Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLiterature
Հովհաննես Թումանյանի կյանքի և ստեղծագործության պատմությունը (գիտական կենսագրություն՝ 1900-1912 թթ.)
Աշխատությունը նվիրված է հայ մեծանուն բանաստեղծ, արձակագիր և հասարակական գործիչ Հովհաննես Թումանյանի կյանքի ու գրական գործունեության ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով 1900–1912 թվականների պատմական և մշակութային ժամանակաշրջանը։ Գիտական կենսագրության շրջանակում լուսաբանվում են գրողի անձնական կյանքի կարևոր իրադարձությունները, ստեղծագործական որոնումները, գրական միջավայրի հետ ունեցած կապերը և հասարակական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Թումանյանի աշխարհայացքի զարգացմանը, գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկություններին, գրական ժանրերի բազմազանությանը և նրա ստեղծագործություններում արտահայտված ազգային ու համամարդկային գաղափարներին։ Քննարկվում են բանաստեղծի պոեզիայի, պոեմների, պատմվածքների և հեքիաթների գեղարվեստական առանձնահատկությունները, ժողովրդական բանահյուսության հետ ունեցած առնչությունները և հայ գրական լեզվի զարգացման գործում նրա ունեցած ներդրումը։ Ուսումնասիրվում են ժամանակաշրջանի հասարակական-քաղաքական իրադարձությունների ազդեցությունը գրողի գործունեության վրա, հայ մտավորականության հետ նրա համագործակցությունը և գրական-մշակութային նախաձեռնություններին մասնակցությունը։ Անդրադարձ է կատարվում Թիֆլիսի գրական միջավայրին, «Վերնատուն» գրական խմբակի գործունեությանը, ժամանակակից գրողների ու մշակութային գործիչների հետ Թումանյանի հարաբերություններին և հայ գրական կյանքի կազմակերպման հարցերում նրա ունեցած դերակատարությանը։ Կարևորվում են նամակագրության, հուշագրությունների, մամուլի հրապարակումների, արխիվային փաստաթղթերի և այլ սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրությունը՝ գրողի կենսագրական իրադարձություններն ու ստեղծագործական զարգացումը պատմական համատեքստում ներկայացնելու նպատակով։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու Թումանյանի ստեղծագործական հասունացման, հասարակական դիրքորոշումների և հայ գրականության զարգացման վրա նրա ազդեցության մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, թումանյանագետների, հայ գրականության պատմաբանների, բանասերների, մանկավարժների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-14
History
Լոռի Բերդ, հատոր II․ միջին բրոնզի դար
Աշխատությունը նվիրված է Լոռու մարզում գտնվող Լոռի Բերդ հնագիտական հուշարձանին և դրա միջին բրոնզի դարին վերաբերող նյութերի ուսումնասիրությանը։ Լոռի Բերդը կարևոր նշանակություն ունեցող հնագիտական հուշարձան է, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Հայաստանի տարածքում հնագույն բնակչության կյանքի, նյութական մշակույթի և հասարակական զարգացման պատմական առանձնահատկությունների մասին։ Միջին բրոնզի դարաշրջանի հնագիտական նյութերը կարևոր սկզբնաղբյուր են բնակավայրերի բնույթի, կենցաղի, արտադրական գործունեության, արհեստների, նյութերի մշակման եղանակների և առօրյա կյանքի տարբեր կողմերի ուսումնասիրման համար։ Հուշարձանի հնագիտական հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս վերլուծելու պեղումների ընթացքում հայտնաբերված նյութական մնացորդները, դրանց բնորոշ հատկանիշները, ժամանակագրական դիրքը և կապերը Հայաստանի ու հարակից տարածքների համաժամանակյա մշակութային երևույթների հետ։ Այսպիսի ուսումնասիրություններում կարևոր տեղ ունեն խեցեղենի, գործիքների, զարդերի և այլ գտածոների գիտական նկարագրությունն ու համեմատական քննությունը, որոնք նպաստում են հնագույն հասարակությունների կենսակերպի և մշակութային կապերի բացահայտմանը։ Լոռի Բերդի նյութերի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Լոռու տարածաշրջանի հնագույն պատմության, բնակեցման գործընթացների և Հայաստանի բրոնզեդարյան մշակույթների զարգացման առանձնահատկությունների լուսաբանման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հնագետներին, պատմաբաններին, բրոնզի դարի մշակույթներով զբաղվող մասնագետներին, հնագիտական նյութերի ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև Հայաստանի հնագույն պատմությամբ և պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։
Updated: 2026-10-28
Religion
Քրիստոսին նմանվելու համար Թովմաս Քեմփացու խրատները
Գիրքը ներկայացնում է քրիստոնեական հոգևոր գրականության ամենահայտնի երկերից մեկի՝ Թովմաս Քեմփացու «Քրիստոսին նմանվելու մասին» աշխատության գաղափարները՝ ընթերցողին ուղղորդելով դեպի ներքին կատարելագործում, հավատքի խորացում և քրիստոնեական արժեքներով առաջնորդվող կյանք։ Երկի հիմնական նպատակը մարդու հոգևոր վերափոխումն է՝ ինքնաճանաչման, խոնարհության, աղոթքի, ապաշխարության և աշխարհիկ ունայնություններից հեռանալու միջոցով։ Հեղինակը շեշտադրում է, որ Քրիստոսին հետևելը պետք է արտահայտվի ոչ միայն արտաքին բարեպաշտությամբ, այլև մտածողության, վարքի և մարդկային հարաբերությունների փոփոխությամբ։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ են զբաղեցնում սրտի մաքրության, ինքնազսպման, համբերության, հնազանդության, սիրո և աստվածային կամքին վստահելու գաղափարները։ Այն ընթերցողին հորդորում է զսպել հպարտությունը, չտրվել նյութական բարիքների ու հասարակական փառքի ձգտմանը և սեփական թերությունները գիտակցելով՝ շարունակաբար աշխատել հոգևոր աճի ուղղությամբ։ Թովմաս Քեմփացու երկը առանձնանում է խրատական և խորհրդածական բնույթով․ մտքերը ներկայացվում են որպես ներքին զրույցի, ինքնաքննության և աղոթական մտորումների առիթ։ Այն կարևոր նշանակություն ունի կաթոլիկ հոգևոր ավանդույթի և ընդհանրապես քրիստոնեական բարոյական մտքի պատմության մեջ։ Հայերեն հրատարակությունը նպաստում էր եվրոպական քրիստոնեական հոգևոր ժառանգության գաղափարների տարածմանը հայ ընթերցողների շրջանում՝ առաջարկելով հավատքի և անձնական բարեպաշտության խորացման ուղեցույց։
Updated: 2026-11-08
Mathematics
Study of supernovae and their host galaxy dynamical features
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գերնոր աստղերի և դրանց հյուրընկալող գալակտիկաների դինամիկական առանձնահատկությունների փոխկապակցված ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են գերնոր աստղերի առաջացման պայմանները, տեսակները և դրանց բաշխվածությունը տարբեր կառուցվածք և դինամիկա ունեցող գալակտիկաներում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել, թե ինչպես են գալակտիկական միջավայրի ֆիզիկական հատկությունները, զանգվածի բաշխումը, աստղագոյացման ակտիվությունը և ներքին շարժումները ազդում գերնոր աստղերի առաջացման և դիտվող բնութագրերի վրա։ Ներկայացվում են դիտողական տվյալների վերլուծության, վիճակագրական ուսումնասիրությունների և աստղաֆիզիկական մոդելավորման արդյունքները, որոնք նպաստում են գալակտիկաների էվոլյուցիայի, աստղերի կյանքի ցիկլի և Տիեզերքի կառուցվածքի առավել խորքային ըմբռնմանը։ Հրատարակությունը նախատեսված է աստղագիտության և աստղաֆիզիկայի ոլորտների գիտաշխատողների, դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար՝ որպես ժամանակակից գիտական հետազոտությունների վրա հիմնված մասնագիտական աղբյուր։
Updated: 2026-09-04
Other Subjects
Հայաստանի ազգային գրադարանի 2019 թ. ծրագիրը
Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի գլխավոր գրադարանային հաստատության 2019 թվականի համար նախատեսված աշխատանքների կազմակերպված ծրագիրը՝ ընդգրկելով գրադարանային հավաքածուների հաշվառման, պահպանության, մշակման, սպասարկման, մատենագիտական գործունեության, թվայնացման և մշակութային ծրագրերի հիմնական ուղղությունները։ Այն գործնական և կազմակերպչական նշանակություն ունեցող փաստաթուղթ է, որի միջոցով համակարգվում են տարվա ընթացքում իրականացվելիք աշխատանքները, սահմանվում են առաջնահերթ խնդիրները և համապատասխան ստորաբաժանումների գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում գրադարանային ֆոնդերի հաշվառման և վերակազմակերպման աշխատանքներին, այդ թվում՝ ռուսերեն գրքային հավաքածուի վերահաշվառմանը և գրադարանին միացված Գրապալատի հավաքածուի վերագրանցման ու վերահաշվառման գործընթացին։ Ծրագրային աշխատանքների շրջանակում կարևորվում են ազգային տպագիր ժառանգության հավաքագրումը, պահպանությունը և հանրությանը հասանելի դարձնելը, ինչպես նաև գրադարանային տեղեկատվական ռեսուրսների շարունակական զարգացումը։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու գրադարանի տարբեր բաժինների գործառույթների, ընթերցողների սպասարկման կազմակերպման, տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքի և գրադարանային հավաքածուների կառավարման վերաբերյալ։ Կարևոր ուղղություններից են նաև մշակութային և գիտական միջոցառումների կազմակերպումը, գրքի և ընթերցանության հանրահռչակումը, ցուցահանդեսային գործունեությունը և մասնագիտական համագործակցության զարգացումը։ Տարվա ծրագրային գործունեությունն առանձնահատուկ նշանակություն ուներ նաև հաստատության պատմության տեսանկյունից, քանի որ 2019 թվականին նշվում էր պետական գրադարանային կարգավիճակի ձևավորման հետ կապված պատմական իրադարձության 100-ամյակը։ Այդ հանգամանքը հնարավորություն էր տալիս գրադարանի ընթացիկ աշխատանքները համադրել նրա պատմական ժառանգության ներկայացման և հանրահռչակման նախաձեռնությունների հետ։ Ծրագիրը կարևոր սկզբնաղբյուր է գրադարանագիտության և մշակութային կառավարման ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է կոնկրետ ժամանակաշրջանում ազգային գրադարանի առջև դրված կազմակերպչական, մասնագիտական և մշակութային խնդիրները։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս հետագա տարիների ծրագրերի ու հաշվետվությունների հետ համադրությամբ ուսումնասիրելու գրադարանի գործունեության առաջնահերթությունների փոփոխությունները, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներգրավումը և ազգային գրադարանային համակարգի զարգացման միտումները։
Updated: 2026-09-22
Culture
Մասնագիտական շարունակական զարգացման կազմակերպումը Հայաստանի ազգային գրադարանի օրինակով
Աշխատությունը նվիրված է գրադարանային ոլորտում աշխատողների մասնագիտական գիտելիքների, կարողությունների և հմտությունների շարունակական զարգացման կազմակերպման սկզբունքների ու մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ ազգային գրադարանի գործունեության համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում մասնագիտական շարունակական զարգացումը դիտարկվում է որպես աշխատակիցների որակավորման պահպանման և բարձրացման համակարգված գործընթաց, որը հատկապես կարևոր է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների արագ զարգացման, գրադարանային ծառայությունների թվայնացման և օգտվողների պահանջների փոփոխության պայմաններում։ Քննվում են մասնագիտական վերապատրաստման, ինքնակրթության, փորձի փոխանակման, սեմինարների, դասընթացների, աշխատաժողովների և մասնագիտական համագործակցության հնարավորությունները՝ որպես գրադարանավարների կարողությունների զարգացման փոխլրացնող ձևեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն նոր գիտելիքներին և հմտություններին, որոնք անհրաժեշտ են ժամանակակից գրադարանային գործունեության համար՝ թվային տեղեկատվական ռեսուրսների կառավարում, էլեկտրոնային շտեմարանների օգտագործում, թվայնացված հավաքածուների կազմակերպում, տեղեկատվական որոնում, մատենագիտական սպասարկում և օգտվողների հետ արդյունավետ հաղորդակցություն։ Կարևորվում է աշխատակիցների մասնագիտական կարիքների պարբերական գնահատումը, քանի որ շարունակական զարգացման ծրագրերի արդյունավետությունը մեծապես պայմանավորված է դրանց համապատասխանությամբ իրական աշխատանքային խնդիրներին և տարբեր մասնագիտական խմբերի պահանջներին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կազմակերպության ղեկավարության դերի ուսումնասիրությունը՝ մասնագիտական զարգացման համար անհրաժեշտ պայմանների, մոտիվացիոն միջավայրի և գիտելիքի փոխանակման մշակույթի ձևավորման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են նաև նոր աշխատակիցների մասնագիտական հարմարվողականության, փորձառու մասնագետների գիտելիքների փոխանցման և տարբեր սերունդների աշխատակիցների համագործակցության հնարավորությունները։ Ազգային գրադարանի առանձնահատուկ կարգավիճակը հնարավորություն է տալիս շարունակական մասնագիտական զարգացումը դիտարկել ոչ միայն մեկ կազմակերպության ներքին կառավարման խնդիր, այլև գրադարանային ոլորտում մասնագիտական փորձի տարածման և մեթոդական աջակցության կարևոր բաղադրիչ։ Առանձին նշանակություն ունի միջազգային մասնագիտական փորձի ուսումնասիրությունը, նոր գրադարանային չափորոշիչներին ու տեխնոլոգիական փոփոխություններին ծանոթացումը և համապատասխան մոտեցումների տեղայնացման հնարավորությունների գնահատումը։ Քննվում են նաև իրականացվող վերապատրաստումների արդյունքների գնահատման մեխանիզմները՝ պարզելու համար, թե ձեռք բերված գիտելիքներն ու հմտությունները որքանով են կիրառվում առօրյա աշխատանքում և նպաստում ծառայությունների որակի բարձրացմանը։ Աշխատությունը մասնագիտական շարունակական զարգացումը ներկայացնում է որպես երկարաժամկետ և շարունակական գործընթաց, որը փոխկապակցված է կազմակերպության ռազմավարական նպատակների, մարդկային ռեսուրսների կառավարման և գրադարանային ծառայությունների արդիականացման հետ։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի գրադարանագիտության և մշակութային հաստատությունների կառավարման համար՝ նպաստելով այնպիսի կազմակերպական միջավայրի ձևավորմանը, որտեղ մասնագետների գիտելիքների պարբերական թարմացումը դառնում է գրադարանի կայուն զարգացման կարևոր նախապայման։
Updated: 2026-09-18