Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1982, Մարտ, թիվ 12)

Другие предметы

Այս աշխատանքը ներկայացնում է իրավունքի և հասարակության փոխհարաբերությունների վերաբերյալ հիմնական և մասնագիտացված գրականության հանձնարարական ցանկ, որը նպատակ ունի ցույց տալ, թե ինչպես են օրենքները ձևավորվում, կիրառվում և ընկալվում լայն հասարակության՝ «մասսաների» մակարդակում սոցիալական, քաղաքական և մշակութային համատեքստերում։ Նյութը ընդգրկում է ինչպես իրավունքի տեսության դասական աշխատություններ, այնպես էլ ժամանակակից ուսումնասիրություններ, որոնք վերլուծում են իրավական համակարգերի ազդեցությունը հասարակական վարքագծի, հանրային գիտակցության և պետական կառավարման մեխանիզմների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տեսություններին, որոնք ուսումնասիրում են իրավունքի սոցիալական ֆունկցիաները՝ ներառյալ կարգավորման, վերահսկման, սոցիալական ինտեգրման և կոնֆլիկտների լուծման դերը։ Գրականության ցանկը նաև ներառում է աշխատություններ քաղաքական փիլիսոփայության և սոցիոլոգիայի ոլորտներից, որոնք բացատրում են, թե ինչպես են օրենքները ընկալվում տարբեր սոցիալական խմբերի կողմից և ինչպես է ձևավորվում իրավական մշակույթը հասարակության ներսում։ Ընդհանուր առմամբ, այս հանձնարարական մատենագիտությունը ծառայում է որպես տեսական և ուսումնական ուղեցույց՝ օգնելով ուսումնասիրողներին համակարգված պատկերացում կազմել իրավունքի հասարակական ազդեցության և դրա գործնական կիրառության մասին ժամանակակից աշխարհում։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է մանկապատանեկան տարիքի համար ստեղծված հայկական դաշնամուրային երաժշտության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ստեղծագործությունների մեկնաբանման և կատարողական խնդիրների առանձնահատկություններին։ Հետազոտության կենտրոնում հայկական դաշնամուրային ստեղծագործությունների գեղարվեստական, երաժշտական և մանկավարժական արժեքն է, ինչպես նաև դրանց ճիշտ ընկալման և կատարողականորեն համոզիչ ներկայացման հարցերը։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել տարբեր ստեղծագործությունների ժանրային, ոճական և կառուցվածքային առանձնահատկությունները, մեղեդային լեզուն, ռիթմիկ կազմակերպումը, հարմոնիկ մտածողությունը, ազգային երաժշտական տարրերի կիրառումը և դրանց ազդեցությունը կատարողական մեկնաբանության վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մանկապատանեկան երաժշտության առանձնահատկությանը, քանի որ նման ստեղծագործությունները պետք է միաժամանակ ունենան գեղարվեստական արժեք և համապատասխանեն սովորողի տարիքային, տեխնիկական, երաժշտական և հոգեբանական հնարավորություններին։ Դաշնամուրի մեկնաբանման հարցերը դիտարկվում են կատարողի կողմից ստեղծագործության կերպարային և արտահայտչական բովանդակության բացահայտման տեսանկյունից՝ ներառելով հնչերանգի, դինամիկայի, ֆրազավորման, տեմպի, արտիկուլյացիայի, պեդալավորման և երաժշտական ձևի ընկալման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև տեխնիկական դժվարությունների հաղթահարմանը, մատնադրության ընտրությանը, ձեռքերի և մատների աշխատանքի կազմակերպմանը, ռիթմիկ ճշգրտությանը և կատարողական հմտությունների աստիճանական զարգացմանը։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ մանկապատանեկան դաշնամուրային երկացանկի հետ աշխատանքը միայն տեխնիկական պատրաստվածության ձևավորման գործընթաց չէ․ այն կարող է նպաստել ազգային երաժշտական մտածողության, գեղագիտական ճաշակի, ստեղծագործական երևակայության և երաժշտական ինքնուրույնության զարգացմանը։ Հայկական երաժշտական լեզվի առանձնահատկությունների բացահայտումը կատարողին հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ ընկալելու ստեղծագործության ազգային բնույթը և համապատասխան կերպով փոխանցելու դրա գեղարվեստական բովանդակությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել դաշնամուրի ուսուցիչներին, կատարողներին, երաժշտական դպրոցների և քոլեջների դասավանդողներին, երաժշտագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին և հայկական դաշնամուրային երաժշտությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Այն հատկապես արժեքավոր է մանկապատանեկան երկացանկի ընտրության, ուսուցման մեթոդների կատարելագործման և հայկական դաշնամուրային ստեղծագործությունների կատարողական առանձնահատկությունների ավելի խորքային ընկալման համար։

Другие предметы

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Сельское хозяйство

Աշխատությունը նվիրված է Կոտայքի և Գեղարքունիքի մարզերի բնակլիմայական ու արտադրական պայմաններում բուծվող մազեխ ցեղի և կորիդելի տիպի ոչխարների մթերատվության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և համեմատական գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են կենդանիների հիմնական տնտեսական և կենսաբանական հատկանիշները՝ կենդանի զանգվածը, աճի ու զարգացման ցուցանիշները, բրդային և կաթնային մթերատվությունը, վերարտադրողական հատկությունները և տեղական պայմաններին հարմարվողականությունը։ Մազեխը Հայաստանի տեղական կոպտաբուրդ ոչխարների ցեղերից է, իսկ հանրապետությունում բուծվում են նաև կորիդելի տիպին պատկանող կիսանրբագեղմ մսաբրդատու ոչխարներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր տարիքային և սեռային խմբերի կենդանիների մարմնակազմական ու մթերատու հատկանիշներին, կերային պայմանների ազդեցությանը և արոտավայրային պահվածքի առանձնահատկություններին։ Քննության են առնվում բրդի քանակական ու որակական ցուցանիշները՝ խուզված բրդի զանգվածը, մաքուր բրդի ելքը, մանրաթելի կառուցվածքը և տեխնոլոգիական հատկությունները, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն ոչխարների տնտեսական արժեքի գնահատման համար։ Մազեխ ցեղի վերաբերյալ ժամանակակից հետազոտությունները ևս ընդգծում են բրդի ֆիզիկական և տեխնիկական հատկանիշների, կենդանիների սեռատարիքային խմբերի և բուծման պայմանների համեմատական գնահատման կարևորությունը։ Ուսումնասիրվում է նաև կաթնային մթերատվությունը և կաթի բաղադրությունը, քանի որ մազեխ ու կորիդելի տիպի ոչխարների կաթնային ցուցանիշների համեմատական ուսումնասիրություններ նախկինում իրականացվել են Հայաստանի տարբեր գոտիներում։ Կարևորվում են կենդանիների վերարտադրողական հատկությունները, մատղաշի պահպանությունը, աճի ինտենսիվությունը և կերի օգտագործման արդյունավետությունը։ Կոտայքի և Գեղարքունիքի բնական պայմանների համատեքստում գնահատվում է նաև կենդանիների հարմարվողականությունը բարձրադիր և արոտավայրային տնտեսավարման պայմաններին։ Տարբեր խմբերի ցուցանիշների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել դրանց արտադրական առավելություններն ու առանձնահատկությունները և գնահատել հետագա ընտրասերման աշխատանքների հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանում ոչխարաբուծության արդյունավետության բարձրացման, տեղական գենետիկական ռեսուրսների պահպանման, կենդանիների մթերատու հատկությունների կատարելագործման և տարբեր բնակլիմայական գոտիներին համապատասխան բուծման ու ընտրասերման մոտեցումների մշակման տեսանկյունից։

Биология

Այս գիտական աշխատությունը համեմատական էկոլոգիական ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Հայաստանի և Ղազախստանի անտառային ու թփուտային բուսականության էկոլոգիական վիճակը՝ կիրառելով «Շրջակա միջավայրի որակի հայկական ինդեքսը», որի միջոցով գնահատվում են բուսական ծածկույթի առողջությունը, կայունությունը և կենսաբազմազանության մակարդակը, ուսումնասիրությունը հիմնված է դաշտային տվյալների հավաքագրման, բուսաբանական դիտարկումների և վիճակագրական վերլուծության վրա, ներառելով ծառային և թփուտային տեսակների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, տեսակային բազմազանությունը և տարածքային բաշխվածությունը, աշխատանքում համադրվում են երկու երկրների տարբեր էկոհամակարգեր՝ Հայաստանի լեռնային անտառային գոտիները և Ղազախստանի ավելի բաց լանդշաֆտները, ինչի արդյունքում բացահայտվում են շրջակա միջավայրի ազդեցության տարբեր աստիճաններ և մարդկային գործունեության հետևանքները, ներառյալ գյուղատնտեսական օգտագործումը, ուրբանիզացիան և բնական միջավայրի փոփոխությունները, ինդեքսային գնահատման միջոցով ցույց է տրվում, որ կենսաբազմազանության բարձր մակարդակը սովորաբար համընկնում է էկոլոգիական ավելի կայուն վիճակի հետ, մինչդեռ տեսակային աղքատացումը և միջավայրի ճնշումը բերում են ինդեքսի նվազմանը, աշխատանքը նաև ընդգծում է մոնիթորինգի համակարգերի կարևորությունը էկոհամակարգերի պահպանության և կառավարման համար՝ առաջարկելով կիրառել ստանդարտացված գնահատման մոտեցումներ տարբեր տարածաշրջաններում բնապահպանական քաղաքականության բարելավման նպատակով։

Биология

«Մասնավոր հյուսվածաբանություն» աշխատությունը, որի հեղինակն է Մխիթարյան Ռ.Ս., գիտական-ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է մարդու օրգան-համակարգերի հյուսվածքային կառուցվածքի խորքային և համակարգված ուսումնասիրությանը։ Գիրքը ներկայացնում է տարբեր օրգանների և համակարգերի՝ շնչառական, մարսողական, սրտանոթային, միզասեռական, նյարդային և էնդոկրին համակարգերի հյուսվածաբանական առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով դրանց կառուցվածք-ֆունկցիա փոխհարաբերությունը։ Հեղինակը մանրամասն վերլուծում է յուրաքանչյուր օրգանի հյուսվածքային կազմը՝ տարբեր տեսակի էպիթելների, միակցող, մկանային և նյարդային հյուսվածքների կազմակերպվածությամբ և դրանց ֆունկցիոնալ նշանակությամբ։ Աշխատությունում հատուկ ուշադրություն է դարձվում միկրոսկոպիկ կառուցվածքների կլինիկա-կենսաբանական նշանակությանը՝ կապելով հյուսվածաբանական տվյալները պաթոլոգիական գործընթացների և բժշկական կիրառությունների հետ։ Ներառված են նաև պատկերազարդումներ և սխեմատիկ նկարներ, որոնք նպաստում են նյութի ավելի հեշտ ընկալմանը և գործնական յուրացմանը։ Գիրքը նախատեսված է բժշկության, կենսաբանության և հարակից ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես հիմնարար ուսումնական և գիտական աղբյուր մասնավոր հյուսվածաբանության ուսումնասիրության մեջ։