Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionReligion
Դավթի Սաղմոսների գիրք
Գիրքը ներկայացնում է աստվածաշնչյան Սաղմոսների ժողովածուն՝ քրիստոնեական հոգևոր ժառանգության հիմնարար երկերից մեկը, որն իր կարևոր տեղն ունի աղոթքի, եկեղեցական պաշտամունքի և հավատացյալի ներաշխարհի ձևավորման մեջ։ Սաղմոսները կրոնական երգերի ու աղոթքների բանաստեղծական ամբողջություն են, որոնցում արտահայտվում են Աստծո փառաբանությունը, երախտագիտությունը, հավատարմությունը, ապաշխարությունը, փրկության ակնկալիքը և աստվածային օգնության հայցումը։ Դրանց բովանդակության մեջ միահյուսվում են անձնական ապրումներն ու հավաքական հավատքի արտահայտությունները՝ ներկայացնելով ուրախության, տառապանքի, վախի, հույսի և մխիթարության որոնման տարբեր դրսևորումներ։ Սաղմոսների պատկերավոր լեզուն, խորհրդանշական արտահայտությունները, կրկնությունները և հուզական դիմումները դրանք դարձնում են ոչ միայն կրոնական ընթերցանության նյութ, այլև հին հոգևոր պոեզիայի արժեքավոր օրինակ։ Դավթին ավանդաբար վերագրվող այս ստեղծագործությունները դարեր շարունակ օգտագործվել են քրիստոնեական եկեղեցական արարողությունների, ժամերգությունների և անհատական աղոթքի ընթացքում։ Հայ եկեղեցական միջավայրում սաղմոսերգությունը կարևոր դեր է ունեցել հավատացյալների հոգևոր դաստիարակության, աստվածաշնչյան գաղափարների տարածման և աղոթական ավանդույթի պահպանման գործում։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Հին Կտակարանի բանաստեղծական լեզուն, կրոնական խորհրդանիշները և մարդու՝ Աստծո հետ հարաբերությունների աստվածաշնչյան ընկալումը։ Այն նշանակալի աղբյուր է հայերեն կրոնական գրականության, աստվածաշնչագիտության, աստվածաբանության և հայ եկեղեցու մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-11-02
Other Subjects
Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги. Арменика. Информационный указатель (1979, Հունվար, թիվ 1)
Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմության, աշխարհագրության, հասարակական-քաղաքական կյանքի, հայ լեզվաբանության, գրականագիտության, արվեստի, Հայաստանի բնության, բնական ռեսուրսների, ժողովրդական տնտեսության, Հայաստանում ճշգրիտ գիտությունների զարգացման պատմության վերաբերյալ նոր գրքերի ցանկ Հրատ.՝ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի ինֆորմացիայի և մատենագիտության բաժին, Երևան, 1979, 8 էջ [src=123456789/12039] [dspace.nla.am]
Updated: 2026-11-02
Other Subjects
Отчет о геологических изследованиях месторождений медных руд в Зангезурском уезде Елисаветпольской губернии
Աշխատությունը նվիրված է Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառի պղնձահանքերի երկրաբանական ուսումնասիրությունների արդյունքների ներկայացմանը և տարածաշրջանի հանքային պաշարների գնահատմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է պղնձի հանքայնացման տարածական բաշխման, հանքաբեր ապարների երկրաբանական կառուցվածքի, հանքային մարմինների տեղադրման պայմանների և դրանց արդյունաբերական նշանակության բացահայտման վրա։ Ներկայացվում են ուսումնասիրված տարածքների երկրաբանական առանձնահատկությունները, ապարների կազմն ու փոխհարաբերությունները, շերտագրական և կառուցվածքային պայմանները, ինչպես նաև հանքայնացման ձևավորման հետ կապված բնական գործընթացները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում պղնձային հանքանյութերի հանդիպման վայրերին, հանքային երակների և այլ հանքաբեր մարմինների տարածմանը, դրանց ձևաբանական բնութագրերին և շրջակա ապարների հետ ունեցած կապերին։ Դաշտային ուսումնասիրությունների շրջանակում կարող են ներկայացվել երկրաբանական դիտարկումների, նմուշառման, հանքային ապարների նկարագրության և տեղանքի հետազոտման արդյունքները, որոնց հիման վրա գնահատվում են առանձին հանքավայրերի և հանքաերևակումների հնարավորությունները։ Կարևորվում են նաև հանքանյութերի որակի, տարածման շարունակականության և արդյունահանման համար նպաստավոր կամ սահմանափակող երկրաբանական պայմանների վերաբերյալ տվյալները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում Զանգեզուրի հանքային հարստությունների ուսումնասիրման մակարդակի, կիրառված երկրաբանական մեթոդների և պղնձի արդյունահանման զարգացման նկատմամբ տնտեսական հետաքրքրության մասին։ Հանքավայրերի նկարագրությունները կարող են ներառել նաև արդեն շահագործվող հանքերի վիճակի, նախկին լեռնային աշխատանքների հետքերի, հանքային տարածքների հասանելիության և հետագա հետախուզական աշխատանքների նպատակահարմարության վերաբերյալ դիտարկումներ։ Հատուկ արժեք ունեն տարածքի երկրաբանական կառուցվածքի վերաբերյալ վաղ շրջանի փաստագրական տվյալները, քանի որ դրանք կարող են համադրվել հետագա երկրաբանական հետազոտությունների արդյունքների հետ և օգտագործվել տարածաշրջանի հանքարդյունաբերության պատմական զարգացման ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ նյութն արտացոլում է Ռուսական կայսրության վարչական համակարգում ընդգրկված Զանգեզուրի բնական պաշարների ուսումնասիրման պատմական փուլերից մեկը և կարևոր սկզբնաղբյուր է տարածաշրջանի տնտեսական ու արդյունաբերական պատմության տեսանկյունից։ Երկրաբանական և պատմական տեղեկությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել պղնձի հանքավայրերի նշանակությունը ոչ միայն բնական ռեսուրսների, այլև տեղական տնտեսության և հետագա հանքարդյունաբերական զարգացման համատեքստում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել երկրաբանության, հանքաբանության, օգտակար հանածոների հանքավայրերի ուսումնասիրության, տնտեսական պատմության, պատմական աշխարհագրության և Հայաստանի ու Զանգեզուրի հանքարդյունաբերության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, մասնագետների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-17
History
Դարբինը հայոց ծիսակարգում․ պատմաազգագրական հետազոտություն
Աշխատությունը նվիրված է դարբնի կերպարի, մասնագիտական գործունեության և դարբնության հետ կապված պատկերացումների ու սովորույթների ուսումնասիրությանը հայ ժողովրդի ավանդական ծիսական համակարգում։ Դարբինը ժողովրդական մշակույթում դիտարկվում է ոչ միայն որպես մետաղ մշակող արհեստավոր, այլև որպես առանձնահատուկ գիտելիքների ու հմտությունների կրող, որի աշխատանքը կապված է կրակի, երկաթի, մուրճի և կռանի խորհրդանշական ընկալումների հետ։ Ուսումնասիրության կենտրոնում դարբնի սոցիալական և մշակութային դիրքն է, նրա մասնագիտության շուրջ ձևավորված հավատալիքները, ծիսական պատկերացումները և ժողովրդական աշխարհայացքում ունեցած նշանակությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես է մետաղի մշակման բարդ ու յուրահատուկ գործընթացը նպաստել դարբնության շուրջ առանձնահատուկ խորհրդանշական համակարգի ձևավորմանը, ինչպես են երկաթը, կրակը և դարբնոցը ընկալվել ժողովրդական պատկերացումներում, և ինչպիսի պաշտպանական, մաքրագործող կամ բարեբեր հատկություններ են վերագրվել դրանց։ Կարևոր տեղ է հատկացվում դարբնության և կյանքի տարբեր փուլերին ու հասարակական իրադարձություններին ուղեկցող ծեսերի փոխհարաբերությանը։ Դիտարկվում են այն ավանդական պատկերացումները, որոնցում դարբինը և նրա գործիքները կապվում են չար ուժերից պաշտպանվելու, վտանգները կանխելու, բարօրություն ապահովելու և ընտանիքի ու համայնքի բարեկեցությունը պահպանելու գաղափարների հետ։ Հատուկ ուշադրության են արժանի երկաթի գործածության հետ կապված ծիսական գործողությունները, ժողովրդական արգելքները, հավատալիքներն ու սովորույթները, որոնցում նյութական առարկան ձեռք է բերում ոչ միայն գործնական, այլև խորհրդանշական նշանակություն։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև դարբնի մասնագիտական ինքնության ձևավորումը, արհեստի փոխանցման ավանդույթները, վարպետության նկատմամբ հասարակական վերաբերմունքը և դարբնոցի՝ որպես աշխատանքի ու սոցիալական հաղորդակցության միջավայրի դերը։ Պատմաազգագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համադրելու դարբնության նյութական և հոգևոր կողմերը՝ բացահայտելով, թե ինչպես են արտադրական գործունեությունը, ժողովրդական հավատալիքները և ծիսական վարքագիծը փոխկապակցվել ավանդական հասարակության մեջ։ Աշխատության մեջ ներկայացվող թեման կարևոր է նաև հին հավատալիքների ու հետագա կրոնական պատկերացումների փոխազդեցության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ ժողովրդական ծիսակարգում հաճախ պահպանվել են տարբեր ժամանակաշրջաններից եկող մշակութային շերտեր։ Դարբնի կերպարի շուրջ ձևավորված պատկերացումները հնարավորություն են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու մարդու վերաբերմունքը աշխատանքի, բնության ուժերի, նյութի փոխակերպման և արհեստավորի մասնագիտական կարողությունների նկատմամբ։ Աշխատությունը նպաստում է հայոց ավանդական ծիսական մշակույթի, ժողովրդական հավատալիքների և արհեստագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ցույց տալով, որ արհեստները հասարակության մեջ ունեցել են ոչ միայն տնտեսական ու կենցաղային, այլև հոգևոր և խորհրդանշական նշանակություն։ Այն արժեքավոր է հայ ազգագրությամբ, ծիսագիտությամբ, ժողովրդական հավատալիքներով, ավանդական արհեստներով և նյութական ու հոգևոր մշակույթի փոխհարաբերություններով հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։
Updated: 2026-11-10
Economics
Առևտրաարդյունաբերական ազատ գոտիների դերը տնտեսական զարգացման գործում (Իրանի «Քիշ» ազատ գոտու օրինակով)
Աշխատությունը նվիրված է առևտրաարդյունաբերական ազատ գոտիների՝ որպես տնտեսական զարգացման խթանման գործիքի ուսումնասիրությանը՝ Իրանի «Քիշ» ազատ գոտու օրինակով։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ազատ տնտեսական գոտիների ստեղծման նպատակները, դրանց գործունեության կազմակերպման սկզբունքները և այն տնտեսական մեխանիզմները, որոնց միջոցով դրանք կարող են նպաստել ներդրումների ներգրավմանը, արտադրության ընդլայնմանը, արտաքին առևտրի ակտիվացմանը և նոր աշխատատեղերի ստեղծմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում «Քիշ» ազատ գոտու ձևավորման ու զարգացման առանձնահատկություններին, դրա աշխարհագրական դիրքի, ենթակառուցվածքների, հարկային և մաքսային արտոնությունների, ներդրումային միջավայրի և միջազգային տնտեսական կապերի դերին։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են ազատ գոտիների ազդեցությունը տեղական տնտեսության կառուցվածքի փոփոխության, ձեռնարկատիրական ակտիվության, կապիտալի ներհոսքի, արտահանման և ներմուծման ծավալների, ինչպես նաև ծառայությունների և զբոսաշրջության զարգացման վրա։ Քննարկվում են նաև նման գոտիների արդյունավետության գնահատման չափանիշները և այն պայմանները, որոնց առկայության դեպքում ազատ տնտեսական գոտին կարող է վերածվել երկարաժամկետ տնտեսական աճի և տարածաշրջանային զարգացման կենտրոնի։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է «Քիշ» ազատ գոտու փորձի վերլուծությունը՝ որպես այլ երկրների, այդ թվում՝ զարգացող տնտեսությունների համար կիրառելի փորձի հնարավոր աղբյուր։ Միաժամանակ դիտարկվում են ազատ գոտիների գործունեության հետ կապված հնարավոր սահմանափակումներն ու ռիսկերը՝ ենթակառուցվածքային ծախսերը, արտաքին շուկաների նկատմամբ կախվածությունը, տնտեսական գործունեության տարածքային անհավասարակշռությունը և արտոնությունների արդյունավետության ապահովման խնդիրները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու ազատ առևտրատնտեսական գոտիների նշանակության մասին և գնահատելու դրանց դերը ներդրումային ու արտադրական ներուժի ակտիվացման, միջազգային տնտեսական ինտեգրման և տարածաշրջանային մրցունակության բարձրացման գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների մասնագետներին, ներդրումային քաղաքականության և պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին, գործարարներին, հետազոտողներին, վերլուծաբաններին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։
Updated: 2026-09-20
Biology
Супрабульбарные и нейрохимические механизмы регуляции активности дыхательных нейронов продолговатого мозга
Այս թեման վերաբերում է երկարավուն ուղեղի շնչառական նեյրոնների ակտիվության կարգավորման սուպրաբուլբար և նեյրոքիմիական մեխանիզմների ուսումնասիրմանը։ Շնչառության կենտրոնական կարգավորումը իրականացվում է երկարավուն ուղեղում տեղակայված նեյրոնային ցանցերի միջոցով, որոնք պատասխանատու են ներշնչման և արտաշնչման ռիթմի ձևավորման ու պահպանման համար։ Սուպրաբուլբար մեխանիզմները ներառում են երկարավուն ուղեղից վեր գտնվող կենտրոնների՝ մեծ կիսագնդերի կեղևի, միջանկյալ ուղեղի, հիպոթալամուսի, միջին ուղեղի և այլ կառուցվածքների ազդեցությունը շնչառական նեյրոնների գործունեության վրա։ Այս ազդեցությունները հնարավորություն են տալիս շնչառությունը հարմարեցնել օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական պահանջներին, հուզական վիճակին, վարքային ռեակցիաներին և արտաքին միջավայրի փոփոխություններին։ Նեյրոքիմիական կարգավորումը կապված է տարբեր նեյրոմիջնորդների, նեյրոպեպտիդների և կենսաբանական ակտիվ նյութերի ազդեցության հետ, որոնք փոփոխում են շնչառական նեյրոնների գրգռելիությունը և նրանց միջև սինապտիկ հաղորդակցությունը։ Այդ նյութերի թվում կարևոր դեր ունեն գլուտամատը, ԳԱԿԹ-ն (գամմա-ամինոկարագաթթու), սերոտոնինը, դոպամինը, նորադրենալինը և մի շարք պեպտիդային կարգավորիչներ։ Նրանց փոխազդեցությունը ապահովում է շնչառական ռիթմի կայունությունը, ինչպես նաև օրգանիզմի արձագանքը թթվածնի և ածխաթթու գազի մակարդակների փոփոխություններին։ Այս հետազոտությունները կարևոր նշանակություն ունեն շնչառության նյարդաֆիզիոլոգիական հիմքերի բացահայտման, ինչպես նաև շնչառական խանգարումների, նյարդաբանական հիվանդությունների և կենտրոնական նյարդային համակարգի ախտաբանությունների մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնման համար։
Updated: 2026-09-01