More in Technology

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Literature

    Հովհաննես Թումանյանի կյանքի և ստեղծագործության պատմությունը (գիտական կենսագրություն՝ 1900-1912 թթ.)

    Աշխատությունը նվիրված է հայ մեծանուն բանաստեղծ, արձակագիր և հասարակական գործիչ Հովհաննես Թումանյանի կյանքի ու գրական գործունեության ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով 1900–1912 թվականների պատմական և մշակութային ժամանակաշրջանը։ Գիտական կենսագրության շրջանակում լուսաբանվում են գրողի անձնական կյանքի կարևոր իրադարձությունները, ստեղծագործական որոնումները, գրական միջավայրի հետ ունեցած կապերը և հասարակական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Թումանյանի աշխարհայացքի զարգացմանը, գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկություններին, գրական ժանրերի բազմազանությանը և նրա ստեղծագործություններում արտահայտված ազգային ու համամարդկային գաղափարներին։ Քննարկվում են բանաստեղծի պոեզիայի, պոեմների, պատմվածքների և հեքիաթների գեղարվեստական առանձնահատկությունները, ժողովրդական բանահյուսության հետ ունեցած առնչությունները և հայ գրական լեզվի զարգացման գործում նրա ունեցած ներդրումը։ Ուսումնասիրվում են ժամանակաշրջանի հասարակական-քաղաքական իրադարձությունների ազդեցությունը գրողի գործունեության վրա, հայ մտավորականության հետ նրա համագործակցությունը և գրական-մշակութային նախաձեռնություններին մասնակցությունը։ Անդրադարձ է կատարվում Թիֆլիսի գրական միջավայրին, «Վերնատուն» գրական խմբակի գործունեությանը, ժամանակակից գրողների ու մշակութային գործիչների հետ Թումանյանի հարաբերություններին և հայ գրական կյանքի կազմակերպման հարցերում նրա ունեցած դերակատարությանը։ Կարևորվում են նամակագրության, հուշագրությունների, մամուլի հրապարակումների, արխիվային փաստաթղթերի և այլ սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրությունը՝ գրողի կենսագրական իրադարձություններն ու ստեղծագործական զարգացումը պատմական համատեքստում ներկայացնելու նպատակով։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու Թումանյանի ստեղծագործական հասունացման, հասարակական դիրքորոշումների և հայ գրականության զարգացման վրա նրա ազդեցության մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, թումանյանագետների, հայ գրականության պատմաբանների, բանասերների, մանկավարժների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-14
    Հովհաննես Թումանյանի կյանքի և ստեղծագործության պատմությունը (գիտական կենսագրություն՝ 1900-1912 թթ.)
    Online

    History

    Լոռի Բերդ, հատոր II․ միջին բրոնզի դար

    Աշխատությունը նվիրված է Լոռու մարզում գտնվող Լոռի Բերդ հնագիտական հուշարձանին և դրա միջին բրոնզի դարին վերաբերող նյութերի ուսումնասիրությանը։ Լոռի Բերդը կարևոր նշանակություն ունեցող հնագիտական հուշարձան է, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Հայաստանի տարածքում հնագույն բնակչության կյանքի, նյութական մշակույթի և հասարակական զարգացման պատմական առանձնահատկությունների մասին։ Միջին բրոնզի դարաշրջանի հնագիտական նյութերը կարևոր սկզբնաղբյուր են բնակավայրերի բնույթի, կենցաղի, արտադրական գործունեության, արհեստների, նյութերի մշակման եղանակների և առօրյա կյանքի տարբեր կողմերի ուսումնասիրման համար։ Հուշարձանի հնագիտական հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս վերլուծելու պեղումների ընթացքում հայտնաբերված նյութական մնացորդները, դրանց բնորոշ հատկանիշները, ժամանակագրական դիրքը և կապերը Հայաստանի ու հարակից տարածքների համաժամանակյա մշակութային երևույթների հետ։ Այսպիսի ուսումնասիրություններում կարևոր տեղ ունեն խեցեղենի, գործիքների, զարդերի և այլ գտածոների գիտական նկարագրությունն ու համեմատական քննությունը, որոնք նպաստում են հնագույն հասարակությունների կենսակերպի և մշակութային կապերի բացահայտմանը։ Լոռի Բերդի նյութերի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Լոռու տարածաշրջանի հնագույն պատմության, բնակեցման գործընթացների և Հայաստանի բրոնզեդարյան մշակույթների զարգացման առանձնահատկությունների լուսաբանման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հնագետներին, պատմաբաններին, բրոնզի դարի մշակույթներով զբաղվող մասնագետներին, հնագիտական նյութերի ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև Հայաստանի հնագույն պատմությամբ և պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։

    Updated: 2026-10-28
    Լոռի Բերդ, հատոր II․ միջին բրոնզի դար
    Online

    Religion

    Քրիստոսին նմանվելու համար Թովմաս Քեմփացու խրատները

    Գիրքը ներկայացնում է քրիստոնեական հոգևոր գրականության ամենահայտնի երկերից մեկի՝ Թովմաս Քեմփացու «Քրիստոսին նմանվելու մասին» աշխատության գաղափարները՝ ընթերցողին ուղղորդելով դեպի ներքին կատարելագործում, հավատքի խորացում և քրիստոնեական արժեքներով առաջնորդվող կյանք։ Երկի հիմնական նպատակը մարդու հոգևոր վերափոխումն է՝ ինքնաճանաչման, խոնարհության, աղոթքի, ապաշխարության և աշխարհիկ ունայնություններից հեռանալու միջոցով։ Հեղինակը շեշտադրում է, որ Քրիստոսին հետևելը պետք է արտահայտվի ոչ միայն արտաքին բարեպաշտությամբ, այլև մտածողության, վարքի և մարդկային հարաբերությունների փոփոխությամբ։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ են զբաղեցնում սրտի մաքրության, ինքնազսպման, համբերության, հնազանդության, սիրո և աստվածային կամքին վստահելու գաղափարները։ Այն ընթերցողին հորդորում է զսպել հպարտությունը, չտրվել նյութական բարիքների ու հասարակական փառքի ձգտմանը և սեփական թերությունները գիտակցելով՝ շարունակաբար աշխատել հոգևոր աճի ուղղությամբ։ Թովմաս Քեմփացու երկը առանձնանում է խրատական և խորհրդածական բնույթով․ մտքերը ներկայացվում են որպես ներքին զրույցի, ինքնաքննության և աղոթական մտորումների առիթ։ Այն կարևոր նշանակություն ունի կաթոլիկ հոգևոր ավանդույթի և ընդհանրապես քրիստոնեական բարոյական մտքի պատմության մեջ։ Հայերեն հրատարակությունը նպաստում էր եվրոպական քրիստոնեական հոգևոր ժառանգության գաղափարների տարածմանը հայ ընթերցողների շրջանում՝ առաջարկելով հավատքի և անձնական բարեպաշտության խորացման ուղեցույց։

    Updated: 2026-11-08
    Քրիստոսին նմանվելու համար Թովմաս Քեմփացու խրատները
    Online

    Mathematics

    Study of supernovae and their host galaxy dynamical features

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գերնոր աստղերի և դրանց հյուրընկալող գալակտիկաների դինամիկական առանձնահատկությունների փոխկապակցված ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են գերնոր աստղերի առաջացման պայմանները, տեսակները և դրանց բաշխվածությունը տարբեր կառուցվածք և դինամիկա ունեցող գալակտիկաներում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել, թե ինչպես են գալակտիկական միջավայրի ֆիզիկական հատկությունները, զանգվածի բաշխումը, աստղագոյացման ակտիվությունը և ներքին շարժումները ազդում գերնոր աստղերի առաջացման և դիտվող բնութագրերի վրա։ Ներկայացվում են դիտողական տվյալների վերլուծության, վիճակագրական ուսումնասիրությունների և աստղաֆիզիկական մոդելավորման արդյունքները, որոնք նպաստում են գալակտիկաների էվոլյուցիայի, աստղերի կյանքի ցիկլի և Տիեզերքի կառուցվածքի առավել խորքային ըմբռնմանը։ Հրատարակությունը նախատեսված է աստղագիտության և աստղաֆիզիկայի ոլորտների գիտաշխատողների, դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար՝ որպես ժամանակակից գիտական հետազոտությունների վրա հիմնված մասնագիտական աղբյուր։

    Updated: 2026-09-04
    Study of supernovae and their host galaxy dynamical features
    Online

    Other Subjects

    Հայաստանի ազգային գրադարանի 2019 թ. ծրագիրը

    Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի գլխավոր գրադարանային հաստատության 2019 թվականի համար նախատեսված աշխատանքների կազմակերպված ծրագիրը՝ ընդգրկելով գրադարանային հավաքածուների հաշվառման, պահպանության, մշակման, սպասարկման, մատենագիտական գործունեության, թվայնացման և մշակութային ծրագրերի հիմնական ուղղությունները։ Այն գործնական և կազմակերպչական նշանակություն ունեցող փաստաթուղթ է, որի միջոցով համակարգվում են տարվա ընթացքում իրականացվելիք աշխատանքները, սահմանվում են առաջնահերթ խնդիրները և համապատասխան ստորաբաժանումների գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում գրադարանային ֆոնդերի հաշվառման և վերակազմակերպման աշխատանքներին, այդ թվում՝ ռուսերեն գրքային հավաքածուի վերահաշվառմանը և գրադարանին միացված Գրապալատի հավաքածուի վերագրանցման ու վերահաշվառման գործընթացին։ Ծրագրային աշխատանքների շրջանակում կարևորվում են ազգային տպագիր ժառանգության հավաքագրումը, պահպանությունը և հանրությանը հասանելի դարձնելը, ինչպես նաև գրադարանային տեղեկատվական ռեսուրսների շարունակական զարգացումը։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու գրադարանի տարբեր բաժինների գործառույթների, ընթերցողների սպասարկման կազմակերպման, տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքի և գրադարանային հավաքածուների կառավարման վերաբերյալ։ Կարևոր ուղղություններից են նաև մշակութային և գիտական միջոցառումների կազմակերպումը, գրքի և ընթերցանության հանրահռչակումը, ցուցահանդեսային գործունեությունը և մասնագիտական համագործակցության զարգացումը։ Տարվա ծրագրային գործունեությունն առանձնահատուկ նշանակություն ուներ նաև հաստատության պատմության տեսանկյունից, քանի որ 2019 թվականին նշվում էր պետական գրադարանային կարգավիճակի ձևավորման հետ կապված պատմական իրադարձության 100-ամյակը։ Այդ հանգամանքը հնարավորություն էր տալիս գրադարանի ընթացիկ աշխատանքները համադրել նրա պատմական ժառանգության ներկայացման և հանրահռչակման նախաձեռնությունների հետ։ Ծրագիրը կարևոր սկզբնաղբյուր է գրադարանագիտության և մշակութային կառավարման ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է կոնկրետ ժամանակաշրջանում ազգային գրադարանի առջև դրված կազմակերպչական, մասնագիտական և մշակութային խնդիրները։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս հետագա տարիների ծրագրերի ու հաշվետվությունների հետ համադրությամբ ուսումնասիրելու գրադարանի գործունեության առաջնահերթությունների փոփոխությունները, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներգրավումը և ազգային գրադարանային համակարգի զարգացման միտումները։

    Updated: 2026-09-22
    Հայաստանի ազգային  գրադարանի 2019 թ. ծրագիրը
    Online

    Culture

    Մասնագիտական շարունակական զարգացման կազմակերպումը Հայաստանի ազգային գրադարանի օրինակով

    Աշխատությունը նվիրված է գրադարանային ոլորտում աշխատողների մասնագիտական գիտելիքների, կարողությունների և հմտությունների շարունակական զարգացման կազմակերպման սկզբունքների ու մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ ազգային գրադարանի գործունեության համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում մասնագիտական շարունակական զարգացումը դիտարկվում է որպես աշխատակիցների որակավորման պահպանման և բարձրացման համակարգված գործընթաց, որը հատկապես կարևոր է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների արագ զարգացման, գրադարանային ծառայությունների թվայնացման և օգտվողների պահանջների փոփոխության պայմաններում։ Քննվում են մասնագիտական վերապատրաստման, ինքնակրթության, փորձի փոխանակման, սեմինարների, դասընթացների, աշխատաժողովների և մասնագիտական համագործակցության հնարավորությունները՝ որպես գրադարանավարների կարողությունների զարգացման փոխլրացնող ձևեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն նոր գիտելիքներին և հմտություններին, որոնք անհրաժեշտ են ժամանակակից գրադարանային գործունեության համար՝ թվային տեղեկատվական ռեսուրսների կառավարում, էլեկտրոնային շտեմարանների օգտագործում, թվայնացված հավաքածուների կազմակերպում, տեղեկատվական որոնում, մատենագիտական սպասարկում և օգտվողների հետ արդյունավետ հաղորդակցություն։ Կարևորվում է աշխատակիցների մասնագիտական կարիքների պարբերական գնահատումը, քանի որ շարունակական զարգացման ծրագրերի արդյունավետությունը մեծապես պայմանավորված է դրանց համապատասխանությամբ իրական աշխատանքային խնդիրներին և տարբեր մասնագիտական խմբերի պահանջներին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կազմակերպության ղեկավարության դերի ուսումնասիրությունը՝ մասնագիտական զարգացման համար անհրաժեշտ պայմանների, մոտիվացիոն միջավայրի և գիտելիքի փոխանակման մշակույթի ձևավորման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են նաև նոր աշխատակիցների մասնագիտական հարմարվողականության, փորձառու մասնագետների գիտելիքների փոխանցման և տարբեր սերունդների աշխատակիցների համագործակցության հնարավորությունները։ Ազգային գրադարանի առանձնահատուկ կարգավիճակը հնարավորություն է տալիս շարունակական մասնագիտական զարգացումը դիտարկել ոչ միայն մեկ կազմակերպության ներքին կառավարման խնդիր, այլև գրադարանային ոլորտում մասնագիտական փորձի տարածման և մեթոդական աջակցության կարևոր բաղադրիչ։ Առանձին նշանակություն ունի միջազգային մասնագիտական փորձի ուսումնասիրությունը, նոր գրադարանային չափորոշիչներին ու տեխնոլոգիական փոփոխություններին ծանոթացումը և համապատասխան մոտեցումների տեղայնացման հնարավորությունների գնահատումը։ Քննվում են նաև իրականացվող վերապատրաստումների արդյունքների գնահատման մեխանիզմները՝ պարզելու համար, թե ձեռք բերված գիտելիքներն ու հմտությունները որքանով են կիրառվում առօրյա աշխատանքում և նպաստում ծառայությունների որակի բարձրացմանը։ Աշխատությունը մասնագիտական շարունակական զարգացումը ներկայացնում է որպես երկարաժամկետ և շարունակական գործընթաց, որը փոխկապակցված է կազմակերպության ռազմավարական նպատակների, մարդկային ռեսուրսների կառավարման և գրադարանային ծառայությունների արդիականացման հետ։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի գրադարանագիտության և մշակութային հաստատությունների կառավարման համար՝ նպաստելով այնպիսի կազմակերպական միջավայրի ձևավորմանը, որտեղ մասնագետների գիտելիքների պարբերական թարմացումը դառնում է գրադարանի կայուն զարգացման կարևոր նախապայման։

    Updated: 2026-09-18
    Մասնագիտական շարունակական զարգացման կազմակերպումը Հայաստանի ազգային գրադարանի օրինակով