Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ (1975, թիվ 11)

Литература

«Դայլայլիկ» վերնագիրը հուշում է երգային, մեղեդային կամ քնարական բնույթ ունեցող գրական ստեղծագործության մասին։ «Դայլայլ» բառը հայերենում կապվում է թռչունների հաճելի, զրնգուն ձայնի և երգեցիկ հնչողության հետ, ուստի վերնագիրը կարող է մատնանշել բնության պատկերներով, երաժշտականությամբ կամ զգացմունքային արտահայտչությամբ առանձնացող երկ։ Ստեղծագործության բնույթը կարող է կապված լինել բանաստեղծական խոսքի, երգի կամ փոքրածավալ գրական ձևի հետ, որտեղ կարևոր են լեզվի հնչեղությունը, պատկերավոր արտահայտությունները և ընթերցողի կամ ունկնդրի վրա թողնվող գեղարվեստական տպավորությունը։ Վերնագրի մեղմ ու երգային երանգը թույլ է տալիս այն դիտարկել քնարական գրականության շրջանակում, սակայն միայն վերնագրից հնարավոր չէ հստակ որոշել՝ այն մանկական ստեղծագործություն է, երգարանային նյութ, թե այլ ժանրի երկ։ Այսպիսի հրատարակությունները կարևոր են հայ գրական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ կարող են արտացոլել տվյալ ժամանակաշրջանի գրական ճաշակը, լեզվական արտահայտչամիջոցները և ընթերցողական հետաքրքրությունները։ Ստեղծագործությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության, պատմական հրատարակությունների և 19-րդ դարի հայալեզու գրական կյանքի ուսումնասիրողներին։

Экономика

Տնտեսագիտական և բնապահպանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մթնոլորտային օդի պահպանության ոլորտում կիրառվող տնտեսական կարգավորման գործիքների ուսումնասիրությանը և դրանց կատարելագործման հնարավորությունների բացահայտմանը Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Քննության են առնվում շրջակա միջավայրի աղտոտման սահմանափակմանն ուղղված տնտեսական մեխանիզմները, բնապահպանական վճարները, խթանները և տնտեսավարող սուբյեկտների պատասխանատու վարքագծի ձևավորման միջոցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական գործունեության հետևանքով առաջացող արտանետումների կարգավորման, աղտոտման կանխարգելման և բնապահպանական ծախսերի արդյունավետ բաշխման խնդիրներին։ Վերլուծվում են պետական բնապահպանական քաղաքականության տնտեսական գործիքների կիրառման առանձնահատկությունները, դրանց արդյունավետության գնահատման մոտեցումները և տնտեսության ու շրջակա միջավայրի շահերի հավասարակշռման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև ավելի մաքուր տեխնոլոգիաների ներդրման տնտեսական խթանները, բնապահպանական պատասխանատվության բարձրացման մեխանիզմները և կարգավորման համակարգի կատարելագործման ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տնտեսական մեթոդների նշանակությունը մթնոլորտային օդի որակի պահպանման և բնապահպանական քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բնապահպանական տնտեսագիտության, շրջակա միջավայրի կառավարման և պետական կարգավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Այս ծավալուն պատմագրական աշխատությունը նվիրված է Միքայել Ասորի պատրիարքի ժամանակագրական ժառանգությանը, որը կարևոր տեղ է զբաղեցնում Մերձավոր Արևելքի քրիստոնեական պատմության և միջնադարյան պատմագրության ուսումնասիրության մեջ։ Միքայել Ասորին, որը հայտնի է նաև որպես Միքայել Մեծ, XII դարի ասորի եկեղեցական գործիչ և պատմագիր էր։ Նրա պատմական երկը կարևոր աղբյուր է քրիստոնեական Արևելքի քաղաքական, կրոնական և հասարակական կյանքի վերաբերյալ տեղեկությունների ուսումնասիրման համար։ Ժամանակագրական շարադրանքի հիմքում ընկած է պատմական իրադարձությունների հաջորդական ներկայացման սկզբունքը, որը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունները, պետությունների և իշխանությունների փոխհարաբերությունները, եկեղեցական հաստատությունների զարգացումը և քրիստոնեական համայնքների պատմական փորձառությունը։ Աշխատության նշանակությունը պայմանավորված է ոչ միայն պատմական իրադարձությունների արձանագրմամբ, այլև այն հանգամանքով, որ միջնադարյան ժամանակագիրները հաճախ պահպանել են տեղեկություններ, որոնք կարևոր են տարածաշրջանի ժողովուրդների, եկեղեցիների և մշակույթների անցյալի վերակազմության համար։ Միքայել Ասորու պատմագրական ժառանգությունն առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում ասորի, հայ և բյուզանդական պատմական ավանդույթների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Նրա աշխատության մեջ պահպանված տեղեկությունները կարող են օգտակար լինել Մերձավոր Արևելքի քրիստոնեական աշխարհի պատմությունը, եկեղեցական հարաբերությունները, քաղաքական հակամարտությունները և տարածաշրջանի հասարակական զարգացումները համադրական եղանակով ուսումնասիրելու համար։ Նման ժամանակագրությունները հնարավորություն են տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին միջնադարյան հեղինակները մեկնաբանում իրենց ժամանակի իրադարձությունները, ինչ նշանակություն էին տալիս կրոնական գործոնին և ինչպես էին պատմական ընթացքը կապում եկեղեցու ու քրիստոնեական համայնքների ճակատագրի հետ։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև հայագիտության համար, քանի որ Միքայել Ասորու հաղորդումները կարող են արժեքավոր համեմատական նյութ տրամադրել Հայաստանի և հարակից տարածքների քաղաքական ու եկեղեցական պատմության ուսումնասիրման ընթացքում։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, ասորագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, հայագետների, աստվածաբանների և միջնադարյան աղբյուրների հետազոտողների համար։ Այն կարող է օգտագործվել որպես պատմական սկզբնաղբյուր՝ տարբեր հեղինակների հաղորդումները համադրելու, պատմական իրադարձությունների ժամանակագրությունը ճշգրտելու և քրիստոնեական Արևելքի պատմական հիշողության առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։ Հրատարակության ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև ձեռագրային ու տպագիր պատմական ժառանգության պահպանման և գիտական շրջանառության տեսանկյունից, քանի որ միջնադարյան պատմագրական երկերի տպագիր հրատարակությունները նպաստում են դրանց հասանելիությանը և հետագա ուսումնասիրություններին։ Ընդհանուր առմամբ, այս աշխատությունը ներկայացնում է պատմական ու եկեղեցական տեղեկությունների կարևոր հավաքածու, որն արժեքավոր է միջնադարյան Մերձավոր Արևելքի պատմության, քրիստոնեական համայնքների զարգացման և տարածաշրջանի ժողովուրդների պատմական փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար։

Информатика

Այս աշխատությունը վերաբերում է տեղեկատվատեխնոլոգիական ենթակառուցվածքների և ծառայությունների տրամադրման ավտոմատացված համակարգի նախագծման և մշակման հիմնախնդիրներին՝ ընդգծելով ժամանակակից կազմակերպությունների թվային փոխակերպման գործընթացում IT ծառայությունների կառավարման արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և վերլուծել ավտոմատացված համակարգի ճարտարապետություն, որը հնարավորություն է տալիս կենտրոնացված կերպով կառավարել IT ենթակառուցվածքները, ծառայությունների հարցումները, ռեսուրսների բաշխումը և տեխնիկական աջակցությունը՝ ապահովելով բարձր հասանելիություն, արագ արձագանք և ծառայությունների որակի վերահսկում։ Ուսումնասիրվում են IT ծառայությունների կառավարման հիմնական մոդելները, մասնավորապես ITIL մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց կիրառումը ավտոմատացված հարթակների ստեղծման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի ծրագրային ճարտարապետությանը՝ ներառյալ մոդուլային կառուցվածքը, տվյալների բազաների կազմակերպումը, API ինտեգրացիաները և օգտատիրոջ միջերեսի նախագծման սկզբունքները։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է ավտոմատացման տեխնոլոգիաների կիրառումը՝ workflow համակարգեր, monitoring գործիքներ, incident և problem management լուծումներ, որոնք թույլ են տալիս նվազեցնել մարդկային միջամտությունը և բարձրացնել ծառայությունների մատուցման արդյունավետությունը։ Միաժամանակ վերլուծվում են համակարգի անվտանգության, մասշտաբայնության և հուսալիության ապահովման մեխանիզմները, որոնք կարևոր են խոշոր կազմակերպությունների IT ենթակառուցվածքների կայուն աշխատանքի համար։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կառավարման և ծրագրային ինժեներիայի ոլորտներում՝ նպաստելով ավտոմատացված IT ծառայությունների համակարգերի արդյունավետ նախագծման և ներդրման զարգացմանը։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրական մեքենաների և ապարատների կոլեկտիվ ավտոմատացված նախագծման ու հետազոտման համակարգի մշակմանը՝ բաշխված հաշվարկային միջավայրի հնարավորությունների օգտագործմամբ։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այնպիսի միասնական ծրագրային և տեղեկատվական ենթակառուցվածքի ստեղծման վրա, որը թույլ է տալիս տարբեր մասնագետների և հաշվարկային ռեսուրսների համատեղ մասնակցությամբ իրականացնել էլեկտրատեխնիկական օբյեկտների նախագծում, մոդելավորում, հաշվարկ և վերլուծություն։ Քննության են առնվում ավտոմատացված նախագծման համակարգերի կառուցվածքային սկզբունքները, ծրագրային մոդուլների փոխգործակցությունը, տվյալների փոխանակման կազմակերպումը և տարբեր օգտվողների աշխատանքների համակարգման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բաշխված հաշվարկների կիրառմանը, որի շնորհիվ հնարավոր է բարդ հաշվարկային խնդիրները բաժանել առանձին ենթախնդիրների և դրանք կատարել տարբեր համակարգչային հանգույցներում՝ բարձրացնելով ընդհանուր արտադրողականությունը և կրճատելով նախագծման ժամանակը։ Ուսումնասիրվում են էլեկտրական մեքենաների և ապարատների հիմնական պարամետրերի հաշվարկման, դրանց էլեկտրամագնիսական, ջերմային և կառուցվածքային բնութագրերի գնահատման, ինչպես նաև նախագծային տարբերակների համեմատության և օպտիմալացման հնարավորությունները։ Կարևորվում է մաթեմատիկական մոդելների, հաշվարկային ալգորիթմների և տվյալների միասնական բազայի համադրումը, որը թույլ է տալիս նախագծման տարբեր փուլերում օգտագործել փոխկապակցված տեխնիկական տեղեկատվություն։ Կոլեկտիվ աշխատանքի կազմակերպման տեսանկյունից դիտարկվում են օգտվողների դերերի բաշխումը, նախագծային տվյալների համատեղ հասանելիությունը, կատարված փոփոխությունների համաձայնեցումը և հաշվարկային արդյունքների պահպանման ու փոխանակման մեխանիզմները։ Առանձին նշանակություն ունի համակարգի ճկունությունն ու ընդլայնելիությունը, քանի որ տարբեր տեսակի էլեկտրական մեքենաների և սարքերի ուսումնասիրությունը կարող է պահանջել նոր հաշվարկային մոդուլների և մեթոդների ավելացում։ Հետազոտության շրջանակում գնահատվում են համակարգի արտադրողականությունը, հուսալիությունը, տեղեկատվական փոխանակման արդյունավետությունը և բաշխված ռեսուրսների օգտագործման նպատակահարմարությունը։ Քննարկվում են նաև ցանցային միջավայրում նախագծային գործընթացների կազմակերպման առանձնահատկությունները, այդ թվում՝ հեռավոր աշխատատեղերի և կենտրոնացված կամ բաշխված տվյալների պահոցների միջև փոխգործակցությունը։ Նման համակարգը հնարավորություն է տալիս ավտոմատացնել նախագծման բազմաթիվ փուլեր, նվազեցնել կրկնվող հաշվարկների ծավալը, արագացնել տարբեր նախագծային լուծումների փորձարկումը և բարձրացնել ինժեներական որոշումների հիմնավորվածությունը։ Աշխատությունը համադրում է էլեկտրատեխնիկայի, համակարգչային մոդելավորման, ավտոմատացված նախագծման և բաշխված հաշվարկների մեթոդները՝ ներկայացնելով դրանց կիրառման հնարավորությունները միասնական ինժեներական միջավայրում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել էլեկտրական մեքենաների և ապարատների նախագծման, ավտոմատացված նախագծման համակարգերի, հաշվարկային տեխնիկայի, ծրագրային ճարտարագիտության և բաշխված համակարգերի ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ինժեներների, ծրագրավորողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Медицина

Գիտական աշխատությունը նվիրված է անկայուն ստենոկարդիայի պայմաններում սրտի փորոքային ռիթմի խանգարումների և իմունաբանական որոշ փոփոխությունների կանխատեսական նշանակության ուսումնասիրությանը՝ սրտանոթային հիվանդությունների ընթացքի, հնարավոր բարդությունների և հիվանդների կլինիկական վիճակի գնահատման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակներում դիտարկվում են սրտի իշեմիկ հիվանդության կլինիկական առանձնահատկությունները, անկայուն ստենոկարդիայի զարգացման ախտաֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, սրտամկանի արյունամատակարարման խանգարումների հետևանքները և դրանց ազդեցությունը սրտի էլեկտրական ակտիվության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փորոքային առիթմիաների առաջացման պատճառներին, դրանց կլինիկական դրսևորումներին, հաճախականությանը, ծանրության աստիճանին և սրտանոթային անբարենպաստ իրադարձությունների կանխատեսման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են սրտի ռիթմի խանգարումների և սրտամկանի իշեմիայի փոխկապակցվածությունը, էլեկտրասրտագրական հետազոտությունների ու սրտի ռիթմի երկարատև մշտադիտարկման նշանակությունը, ինչպես նաև փորոքային էքստրասիստոլաների և այլ առիթմիկ դրսևորումների գնահատման չափանիշները։ Քննարկվում են օրգանիզմի իմունային համակարգում տեղի ունեցող փոփոխությունները, բորբոքային գործընթացների մասնակցությունը աթերոսկլերոտիկ ախտահարումների զարգացմանը, իմունաբանական ցուցանիշների հնարավոր կապը կորոնար արյան շրջանառության խանգարումների և սրտանոթային բարդությունների առաջացման հետ։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում իմունային պատասխանի առանձնահատկությունները, բջջային և հումորալ իմունիտետի որոշ ցուցանիշների փոփոխությունները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր կիրառությունը հիվանդության ընթացքի և կանխատեսման գնահատման գործընթացում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սրտի փորոքային ռիթմի խանգարումների և իմունաբանական շեղումների միջև հնարավոր փոխկապակցվածության բացահայտումը՝ նպատակ ունենալով գնահատելու դրանց համակցված կանխատեսական նշանակությունը։ Դիտարկվում են կլինիկական, էլեկտրասրտագրական և լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքների համադրման հնարավորությունները, ռիսկի գործոնների տարբերակումը և հիվանդների վիճակի գնահատման առավել ամբողջական մոտեցումների մշակման անհրաժեշտությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև անկայուն ստենոկարդիայի ախտորոշման, հիվանդության ծանրության գնահատման, սրտամկանի ինֆարկտի և այլ սրտանոթային բարդությունների առաջացման վտանգի որոշման հարցերին։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում կարևորվում են սրտանոթային համակարգի և իմունային գործընթացների փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, հիվանդության զարգացման կենսաբանական մեխանիզմների բացահայտումը և կլինիկական կանխատեսման համար նշանակություն ունեցող ցուցանիշների առանձնացումը։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել սրտի իշեմիկ հիվանդության կլինիկական ընթացքի վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը, ախտորոշիչ և կանխատեսական չափանիշների կատարելագործմանը, ինչպես նաև սրտանոթային բարդությունների վաղ հայտնաբերման և կանխարգելման մոտեցումների գիտական հիմնավորմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սրտաբանների, թերապևտների, կլինիկական իմունաբանների, ֆունկցիոնալ ախտորոշման մասնագետների, բժշկական գիտաշխատողների, ասպիրանտների և բժշկական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար, ինչպես նաև սրտանոթային հիվանդությունների ախտածագման, ախտորոշման և կանխատեսման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։