Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Русско-турецкая граница в Малой Азии по Берлинскому трактату 1878 года

    Աշխատությունը նվիրված է 1877–1878 թվականների ռուս-օսմանյան պատերազմի ավարտից հետո Փոքր Ասիայում ձևավորված ռուս-օսմանյան սահմանագծի պատմական, դիվանագիտական և աշխարհագրական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում 1878 թվականի Բեռլինի միջազգային պայմանավորվածությունների արդյունքում սահմանային փոփոխությունների իրավաքաղաքական հիմքերն են, տարածքային վերաձևումները և դրանց իրականացման գործընթացը։ Քննության են առնվում պատերազմի հետևանքով ստեղծված նոր քաղաքական իրադրությունը, եվրոպական տերությունների դիվանագիտական ներգրավվածությունը և այն բանակցային գործընթացները, որոնց արդյունքում վերանայվեցին նախորդ պայմանավորվածությունների որոշ դրույթներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Անդրկովկասին ու Օսմանյան կայսրության հյուսիսարևելյան շրջաններին առնչվող տարածքային հարցերին, սահմանագծի որոշման սկզբունքներին և սահմանային տարածքների աշխարհագրական առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են միջազգային պայմանագրային դրույթների և դրանց գործնական իրականացման փոխհարաբերությունները՝ դիտարկելով սահմանազատման, տեղագրական ճշգրտումների և վարչական պատկանելության որոշման հետ կապված խնդիրները։ Կարևորվում է Կարսի, Արդահանի և հարակից տարածքների քաղաքական ու ռազմավարական նշանակությունը, ինչպես նաև նոր սահմանների ազդեցությունը տարածաշրջանի հաղորդակցությունների, բնակավայրերի և վարչատարածքային համակարգի վրա։ Հետազոտության աղբյուրագիտական հիմքում կարող են ներառվել դիվանագիտական փաստաթղթեր, պայմանագրային տեքստեր, քարտեզագրական նյութեր, սահմանային հանձնաժողովների փաստաթղթեր և ժամանակակիցների վկայություններ, որոնց համադրումը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու սահմանագծման գործընթացի տարբեր փուլերը։ Առանձին նշանակություն ունի քարտեզագրական նյութի ուսումնասիրությունը, քանի որ քաղաքական որոշումները գործնականում պետք է համապատասխանեցվեին լեռնային ռելիեֆին, գետերին, ճանապարհներին և բնակավայրերի իրական տեղադրությանը։ Սահմանային փոփոխությունները դիտարկվում են նաև տարածաշրջանի բնակչության սոցիալ-տնտեսական կյանքի և տեղաշարժերի ավելի լայն պատմական համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու XIX դարի վերջին ռուս-օսմանյան հարաբերությունների տարածքային բաղադրիչը և հասկանալու, թե միջազգային դիվանագիտական համաձայնությունները ինչպես են արտահայտվել Փոքր Ասիայի ու Հարավային Կովկասի սահմանային աշխարհագրության վերափոխման մեջ։

    Updated: 2026-09-25
    Русско-турецкая граница в Малой Азии по Берлинскому трактату 1878 года
    Online

    Economics

    Դրամավարկային քաղաքականության էությունը

    Դրամավարկային քաղաքականության էությունը կայանում է նրանում, որ պետությունը՝ կենտրոնական բանկի միջոցով, կարգավորում է փողի զանգվածը, տոկոսադրույքները և վարկային պայմանները տնտեսությունում՝ նպատակ ունենալով ապահովել գների կայունություն, ֆինանսական համակարգի կայունություն և տնտեսական աճ։ Այս քաղաքականությունը կարևոր գործիք է մակրոտնտեսական կառավարման մեջ, քանի որ դրա միջոցով հնարավոր է ազդել գնաճի մակարդակի, ներդրումների ծավալի, զբաղվածության և տնտեսական ակտիվության վրա։ Դրամավարկային քաղաքականությունը իրականացվում է տարբեր գործիքների միջոցով, որոնցից հիմնականներն են վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի սահմանումը, բաց շուկայի գործառնությունները, պարտադիր պահուստների նորմերի փոփոխությունը և արտարժութային միջամտությունները։ Կախված տնտեսական իրավիճակից՝ այն կարող է լինել ընդլայնողական, երբ նպատակն է մեծացնել փողի առաջարկը և խթանել տնտեսական աճը, կամ կոշտացնող (սեղմող), երբ նպատակն է նվազեցնել գնաճը և սահմանափակել փողի զանգվածը։ Կենտրոնական բանկը, իրականացնելով դրամավարկային քաղաքականություն, փորձում է պահպանել մակրոտնտեսական հավասարակշռություն՝ կանխելով տնտեսական անկայունությունը և ֆինանսական ճգնաժամերը։ Այս քաղաքականության արդյունավետությունը կախված է նաև հասարակության և ֆինանսական շուկաների արձագանքից, ինչպես նաև պետական այլ տնտեսական քաղաքականությունների հետ համադրությունից։

    Updated: 2026-10-23
    Դրամավարկային քաղաքականության էությունը
    Online

    History

    Պարսկաստանից Ռուսաստան հայերի գաղթականության նկարագրությունը

    Աշխատությունը նվիրված է Պարսկաստանից Ռուսաստան հայերի գաղթականության պատմությանը՝ ներկայացնելով հայ բնակչության տեղաշարժի պատճառները, ընթացքը և դրա հետ կապված հասարակական ու պատմական իրողությունները։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է հայ ժողովրդի նոր շրջանի պատմության, բնակչության տեղաշարժերի և տարբեր պետությունների տարածքում ձևավորված հայկական համայնքների ուսումնասիրության համար։ Շարադրանքի հիմնական թեման հայերի հայրենիքից հեռանալու և նոր բնակության վայրեր տեղափոխվելու գործընթացն է, որը պետք է դիտարկել ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադարձությունների, պատերազմական իրավիճակների, պետական սահմանների փոփոխությունների և բնակչության անվտանգության ու կենսապայմանների համատեքստում։ Հատուկ պատմական նշանակություն ունի 1826–1828 թվականների ռուս-պարսկական պատերազմի և Թուրքմենչայի պայմանագրից հետո Պարսկաստանի տարածքից Ռուսական կայսրության տիրապետության տակ անցած շրջաններ հայերի վերաբնակեցման գործընթացը։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու գաղթականության կազմակերպման, բնակչության տեղափոխման, նոր բնակավայրերում հաստատման և համայնքային կյանքի վերակազմավորման խնդիրներին։ Նման պատմական նկարագրություններն արժեքավոր են ոչ միայն ժողովրդագրական տեղաշարժերի, այլև գաղթականների սոցիալական վիճակի, տնտեսական գործունեության, մշակութային սովորույթների և ազգային ինքնության պահպանման հարցերի ուսումնասիրման համար։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հայ-ռուսական և հայ-պարսկական պատմական հարաբերությունների համատեքստում՝ ցույց տալով, թե ինչպես են քաղաքական փոփոխություններն ազդել հայ ժողովրդի բնակության աշխարհագրության և համայնքային կյանքի զարգացման վրա։ Այն կարող է ծառայել որպես օգտակար նյութ 19-րդ դարի հայ գաղթականության, հայկական սփյուռքի ձևավորման, պատմական ժողովրդագրության և տարածաշրջանային պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-11-10
    Պարսկաստանից Ռուսաստան հայերի գաղթականության նկարագրությունը
    Online

    Literature

    Ընծայ

    «Ընծայ» խորագրով հրատարակությունը ներկայացնում է XIX դարի հայերեն գրավոր մշակույթի մի նմուշ, որի բովանդակության և ժանրային առանձնահատկությունների մասին միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հստակ եզրակացություն անել։ «Ընծայ» բառը նշանակում է նվեր կամ ընծայաբերում և կարող է մատնանշել ստեղծագործության՝ որևէ անձի, իրադարձության կամ գաղափարի նվիրաբերված բնույթը։ Այդպիսի խորագրերը հաճախ կիրառվել են գրական երկերի, բանաստեղծական ժողովածուների կամ տարբեր բնույթի նյութերի համար՝ ընդգծելով դրանց նվիրական կամ հոբելյանական նշանակությունը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրքի պատմության և սփյուռքահայ տպագրական մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն վկայում է Փարիզում հայերեն գրքի հրատարակման և եվրոպական մշակութային միջավայրում հայալեզու ընթերցողական կյանքի գոյության մասին։ Գիրքը կարող է դիտարկվել որպես XIX դարի հայ տպագրության մատենագիտական ուսումնասիրության նյութ՝ նպաստելով ժամանակաշրջանի գրական հետաքրքրությունների, հրատարակչական գործունեության և հայերեն գրավոր ժառանգության տարածման պատմության ուսումնասիրությանը։

    Updated: 2026-10-30
    Ընծայ
    Online

    Mathematics

    Բարակ մագնիսական թաղանթների և օրգանական թաղանթե կիսահաղորդիչների հետազոտումը մոտակա դաշտի միկրոալիքային մանրադիտակի միջոցով

    Նյութը ներկայացնում է բարակ մագնիսական թաղանթների և օրգանական կիսահաղորդչային թաղանթների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցում՝ հիմնված մոտակա դաշտի միկրոալիքային մանրադիտակի կիրառման վրա։ Այն կենտրոնանում է այնպիսի նյութերի և կառուցվածքների հետազոտության վրա, որոնց հատկությունները մեծապես կախված են թաղանթի հաստությունից, մակերևույթի վիճակից, միկրոկառուցվածքից և էլեկտրամագնիսական արձագանքից։ Մոտակա դաշտի միկրոալիքային մանրադիտակը հնարավորություն է տալիս նյութը ուսումնասիրել ոչ միայն մակրոսկոպիկ մակարդակում, այլև շատ փոքր տարածական մասշտաբներում՝ բացահայտելով տեղային էլեկտրական, դիէլեկտրական, հաղորդական և մագնիսական հատկությունները։ Բարակ մագնիսական թաղանթների դեպքում հետազոտությունը կարող է կարևոր լինել մագնիսական փոխազդեցությունների, մագնիսական դոմենների, անիզոտրոպիայի, մագնիսական կորուստների և արտաքին դաշտի ազդեցության ուսումնասիրության համար։ Նման նյութերը լայն կիրառություն ունեն տվյալների պահպանման, սպինտրոնիկայի, մագնիսական սենսորների և միկրոէլեկտրոնիկայի ոլորտներում։ Օրգանական կիսահաղորդչային թաղանթների ուսումնասիրությունն իր հերթին կապված է օրգանական էլեկտրոնիկայի, ճկուն էլեկտրոնային սարքերի, օրգանական տրանզիստորների, լուսազգայուն համակարգերի և նոր սերնդի սենսորների զարգացման հետ։ Այս նյութերում էլեկտրական հատկությունները կարող են զգալիորեն փոխվել՝ կախված մոլեկուլների դասավորվածությունից, թաղանթի կառուցվածքային միատարրությունից, արատների առկայությունից և մակերևութային կամ միջշերտային երևույթներից։ Մոտակա դաշտի մեթոդի կարևոր առավելությունն այն է, որ այն թույլ է տալիս ստանալ տեղային տեղեկատվություն՝ առանց բացառապես ամբողջ նմուշի միջինացված բնութագրերի վրա հիմնվելու։ Այդպիսի մոտեցումը հատկապես արժեքավոր է բարակ թաղանթների դեպքում, քանի որ նույնիսկ շատ փոքր կառուցվածքային տարբերությունները կարող են հանգեցնել նյութի ֆիզիկական հատկությունների էական փոփոխության։ Ուսումնասիրությունը, հետևաբար, գտնվում է կիրառական ֆիզիկայի, նանոտեխնոլոգիայի, նյութագիտության, միկրոէլեկտրոնիկայի և սկանավորող մանրադիտակային մեթոդների հատման կետում և կարող է հետաքրքրել ինչպես հիմնարար հետազոտություններով զբաղվող մասնագետներին, այնպես էլ նոր էլեկտրոնային ու մագնիսական սարքերի մշակմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ներկայացվող մոտեցումը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ հնարավորություն է տալիս կապ հաստատել նյութի միկրոսկոպիկ կառուցվածքի և դրա իրական գործառնական հատկությունների միջև՝ ավելի լավ հասկանալու բարակ թաղանթներում ընթացող տեղային ֆիզիկական գործընթացները։

    Updated: 2026-09-14
    Բարակ մագնիսական թաղանթների և օրգանական թաղանթե կիսահաղորդիչների հետազոտումը մոտակա դաշտի միկրոալիքային մանրադիտակի միջոցով
    Online

    Literature

    Աղբար Թովմասի տնակը, հատոր 2

    Ստեղծագործության երկրորդ հատորը շարունակում է Աղբար Թովմասի տնակի շուրջ ձևավորվող պատմական և գեղարվեստական աշխարհը՝ ընթերցողին ներկայացնելով կերպարների կյանքը, նրանց փոխհարաբերությունները և առօրյա միջավայրում ծագող խնդիրները։ Տնակը վերնագրում կարող է ընկալվել որպես ոչ միայն բնակավայր, այլև ընտանեկան ու հասարակական կյանքի խորհրդանշական տարածք, որտեղ բացահայտվում են մարդկային բնավորությունները, սովորույթները, արժեքներն ու հակասությունները։ Նմանատիպ վիպական ստեղծագործություններում կենցաղային դրվագները հաճախ դառնում են բարոյական և հասարակական հարցերի քննարկման միջոց՝ անդրադառնալով ընտանիքի նշանակությանը, մարդկային փոխօգնությանը, պատասխանատվությանը, ազնվությանը և համակեցության սկզբունքներին։ Երկի շարունակական կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ավելի լայնորեն զարգացնելու կերպարները և ներկայացնելու նրանց կյանքի տարբեր հանգրվանները։ Երկրորդ հատորը կարևոր է ամբողջական ստեղծագործության ընկալման համար, քանի որ լրացնում է առաջին մասում ձևավորված գեղարվեստական միջավայրը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրականության մեջ ընտանեկան ու կենցաղային թեմաների, բարոյախոսական արձակի և հասարակական հարաբերությունների գեղարվեստական պատկերման ուսումնասիրության տեսանկյունից։

    Updated: 2026-11-03
    Աղբար Թովմասի տնակը, հատոր 2