Մշակութային առաջընթացը բրոնզի և վաղ երկաթի դարաշրջաններում. ԽՍՀՄ կազմավորման 60-ամյակին նվիրված համամիութենական գիտաժողովի զեկուցումների հիմնադրույթներ

География

Աշխարհագրական, պատմաճանաչողական և ճանապարհորդական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Արարատ լեռան վերելքին, դրա բնական պայմանների նկարագրությանը և լեռնագնացության հետ կապված պատմական ու մշակութային առանձնահատկությունների ներկայացմանը։ Քննության են առնվում Արարատ լեռան աշխարհագրական դիրքը, երկրաբանական կառուցվածքը, բարձրադիր գոտիների բնութագրերը, կլիմայական պայմանները և լեռնային լանդշաֆտների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Արարատի տեղին հայկական պատմական հիշողության, մշակութային ժառանգության, ազգային ինքնության և ժողովրդական ավանդությունների համակարգում։ Աշխատանքի շրջանակներում կարող են ներկայացվել լեռան ուսումնասիրության պատմությունը, տարբեր ժամանակաշրջաններում իրականացված գիտական արշավախմբերը, ճանապարհորդների վկայությունները և լեռնագնացության զարգացման հիմնական փուլերը։ Դիտարկվում են վերելքի ընթացքում հանդիպող բնական միջավայրի առանձնահատկությունները, բարձրության փոփոխության ազդեցությունը ճանապարհորդության պայմանների վրա և լեռնային տարածքների ուսումնասիրության գիտաճանաչողական նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում Արարատ լեռան վերաբերյալ աշխարհագրական նկարագրություններին, պատմական աղբյուրներին, ճանապարհորդական գրականությանը և դրանցում արտացոլված բնապատկերային ու մշակութային պատկերացումներին։ Կարևորվում է Արարատի՝ որպես բնական հուշարձանի և պատմամշակութային խորհրդանիշի նշանակությունը տարածաշրջանի աշխարհագրության, պատմության և մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրության, պատմության, երկրագիտության, մշակութաբանության, զբոսաշրջության և ճանապարհորդական գրականության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Биология

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է բնակչության առողջական վիճակի պոպուլյացիոն մոնիթորինգի ֆիզիոլոգիական ասպեկտներին՝ կենտրոնանալով դպրոցականների և ուսանողների խմբերում առողջությունը ձևավորող գործոնների գնահատման վրա։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի հիմնական ցուցանիշները՝ սրտանոթային, շնչառական, նյարդային և հենաշարժական համակարգերի հարմարվողական հնարավորությունները, ինչպես նաև դրանց փոփոխականությունը աճի և զարգացման տարբեր փուլերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք ազդում են երիտասարդ բնակչության առողջության վրա՝ ներառյալ ֆիզիկական ակտիվության մակարդակը, սննդային սովորությունները, ուսումնական ծանրաբեռնվածությունը, հոգեսոցիալական սթրեսը և շրջակա միջավայրի պայմանները։ Վերլուծվում են նաև ֆունկցիոնալ փորձարկումների և կենսաչափական ցուցանիշների կիրառմամբ իրականացվող մոնիթորինգային մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս գնահատել հարմարվողականության մակարդակը և վաղ փուլերում հայտնաբերել շեղումներ առողջական վիճակում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գինեգործության ոլորտի զարգացման, տնտեսական արդյունավետության բարձրացման և ներքին ու միջազգային շուկաներում մրցունակության ամրապնդման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են գինեգործության ճյուղի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, արտադրական ներուժը, հումքային բազայի վիճակը, ինչպես նաև ոլորտի տնտեսական և կազմակերպչական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գինեգործական արտադրանքի որակի բարելավմանը, ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրմանը, արտադրական ծախսերի օպտիմալացմանը և ձեռնարկությունների կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։ Քննարկվում են հայկական գինիների մրցակցային առավելությունները, արտահանման հնարավորությունների ընդլայնման, միջազգային շուկաներում դիրքավորման, ապրանքանիշերի զարգացման և մարքեթինգային ռազմավարությունների կատարելագործման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև խաղողագործության և գինեգործության փոխկապակցված զարգացմանը, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը, պետական աջակցության մեխանիզմներին և փոքր ու միջին արտադրողների մրցունակության ապահովմանը։ Դիտարկվում են ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող տնտեսական, տեխնոլոգիական և կազմակերպչական գործոնները, ինչպես նաև դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, գինեգործության ոլորտի մասնագետների, ձեռնարկատերերի, ագրարային քաղաքականության մշակողների, հետազոտողների և Հայաստանի տնտեսության զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության էներգետիկ համակարգի զարգացման հիմնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ էներգետիկ անվտանգության, տնտեսական արդյունավետության, ենթակառուցվածքների արդիականացման և երկարաժամկետ կայուն զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում երկրի էներգետիկ համակարգի կառուցվածքը, դրա զարգացման վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, էներգիայի արտադրության և սպառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև համակարգի արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններն են։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է Հայաստանի համար, քանի որ էներգետիկ համակարգի կայունությունն անմիջականորեն կապված է տնտեսության բնականոն գործունեության, արդյունաբերության և ենթակառուցվածքների զարգացման, բնակչության էներգամատակարարման հուսալիության և ազգային անվտանգության հետ։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել էլեկտրաէներգիայի արտադրության և բաշխման համակարգի զարգացման միտումները, էներգետիկ ենթակառուցվածքների տեխնիկական վիճակը, արտադրական հզորությունների արդյունավետ օգտագործումը և համակարգի արդիականացման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգետիկ ռեսուրսների բազմազանեցման և էներգետիկ կախվածության նվազեցման խնդիրներին, քանի որ սահմանափակ ներքին ռեսուրսներով երկրի համար արտաքին մատակարարումների կայունությունն ու էներգակիրների հասանելիությունը ռազմավարական նշանակություն ունեն։ Կարևոր ուղղություն է նաև վերականգնվող էներգետիկայի զարգացումը, մասնավորապես արևային, հիդրոէներգետիկ և այլ այլընտրանքային աղբյուրների օգտագործման ընդլայնումը, որը կարող է նպաստել ինչպես էներգետիկ անվտանգության ամրապնդմանը, այնպես էլ շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ էներգախնայողության և էներգաարդյունավետության բարձրացման խնդիրներին՝ ընդգծելով բնակելի, արդյունաբերական և հասարակական ոլորտներում էներգիայի ռացիոնալ օգտագործման նշանակությունը։ Միաժամանակ դիտարկվում են էներգետիկ համակարգի զարգացման տնտեսական, ներդրումային, տեխնոլոգիական և կառավարչական խոչընդոտները, ինչպես նաև ոլորտի պետական կարգավորման և ռազմավարական պլանավորման հարցերը։ Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում էներգետիկ համակարգի զարգացման հեռանկարները կարող են կապված լինել նոր տեխնոլոգիաների ներդրման, արտադրական հզորությունների վերազինման, ցանցերի արդիականացման, էներգիայի կուտակման և համակարգի ճկունության բարձրացման հետ։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ էներգետիկ ոլորտի խնդիրների համակարգային ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու զարգացման սահմանափակումները և ձևավորելու դրանց հաղթահարման ռազմավարական ուղղություններ։ Այն կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, էներգետիկայի մասնագետներին, ինժեներներին, պետական կառավարման և քաղաքականության մշակման ոլորտի ներկայացուցիչներին, ինչպես նաև ոլորտի հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի էներգետիկ համակարգի զարգացման մարտահրավերները՝ համադրելով էներգետիկ անվտանգության, տնտեսական արդյունավետության, տեխնոլոգիական արդիականացման և կայուն զարգացման խնդիրները և ընդգծելով ոլորտի երկարաժամկետ ու հավասարակշռված զարգացման անհրաժեշտությունը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն կրթության համակարգի կատարելագործման և միջազգային կրթական ու գիտական միջավայրին ինտեգրման տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բուհերի ֆինանսավորման, ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման, կրթական ծառայությունների մրցունակության, կառավարման արդյունավետության և միջազգային համագործակցության տնտեսական նախադրյալների փոխկապակցվածությունն է։ Բարձրագույն կրթության համակարգի զարգացումը դիտարկվում է մարդկային կապիտալի ձևավորման և երկրի երկարաժամկետ սոցիալ-տնտեսական առաջընթացի կարևոր գործոններից մեկը, ինչի պատճառով առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում բուհերի գործունեության տնտեսական արդյունավետության գնահատումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննվել պետական և մասնավոր ֆինանսավորման հարաբերակցությունը, ուսման վարձերի ձևավորման սկզբունքները, կրթական ենթակառուցվածքների արդիականացման ֆինանսական հնարավորությունները, գիտահետազոտական գործունեության ֆինանսավորումը և բուհերի եկամուտների աղբյուրների բազմազանեցումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում միջազգայնացման տնտեսական բաղադրիչին՝ միջազգային կրթական ծրագրերի զարգացման, ուսանողների և դասախոսների ակադեմիական շարժունության, օտարերկրյա ուսանողների ներգրավման, միջազգային գիտական համագործակցության և արտասահմանյան համալսարանների հետ գործընկերային հարաբերությունների տեսանկյունից։ Կարևորվում է նաև կրթական ծառայությունների միջազգային մրցունակության խնդիրը, որը կապված է կրթության որակի, մասնագիտական ծրագրերի արդիականության, օտար լեզուներով կրթական առաջարկների, հետազոտական ներուժի և բուհերի միջազգային ճանաչելիության հետ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ բարձրագույն կրթության և աշխատաշուկայի փոխհարաբերությանը՝ գնահատելով մասնագետների պատրաստման կառուցվածքի համապատասխանությունը տնտեսության պահանջներին և կրթական ներդրումների ազդեցությունը շրջանավարտների մասնագիտական հնարավորությունների վրա։ Առանձին ուղղություն է բուհերի կառավարման տնտեսական մեխանիզմների կատարելագործումը, ֆինանսական ինքնուրույնության և հաշվետվողականության հավասարակշռումը, ինչպես նաև սահմանափակ ռեսուրսների պայմաններում ռազմավարական առաջնահերթությունների ընտրությունը։ Միջազգայնացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես կրթական փոխանակումների ընդլայնում, այլև որպես բուհերի զարգացման համալիր գործընթաց, որը կարող է նպաստել գիտելիքի և փորձի փոխանցմանը, միջազգային գիտակրթական ցանցերում ներգրավմանը և կրթական համակարգի մրցունակության բարձրացմանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է կրթության տնտեսագիտության, բարձրագույն կրթության կառավարման, մարդկային կապիտալի և միջազգային կրթական համագործակցության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ՀՀ բուհական համակարգի արդյունավետ զարգացման և միջազգայնացման տնտեսական նախադրյալներն ու հիմնական մարտահրավերները։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով մասնագետներին, ուսանողներին, դասախոսներին և հետազոտողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են մեքենաշինությանը, էլեկտրոնիկային, էլեկտրատեխնիկային, շինարարությանը, էներգետիկային, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական գիտությունների այլ ուղղություններին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման նորարարական ուղղությունները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ մասնագիտական և գիտական աշխատություններին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, հետազոտական և գործնական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական գործիք է, որը նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։