Մաշտոց

Другие предметы

Աշխատությունը տեղեկատվական-մեթոդական ուղեցույց է, որը նվիրված է Երևանի գիտական գրադարաններում ձևավորված տեղեկատու-ինֆորմացիոն ֆոնդերի ուսումնասիրությանը, կառուցվածքին և օգտագործման հնարավորություններին։ Այն ներկայացնում է գիտական գրադարանների կողմից հավաքագրվող և պահպանվող տեղեկատու բնույթի գրականության ու տեղեկատվական աղբյուրների հիմնական տեսակները՝ հանրագիտարաններ, բառարաններ, մատենագիտական հրատարակություններ, տեղեկատուներ, ցուցիչներ, կատալոգներ, գիտական և մասնագիտական այլ տեղեկատվական նյութեր։ Ուղեցույցի կարևոր նպատակներից է ընթերցողներին և հետազոտողներին կողմնորոշել համապատասխան տեղեկատվական աղբյուրների ընտրության և որոնման հարցում՝ հաշվի առնելով նրանց թեմատիկ, գիտական և մասնագիտական պահանջները։ Աշխատությունը կարող է ներառել Երևանի գիտական գրադարանների տեղեկատու-ինֆորմացիոն ֆոնդերի նկարագրություններ, դրանց բովանդակային ուղղությունները, կազմակերպման առանձնահատկությունները և օգտվելու հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մատենագիտական և տեղեկատվական սպասարկմանը, գրադարանային որոնման մեթոդներին, անհրաժեշտ աղբյուրների արագ հայտնաբերմանը և գիտական աշխատանքի համար վստահելի տեղեկատվական հիմքի ձևավորմանը։ Նման ուղեցույցը կարևոր նշանակություն ունի հատկապես ուսանողների, գիտաշխատողների, մասնագետների և հետազոտողների համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ավելի արդյունավետ օգտագործել գրադարանների կուտակած տեղեկատվական ռեսուրսները և նպատակային իրականացնել գրականության որոնում։ Աշխատությունը միաժամանակ արտացոլում է գիտական գրադարանների՝ որպես գիտելիքի և տեղեկատվության կազմակերպման ու տարածման կենտրոնների դերը և ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող են տեղեկատու-ինֆորմացիոն ֆոնդերը նպաստել գիտահետազոտական, կրթական և մասնագիտական գործունեության արդյունավետությանը։

Литература

Մխիթար Գոշ, Վարդան Այգեկցի աշխատությունը ներկայացնում է միջնադարյան հայ գրականության երկու նշանավոր մտածողների և առակագիրների՝ Մխիթար Գոշի և Վարդան Այգեկցու ստեղծագործական ժառանգությունը, որտեղ ընդգրկված են բարոյախրատական և դաստիարակչական բնույթի առակներ ու պատմություններ, որոնք պատկերավոր ձևով բացահայտում են մարդկային բնավորության ուժեղ և թույլ կողմերը, հասարակական հարաբերությունների խնդիրները և հոգևոր արժեքների կարևորությունը, ստեղծագործությունները կառուցված են խորհրդանշական կերպարների և առօրյա իրավիճակների միջոցով՝ ընթերցողին փոխանցելով իմաստություն, արդարության, ազնվության, խոհեմության և բարության գաղափարներ, միաժամանակ դրանք արտացոլում են միջնադարյան հայկական հասարակության աշխարհայացքը, կրոնական և բարոյական պատկերացումները, ինչպես նաև հայ գրական մտածողության զարգացման առանձնահատկությունները, պահպանելով իրենց գեղարվեստական և ուսուցողական նշանակությունը նաև ժամանակակից ընթերցողի համար։

Лингвистика

Հայոց լեզու և հայ գրականություն 1-ին մաս դպրոցական ուսումնական դասագիրք է, որը նախատեսված է հայոց լեզվի և գրականության հիմունքների ուսուցման համար և ընդգրկում է լեզվական կառուցվածքի, ուղղագրության, քերականության և գրական վերլուծության հիմնական թեմաները։ Գրքում ներկայացվում են հայոց լեզվի բառային կազմը, խոսքի մասերը, նախադասության կառուցվածքը, ինչպես նաև ուղղագրական և կետադրական կանոնները՝ մատչելի և համակարգված ձևով։ Գրականության բաժնում ընդգրկված են տարբեր հեղինակների ստեղծագործություններից հատվածներ, որոնց միջոցով աշակերտները ծանոթանում են հայ գրականության հիմնական ուղղություններին, կերպարներին և գաղափարներին։ Աշխատության նպատակն է զարգացնել լեզվական գրագիտությունը, ընթերցանության հմտությունները և վերլուծական մտածողությունը՝ միաժամանակ ամրապնդելով ազգային մշակույթի և գրական ժառանգության իմացությունը։ Դասագիրքը կարևոր կրթական աղբյուր է դպրոցական ծրագրի շրջանակում հայերեն լեզվի և գրականության ուսուցման համար։

Медицина

Գրքում ուսումնասիրվում են Երևանի ավագ դասարանների աշակերտների և բժշկական քոլեջների ու համալսարանների ուսանողների առողջության ձևավորման բժշկա-հասարակական ասպեկտները, վերլուծվում են ֆիզիկական, հոգեկան և սոցիալական գործոնների ներդրումը երիտասարդների առողջության վրա, ներկայացվում են առողջապահական վարքագծի, սննդի, ֆիզիկական ակտիվության, սթրեսի և շրջակա միջավայրի ազդեցությունները, դիտարկվում է առողջության պահպանման և խթանման ծրագրերի արդյունավետությունը, ուսումնասիրվում են երիտասարդների գիտելիքների, հմտությունների և վարքագծային մշակույթի դերը առողջության ձևավորման գործընթացում, ներկայացվում են բժշկական և կրթական հաստատությունների միջև համագործակցության մեխանիզմները, առաջարկվում են համակարգային լուծումներ՝ ուղղված առողջ ապրելակերպի խթանմանը, հիվանդությունների կանխարգելմանը և առողջապահական մշակույթի զարգացմանը, գիրքը միավորում է բժշկական հետազոտությունների, սոցիոլոգիական վերլուծության և կրթական մոտեցումների արդյունքները՝ նպաստելով երիտասարդների առողջության պահպանման ռազմավարության մշակմանը Երևանի դպրոցներում և բուհերում։

География

Գիրքը նվիրված է Շնող-Կողբի հանքային հանգույցում ներծին հանքայնացման տեղայնացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով տարածքի երկրաբանական կառուցվածքի, հանքային առաջացումների և հանքագոյացման գործընթացների վերլուծությունը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են հանքայնացման ձևավորման պայմանները, ապարների կազմությունը, երկրաբանական կառուցվածքային գործոնների ազդեցությունը հանքային մարմինների տեղաբաշխման վրա, ինչպես նաև հանքային գործընթացների զարգացման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքայնացման տարածական բաշխմանը, դրա վերահսկող երկրաբանական պայմաններին, միներալային կազմին և հետախուզական աշխատանքների արդյունավետ կազմակերպման հնարավորություններին։ Գիրքը ներկայացնում է երկրաբանական հետազոտությունների, հանքաբանական վերլուծությունների և հանքավայրերի գնահատման մեթոդներ, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն օգտակար հանածոների որոնման և արդյունաբերական յուրացման գործընթացներում։ Աշխատանքը նախատեսված է երկրաբանների, հանքագետների, երկրաբանական հետազոտությունների մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների և Հայաստանի հանքային ռեսուրսների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Финансы

Աշխատանքը նվիրված է ֆինանսատնտեսական ճգնաժամերի փոխանցման մեխանիզմների ազդեցության գնահատման տեսական և գործնական մոտեցումների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն ուղիները, որոնց միջոցով արտաքին կամ ներքին ֆինանսական ցնցումները կարող են տարածվել տնտեսության տարբեր հատվածների միջև, գնահատել դրանց ազդեցության չափն ու արագությունը և ուսումնասիրել այն գործոնները, որոնք կարող են ուժեղացնել կամ մեղմել ճգնաժամային ազդեցությունները։ Աշխատանքի հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, որ ժամանակակից տնտեսություններում ֆինանսական և իրական հատվածները սերտորեն փոխկապակցված են, ուստի որևէ շուկայում առաջացած լուրջ խանգարումը կարող է աստիճանաբար փոխանցվել մյուս ոլորտներին։ Հայաստանի նման փոքր և բաց տնտեսության համար հատկապես կարևոր են արտաքին տնտեսական և ֆինանսական զարգացումների ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ միջազգային շուկաների փոփոխությունները կարող են անդրադառնալ ներքին պահանջարկի, փոխարժեքի, կապիտալի հոսքերի, վարկավորման և տնտեսական ակտիվության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ֆինանսական ճգնաժամի փոխանցման հիմնական ալիքների բացահայտումը։ Դրանց շարքում կարող են դիտարկվել ֆինանսական շուկաների, բանկային համակարգի, արտաքին առևտրի, դրամական փոխանցումների, փոխարժեքի, տոկոսադրույքների, ներդրումների և պետական ֆինանսների միջոցով ազդեցության տարածման մեխանիզմները։ Յուրաքանչյուր ալիք կարող է ունենալ տարբեր ուժգնություն և ժամանակային ուշացում, ուստի դրանց առանձին և համակցված ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ճգնաժամային գործընթացների մասին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանկային համակարգի դերին։ Ֆինանսական միջնորդության միջոցով բանկերը կապում են խնայողությունները, վարկավորումը և տնտեսական ակտիվությունը, հետևաբար ֆինանսական շուկաներում կամ բանկային համակարգում առաջացած խնդիրները կարող են սահմանափակել տնտեսության ֆինանսավորման հնարավորությունները։ Վարկավորման նվազումը կարող է ազդել ձեռնարկությունների ներդրումային ծրագրերի, արտադրության, սպառման և զբաղվածության վրա՝ ֆինանսական ցնցումը վերածելով իրական տնտեսության անկման։ Ուսումնասիրության մյուս կարևոր ուղղությունը փոխարժեքային փոխանցման մեխանիզմն է։ Արտաքին ֆինանսական ցնցումները կարող են առաջացնել ազգային արժույթի նկատմամբ պահանջարկի փոփոխություններ, փոխել ներմուծվող ապրանքների գները և ազդել գնաճային գործընթացների վրա։ Միաժամանակ փոխարժեքի տատանումները կարող են տարբեր կերպ անդրադառնալ ներմուծող և արտահանող ընկերությունների ֆինանսական վիճակի վրա, ինչպես նաև արտարժութային պարտավորություններ ունեցող տնտեսավարող սուբյեկտների վրա։ Արտաքին առևտրի միջոցով ճգնաժամի փոխանցումը նույնպես կարևոր նշանակություն ունի։ Միջազգային պահանջարկի նվազումը կարող է կրճատել արտահանման ծավալները, իսկ համաշխարհային գների և մատակարարման պայմանների փոփոխությունը կարող է ազդել ներմուծման արժեքի և ներքին արտադրության վրա։ Հայաստանի տնտեսության համար այս ալիքի գնահատումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու արտաքին շուկաների փոփոխությունների ազդեցությունը տնտեսական աճի և զբաղվածության վրա։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև արտերկրից ստացվող դրամական փոխանցումների դերը։ Տնտեսական ճգնաժամի պայմաններում արտագնա աշխատանքի հիմնական երկրներում եկամուտների կամ զբաղվածության նվազումը կարող է հանգեցնել փոխանցումների կրճատման, ինչը, իր հերթին, կարող է նվազեցնել տնային տնտեսությունների սպառումը և ազդել ներքին տնտեսական ակտիվության վրա։ Այս մեխանիզմը հատկապես կարևոր է այն տնտեսությունների համար, որտեղ տնային տնտեսությունների եկամուտների ձևավորման մեջ արտաքին փոխանցումները զգալի դեր ունեն։ Հետազոտության մեթոդաբանական մասը կարող է ներառել մակրոտնտեսական և ֆինանսական ցուցանիշների դինամիկ շարքի վերլուծություն, փոխկապակցվածության ուսումնասիրություն, տնտեսաչափական մոդելավորում և սցենարային գնահատումներ։ Նման գործիքների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ճգնաժամային ցնցումների ազդեցության չափը, դրանց տարածման արագությունը և տարբեր տնտեսական փոփոխականների արձագանքը։ Կարող են կիրառվել նաև իմպուլսային արձագանքների, պատճառահետևանքային կապերի և փոփոխականների փոխադարձ կախվածության գնահատման մեթոդներ։ Կարևոր է նաև տարբերակել կարճաժամկետ և երկարաժամկետ ազդեցությունները։ Որոշ ճգնաժամային շոկեր կարող են արագ անդրադառնալ ֆինանսական շուկաների և փոխարժեքի վրա, մինչդեռ դրանց ազդեցությունը արտադրության, զբաղվածության և պետական ֆինանսների վրա կարող է դրսևորվել ավելի ուշ։ Ժամանակային այս տարբերությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատել փոխանցման ամբողջ շղթան։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ֆինանսական և մակրոտնտեսական քաղաքականության դերին ճգնաժամային ազդեցությունների մեղմացման գործում։ Կենտրոնական բանկի դրամավարկային գործիքները, բանկային համակարգի կարգավորումը, պետական ծախսերի և հարկաբյուջետային քաղաքականության միջոցառումները կարող են տարբեր փուլերում փոխել ճգնաժամի փոխանցման ուժգնությունը։ Այդ պատճառով գնահատման համակարգում կարևոր է հաշվի առնել ոչ միայն արտաքին շոկի բնույթը, այլև տնտեսական քաղաքականության արձագանքը։ Հայաստանի պայմաններում ճգնաժամային փոխանցման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը կարող է հիմք ծառայել տնտեսության խոցելիության բացահայտման համար։ Եթե որոշակի արտաքին կամ ներքին շոկերի նկատմամբ առավել զգայուն են ֆինանսական շուկաները, փոխարժեքը, բանկային վարկավորումը կամ արտաքին առևտուրը, ապա դրանց նկատմամբ դիմակայունության բարձրացումը կարող է դառնալ տնտեսական քաղաքականության կարևոր ուղղություն։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է ֆինանսական շուկաների, բանկային համակարգի և մակրոտնտեսական գործընթացների վերլուծությունը՝ նպատակ ունենալով գնահատել ֆինանսատնտեսական ճգնաժամերի փոխանցման հիմնական ալիքների ազդեցությունը ՀՀ տնտեսության վրա։ Թեման ունի կարևոր գիտագործնական նշանակություն, քանի որ փոխանցման մեխանիզմների բացահայտումն ու քանակական գնահատումը կարող են նպաստել տնտեսական ռիսկերի վաղ հայտնաբերմանը, մակրոտնտեսական քաղաքականության արդյունավետության բարձրացմանը և արտաքին ու ներքին ճգնաժամերի նկատմամբ Հայաստանի տնտեսության դիմակայունության ամրապնդմանը։