Միլիմետրային էլեկտրամագնիսական ալիքներով ճառագայթված ԴՆԹ-ի հետ որոշ ցածրամոլեկուլային միացությունների կոմպլեքսների ուսումնասիրությունը

Экономика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղական բնակչության եկամուտների ձևավորման գործընթացների վիճակագրական վերլուծությանը՝ բացահայտելով եկամուտների աղբյուրները, կառուցվածքը, մակարդակը և դրանց վրա ազդող սոցիալ-տնտեսական գործոնները։ Հետազոտության ընթացքում կիրառվում են վիճակագրական վերլուծության ժամանակակից մեթոդներ՝ գնահատելու գյուղական տնտեսությունների եկամուտների փոփոխության միտումները, զբաղվածության, գյուղատնտեսական արտադրության, ձեռնարկատիրական գործունեության, սոցիալական փոխանցումների և այլ եկամտային աղբյուրների ազդեցությունը բնակչության կենսամակարդակի վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են գյուղական համայնքների սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի համակողմանի գնահատականներ, ուսումնասիրվում են եկամուտների անհավասարության, աղքատության, տնտեսական ակտիվության և տարածաշրջանային տարբերությունների հիմնախնդիրները, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը ժողովրդագրական և տնտեսական ցուցանիշների հետ։ Վերլուծության արդյունքների հիման վրա ներկայացվում են եզրակացություններ և առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել գյուղական բնակչության կենսամակարդակի բարելավմանը, արդյունավետ սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության մշակմանը և գյուղական համայնքների կայուն զարգացմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, վիճակագիրների, սոցիոլոգների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, գիտահետազոտողների, բուհերի դասախոսների և ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են գյուղական զարգացման, եկամուտների ձևավորման և սոցիալ-տնտեսական գործընթացների վիճակագրական ուսումնասիրությամբ։

Лингвистика

РУССКИЙ ЯЗЫК С ОСНОВАМИ ЯЗЫКОЗНАНИЯ աշխատությունը ռուսաց լեզվի ուսուցման և ընդհանուր լեզվաբանության հիմունքների համադրական ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ռուսերենի համակարգային կառուցվածքը՝ հնչյունաբանություն, բառագիտություն, ձևաբանություն և շարահյուսություն, միաժամանակ բացատրելով լեզվաբանական գիտության հիմնական հասկացությունները և ուսումնասիրության մեթոդները, գիրքը դիտարկում է լեզուն որպես համակարգ՝ ընդգծելով նրա մակարդակների փոխկապակցվածությունը և զարգացման օրենքները, ինչպես նաև ներկայացնում է լեզվական երևույթների գիտական վերլուծության հիմունքները, միաժամանակ ներառելով գործնական վարժություններ և լեզվական նյութի վերլուծության օրինակներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր ուսանողների և լեզվաբանության սկզբունքները ուսումնասիրողների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է թոքերի քրոնիկական օբստրուկտիվ հիվանդությունների դեպքում լազերային թերապիայի ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ ֆոսֆոլիպիդների նյութափոխանակության կարգավորման և շնչառական համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի բարելավման տեսանկյունից։ Քննարկվում են թոքային հյուսվածքներում և բջջային թաղանթներում ֆոսֆոլիպիդների կենսաբանական նշանակությունը, դրանց նյութափոխանակության խանգարումների հնարավոր մեխանիզմները և քրոնիկական բորբոքային գործընթացների հետ փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լազերային ճառագայթման հնարավոր կենսաբանական ազդեցություններին, բջջային նյութափոխանակության փոփոխություններին և թոքերի պաշտպանական ու հարմարվողական մեխանիզմների կարգավորմանը։ Ուսումնասիրվում են ֆոսֆոլիպիդային փոխանակության ցուցանիշների փոփոխությունները, բջջային թաղանթների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև լազերային թերապիայի հնարավոր ազդեցությունը հիվանդության կլինիկական ընթացքի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում կենսաքիմիական հետազոտությունների նշանակությանը, բուժման արդյունավետության գնահատման չափանիշներին և համալիր բուժական մոտեցումների կատարելագործման հնարավորություններին։ Աշխատությունը գիտական հետաքրքրություն է ներկայացնում շնչառական հիվանդությունների ախտածագման, նյութափոխանակային խանգարումների և ֆիզիոթերապևտիկ մեթոդների հետազոտության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել թոքաբանների, ֆիզիոթերապևտների, կենսաքիմիկոսների, բժշկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Биология

Գրքում ուսումնասիրվում է կենսաբանական ակտիվ նյութերի ազդեցությունը ազատ ռադիկալային գործընթացների և բջջային թաղանթային կառույցների վրա, վերլուծվում են օքսիդատիվ սթրեսի ձևավորման մեխանիզմները և դրանց կապը բջջային մեմբրանների լիպիդային պերօքսիդացման հետ, ներկայացվում են հակաօքսիդանտ համակարգերի դերը ազատ ռադիկալների չեզոքացման գործընթացներում, դիտարկվում են կենսաբանական ակտիվ միացությունների՝ վիտամինների, ֆենոլային միացությունների և այլ բնական հակաօքսիդանտների ազդեցությունը բջջային կառուցվածքների կայունության վրա, ուսումնասիրվում են թաղանթային սպիտակուցների և լիպիդային շերտերի ֆունկցիոնալ փոփոխությունները օքսիդատիվ գործոնների ազդեցությամբ, կիրառվում են փորձարարական և սպեկտրոսկոպիկ մեթոդներ՝ բջջային մակարդակում ընթացող գործընթացների գնահատման համար, աշխատանքը համադրում է տեսական կենսաքիմիան և կիրառական բիոֆիզիկան՝ նպատակ ունենալով բացահայտել կենսաբանական ակտիվ նյութերի պաշտպանիչ դերը բջջային համակարգերում և դրանց հնարավոր կիրառությունները բժշկության ու կենսատեխնոլոգիայի ոլորտներում։

Экономика

«Աշխատանքի շուկա» գիրքը Մելքումյան Ա.-ի կողմից ներկայացված մենագրություն է, որը մանրամասն ուսումնասիրում է աշխատանքի շուկայի կազմակերպման, զարգացման և կառավարման հիմնարար սկզբունքները։ Գիրքը լուսաբանում է աշխատանքի շուկայի՝ որպես տնտեսության կենսական մասի, գործառույթները, կառուցվածքը և դրա աշխատանքի շուկայում կարևոր դերակատարումը։ Գրքում հեղինակն անդրադառնում է այն տարբեր հարցերին, որոնք կապված են աշխատանքի շուկայի արդյունավետության և աշխատանքի շուկայի հավասարակշռության պահպանման հետ։ Ներկայացվում է աշխատանքի շուկայի մեխանիզմները՝ զբաղվածության մակարդակի, գործազրկության, աշխատավարձի ձևավորման և աշխատանքի շուկայում գործող տարատեսակ տնտեսական հարաբերությունների համատեքստում։ Մելքումյանն ընդգծում է, որ աշխատանքի շուկան ոչ միայն կապված է երկրի տնտեսական համակարգի հետ, այլ նաև ազդում է սոցիալական պայմանների ու բնակչության եկամուտների վրա։ Գրքում ցուցադրվում է աշխատանքի շուկայի գործառույթների համակարգը, որտեղ պատկերվում են ինչպես աշխատանքային ուժի առաջարկն ու պահանջարկը, այնպես էլ դրանք փոխկապակցող գործոնները՝ տնտեսական աճը, կրթությունը, սոցիալական պաշտպանությունն ու պետական քաղաքականությունը։ Հեղինակը մատնանշում է նաև Հայաստանի աշխատանքի շուկայի հիմնական խնդիրները՝ բարձր գործազրկությունը, մասնագիտությունների անհամապատասխանությունը շուկայի պահանջներին, աշխատաշուկայում առկա գենդերային ու տարածքային անհավասարությունը։ Գրքում ներկայացված են միջազգային փորձը և այն երկրներում կիրառվող քաղաքականություններ, որոնք հաջողությամբ նպաստել են աշխատանքի շուկայի բարելավմանը։ Դրանք կարող են ծառայել որպես հիմք Հայաստանի աշխատանքի շուկայի բարեփոխումների համար։ Հեղինակը նաև բացատրում է, թե ինչպես կարող են աշխատավարձերը, աշխատուժի շարժը և քաղաքական փոփոխությունները ազդել աշխատանքի շուկայի վրա։ Գիրքը հատուկ է տնտեսագետներին, սոցիոլոգներին, աշխատանքի շուկայի հետ կապված ոլորտներում աշխատող մասնագետներին, ինչպես նաև այն ուսանողներին, ովքեր ուսումնասիրում են աշխատանքի շուկայի և տնտեսական քաղաքականության հարցեր։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է ցածր ինտենսիվությամբ միլիմետրային տիրույթի էլեկտրամագնիսական ալիքների ազդեցության ուսումնասիրությանը էրիթրոցիտների թաղանթների որոշ ֆիզիկաքիմիական և կառուցվածքային հատկությունների վրա։ Քննության են առնվում էրիթրոցիտների բջջաթաղանթի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրա կայունությունը, թափանցելիությունը և արտաքին ֆիզիկական գործոնների նկատմամբ արձագանքման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր հաճախականություններով և ազդեցության տևողությամբ էլեկտրամագնիսական ճառագայթման պայմաններում բջջաթաղանթներում հնարավոր փոփոխությունների փորձարարական գնահատմանը։ Վերլուծվում են թաղանթային կառուցվածքի ֆունկցիոնալ վիճակը բնութագրող ցուցանիշները, էրիթրոցիտների ձևաբանական և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների փոփոխությունները, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը կիրառվող ազդեցության պարամետրերից։ Քննարկվում են էլեկտրամագնիսական դաշտի և բջջաթաղանթի բաղադրիչների փոխազդեցության հնարավոր կենսաֆիզիկական մեխանիզմները՝ հաշվի առնելով թաղանթային սպիտակուցների, լիպիդային կառուցվածքների և բջջային միջավայրի դերը։ Կարևորվում է ցածր ինտենսիվության ազդեցությունների առանձնահատկությունների բացահայտումը և դրանց տարբերակումը ջերմային ազդեցություններից։ Փորձարարական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու էրիթրոցիտների թաղանթային համակարգի զգայունությունը միլիմետրային տիրույթի էլեկտրամագնիսական ալիքների նկատմամբ և բացահայտելու դիտվող փոփոխությունների հնարավոր օրինաչափությունները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել կենսաբանական համակարգերի վրա թույլ էլեկտրամագնիսական ազդեցությունների մեխանիզմների առավել խորքային ըմբռնմանը և համապատասխան կենսաֆիզիկական հետազոտությունների մեթոդների զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կենսաֆիզիկայի, բջջային կենսաբանության, ֆիզիոլոգիայի և կենսաբժշկական հետազոտությունների ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։