Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLinguistics
Հովհաննես Թումանյանի քառյակների և նրանց ռուսերեն թարգմանական տարբերակների զուգադրական վերլուծություն
Աշխատությունը նվիրված է Հովհաննես Թումանյանի քառյակների և դրանց ռուսերեն թարգմանությունների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով բնագրի և թարգմանական տարբերակների միջև առկա լեզվական, ոճական և գաղափարական առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է Թումանյանի քառյակների գեղարվեստական կառուցվածքը, պատկերային համակարգը, փիլիսոփայական խորությունը և լեզվաոճական արտահայտչամիջոցները՝ դրանք համադրելով ռուսերեն տարբերակներում կիրառված թարգմանական լուծումների հետ։ Ուսումնասիրության ընթացքում դիտարկվում են իմաստային ճշգրտության, բանաստեղծական հնչեղության, ռիթմի, հանգավորման և ազգային մշակութային ենթաշերտերի փոխանցման խնդիրները՝ գնահատելով, թե որքանով են թարգմանությունները պահպանել բնագրի գեղարվեստական արժեքն ու հեղինակային մտահղացումը։ Գրքում առանձնացվում են հաջողված և վիճահարույց թարգմանական մոտեցումները, ինչպես նաև ներկայացվում են այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են տարբեր թարգմանիչների ընտրած լեզվական և ոճական ռազմավարությունները։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է Թումանյանագիտության, թարգմանագիտության և հայ-ռուսական գրական կապերի ուսումնասիրության ոլորտում՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով ինչպես գիտնականների ու ուսանողների, այնպես էլ բանաստեղծական թարգմանության խնդիրներով զբաղվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-20
History
The Armenian question before the Peace conference
Գիրքը նվիրված է Հայկական հարցի քննարկմանը խաղաղության համաժողովի նախաշեմին և միջազգային դիվանագիտական գործընթացներում դրա ներկայացման ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ձևավորված քաղաքական իրավիճակը, հայկական պահանջների ներկայացման հիմնավորումները և տարբեր պետությունների դիրքորոշումները հայկական հարցի վերաբերյալ։ Հեղինակը անդրադառնում է պատերազմի հետևանքներին, հայ ժողովրդի քաղաքական ու ազգային խնդիրներին, տարածքային և իրավական հարցերի քննարկումներին, ինչպես նաև միջազգային բանակցություններում հայկական կողմի ակնկալիքներին ու մարտահրավերներին։ Ներկայացվում են պատմական փաստեր, դիվանագիտական մոտեցումներ և այն գործընթացները, որոնք ազդեցություն ունեցան հետպատերազմյան աշխարհակարգի ձևավորման վրա։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է պատմաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, արևելագետների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են 20-րդ դարի սկզբի հայկական հարցի միջազգային դրսևորումներով։
Updated: 2026-09-21
Economics
Հարկային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում
Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում հարկային քաղաքականությունը դիտարկվում է որպես պետության տնտեսական և ֆինանսական քաղաքականության կարևորագույն բաղադրիչ, որի միջոցով ձևավորվում են պետական բյուջեի եկամուտները, կարգավորվում տնտեսական ակտիվությունը, ազդակներ են հաղորդվում ներդրումներին ու ձեռնարկատիրական գործունեությանը և իրականացվում է եկամուտների վերաբաշխում։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են ներկայացվել հարկման տեսական հիմքերը, հարկերի տնտեսական էությունը, հարկային քաղաքականության սկզբունքները և դրա հիմնական գործառույթները՝ ֆիսկալ, կարգավորող, խթանող և սոցիալական։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի հարկային համակարգի կառուցվածքին, ուղղակի և անուղղակի հարկերի հարաբերակցությանը, հարկային բեռի ձևավորմանը և տարբեր տնտեսավարող սուբյեկտների վրա դրա ազդեցությանը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է հարկային քաղաքականության արդյունավետության գնահատումը՝ հաշվի առնելով պետական եկամուտների ապահովման, տնտեսական աճի խթանման, գործարար միջավայրի բարելավման և սոցիալական արդարության փոխկապակցված նպատակները։ Հայաստանի պայմաններում առանձնահատուկ նշանակություն ունի հարկային վարչարարության կատարելագործումը, հարկային պարտավորությունների կատարման պարզեցումը, թվային գործիքների ընդլայնումը և հարկ վճարողների համար ավելի կանխատեսելի ու հասկանալի միջավայրի ձևավորումը։ Ժամանակակից մոտեցումներում կարևորվում են նաև ստվերային տնտեսության կրճատումը, հարկային կարգապահության բարձրացումը և օրինապահ հարկ վճարողների նկատմամբ վստահության ու համագործակցության ամրապնդումը։
Updated: 2026-09-19
Mathematics
Задачи устойчивости стержней и пластин, сжатых следящими силами
Այս աշխատանքը նվիրված է կառուցվածքային մեխանիկայի այն բարդ խնդիրների ուսումնասիրությանը, որոնք վերաբերում են ձողերի և թիթեղների կայունությանը հետևող (կոնսերվատիվ չլինող) սեղմող ուժերի ազդեցության տակ։ Այն դիտարկում է այն դեպքերը, երբ արտաքին բեռը ոչ միայն ուղղահայաց է կիրառվում կառուցվածքի վրա, այլ նաև փոխում է իր ուղղությունը կառուցվածքի դեֆորմացիայի ընթացքում՝ ստեղծելով հետևող ուժերի յուրահատուկ ազդեցություն, որը կարող է զգալիորեն փոխել կայունության կորուստի բնույթը։ Աշխատությունում վերլուծվում են կայունության կորուստի հիմնական ձևերը՝ բեկում, ծռում և տեղային անկայունություն, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը նյութի հատկություններից, երկրաչափական պարամետրերից և սահմանային պայմաններից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր մաթեմատիկական մոդելների կիրառմանը՝ դիֆերենցիալ հավասարումների, էներգետիկ մեթոդների և թվային հաշվարկների միջոցով կայունության շեմերի որոշման համար։ Քննարկվում են նաև այն դեպքերը, երբ համակարգի վարքը դառնում է ոչ գծային, և փոքր խանգարումները կարող են բերել մեծ դեֆորմացիաների, ինչը կարևոր է ինժեներական նախագծման մեջ անվտանգության ապահովման համար։ Աշխատությունը ունի կիրառական նշանակություն մեքենաշինության, ավիաշինության և շինարարական կոնստրուկցիաների նախագծման ոլորտներում, քանի որ օգնում է կանխատեսել կառուցվածքների վարքը բարդ բեռնվածության պայմաններում և բարձրացնել դրանց հուսալիությունը։
Updated: 2026-09-15
Literature
Հովհաննես Թումանյան (1869-1969): Ասույթներ, թևավոր խոսքեր, կենսագրական և մատենագիտական տեղեկություններ
Հրատարակությունը գրական-տեղեկատու և մատենագիտական բնույթի ժողովածու է, որը կազմվել է հայ մեծ գրողի ծննդյան հարյուրամյակի առիթով և նպատակ ունի համառոտ, համակարգված ձևով ներկայացնել նրա ստեղծագործական ժառանգության, կյանքի և գրական գործունեության վերաբերյալ բազմաբնույթ նյութեր։ Ժողովածուի կարևոր մասը կազմում են գրողի ստեղծագործություններից և արտահայտություններից ընտրված ասույթներն ու թևավոր խոսքերը, որոնց միջոցով արտացոլվում են նրա աշխարհայացքը, մարդասիրական գաղափարները, բարոյական արժեքները, հասարակության, հայրենիքի, մշակույթի, գրականության և մարդկային հարաբերությունների վերաբերյալ պատկերացումները։ Նման նյութերի թեմատիկ կամ գաղափարական համակարգումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ծանոթանալու հեղինակի մտքի առավել բնորոշ ուղղություններին և հասկանալու նրա ստեղծագործական աշխարհում կրկնվող հիմնական գաղափարները։ Կենսագրական բաժինը ներկայացնում է կյանքի և գործունեության կարևոր հանգրվանները՝ գրական ճանապարհը կապելով ժամանակաշրջանի հասարակական ու մշակութային միջավայրի հետ։ Անդրադարձ է կատարվում ստեղծագործական գործունեության տարբեր ոլորտներին՝ պոեզիային, արձակին, քառյակներին, բալլադներին, հեքիաթներին, գրական ու հասարակական գործունեությանը՝ ձևավորելով հեղինակի ժառանգության ընդհանուր պատկերը։ Մատենագիտական հատվածը ծառայում է որպես ուղղորդող տեղեկատվական գործիք՝ ներկայացնելով ստեղծագործությունների հրատարակությունների, գրողի կյանքի ու գործունեության վերաբերյալ ուսումնասիրությունների և նրան նվիրված գրականության մասին տվյալներ։ Այդ պատճառով ժողովածուն կարող է օգտակար լինել ինչպես լայն ընթերցողական շրջանակի, այնպես էլ ուսուցիչների, ուսանողների, գրականագետների, գրադարանավարների և մատենագետների համար։ Հրատարակության կառուցվածքում կենսագրական, գրական և մատենագիտական նյութերի համադրումը հնարավորություն է տալիս այն օգտագործել նաև ցուցահանդեսների, գրական միջոցառումների, հոբելյանական ծրագրերի և կրթական աշխատանքի կազմակերպման ընթացքում։ Միաժամանակ այն արտացոլում է գրողի ժառանգության ընկալման և հանրայնացման որոշակի ժամանակաշրջան՝ այդպիսով ձեռք բերելով նաև գրականության պատմության և մշակութային հիշողության ուսումնասիրության աղբյուրագիտական նշանակություն։
Updated: 2026-09-22
History
Ազգային-պահպանողական հոսանքը հայ հասարակական-քաղաքական կյանքում 19-րդ դարի երկրորդ կեսին
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի երկրորդ կեսի հայ հասարակական-քաղաքական կյանքի մեջ ազգային-պահպանողական հոսանքի ձևավորման, գաղափարական հիմքերի և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են այդ ուղղության գաղափարական աղբյուրները, ազգային ինքնության պահպանման, եկեղեցու և ավանդական արժեքների դերակատարման ընկալումները, ինչպես նաև քաղաքական ու հասարակական կազմակերպությունների գործունեությունը տվյալ պատմական շրջանում։ Հեղինակը քննարկում է արևմտյան ազատական և ռուսական ազդեցությունների պայմաններում ձևավորված գաղափարական պայքարը, ազգային ինքնագիտակցության աճը և հասարակական մտքի բազմազանացումը։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ մտավորականության տարբեր շերտերի դիրքորոշումներին, մամուլի դերին, կրթական և մշակութային հաստատությունների գործունեությանը, որոնք նպաստել են պահպանողական գաղափարների տարածմանը։ Գիրքը ներկայացնում է նաև այդ հոսանքի ազդեցությունը ազգային ինքնության ձևավորման, քաղաքական պահանջների ձևակերպման և հասարակական շարժումների զարգացման վրա։ Այն նախատեսված է պատմաբանների, քաղաքագետների, հասարակագետների, մշակութաբանների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական, այնպես էլ պատմական-վերլուծական մոտեցումներ։
Updated: 2026-09-11