Միզապարկի տեղային-տարածուն քաղցկեղի (Т2-Т3а) օրգանապահպան բուժման գործում օժանդակ ճառագայթաբուժման արդյունավետությունը

Журналистика

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում քաղաքական զարգացման գործընթացների և ժամանակակից զանգվածային լրատվության միջոցների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Այն դիտարկում է, թե ինչպես են քաղաքական համակարգի ձևավորումը, ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացումը, հասարակական-քաղաքական փոփոխությունները և տեղեկատվական միջավայրը փոխազդում միմյանց վրա։ Աշխատության շրջանակում ԶԼՄ-ները ներկայացվում են ոչ միայն որպես տեղեկատվություն տարածող կառույցներ, այլև որպես հասարակական կարծիքի ձևավորման, քաղաքական օրակարգի կառուցման, իշխանության և հասարակության միջև հաղորդակցության ու հանրային վերահսկողության կարևոր գործոն։ Հեղինակը անդրադառնում է Հայաստանի քաղաքական գործընթացների առանձնահատկություններին՝ դիտարկելով անցումային և զարգացող քաղաքական համակարգի պայմաններում լրատվամիջոցների դերը, դրանց ազդեցությունը քաղաքացիների քաղաքական դիրքորոշումների ու մասնակցության վրա, ինչպես նաև քաղաքական հաղորդակցության ձևավորման մեխանիզմները։ Ուշադրություն է դարձվում ավանդական և ժամանակակից մեդիայի գործառույթներին, տեղեկատվության տարածման արագությանն ու հասանելիությանը, քաղաքական իրադարձությունների լուսաբանման առանձնահատկություններին և լրատվամիջոցների միջոցով տարբեր քաղաքական ուժերի ու հասարակական խմբերի դիրքավորման խնդիրներին։ Գիրքը կարևոր է նաև նրանով, որ հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարող է մեդիա միջավայրը նպաստել ժողովրդավարական մշակույթի ամրապնդմանը, քաղաքական մասնակցության ընդլայնմանը և հանրային երկխոսության զարգացմանը, բայց միաժամանակ ինչպիսի խնդիրներ կարող են առաջանալ տեղեկատվության կողմնակալ ներկայացման, քաղաքական ազդեցության, մեդիայի սեփականության, տեղեկատվական մանիպուլյացիաների և հանրային կարծիքի ուղղորդման պայմաններում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քաղաքագիտությամբ, լրագրությամբ, հաղորդակցության տեսությամբ, հասարակական կառավարման և ժամանակակից քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին, քանի որ միավորում է քաղաքական զարգացման և մեդիայի փոխազդեցության վերաբերյալ տեսական ու կիրառական դիտարկումները՝ կենտրոնանալով Հայաստանի Հանրապետության հասարակական-քաղաքական իրականության վրա։

История

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Ֆիրդուսու «Շահնամե» էպիկական պոեմում արտացոլված ազգագրական տարրերին՝ դիտարկելով այն որպես ոչ միայն գրական ստեղծագործություն, այլ նաև հին իրանական հասարակության կենցաղի, մտածողության և մշակութային պատկերացումների կարևոր աղբյուր։ Նյութում վերլուծվում են սոցիալական կառուցվածքի, ընտանեկան հարաբերությունների, իշխանական և ռազմական համակարգերի նկարագրությունները, որոնք թույլ են տալիս վերականգնել միջնադարյան իրանական աշխարհի որոշակի կողմերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորույթներին, ծիսակարգերին, հյուրընկալության ձևերին, հագուստի և զենքի նկարագրություններին, ինչպես նաև ժողովրդական հավատալիքներին ու առասպելական պատկերացումներին, որոնք միահյուսված են պատմական և դիցաբանական շերտերի մեջ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ «Շահնամե»-ում ազգագրական նյութը հաճախ ներկայացված է էպիկական ձևով, որտեղ իրական պատմական տարրերը համադրվում են հերոսական ու առասպելական պատկերների հետ՝ ստեղծելով մշակութային հիշողության համապարփակ համակարգ։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս պոեմը դիտարկել որպես կարևոր աղբյուր ինչպես գրական, այնպես էլ պատմա-ազգագրական ուսումնասիրությունների համար՝ բացահայտելով իրանական քաղաքակրթության ինքնության ձևավորման որոշ հիմնարար բաղադրիչներ։

Другие предметы

Հրատարակության վերնագիրը հուշում է, որ աշխատությունը նախատեսված է հայ ընտանիքների համար և ներկայացվում է որպես նրանց օգտակար ուղեկից կամ խորհրդատու։ «Ոսկի» բառի գործածությունը վերնագրում կարող է ունենալ փոխաբերական իմաստ՝ մատնանշելով արժեքավոր գիտելիքների, օգտակար խորհուրդների կամ ընտանեկան կյանքի համար կարևոր սկզբունքների ժողովածու։ «Բարեկամ» հասկացությունն իր հերթին արտահայտում է մտերմության, վստահության և աջակցող հարաբերությունների գաղափարը՝ ստեղծելով տպավորություն, որ գիրքը նպատակ ունի ընթերցողին տրամադրելու ընտանեկան կյանքին առնչվող օգտակար տեղեկություններ։ Հայ ընտանիքին ուղղված նման հրատարակությունները կարող էին ընդգրկել կենցաղային, կրթական, բարոյական, հասարակական կամ մշակութային բնույթի նյութեր՝ ընթերցողներին օգնելով կողմնորոշվելու առօրյա կյանքի տարբեր հարցերում։ Ընտանիքը հայ հասարակության պատմական և մշակութային կյանքում կարևոր դեր է ունեցել՝ ծառայելով որպես լեզվի, սովորույթների, ավանդույթների, հավատքի և սերունդների միջև գիտելիքների փոխանցման հիմնական միջավայր։ Ընտանեկան կյանքին նվիրված գրականությունը հաճախ նպատակ է ունեցել ամրապնդելու փոխադարձ հարգանքը, պատասխանատվությունը, համերաշխությունը և երեխաների դաստիարակության կարևորությունը։ Այդպիսի աշխատություններում կարող էին քննարկվել ծնողների ու երեխաների հարաբերությունները, ընտանիքի անդամների պարտականությունները, տնային տնտեսության կազմակերպումը, երեխաների կրթությունը, առողջ ապրելակերպը, հասարակական վարքագիծը և բարոյական արժեքները։ Հնարավոր է նաև, որ գիրքը ներառի գործնական խորհուրդներ, բացատրական նյութեր, պատմություններ կամ տարբեր թեմաների շուրջ մտորումներ, որոնք նախատեսված են ընտանեկան ընթերցանության համար։ Սակայն վերնագիրն ինքնին չի հաստատում, թե նշված թեմաներից որոնք են իրականում ընդգրկված հրատարակության մեջ, ուստի դրանք պետք է դիտարկել որպես նմանատիպ գրականության հնարավոր ուղղություններ, այլ ոչ թե տվյալ գրքի հաստատված բաժիններ։ Հրատարակության վերնագրում հայ ընտանիքների հատուկ հիշատակումը կարևոր է, քանի որ այն մատնանշում է որոշակի ընթերցողական շրջանակ և հայալեզու հասարակության կարիքներին ուղղված նպատակ։ XX դարի սկզբին հայերեն տպագիր գրականությունը ներառում էր ոչ միայն գեղարվեստական և կրոնական ստեղծագործություններ, այլև հանրամատչելի ու գործնական բնույթի գրքեր, որոնք նախատեսված էին ընտանիքների, ուսուցիչների, ծնողների և լայն ընթերցողական շրջանակների համար։ Այդ հրատարակությունները կարող էին ծառայել որպես գիտելիքների տարածման միջոց՝ միավորելով կրթական, բարոյական և առօրյա կյանքի հետ կապված թեմաները։ Թիֆլիսը ժամանակաշրջանի հայ մշակութային և հրատարակչական կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ զարգանում էին հայերեն մամուլը, գրականությունը և կրթական գործունեությունը։ Քաղաքի տպարաններում լույս տեսած հրատարակությունները նպաստում էին հայերեն գրավոր մշակույթի տարածմանը և ընթերցողների տարբեր խմբերի համար նյութերի հասանելիությանը։ Այս գրքի նշանակությունը կարող է դիտարկվել նաև հայ ընտանիքի պատմության և առօրյա մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Ընտանեկան ընթերցանության համար նախատեսված գրքերը կարող են տեղեկություններ հաղորդել տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական պատկերացումների, հասարակական արժեքների, դաստիարակության սկզբունքների և ընտանիքի վերաբերյալ ընդունված գաղափարների մասին։ Դրանք օգտակար աղբյուրներ են նաև լեզվական ու մշակութային ուսումնասիրությունների համար, քանի որ արտացոլում են այն բառապաշարը, ոճը և խոսքային ձևերը, որոնցով հայերեն հրատարակությունները դիմում էին լայն հանրությանը։ Գրքի վերնագրի բարեկամական բնույթը կարող է մատնանշել ընթերցողի հետ անմիջական կապ հաստատելու և գրավոր նյութը հասանելի ու կիրառելի ներկայացնելու ձգտում։ Նման մոտեցումը կարևոր է հանրամատչելի գրականության մեջ, որտեղ նպատակն է ոչ միայն տեղեկություն փոխանցել, այլև ընթերցողին խրախուսել օգտվելու ստացած գիտելիքներից առօրյա կյանքում։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրքի պատմությամբ, ընտանեկան և բարոյախրատական գրականությամբ, XX դարի սկզբի հայ հասարակական կյանքով և Թիֆլիսի տպագրական մշակույթով զբաղվող հետազոտողներին։ Այն կարող է արժեքավոր նյութ լինել նաև այն ուսումնասիրությունների համար, որոնք անդրադառնում են ընտանիքի դերին հայ մշակույթում, ծնողական դաստիարակության պատկերացումներին և հայերեն հանրամատչելի գրականության զարգացմանը։ Միաժամանակ, միայն վերնագրի ու մատենագիտական տվյալների հիման վրա հնարավոր չէ հստակ որոշել գրքի հեղինակը, բովանդակության կառուցվածքը, ընդգրկված թեմաները կամ այն հանգամանքը, թե այն առավելապես գործնական ձեռնարկ է, խորհուրդների ժողովածու, թե այլ բնույթի աշխատություն։ Հետևաբար, նկարագրությունը ներկայացնում է վերնագրից բխող հիմնական ուղղվածությունը և պատմամշակութային հնարավոր նշանակությունը՝ առանց գրքի բովանդակության վերաբերյալ չստուգված մանրամասներ հաստատելու։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է արդյունաբերական տարածքների հողերում տարածված միկրոմիցետների ուսումնասիրմանը և դրանց կենսաբանական ակտիվության գնահատմանը՝ հատկապես արտադրական թափոնների քայքայման գործընթացներում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են տարբեր սնկային միկրոօրգանիզմների տեսակային կազմը, դրանց կենսաբանական առանձնահատկությունները և օրգանական միացությունների քայքայման ունակությունները։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է միկրոմիցետների դերը պոլիմերային և այլ արդյունաբերական թափոնների կենսաքայքայման գործընթացներում, ինչպես նաև դրանց հնարավոր կիրառությունը շրջակա միջավայրի աղտոտվածության նվազեցման և էկոլոգիական վերականգնման նպատակներով։ Ներկայացվում են հողային միկրոֆլորայի ձևավորման պայմանները, արտադրական միջավայրի ազդեցությունը միկրոօրգանիզմների վրա և կենսատեխնոլոգիական մոտեցումների կիրառման հնարավորությունները։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել մանրէաբաններին, միկոլոգներին, բնապահպաններին, կենսաբաններին, էկոլոգիական տեխնոլոգիաների ոլորտի մասնագետներին և համապատասխան գիտական ուղղություններով զբաղվող ուսանողներին։

Математика

Ստեղծագործությունը ուսուցողական բնույթի նյութ է, որը քննարկում է մաթեմատիկայի դերը որպես մտածողություն ձևավորող գիտություն՝ շեշտադրելով ոչ միայն հաշվարկային հմտությունները, այլ նաև տրամաբանական, վերլուծական և կառուցողական մտածողության զարգացումը։ Այն ներկայացնում է մաթեմատիկան որպես գիտություն, որը սովորեցնում է խնդիրների համակարգված լուծում, պատճառահետևանքային կապերի հասկանալ, ապացուցելու և հիմնավորելու կարողություն, ինչպես նաև վերացական մտածողության զարգացում։ Նյութում ընդգծվում է, որ մաթեմատիկան կարևոր դեր ունի նաև այլ գիտությունների և իրական կյանքի տարբեր ոլորտների հետ կապ ստեղծելու մեջ՝ օգնելով մարդուն կառուցել ճշգրիտ, հետևողական և տրամաբանված դատողություններ։ Ընդհանուր առմամբ այն ձևավորում է այն գաղափարը, որ մաթեմատիկան ոչ միայն դպրոցական առարկա է, այլ նաև մտածողության մշակույթ, որը կիրառելի է կյանքի բազմաթիվ իրավիճակներում։

Экономика

Տնտեսագիտական և կառավարչական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ինովացիոն գործունեության կազմակերպման ու կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում։ Քննության են առնվում նորարարությունների ձևավորման, ներդրման և տարածման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց արդյունավետ կառավարման համար անհրաժեշտ տնտեսական ու կազմակերպական պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտատեխնիկական ներուժի օգտագործմանը, նորարարական նախագծերի ֆինանսավորմանը, ներդրումային ռեսուրսների ներգրավմանը և ձեռնարկությունների ինովացիոն ակտիվության խթանմանը։ Վերլուծվում են պետական կարգավորման, մասնավոր հատվածի մասնակցության, գիտության և արտադրության համագործակցության ու համապատասխան ենթակառուցվածքների զարգացման հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են նաև նորարարական գործունեության արդյունավետության գնահատման, ռիսկերի կառավարման, տեխնոլոգիական վերազինման և մրցունակության բարձրացման հնարավոր մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու ինովացիոն գործընթացների կառավարման հիմնական բաղադրիչները և առանձնացնելու դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, նորարարությունների կառավարման, ձեռնարկությունների կառավարման և ներդրումային քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։