Մեծ Հայքի թագավորության ներքին և արտաքին քաղաքականությունը 330-387 թթ.

Литература

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Խաչիկ Դաշտենցի վիպասանության համակողմանի քննությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով նրա արձակ ստեղծագործությունների գաղափարական, գեղարվեստական, թեմատիկ և ոճական առանձնահատկություններին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է գրողի վիպական աշխարհը, որի ձևավորման վրա էական ազդեցություն են ունեցել հայ ժողովրդի պատմական ճակատագիրը, ազգային հիշողությունը, հայրենիքի և ինքնության գաղափարները, սփյուռքահայության փորձառությունը, մարդկային արժանապատվության և գոյապայքարի խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Դաշտենցի կերպարակերտման արվեստին, հերոսների հոգեբանական նկարագրությանը, նրանց անհատական ու հավաքական ճակատագրերի փոխկապակցվածությանը և պատմական իրադարձությունների նկատմամբ կերպարների վերաբերմունքին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հեղինակի պատմական իրականության գեղարվեստական վերակերտման սկզբունքների բացահայտումը, ինչպես նաև փաստական նյութի և գրական երևակայության փոխհարաբերության քննությունը։ Աշխատանքը անդրադառնում է վիպական երկերի լեզվաոճական առանձնահատկություններին, ժողովրդական խոսքի, բարբառային տարրերի, դարձվածքների, պատկերավոր արտահայտությունների և ազգային մշակութային իրողությունների կիրառությանը, որոնք նպաստում են ստեղծագործությունների ինքնատիպությանը և կենդանի գեղարվեստական միջավայրի ձևավորմանը։ Քննվում են նաև բնության, հայրենի հողի, հիշողության և պատմական ժամանակի գեղարվեստական պատկերումները, դրանց խորհրդանշական նշանակությունն ու կապը հեղինակի գաղափարական աշխարհայացքի հետ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Դաշտենցի վիպասանության առանձնահատուկ տեղը հայ գրականության մեջ՝ միաժամանակ դիտարկելով այն պատմական, ազգային և համամարդկային արժեքների արտահայտման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության միջոցով վերլուծվում են նաև գրողի ստեղծագործական մտածողության առանձնահատկությունները, պատմության և ներկայի երկխոսությունը, ազգային ինքնության պահպանման խնդիրը և անհատի ու հասարակության փոխհարաբերությունները։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել հայ գրականության պատմությամբ, 20-րդ դարի հայ արձակով և գրականագիտությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և ընթերցողների համար՝ առաջարկելով Խաչիկ Դաշտենցի վիպական ժառանգության գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ամբողջական դիտարկում։

Экономика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերության տարածքային զարգացման և դրա դերի ուսումնասիրությանը տնտեսական անվտանգության համակարգում։ Գրքում վերլուծվում են արդյունաբերական ներուժի տարածքային բաշխվածության առանձնահատկությունները, տարածաշրջանների միջև տնտեսական անհավասարությունները և դրանց ազդեցությունը երկրի ընդհանուր տնտեսական կայունության վրա։ Հեղինակը դիտարկում է արդյունաբերության զարգացման կառուցվածքային խնդիրները՝ ընդգրկելով արտադրական հզորությունների կենտրոնացման մակարդակը, ենթակառուցվածքային սահմանափակումները, ներդրումային հոսքերի անհավասար բաշխումը և տարածաշրջանային զարգացման քաղաքականության արդյունավետությունը։ Աշխատության մեջ հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական անվտանգության հայեցակարգին՝ որպես ազգային տնտեսության դիմակայունության ապահովման համակարգ, որտեղ արդյունաբերության տարածքային հավասարակշռված զարգացումը դիտարկվում է որպես կարևոր բաղադրիչ։ Ներկայացվում են նաև պետական քաղաքականության գործիքներ՝ ուղղված արդյունաբերական ապակենտրոնացման խթանմանը, նոր արտադրական կենտրոնների ձևավորմանը և տարածաշրջանային մրցունակության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ արդյունաբերության տարածքային զարգացումը ոչ միայն տնտեսական աճի, այլև ազգային անվտանգության և սոցիալական կայունության կարևոր գործոն է։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, տարածաշրջանային զարգացման փորձագետների, ուսանողների և տնտեսական քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է տորուդային ռեզոնատորներում լիցքավորված մասնիկների ճառագայթման առանձնահատկությունների տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում լիցքավորված մասնիկների և ռեզոնատորում ձևավորվող էլեկտրամագնիսական դաշտերի փոխազդեցությունն է, ինչպես նաև այդ փոխազդեցության հետևանքով առաջացող ճառագայթման բնութագրերի փոփոխությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են տորուդային երկրաչափություն ունեցող ռեզոնատորների էլեկտրամագնիսական հատկությունները, ռեզոնանսային ռեժիմների ձևավորումը և դրանց ազդեցությունը մասնիկների շարժման ու ճառագայթման գործընթացների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնիկների էներգիայի, արագության, շարժման հետագծի և լիցքի մեծության ազդեցությանը ճառագայթման ինտենսիվության, հաճախականության, սպեկտրային կազմի և տարածական բաշխման վրա։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ռեզոնատորի երկրաչափական պարամետրերի, նյութական հատկությունների և սահմանային պայմանների դերի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք կարող են որոշել էլեկտրամագնիսական դաշտի կառուցվածքն ու ռեզոնանսային հատկությունները։ Աշխատությունը կարող է ներառել տեսական մոդելավորում և մաթեմատիկական հաշվարկներ, որոնց միջոցով վերլուծվում են լիցքավորված մասնիկների շարժման հավասարումները և ճառագայթման առաջացման մեխանիզմները տարբեր ռեզոնանսային պայմաններում։ Ուսումնասիրության միջոցով հնարավոր է բացահայտել ճառագայթման ուժեղացման կամ թուլացման պայմանները, որոշել ռեզոնանսային երևույթների ազդեցությունը ճառագայթման պարամետրերի վրա և գնահատել համակարգի կայունության ու արդյունավետության բնութագրերը։ Նման հետազոտությունները կարևոր են լիցքավորված մասնիկների էլեկտրադինամիկայի, արագացուցիչների ֆիզիկայի, միկրոալիքային տեխնիկայի և ռեզոնանսային համակարգերի տեսության համար։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ մասնիկների ճառագայթման կառավարման, էլեկտրամագնիսական ճառագայթման աղբյուրների կատարելագործման և ռեզոնատորային սարքերի նախագծման ու օպտիմալացման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տեսական և կիրառական ֆիզիկայի, էլեկտրադինամիկայի, ռադիոֆիզիկայի, մասնիկների ֆիզիկայի և միկրոալիքային տեխնիկայի ոլորտներում զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։

История

Աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության կրած աղետների պատճառների և Սասունի ավերածությունների համար պատասխանատվության պատմաքաղաքական ու հասարակական գնահատմանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում XIX դարի վերջի Օսմանյան կայսրության հայաբնակ շրջաններում տիրող քաղաքական, վարչական և սոցիալ-տնտեսական իրավիճակն է, ինչպես նաև այդ պայմանների ազդեցությունը հայ բնակչության անվտանգության և կենսապայմանների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սասունի իրադարձություններին, որոնք կապված էին հարկային ճնշումների, տեղական իշխանությունների և զինված ուժերի գործողությունների, բնակչության ինքնապաշտպանության և դրա հետևանքով ծագած ռազմական բախումների հետ։ Աշխատանքում կարող են քննության առնվել Սասունի բնակչության նկատմամբ կիրառված բռնությունների, բնակավայրերի ավերման, մարդկային կորուստների և տեղահանությունների մասին ժամանակակից վկայությունները, ինչպես նաև դրանց արձագանքը Օսմանյան կայսրության ներսում և եվրոպական տերությունների շրջանում։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է պատասխանատվության հարցի ուսումնասիրությունը՝ պետական իշխանությունների, տեղական վարչական մարմինների և ռազմական ուժերի գործողությունների համատեքստում։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է տարբերակել ժամանակաշրջանի փաստագրական աղբյուրներում առկա տեղեկությունները, դրանց հեղինակների դիրքորոշումները և հետագա պատմագրական մեկնաբանությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայկական հարցի միջազգայինացման գործընթացին և Սասունի դեպքերի ազդեցությանը եվրոպական դիվանագիտական օրակարգի վրա։ Սասունի իրադարձությունները հետագայում դարձան Օսմանյան կայսրությունում հայերի վիճակի վերաբերյալ միջազգային քննարկումների կարևոր փաստարկներից մեկը և նպաստեցին բարենորոգումների պահանջների ու հայկական հարցի շուրջ դիվանագիտական ճնշման ուժեղացմանը։ Նյութը կարող է արժեքավոր լինել որպես իր ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական ընկալումներն արտացոլող սկզբնաղբյուր, հատկապես եթե այն ուսումնասիրվում է այլ արխիվային փաստաթղթերի, դիվանագիտական հաղորդագրությունների, մամուլի հրապարակումների և վկայությունների հետ համադրությամբ։ Այն կարող է հետաքրքրել հայոց պատմության, Հայկական հարցի, Օսմանյան կայսրության պատմության, Սասունի պատմության, ցեղասպանագիտության և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբաններին, աղբյուրագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Философия

Այս աշխատությունը նվիրված է մշակութային ժառանգության պահպանության տեսական և գործնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ միավորելով ժառանգության պահպանության վերաբերյալ տեսական մոտեցումները, միջազգային փորձի վերլուծությունը և Արցախի մշակութային ժառանգության պաշտպանության առջև ծառացած խնդիրների դիտարկումը։ Աշխատության տեսական հատվածում մշակութային ժառանգությունը ներկայացվում է որպես հասարակության պատմական հիշողության, ինքնության և մշակութային շարունակականության կարևոր բաղադրիչ, որի պահպանությունը պահանջում է ոչ միայն նյութական հուշարձանների ֆիզիկական պաշտպանություն, այլև դրանց պատմական, գեղարվեստական, հոգևոր և հասարակական նշանակության գիտակցում։ Քննարկվում են մշակութային ժառանգության պահպանության հիմնական հասկացությունները, սկզբունքները և մոտեցումները, ինչպես նաև ժառանգության պահպանման, վերականգնման, փաստագրման և կառավարման փոխկապակցված գործընթացները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում միջազգային փորձին՝ ցույց տալու համար, թե տարբեր երկրներում և միջազգային կառույցների շրջանակում ինչ մեխանիզմներ են կիրառվում պատմական հուշարձանների, հնագիտական վայրերի, եկեղեցիների, վանքերի, գերեզմանոցների, մշակութային լանդշաֆտների և այլ ժառանգության օբյեկտների պահպանության համար։ Միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընդգծել իրավական պաշտպանության, մասնագիտական փաստագրման, գիտական հետազոտության, վերականգնման չափանիշների, պետական և հասարակական կառույցների համագործակցության, ինչպես նաև միջազգային վերահսկողության նշանակությունը։ Աշխատության առանձնահատուկ և կարևոր բաժինը վերաբերում է Արցախի մշակութային ժառանգությանը և դրա պաշտպանության հիմնախնդիրներին։ Այստեղ ուշադրության կենտրոնում են տարածաշրջանի պատմամշակութային արժեքները, դրանց պատմական նշանակությունը, պահպանության վիճակը և հակամարտությունների պայմաններում մշակութային ժառանգության նկատմամբ առաջացող վտանգները։ Քննարկվում են հուշարձանների վնասման, ոչնչացման, փոփոխման, անտեսման կամ դրանց պատմական և մշակութային ինքնության խաթարման հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև մշակութային ժառանգության փաստագրման և միջազգային հանրությանը դրա վերաբերյալ տեղեկատվության ներկայացման անհրաժեշտությունը։ Կարևորվում է նաև թվային փաստագրման, լուսանկարահանման, քարտեզագրման, արխիվային նյութերի պահպանման և գիտական ուսումնասիրությունների դերը՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ ժառանգության ֆիզիկական պահպանությունն անմիջականորեն վտանգված է։ Աշխատությունը մշակութային ժառանգության պաշտպանությունը դիտարկում է ոչ միայն որպես պատմական հուշարձանների պահպանման մասնագիտական խնդիր, այլև որպես ինքնության, պատմական հիշողության, մշակութային իրավունքների և միջազգային համագործակցության ոլորտ։ Այն կարող է օգտակար լինել մշակութաբանների, պատմաբանների, արվեստաբանների, հնագետների, ճարտարապետների, ժառանգության կառավարման մասնագետների, իրավաբանների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ հատկապես նրանց, ովքեր ուսումնասիրում են մշակութային ժառանգության պահպանության միջազգային մեխանիզմները և հակամարտությունների պայմաններում ժառանգության պաշտպանության հիմնախնդիրները։

Экономика

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկաբյուջետային (ֆիսկալ) և դրամավարկային (մոնետար) քաղաքականությունների փոխկապակցվածության և համակարգված կիրառման հիմնախնդիրներին, որտեղ ուսումնասիրվում է պետական բյուջեի քաղաքականության և Կենտրոնական բանկի կողմից իրականացվող դրամավարկային գործիքների համադրության արդյունավետությունը մակրոտնտեսական կայունության ապահովման համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում է այն հարցը, թե որքանով են պետական ծախսերի, հարկային քաղաքականության, պետական պարտքի կառավարման և տոկոսադրույքների, փողի զանգվածի կարգավորման, փոխարժեքային քաղաքականության միջև կապերը համակարգված և փոխլրացնող, թե՝ հակասական և երբեմն միմյանց չեզոքացնող ազդեցություն ունեցող։ Հայաստանի նման փոքր և բաց տնտեսության պայմաններում այս կոորդինացիայի հիմնախնդիրը սրվում է արտաքին շոկերի, դրամական փոխանցումների, ներմուծումից բարձր կախվածության և կապիտալի շարժունակության պատճառով, որոնք սահմանափակում են ինչպես կառավարության, այնպես էլ կենտրոնական բանկի ինքնուրույն քաղաքականության արդյունավետությունը։ Միաժամանակ դիտարկվում են ինստիտուցիոնալ համագործակցության մեխանիզմները, բյուջետային կանոնների ազդեցությունը դրամավարկային քաղաքականության վրա, հակացիկլիկ քաղաքականության կիրառման հնարավորությունները և մակրոտնտեսական կայունության ապահովման գործիքակազմը։ Հետազոտությունը ընդգծում է նաև քաղաքականության թափանցիկության, տվյալների փոխանակման և կանխատեսումների համատեղ մշակման անհրաժեշտությունը, ինչը կարող է բարձրացնել տնտեսական քաղաքականությունների համահունչությունը և նվազեցնել մակրոտնտեսական անհավասարակշռությունները։