Միջհյուսվածքային փոխհարաբերությունների և ռեգեներացիայի բջջային մեխանիզմների համեմատական ուսումնասիրությունը առնետների և հավերի լյարդում՝ մասնակի հեպատէկտոմիայից հետո

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի բայական ժամանակային համակարգի կարևոր բաղադրիչներից մեկի ձևաբանական, իմաստաբանական և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում անցյալում կատարված և ավարտված գործողության արտահայտման լեզվական միջոցներն են, դրանց կազմության օրինաչափությունները, խոնարհման համակարգում զբաղեցրած տեղը և խոսքային տարբեր միջավայրերում կիրառության առանձնահատկությունները։ Քննության են առնվում համապատասխան բայական ձևերի կազմությունը, դեմքի ու թվի քերականական կարգերի արտահայտումը, հաստատական և ժխտական ձևերի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր խոնարհման տիպերի բայերի ձևաբանական վարքագիծը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կանոնավոր և անկանոն բայերի ձևերին, պատմական զարգացման ընթացքում ձևավորված տարբերություններին և ժամանակակից հայերենի համակարգում դրանց գործառությանը։ Ժամանակային նշանակությունը դիտարկվում է ոչ միայն ձևաբանական, այլև իմաստաբանական տեսանկյունից՝ պարզաբանելով ավարտված գործողության, իրադարձությունների հաջորդականության, պատմողականության և անցյալ ժամանակային հարաբերությունների արտահայտման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տվյալ ժամանակաձևի հարաբերակցությունը հայերենի մյուս անցյալ ժամանակաձևերի հետ՝ բացահայտելով դրանց իմաստային սահմանները և համատեքստով պայմանավորված ընտրության առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում խոսքային և գրավոր նյութի ուսումնասիրությունը, քանի որ ժամանակաձևի իրական գործառությունը հնարավորություն է տալիս տեսնելու քերականական կանոնի և կենդանի լեզվական կիրառության փոխհարաբերությունը։ Կարող են դիտարկվել նաև արևելահայերենի և արևմտահայերենի համապատասխան ձևերի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև գրաբարի և ժամանակակից հայերենի ժամանակային համակարգերի պատմական կապերը։ Շարահյուսական մակարդակում ուշադրություն է դարձվում բայական ձևի հարաբերությանը նախադասության ժամանակային ցուցիչների, մակբայների և այլ բաղադրիչների հետ, որոնք հստակեցնում են գործողության ժամանակն ու ավարտվածության բնույթը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է հայերենի ձևաբանության, իմաստաբանության, պատմական քերականության և գործառական լեզվաբանության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմել անցյալում ավարտված գործողության արտահայտման քերականական համակարգի, դրա կառուցվածքի և լեզվական գործառությունների մասին։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի, ռուսերենի և անգլերենի դարձվածաբանական համակարգերում բնության երևույթների անվանումներ պարունակող կայուն արտահայտությունների զուգադրական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն դարձվածային միավորներն են, որոնց բաղադրիչներում հանդիպում են անձրևի, քամու, ամպրոպի, կայծակի, ձյան, սառնամանիքի, մառախուղի, արևի, ամպերի և բնական այլ երևույթների անվանումներ։ Դրանք դիտարկվում են ոչ միայն բառային կազմի, այլև իմաստային կառուցվածքի, պատկերավորության, գործածության և մշակութային պայմանավորվածության տեսանկյունից։ Քննվում է, թե բնական աշխարհի մասին պատկերացումները ինչպես են վերաիմաստավորվում լեզվում և դառնում մարդու բնավորությունը, հոգեվիճակը, վարքը, հասարակական հարաբերությունները կամ տարբեր կենսական իրավիճակներ բնութագրող փոխաբերական միջոցներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երեք լեզուներում իմաստով ու պատկերային հիմքով համարժեք դարձվածքների, մասնակի համապատասխանությունների և միայն մեկ լեզվամշակութային միջավայրին բնորոշ միավորների առանձնացմանը։ Նման համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինչպես համընդհանուր մտածողական օրինաչափությունները, այնպես էլ հայ, ռուս և անգլախոս լեզվակիրների աշխարհընկալման ազգային առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են դարձվածքների իմաստաբանական խմբերը, փոխաբերական և փոխանվանական կառուցվածքները, հուզարտահայտչական երանգները, ոճական արժեքը և խոսքային տարբեր իրավիճակներում դրանց գործառությունը։ Կարևորվում է նաև բնության երևույթի սկզբնական բառային իմաստի և ամբողջ դարձվածքի վերաիմաստավորված նշանակության հարաբերակցությունը՝ պարզելու համար դարձվածային իմաստի ձևավորման մեխանիզմները։ Զուգադրական քննությունը կարող է առանձնահատուկ նշանակություն ունենալ թարգմանաբանության համար, քանի որ բառացիորեն նման արտահայտությունները տարբեր լեզուներում միշտ չէ, որ ունեն նույն նշանակությունը կամ գործածության պայմանները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել նաև օտար լեզուների ուսուցման, երկլեզու և բազմալեզու դարձվածաբանական բառարանների կազմման ու միջմշակութային հաղորդակցության ուսումնասիրության ոլորտներում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դարձվածաբանության, իմաստաբանության, զուգադրական լեզվաբանության և լեզվամշակութաբանության մոտեցումները՝ բնության երևույթների լեզվական պատկերավորման միջոցով երեք լեզուների ընդհանրություններն ու ազգային-մշակութային տարբերությունները բացահայտելու նպատակով։

Другие предметы

«Our little Armenian cousin» ստեղծագործությունը, ըստ իր բովանդակային բնույթի, պատկանում է մանկական կամ ընտանեկան ուղղվածությամբ պատմողական գրականության, որտեղ կենտրոնական գաղափարը փոքր հայ երեխայի կամ ընտանիքի միջոցով հայկական ինքնության, մշակույթի և ավանդույթների ներկայացումն է արտասահմանյան կամ բազմամշակութային միջավայրում։ Ստեղծագործության մեջ սովորաբար շեշտվում են ընտանիքային կապերի, ազգային ինքնության պահպանման, հիշողության և մշակութային ժառանգության փոխանցման թեմաները՝ պարզ և հասկանալի լեզվով ներկայացված մանկական ընթերցողի համար։ Պատմության կառուցվածքում հաճախ ընդգրկվում են առօրյա իրավիճակներ, որտեղ փոքր հերոսը ծանոթանում է հայկական սովորույթներին, լեզվին, սննդին, տոնական ավանդույթներին և ընտանիքի պատմությանը՝ այդ ամենը կապելով իր անձնական աճի և ինքնաճանաչման գործընթացի հետ։ Նման ստեղծագործությունները նպատակ ունեն ոչ միայն զվարճացնել, այլև կրթել՝ ձևավորելով մշակութային ինքնագիտակցություն և կապ սփյուռքի և հայրենիքի միջև, միաժամանակ խթանելով հանդուրժողականություն և այլ մշակույթների նկատմամբ հետաքրքրություն։

История

Աշխատությունը հայ ժողովրդին նվիրված պատմամշակութային ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է հայերի ծագումը, պատմական զարգացումը, ազգային ինքնությունը, մշակույթը և հասարակական կյանքը՝ տարբեր ժամանակաշրջանների ու տարածաշրջանների համատեքստում։ Գիրքը ձգտում է ընթերցողին ամբողջական պատկերացում տալ հայ ժողովրդի ձևավորման և պատմական ճակատագրի մասին՝ անդրադառնալով Հայկական բարձրավանդակին, հայկական պետականության տարբեր փուլերին, օտար տիրապետությունների ժամանակաշրջաններին և սփյուռքի ձևավորմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հայերի ազգային ինքնության պահպանման մեխանիզմներին, հատկապես այն պայմաններում, երբ քաղաքական սահմանների փոփոխությունը և օտար իշխանությունների տիրապետությունը հաճախ հանգեցրել են հայկական բնակչության մասնատման։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են քննարկվել հայերի լեզուն, կրոնը, եկեղեցական ավանդույթները, գրականությունը, արվեստը, ճարտարապետությունը և կրթական մշակույթը՝ որպես ազգային ինքնության պահպանման ու սերունդներին փոխանցման կարևոր բաղադրիչներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայ Առաքելական եկեղեցու դերին, որը դարերի ընթացքում հանդես է եկել ոչ միայն որպես կրոնական հաստատություն, այլև որպես համայնքային և մշակութային ինքնության պահպանման կարևոր կենտրոն։ Աշխատանքը անդրադառնում է նաև հայկական համայնքների տարածմանը Օսմանյան կայսրությունում, Ռուսական կայսրությունում, Մերձավոր Արևելքում և աշխարհի այլ տարածաշրջաններում՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ձևավորվել հայկական սփյուռքի տարբեր կենտրոններ։ Հայերի տնտեսական և հասարակական գործունեությունը ներկայացվում է որպես պատմական զարգացման առանձին կարևոր ուղղություն՝ ընդգրկելով արհեստները, առևտուրը, քաղաքային կյանքը, կրթությունը և մտավոր գործունեությունը։ Միաժամանակ ուսումնասիրության մեջ կարող է անդրադարձ կատարվել 19-րդ դարի ազգային-քաղաքական շարժումներին, հայկական հարցի ձևավորմանը և Օսմանյան կայսրության հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված բռնությունների ու զանգվածային տեղահանությունների հետևանքներին։ Հայոց ցեղասպանության թեման այս պատմական պատկերի առանցքային հատվածներից է, քանի որ այն արմատապես փոխեց արևմտահայության ժողովրդագրական, սոցիալական և մշակութային վիճակը և դարձավ ժամանակակից հայկական սփյուռքի ձևավորման կարևոր գործոններից մեկը։ Աշխատությունը նաև կարող է դիտարկել ցեղասպանությունից հետո հայ համայնքների վերակազմավորման գործընթացը, մշակութային ժառանգության պահպանման խնդիրները և տարբեր երկրներում հայկական ինքնության շարունակականությունը։ Կարևոր է նաև ժամանակակից հայության բազմազանության ներկայացումը՝ Հայաստանի և սփյուռքի միջև գոյություն ունեցող պատմական, մշակութային և հասարակական կապերի տեսանկյունից։ Գիրքը հայերին ներկայացնում է ոչ միայն պատմական իրադարձությունների շրջանակում, այլև որպես մշակութային ինքնուրույնություն պահպանած ժողովուրդ, որի լեզուն, հիշողությունը, կրոնական ավանդույթները և մշակութային ժառանգությունը ձևավորվել են երկարատև ու բարդ պատմական գործընթացների արդյունքում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համադրում է պատմական, մշակութային և ազգագրական դիտարկումները՝ ընթերցողին ներկայացնելով հայ ժողովրդի ծագման, պատմության, մշակույթի, հասարակական կյանքի և սփյուռքյան գոյության հիմնական առանձնահատկությունները։ Այն կարող է հետաքրքրել հայագիտությամբ, Կովկասի և Մերձավոր Արևելքի պատմությամբ, ազգագրությամբ, հայկական մշակույթով և հայ ժողովրդի ժամանակակից ինքնության ձևավորման գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Математика

Հանրահաշիվ - Ա. Ալեքսանյան աշխատությունը բարձրագույն կամ միջին-բարձր մակարդակի մաթեմատիկական ուսումնական ձեռնարկ է, որը նպատակ ունի համակարգված ձևով ներկայացնել հանրահաշվի հիմնական բաժինները՝ թվաբանական և հանրահաշվական արտահայտություններ, հավասարումներ և անհավասարումներ, ֆունկցիաների հատկություններ, բազմությունների և հարաբերությունների տարրական հասկացություններ, ինչպես նաև ավելի զարգացած թեմաներ՝ կախված դասընթացի մակարդակից, իսկ նյութը սովորաբար կառուցված է տեսական բացատրությունների, կանոնների և բազմաթիվ լուծված օրինակների համադրությամբ, որպեսզի սովորողը կարողանա ոչ միայն հասկանալ սահմանումները, այլ նաև կիրառել դրանք խնդիրների լուծման մեջ, ինչը կարևոր է ինչպես դպրոցական, այնպես էլ բարձրագույն կրթության մաթեմատիկական հիմքերի ամրապնդման համար, և ընդհանուր նպատակն է զարգացնել տրամաբանական մտածողություն ու հաշվարկային հմտություններ։

Психология

Խառնվածք-ը հոգեբանական և կրթագիտական բնույթի աշխատություն է, որը նվիրված է մարդու խառնվածքի (temperament) առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ որպես անձի հոգեկան գործունեության բնածին և համեմատաբար կայուն բնութագրիչների համակարգ, աշխատությունում ներկայացվում են խառնվածքի հիմնական տեսակները՝ խոլերիկ, սանգվինիկ, ֆլեգմատիկ և մելանխոլիկ, դրանց հոգեբանական նկարագրությունները, վարքային դրսևորումները և ազդեցությունը մարդու մտածողության, հույզերի և գործունեության վրա, միաժամանակ քննարկվում են խառնվածքի և բնավորության տարբերությունները, ինչպես նաև ժառանգական և սոցիալական գործոնների փոխազդեցությունը անձի ձևավորման գործընթացում, հատուկ ուշադրություն է դարձվում խառնվածքի դերին ուսուցման, հաղորդակցության և մասնագիտական գործունեության մեջ, աշխատությունը նպատակ ունի օգնել հասկանալու անհատական տարբերությունները և դրանց հիման վրա ճիշտ կազմակերպելու կրթական ու սոցիալական փոխազդեցությունները։