Անցյալ կատարյալ ժամանակը հայերենում

Law

Աշխատությունը նվիրված է տարածքային վեճերի միջազգային-իրավական կարգավորման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում պետությունների միջև տարածքի պատկանելության, պետական սահմանների որոշման և տարածքային ինքնիշխանության իրականացման վերաբերյալ առաջացող տարաձայնությունների իրավական բնույթի բացահայտումն է, ինչպես նաև դրանց խաղաղ կարգավորման համար միջազգային իրավունքում ձևավորված սկզբունքների ու մեխանիզմների վերլուծությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել տարածքային վեճ հասկացության իրավական բովանդակությանը և այն չափանիշներին, որոնց միջոցով այն տարբերակվում է սահմանային, իրավազորության կամ այլ բնույթի միջպետական վեճերից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է տարածքային ամբողջականության, ժողովուրդների ինքնորոշման, պետությունների ինքնիշխան հավասարության, ուժի կիրառման կամ դրա սպառնալիքի արգելման և միջազգային վեճերի խաղաղ կարգավորման սկզբունքների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Քննության առարկա կարող են լինել նաև պատմական իրավական հիմքերը, միջազգային պայմանագրերը, պետական իրավահաջորդությունը, սահմանների կայունության սկզբունքը և արդյունավետ պետական իշխանության իրականացման վերաբերյալ փաստական հանգամանքները՝ որպես տարածքային վեճերի իրավական գնահատման ժամանակ քննարկվող գործոններ։ Առանձին նշանակություն ունի միջազգային դատական և արբիտրաժային պրակտիկայի ուսումնասիրությունը, քանի որ տարածքային ու սահմանային վեճերի վերաբերյալ որոշումների միջոցով զարգացվել են իրավական փաստարկների գնահատման և մրցակցող պահանջների քննության մի շարք մոտեցումներ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ բանակցությունների, միջնորդության, հաշտեցման, միջազգային արբիտրաժի և դատական կարգավորման հնարավորություններին՝ համեմատելով դրանց իրավական առանձնահատկություններն ու կիրառման պայմանները։ Կարևորվում է նաև այն հարցը, թե ինչպիսի նշանակություն ունեն կողմերի համաձայնությունը և միջազգային իրավական պարտավորությունների կատարումը վեճերի խաղաղ լուծման գործընթացում։ Տարածքային վեճերի ուսումնասիրությունը ներկայացվում է ոչ միայն առանձին հակամարտությունների տեսանկյունից, այլև միջազգային իրավակարգի կայունության, սահմանների իրավական որոշակիության և պետությունների միջև խաղաղ հարաբերությունների պահպանման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է միջազգային հանրային իրավունքի, տարածքի և սահմանների իրավական ռեժիմի, միջազգային վեճերի խաղաղ կարգավորման և միջազգային դատական պրակտիկայի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ համակարգված պատկերացում ձևավորելով տարածքային վեճերի իրավական բնույթի և դրանց կարգավորման միջազգային մեխանիզմների վերաբերյալ։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է խաղողի «Այվազյանի Վարդաբույր» և «Վանի» սորտերի շիվերի աճի ու բերքատվության վրա բեռնվածության և էտի երկարության ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել էտի տարբեր եղանակների և վազի բեռնվածության այնպիսի հարաբերակցություններ, որոնք կարող են նպաստել բույսերի հավասարակշռված աճին, արդյունավետ բերքատվությանը և խաղողի վազերի արտադրական ներուժի առավել լիարժեք օգտագործմանը։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչպես են թողնված աչքերի կամ պտղատու օղակների քանակը, էտի երկարությունը և վազի ընդհանուր բեռնվածությունը անդրադառնում շիվերի աճի ինտենսիվության, զարգացման բնույթի և բերքագոյացման գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բույսի վեգետատիվ և գեներատիվ աճի փոխհարաբերությանը, քանի որ չափազանց բարձր կամ ցածր բեռնվածությունը կարող է խախտել այդ հավասարակշռությունը և ազդել ինչպես շիվերի զարգացման, այնպես էլ բերքի քանակական ու որակական ցուցանիշների վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են համեմատվել ուսումնասիրվող երկու սորտերի արձագանքները էտի տարբեր երկարություններին և բեռնվածության մակարդակներին՝ բացահայտելու դրանց կենսաբանական առանձնահատկություններին առավել համապատասխան ագրոտեխնիկական պայմանները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ տվյալ սորտերի համար էտի և բեռնվածության առավել արդյունավետ նորմերի ընտրության, բերքատվության բարձրացման և այգու արտադրական արդյունավետության բարելավման համար։ Աշխատությունը գործնական նշանակություն ունի հատկապես խաղողի մշակության տեխնոլոգիայի կատարելագործման տեսանկյունից, քանի որ ճիշտ էտը և բեռնվածության կարգավորումը կարևոր են վազի երկարատև արդյունավետության, բերքի կայունության և պտղի որակի պահպանման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել խաղողագործներին, ագրոնոմներին, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին, ուսանողներին և խաղողի սորտերի ագրոտեխնիկական առանձնահատկություններով հետաքրքրվող հետազոտողներին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հարկային համակարգի ձևավորման, զարգացման և անցումային տնտեսության պահանջներին դրա համապատասխանության գնահատման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են հարկային քաղաքականության հիմնական բաղադրիչները՝ հարկատեսակների կառուցվածքը, հարկային բեռի բաշխումը, վարչարարության արդյունավետությունը և հարկային եկամուտների ձևավորման մեխանիզմները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է անցումային տնտեսությանը բնորոշ առանձնահատկությունները՝ շուկայական հարաբերությունների ձևավորում, պետական կարգավորման վերափոխում և մասնավոր հատվածի ընդլայնում, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հարկային համակարգի արդյունավետության վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում են հարկային համակարգի համապատասխանության չափանիշները՝ ներառյալ տնտեսական աճի խթանումը, սոցիալական արդարությունը, բյուջետային կայունությունը և ներդրումային միջավայրի բարելավումը։ Ներկայացվում են միջազգային փորձի համեմատական վերլուծություններ և վիճակագրական տվյալներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել ՀՀ հարկային համակարգի ուժեղ և թույլ կողմերը։ Գիրքը նաև առաջարկում է բարեփոխումների ուղղություններ՝ ուղղված հարկային վարչարարության պարզեցմանը, ստվերային տնտեսության կրճատմանը և հարկային արդարության բարձրացմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, հարկային մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատողների, հետազոտողների և հարկային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Linguistics

Այս աշխատանքը նվիրված է պատմականության արտահայտման լեզվական և ոճական միջոցների ուսումնասիրությանը Ստեփան Զորյանի պատմավեպերում՝ բացահայտելով այն գեղարվեստական հնարքները, որոնց միջոցով ստեղծվում է պատմական իրականության համոզիչ և գեղարվեստորեն մշակված պատկեր։ Հեղինակը վերլուծում է լեզվական տարբեր շերտերի կիրառությունը՝ հնաբանությունները, պատմական բառապաշարը, բարբառային տարրերը և շարահյուսական կառուցվածքները, որոնք միասին նպաստում են պատմական միջավայրի վերարտադրմանը և ժամանակի զգացողության ստեղծմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմողական ոճին, նկարագրական դետալների ընտրությանը և կերպարների խոսքի առանձնահատկություններին, որոնք արտացոլում են տվյալ դարաշրջանի սոցիալ-մշակութային իրականությունը։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է հեղինակի լեզվական ընտրության և պատմական նյութի գեղարվեստական վերափոխման հարաբերակցությունը՝ ընդգծելով փաստականության և գեղարվեստականության համադրության կարևորությունը պատմավեպի կառուցվածքում։ Ներկայացվում է, թե ինչպես է լեզուն ծառայում ոչ միայն որպես հաղորդակցության միջոց, այլ նաև որպես պատմական միջավայրի վերակերտման հիմնական գործիք՝ ապահովելով ընթերցողի ընկալման խորացում և ժամանակաշրջանի հոգեբանական մթնոլորտի փոխանցում։ Շեշտվում է, որ Ստեփան Զորյանի պատմավեպերում լեզվական միջոցները կատարում են ոչ միայն նկարագրական, այլև գաղափարական դեր՝ նպաստելով ազգային պատմության և մշակութային հիշողության գեղարվեստական արտահայտմանը։

Other Subjects

Հրատարակությունն ընդգրկում է 1848 թվականի օրացուցային տեղեկություններն ու եղանակային կանխատեսումները՝ միավորելով ժամանակի հաշվարկման գործնական պահանջները և բնության երևույթների վերաբերյալ տարածված պատկերացումները։ Օրացույցային բաժինը կարող է ներառել տարվա օրերի, ամիսների, տոների, հիշատակի օրերի և ժամանակի կազմակերպման համար անհրաժեշտ այլ տեղեկություններ՝ ծառայելով առօրյա կյանքի ու հասարակական գործունեության պլանավորմանը։ Եղանակի գուշակություններին նվիրված մասը ներկայացնում է մթնոլորտային երևույթների, եղանակային փոփոխությունների և տարվա տարբեր ժամանակահատվածների բնության վիճակի վերաբերյալ կանխատեսումներ։ Այդպիսի տեղեկությունները հատկապես կարևոր էին գյուղատնտեսությամբ զբաղվող մարդկանց համար, քանի որ եղանակային պայմանները անմիջականորեն ազդում էին հողագործության, բերքի, անասնապահության և առօրյա աշխատանքի կազմակերպման վրա։ Կանխատեսումները կարող էին հիմնվել ժողովրդական դիտարկումների, բնության նշանների և ժամանակի տարածված գիտելիքների վրա՝ արտացոլելով եղանակը հասկանալու ու կանխատեսելու պատմական մոտեցումները։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն որպես ժամանակի հաշվարկման և տեղեկություններ ստանալու գործիք, այլև որպես 19-րդ դարի հասարակական կենցաղի, բնության մասին գիտելիքների և ժողովրդական հավատալիքների ուսումնասիրության աղբյուր։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու, թե ինչպես էին մարդիկ համադրում օրացուցային գիտելիքը, բնական երևույթների դիտարկումն ու ապագա եղանակի վերաբերյալ սպասումները՝ իրենց առօրյան և աշխատանքները կազմակերպելու համար։

Literature

Գիրքը մատենագիտական բնույթի աշխատություն է՝ նվիրված հայ մեծանուն բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի կյանքի, ստեղծագործության և գրական ժառանգության վերաբերյալ նյութերի համակարգված ներկայացմանը։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Չարենցի ստեղծագործական գործունեության, նրա երկերի հրատարակությունների, տարբեր տարիներին լույս տեսած գրքերի, առանձին ստեղծագործությունների, ինչպես նաև բանաստեղծի մասին գրված գրականագիտական, քննադատական, կենսագրական և հետազոտական աշխատությունների մասին։ Մատենագիտության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն ոչ միայն տեղեկատու նշանակություն ունի, այլև կարող է ծառայել որպես հետազոտական գործիք՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ աղբյուրների որոնումը և համակարգելով բանաստեղծի բազմաշերտ գրական ժառանգության ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ գրականությունը։ Ներկայացված նյութերը կարող են ներառել Չարենցի ստեղծագործությունների տարբեր հրատարակություններ, ժողովածուներ, թարգմանություններ, մամուլում հրապարակված նյութեր և նրա կյանքի ու գործունեությանն առնչվող այլ աղբյուրներ։ Առանձին արժեք են ներկայացնում այն մատենագիտական տվյալները, որոնք հնարավորություն են տալիս հետևելու Չարենցի երկերի հրատարակման պատմությանը և նրա ստեղծագործության շուրջ ձևավորված գրականագիտական մտքի զարգացմանը։ Աշխատությունը հատկապես օգտակար է հայ գրականության ուսումնասիրողների, գրականագետների, ուսանողների, դասախոսների, գրադարանավարների և հետազոտողների համար, ովքեր զբաղվում են Չարենցի ստեղծագործության կամ 20-րդ դարի հայ գրականության պատմության ուսումնասիրությամբ։ Այն նաև արժեքավոր տեղեկատու աղբյուր է նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել բանաստեղծի գրական ժառանգությունը և դրա վերաբերյալ ձևավորված գիտական ու քննադատական գրականությունը։