Миграция и этносоциальные процессы в городах Армении

Технология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ազնիվ մետաղների բարձր պարունակությամբ բազմակոմպոնենտային խտանյութից պղնձի և ցինկի էլեկտրոլիտիկ կորզման տեխնոլոգիական գործընթացի ուսումնասիրությանը և արդյունավետ եղանակի մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բազմաբաղադրիչ հանքային հումքից արժեքավոր մետաղների ընտրովի և հնարավորինս բարձր արդյունավետությամբ անջատումն ու վերականգնումը՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նման խտանյութերում պղնձի և ցինկի հետ միաժամանակ կարող են առկա լինել ոսկի, արծաթ և այլ մետաղներ ու միացություններ, որոնք կարող են էապես ազդել էլեկտրամետալուրգիական գործընթացների ընթացքի վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող է նախ ուսումնասիրվել սկզբնական խտանյութի քիմիական, հանքաբանական և ֆիզիկաքիմիական կազմը՝ որոշելով պղնձի, ցինկի, ազնիվ մետաղների և ուղեկցող բաղադրիչների պարունակությունը։ Հումքի բազմակոմպոնենտ բնույթը պահանջում է տեխնոլոգիական գործընթացի մանրամասն ուսումնասիրություն, քանի որ տարբեր մետաղների միջև փոխազդեցությունները կարող են ազդել լուծելիության, էլեկտրաքիմիական վարքի և վերջնական կորզման աստիճանի վրա։ Հետազոտության կարևոր փուլ կարող է լինել խտանյութի նախնական քիմիական կամ հիդրոմետալուրգիական մշակումը, որի նպատակն է պղինձը և ցինկը տեղափոխել այնպիսի լուծույթային վիճակի, որը հնարավորություն կտա դրանց հետագա էլեկտրոլիտիկ կորզմանը։ Այդ փուլում կարող են ուսումնասիրվել լուծիչի տեսակը, թթվայնությունը, ջերմաստիճանը, գործընթացի տևողությունը, պինդ և հեղուկ փուլերի հարաբերակցությունը և այլ պարամետրեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ ազնիվ մետաղները հնարավորինս պահպանվեն համապատասխան փուլում և չխանգարեն հիմնական մետաղների ընտրովի կորզմանը։ Էլեկտրոլիտիկ կորզման փուլում հետազոտվում են պղնձի և ցինկի էլեկտրաքիմիական վերականգնման օրինաչափությունները։ Կարող են ուսումնասիրվել հոսանքի խտությունը, էլեկտրոլիտի բաղադրությունը, ջերմաստիճանը, pH-ը, էլեկտրոդների նյութը, գործընթացի տևողությունը և այլ գործոններ, որոնք որոշում են մետաղի նստեցման արագությունն ու որակը։ Հոսանքի խտության և էլեկտրոլիտի կազմի ճիշտ ընտրությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ չափազանց բարձր կամ ցածր արժեքները կարող են հանգեցնել մետաղի նստվածքի որակի վատացման, կողմնակի ռեակցիաների կամ էներգիայի ավելորդ ծախսի։ Աշխատության մեջ կարող է իրականացվել նաև պղնձի և ցինկի կորզման աստիճանի համեմատական գնահատում տարբեր տեխնոլոգիական ռեժիմներում։ Որոշվում են լուծույթից մետաղների հեռացման աստիճանը, կաթոդային նստվածքի զանգվածը և քիմիական մաքրությունը, հոսանքի օգտակար գործողության գործակիցը և էներգետիկ ծախսերը։ Այս ցուցանիշների համադրումը հնարավորություն է տալիս ընտրել առավել արդյունավետ ռեժիմը և գնահատել մշակվող տեխնոլոգիայի կիրառական հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ պղնձի և ցինկի հետ միասին առկա ազնիվ մետաղները կարող են ոչ միայն բարդացնել գործընթացը, այլև բարձրացնել հումքի ընդհանուր տնտեսական արժեքը։ Հետևաբար տեխնոլոգիական սխեմայի մշակման ժամանակ անհրաժեշտ է ձգտել ոչ միայն հիմնական մետաղների բարձր կորզման, այլև ազնիվ մետաղների հնարավոր կորուստների նվազեցման։ Այդ նպատակով կարող է ուսումնասիրվել մետաղների փուլային տարանջատման և ընտրովի վերամշակման հնարավորությունը։ Ստացված կաթոդային մետաղների կառուցվածքն ու մաքրությունը կարող են գնահատվել քիմիական անալիզի, ռենտգենաֆազային, մետալոգրաֆիական և այլ մեթոդներով։ Նման ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս պարզել նստվածքի ֆազային կազմը, մետաղի բյուրեղային կառուցվածքը և հնարավոր օտար խառնուրդների առկայությունը։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող տեխնոլոգիան կարող է հնարավորություն տալ բազմակոմպոնենտային խտանյութը վերամշակել ավելի համալիր եղանակով՝ բարձրացնելով հումքի օգտակար բաղադրիչների օգտագործման աստիճանը և նվազեցնելով արժեքավոր մետաղների կորուստները։ Պղնձի և ցինկի արդյունավետ կորզումը կարող է լրացուցիչ տնտեսական արժեք ստեղծել, մինչդեռ ազնիվ մետաղների պահպանվածությունը հնարավորություն է տալիս հետագայում դրանք առանձին վերականգնել կամ մշակել համապատասխան տեխնոլոգիական փուլում։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել մետալուրգներին, հանքահարստացման մասնագետներին, էլեկտրաքիմիկոսներին, քիմիական տեխնոլոգներին և բազմամետաղային հանքանյութերի վերամշակմամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է հանքանյութերի քիմիական նախապատրաստումը, հիդրոմետալուրգիան և էլեկտրամետալուրգիան՝ նպատակ ունենալով մշակել բազմակոմպոնենտային, ազնիվ մետաղներով հարուստ խտանյութից պղնձի և ցինկի ընտրովի ու արդյունավետ էլեկտրոլիտիկ կորզման տեխնոլոգիական մոտեցում՝ միաժամանակ ապահովելով արժեքավոր հումքի համալիր և ռացիոնալ օգտագործումը։

Медицина

Սա կլինիկական-ռեանիմատոլոգիական և վիրաբուժական հետազոտություն է, որը նվիրված է լայնածավալ հետվիրահատական պերիտոնիտով հիվանդների մոտ զարգացող էնտերալ անբավարարության համախտանիշի ուսումնասիրությանը, որտեղ վերլուծվում են աղիքային ֆունկցիայի խանգարման պաթոֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, սննդանյութերի կլանման և մարսողական գործընթացների խաթարումը, ինչպես նաև համակարգային բորբոքային արձագանքի ազդեցությունը աղիքային պատի թափանցելիության և միկրոցիրկուլյացիայի վրա, աշխատանքը ընդգրկում է նաև ծանր վիճակում գտնվող հիվանդների ինտենսիվ թերապիայի մոտեցումները՝ ներառյալ պարենտերալ և էնտերալ սնուցման ռազմավարությունները, դետոքսիկացիոն մեթոդները և օրգանային անբավարարության կանխարգելման միջոցառումները, միաժամանակ քննարկվում են կլինիկական գնահատման չափանիշները և կանխատեսման գործոնները՝ կապված հիվանդության ծանրության և ելքի հետ, ընդգծելով վաղ ախտորոշման և համալիր բուժման կարևորությունը՝ մահացության նվազեցման և վերականգնման բարելավման նպատակով։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենում երկխոսության լեզվական կառուցվածքի, հաղորդակցական առանձնահատկությունների և գործառական դրսևորումների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Երկխոսությունը դիտարկվում է որպես խոսքային հաղորդակցության հիմնական ձևերից մեկը, որի ընթացքում երկու կամ ավելի հաղորդակիցների խոսքային գործողությունները փոխկապակցվում են և կազմում իմաստային ու կառուցվածքային ամբողջություն։ Հետազոտության կենտրոնում երկխոսական միավորների ձևավորման սկզբունքներն են, խոսակիցների հերթագայումը, հարցի և պատասխանի փոխհարաբերությունը, նախորդ և հաջորդ խոսքային միավորների իմաստային կապը, ինչպես նաև հաղորդակցական իրավիճակի ազդեցությունը արտահայտությունների կառուցվածքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հարցական նախադասություններին և հարցուպատասխանական կառույցներին, որոնք կարևոր դեր ունեն երկխոսական խոսքի կազմակերպման մեջ։ Ուսումնասիրվում են նաև թերի և զեղչված նախադասությունները, բառ-նախադասությունները, կրկնությունները, դիմելաձևերը, ձայնարկությունները, եղանակավորող բառերը և խոսակցական լեզվին բնորոշ այլ միջոցներ, որոնց շնորհիվ երկխոսությունը ձեռք է բերում բնականություն, շարժունություն և արտահայտչականություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հնչերանգի ուսումնասիրությունը, քանի որ նույն բառային կազմ ունեցող արտահայտությունը տարբեր հնչերանգային պայմաններում կարող է ունենալ տարբեր հաղորդակցական նշանակություն։ Քննության են առնվում առօրյա-խոսակցական, գեղարվեստական, հրապարակախոսական և այլ գործառական միջավայրերում հանդիպող երկխոսական կառույցները՝ բացահայտելով դրանց լեզվաոճական տարբերությունները։ Գեղարվեստական խոսքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել սովորական հարցուպատասխանային կառուցվածքների հետ մեկտեղ ներքին, միակողմանի, անպատասխան և ոչ խոսքային արձագանքով ուղեկցվող երկխոսությունների առանձնահատկությունները։ Առանձին նշանակություն ունի ուղղակի խոսքի և հեղինակային խոսքի փոխհարաբերության քննությունը, քանի որ գեղարվեստական երկխոսությունը կարող է ծառայել կերպարների անհատականացմանը, նրանց մտածողության ու վերաբերմունքի բացահայտմանը և պատումի զարգացմանը։ Երկխոսական խոսքի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս նաև ուսումնասիրելու լեզվական միջոցների ընտրության կախվածությունը խոսակիցների հարաբերություններից, հաղորդակցության նպատակից և կոնկրետ իրադրությունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է շարահյուսական, ոճաբանական, գործաբանական և հաղորդակցական լեզվաբանության մոտեցումները՝ ներկայացնելով երկխոսությունը որպես ժամանակակից հայերենի խոսքային համակարգի բազմաշերտ և դինամիկ երևույթ։

Культура

Մատենագիտական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի տարբեր ոլորտներին վերաբերող նոր գրականության համակարգված ցանկ՝ նախատեսված մասնագիտական և տեղեկատվական օգտագործման համար։ Ընդգրկված նյութերը վերաբերում են մշակութային կյանքի, կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, գրականության, ճարտարապետության և ստեղծագործական գործունեության այլ ուղղությունների վերաբերյալ հրատարակություններին։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու համապատասխան ժամանակաշրջանում լույս տեսած գրքերին, հոդվածներին, ուսումնասիրություններին, ժողովածուներին և այլ տեղեկատվական աղբյուրներին։ Նյութերի թեմատիկ կազմակերպումը նպաստում է անհրաժեշտ գրականության որոնմանը, մասնագիտական տեղեկատվության համակարգմանը և հետազոտական աշխատանքի համար համապատասխան աղբյուրների ընտրությանը։ Հրատարակությունը կարևոր տեղեկատվական նշանակություն ունի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության ընթացիկ համալրումը ներկայացնելու և նոր հրապարակումների մասին տեղեկությունների տարածման տեսանկյունից։ Այն կարող է կիրառվել գիտահետազոտական, կրթական, մատենագիտական և գրադարանային աշխատանքներում՝ որպես օժանդակ տեղեկատու աղբյուր։ Նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, մշակույթի և արվեստի ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և թեմայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է 1980-1990-ական թվականներին Թուրքիայի ռազմական քաղաքականության ձևավորման, զարգացման և հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են այդ ժամանակաշրջանի Թուրքիայի ներքին և արտաքին քաղաքական գործընթացները, զինված ուժերի դերը պետական կառավարման համակարգում և անվտանգության ռազմավարության ձևավորման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ռազմական կառույցների ազդեցությունը քաղաքական կյանքի վրա, պաշտպանական հայեցակարգերի փոփոխությունները, տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրները և Թուրքիայի հարաբերությունները միջազգային գործընկերների ու հարևան պետությունների հետ։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև ռազմական բարեփոխումները, զինված ուժերի արդիականացման ծրագրերը, արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները և այն գործոնները, որոնք պայմանավորել են երկրի ռազմական դիրքորոշումը տվյալ ժամանակահատվածում։ Ներկայացված վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալ Թուրքիայի ռազմաքաղաքական զարգացման առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանային գործընթացների վրա։ Գիրքը նախատեսված է քաղաքագետների, պատմաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, ռազմական ուսումնասիրությունների հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և Թուրքիայի քաղաքական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է Հոպֆի արտապատկերումների և ինտեգրվող դինամիկական համակարգերի միջև գոյություն ունեցող մաթեմատիկական կապերի ուսումնասիրությանը՝ երկրաչափական, տոպոլոգիական և վերլուծական մեթոդների համադրմամբ։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն կառուցվածքների վրա, որոնց միջոցով բարձրաչափ տարածություններում սահմանված դինամիկական խնդիրները հնարավոր է ներկայացնել ավելի ցածր չափողականություն ունեցող տարածություններում՝ պահպանելով համակարգի կարևոր երկրաչափական և դինամիկական հատկությունները։ Հոպֆի արտապատկերումները դիտարկվում են որպես մաթեմատիկական կարևոր կառուցվածքներ, որոնք կապ են հաստատում տարբեր չափողականություն ունեցող ոլորտների միջև և հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել ֆիբրացիաների, համաչափությունների ու տոպոլոգիական հատկությունների փոխհարաբերությունները։ Քննության են առնվում դասական Հոպֆի ֆիբրացիայի կառուցվածքը, դրա երկրաչափական մեկնաբանությունը և այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով համապատասխան արտապատկերումը կարող է կիրառվել դինամիկական համակարգերի ձևափոխման կամ ռեդուկցիայի համար։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում համակարգերի համաչափություններին, քանի որ որոշակի համաչափության առկայությունը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել շարժման հավասարումների չափողականությունը և առանձնացնել դինամիկայի էական փոփոխականները։ Ինտեգրվող համակարգերի ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են շարժման ինտեգրալները, պահպանման օրենքները և դրանց փոխադարձ կապերը։ Կարևորվում է բավարար թվով անկախ առաջին ինտեգրալների գոյությունը, որը հնարավորություն է տալիս բարդ դինամիկական խնդիրը ներկայացնել ավելի պարզ կառուցվածքով և որոշ դեպքերում ստանալ շարժման հավասարումների ճշգրիտ կամ արդյունավետորեն հաշվարկելի լուծումներ։ Քննության են առնվում փուլային տարածության երկրաչափությունը, շարժման հետագծերը և պահպանվող մեծությունների մակարդակային բազմությունները։ Առանձին նշանակություն է տրվում համիլտոնյան համակարգերին և սիմպլեկտիկ երկրաչափության մեթոդներին, որոնք բնական մաթեմատիկական հիմք են ստեղծում ինտեգրվող դինամիկայի ուսումնասիրման համար։ Համիլտոնյան ֆունկցիայի և համապատասխան շարժման հավասարումների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել համակարգի ժամանակային զարգացումը, իսկ Պուասոնի փակագծերի կիրառմամբ՝ շարժման ինտեգրալների փոխհարաբերությունները։ Դիտարկվում են այն պայմանները, որոնց դեպքում պահպանվող մեծությունները գտնվում են համապատասխան փոխհարաբերության մեջ և ապահովում համակարգի ինտեգրվելիությունը։ Հոպֆի արտապատկերման կիրառումը կարող է հնարավորություն տալ որոշ բարձրաչափ համիլտոնյան համակարգեր կապել ավելի ցածր չափողականություն ունեցող մեխանիկական խնդիրների հետ։ Այս մոտեցման միջոցով ուսումնասիրվում է, թե ինչպես են սկզբնական համակարգի հետագծերը, համաչափությունները և պահպանման օրենքները փոխակերպվում նոր փոփոխականների անցնելու դեպքում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ռեդուկցիայի գործընթացին, որի նպատակն է համակարգի ավելորդ ազատության աստիճանների հեռացումը՝ պահպանելով դինամիկայի հիմնական տեղեկատվությունը։ Նման մեթոդները կարևոր են հատկապես այն համակարգերի համար, որոնց փուլային տարածքը ունի արտահայտված խմբային կամ երկրաչափական համաչափություն։ Քննության են առնվում նաև դասական մեխանիկայի խնդիրների հետ հնարավոր կապերը, որտեղ կենտրոնական ուժային դաշտերը, պտտական շարժումները և այլ ինտեգրվող մոդելներ կարող են ծառայել ընդհանուր տեսական կառուցվածքների ուսումնասիրման օրինակներ։ Կարևորվում է Կեպլերյան տիպի համակարգերի և հարմոնիկ օսցիլյատորների միջև հայտնի մաթեմատիկական համապատասխանությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ համապատասխան ձևափոխությունները ցույց են տալիս, թե ինչպես կարող են արտաքինից տարբեր դինամիկական խնդիրներ ունենալ ընդհանուր երկրաչափական հիմք։ Այսպիսի կապերի բացահայտումը հնարավորություն է տալիս մի համակարգի համար հայտնի ինտեգրալներն ու լուծման մեթոդները համապատասխան ձևով օգտագործել մյուս համակարգի վերլուծության ժամանակ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում շարժման թաքնված համաչափություններին։ Դրանք կարող են չարտահայտվել համակարգի սովորական տարածական համաչափությունների տեսքով, սակայն դրսևորվել լրացուցիչ պահպանվող մեծությունների գոյությամբ։ Նման կառուցվածքների ուսումնասիրությունը կարևոր է ինտեգրվելիության պատճառների բացահայտման և շարժման ամբողջական երկրաչափական նկարագրության համար։ Քննության են առնվում նաև փոփոխականների փոխակերպման և կանոնական ձևափոխությունների հնարավորությունները, որոնց միջոցով շարժման հավասարումները կարող են բերվել ավելի հարմար տեսքի։ Ինտեգրվող համակարգերի տեսության շրջանակում կարևորվում են գործողություն-անկյուն փոփոխականները, ինվարիանտ տորերը և փուլային տարածության համապատասխան կառուցվածքները։ Դրանց օգնությամբ հնարավոր է համակարգի շարժումը ներկայացնել կանոնավոր երկրաչափական ձևով և բացահայտել ժամանակային էվոլյուցիայի հիմնական օրինաչափությունները։ Առանձին նշանակություն է տրվում եզակի կետերին և այն դեպքերին, երբ ռեդուկցիայի կամ արտապատկերման կառուցվածքը սովորական ձևով չի գործում։ Նման կետերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալ համակարգի գլոբալ տոպոլոգիական կառուցվածքը և տարբեր դինամիկական ռեժիմների միջև անցումները։ Հոպֆի ֆիբրացիայի տոպոլոգիական հատկությունների ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել այնպիսի երևույթներ, որոնք հնարավոր չէ ամբողջությամբ նկարագրել միայն տեղային կոորդինատներով։ Այդ պատճառով երկրաչափական և տոպոլոգիական մոտեցումների համադրումը կարևոր նշանակություն ունի համակարգերի ամբողջական նկարագրության համար։ Դիտարկվում են նաև խմբային գործողությունների, ֆիբրացիաների և համապատասխան քվոտիենտ տարածությունների կառուցման մեթոդները։ Այսպիսի մաթեմատիկական ապարատը հնարավորություն է տալիս համակարգված ձևով ուսումնասիրել համաչափությունների ազդեցությունը դինամիկայի վրա և ձևակերպել ռեդուկցիայի ընդհանուր սկզբունքները։ Հետազոտության տեսական նշանակությունը պայմանավորված է տարբեր մաթեմատիկական ոլորտների՝ դիֆերենցիալ երկրաչափության, տոպոլոգիայի, համիլտոնյան մեխանիկայի և դինամիկական համակարգերի տեսության միջև կապերի բացահայտմամբ։ Միևնույն կառուցվածքի տարբեր տեսանկյուններից ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ ինտեգրվելիության երկրաչափական հիմքերը և պահպանման օրենքների ծագումը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառելի լինել դասական և մաթեմատիկական ֆիզիկայի տարբեր խնդիրներում, որտեղ անհրաժեշտ է բարդ բազմաչափ համակարգերի ռեդուկցիա, շարժման ինտեգրալների որոնում կամ դինամիկայի երկրաչափական կառուցվածքի վերլուծություն։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկական ֆիզիկայի, դինամիկական համակարգերի, դիֆերենցիալ երկրաչափության, տոպոլոգիայի և տեսական մեխանիկայի ոլորտների հետազոտողների, մաթեմատիկոսների, ֆիզիկոսների, դասախոսների և ուսանողների համար։