաղաքական դիրքորոշումների, ազգային խնդիրների նկատմամբ վերաբերմունքի և հանրային նախաձեռնություններին մասնակցության հնարավոր ուղղություններին։ Վերլուծվում են նրա գործունեության պատմական միջավայրը, հայ հասարակության առջև ծառացած քաղաքական մարտահրավերները և հասարակական կազմակերպությունների ու քաղաքական շրջանակների փոխհարաբերությունները։ Քննարկվում են ազգային շահերի պաշտպանության, հասարակական համախմբման, քաղաքական ներկայացուցչության և պետականության զարգացման հետ կապված հիմնախնդիրները՝ Միքայել Պապաջանյանի գործունեության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարևորվում են արխիվային փաստաթղթերի, ժամանակի մամուլի, հուշագրությունների, պաշտոնական նյութերի և պատմագիտական գրականության համադրական վերլուծության հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում անհատի դերակատարությանը հասարակական-քաղաքական գործընթացներում, քաղաքական գաղափարների ձևավորման առանձնահատկություններին և պատմական իրադարձությունների գնահատման տարբեր մոտեցումներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց նորագույն պատմության, հասարակական-քաղաքական շարժումների, քաղաքական մտքի պատմության և հայ հասարակական գործիչների կենսագրությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։