Разработка системы коллективного автоматизированного проектирования и исследования электрических машин и аппаратов в распределенной вычислительной среде

Տնտեսագիտություն

Գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության ձևավորման, գործունեության և զարգացման տնտեսական, կազմակերպական, ֆինանսական ու ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում փոքր և միջին ձեռնարկությունների դերը ազգային տնտեսության զարգացման, զբաղվածության ապահովման, մրցակցային միջավայրի ձևավորման, արտադրության բազմազանեցման և տնտեսական ակտիվության խթանման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսական համակարգում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության տեղին, դրա զարգացման պատմական և սոցիալ-տնտեսական նախադրյալներին, շուկայական հարաբերությունների ձևավորման առանձնահատկություններին և ձեռնարկատիրական գործունեության արդյունավետ կազմակերպման պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են փոքր և միջին ձեռնարկությունների դասակարգման չափանիշները, դրանց կազմակերպաիրավական ձևերը, տնտեսական գործունեության հիմնական ուղղությունները, ինչպես նաև տարբեր ոլորտներում ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունների իրականացման հնարավորությունները։ Քննության են առնվում ձեռնարկատիրության զարգացման վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, մասնավորապես՝ ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը, հարկային և վարչարարական միջավայրը, շուկայական մրցակցությունը, ենթակառուցվածքների զարգացվածությունը, մարդկային կապիտալի որակը և նորարարական գործունեության հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է փոքր և միջին ձեռնարկությունների ֆինանսավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ բանկային վարկավորման պայմանները, ներդրումային միջոցների ներգրավումը, վարկային ռիսկերի գնահատումը, ֆինանսական երաշխիքների կիրառումը և ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության ապահովումը։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում պետական աջակցության ծրագրերի, արտոնյալ ֆինանսավորման մեխանիզմների, հարկային խթանների, խորհրդատվական ծառայությունների և ձեռնարկատիրության զարգացմանն ուղղված ինստիտուցիոնալ միջոցառումների արդյունավետության գնահատման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում փոքր և միջին ձեռնարկությունների կառավարման առանձնահատկություններին, ռազմավարական պլանավորման, մարքեթինգային գործունեության, արտադրական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և մրցակցային առավելությունների ձևավորման մեխանիզմներին։ Դիտարկվում են ձեռնարկատիրական ռիսկերի կառավարման, գործարար միջավայրի փոփոխություններին հարմարվելու, նոր շուկաներ մուտք գործելու և արտադրանքի ու ծառայությունների որակի բարձրացման հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մարզերում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման հիմնախնդիրներին, տարածքային տնտեսական անհամաչափությունների հաղթահարմանը, տեղական ռեսուրսների օգտագործմանը և համայնքային տնտեսական ակտիվության խթանմանը։ Կարևորվում են գյուղական բնակավայրերում ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունների զարգացումը, գյուղատնտեսական արտադրության և վերամշակման ոլորտներում փոքր բիզնեսի հնարավորությունները, ինչպես նաև զբոսաշրջության, առևտրի, ծառայությունների և արդյունաբերության տարբեր ճյուղերում ձեռնարկատիրական գործունեության ընդլայնման նախադրյալները։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում ուսումնասիրվում են փոքր և միջին ձեռնարկությունների նորարարական ներուժը, տեխնոլոգիական արդիականացման հնարավորությունները, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառումը, արտադրական գործընթացների թվայնացումը և գիտելիքահենք տնտեսության զարգացման հետ դրանց փոխկապակցվածությունը։ Քննարկվում են նաև ձեռնարկատիրական կրթության, մասնագիտական պատրաստվածության, գործարար հմտությունների զարգացման և ձեռնարկատիրական մշակույթի ձևավորման հիմնախնդիրները։ Աշխատության շրջանակներում կարևոր տեղ է հատկացվում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության պետական կարգավորման իրավական և տնտեսական հիմքերին, գործարար գործունեության իրականացման վարչական ընթացակարգերին, պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցությանը, ինչպես նաև ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունների խթանման քաղաքականության կատարելագործման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են միջազգային փորձի կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում, փոքր բիզնեսի աջակցության տարբեր մոդելները, ձեռնարկատիրական ենթակառուցվածքների զարգացման մոտեցումները և տնտեսական քաղաքականության համապատասխան գործիքների ընտրության սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի փոքր և միջին ձեռնարկությունների գործունեության տնտեսական արդյունավետության գնահատման ցուցանիշները, դրանց ներդրումը համախառն ներքին արդյունքի ձևավորման, աշխատատեղերի ստեղծման, հարկային եկամուտների ապահովման և արտահանման ներուժի զարգացման գործընթացներում։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացմանը խոչընդոտող գործոնների բացահայտմանը, պետական աջակցության և ֆինանսավորման մեխանիզմների կատարելագործմանը, գործարար միջավայրի բարելավմանը և ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացմանն ուղղված գիտականորեն հիմնավորված առաջարկությունների մշակմանը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ձեռնարկատերերի, պետական կառավարման մասնագետների, բիզնեսի զարգացման խորհրդատուների, ֆինանսական կազմակերպությունների աշխատակիցների, տնտեսական քաղաքականության հետազոտողների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և տնտեսագիտական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է ռուսերենում հույզեր արտահայտող արտահայտական միավորների (ֆրազեոլոգիզմների) ուսուցման առանձնահատկություններին՝ հայ աշակերտների և ուսանողների լսարանի համար։ Գրքում վերլուծվում են հույզերի արտահայտման ֆրազեոլոգիական միջոցների կառուցվածքային, սեմանտիկ և կոգնիտիվ առանձնահատկությունները, առանձնացվում են սովորողների համար դժվար հասկանալի և մշակութային կոնտեքստից կախված համարժեքությունները։ Հեղինակը առաջարկում է ուսուցման մեթոդական մոտեցումներ՝ ինտեգրելով բառարանական, համեմատական և կաղապարային վարժություններ, օգտագործելով իրավիճակային և սեմինարային մեթոդներ՝ լեզվաբանական ու մշակութային ընկալելիության ապահովման համար։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև սխալների վերլուծություն, ուսուցման արդյունավետության գնահատման չափանիշներ և առաջարկություններ՝ ռուսերենի ուսուցման ծրագրերի համար հայերեն խոսող ուսանողների համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ռուսերենի ուսուցիչների, լեզվաբանների, թարգմանիչների և միջմշակութային հաղորդակցության մասնագետների համար՝ նպաստելով հույզային ֆրազեոլոգիզմների ավելի բնական և արդյունավետ յուրացմանը հայ լսարանի համար։

Գրականություն

Ժողովածուն միավորում է տարբեր երգեր և ներկայացնում հայերեն երգային գրականության ու երաժշտական մշակույթի բազմազանությունը։ Երգը հայ ժողովրդի բանավոր և գրավոր մշակութային ժառանգության կարևոր բաղադրիչներից է, որի միջոցով արտահայտվել են անձնական զգացմունքները, սիրային ապրումները, ուրախությունն ու տխրությունը, առօրյա կյանքի պատկերները, հասարակական հարաբերությունները և բարոյական պատկերացումները։ Տարբեր բնույթի երգերի մեկ ժողովածուում ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու երգային ստեղծագործության թեմատիկ բազմազանությունը և դրա տեղը ժամանակի ընթերցողական ու երաժշտական կյանքում։ Նման երգարանները նշանակալի դեր են ունեցել երգերի գրավոր պահպանման, տարածման և հետագա սերունդներին փոխանցման գործում՝ լրացնելով բանավոր կատարողական ավանդույթը։ Դրանք կարող են ծառայել որպես աղբյուր՝ ուսումնասիրելու երգերի լեզուն, բանաստեղծական կառուցվածքը, արտահայտչամիջոցները և ժողովրդական կամ հեղինակային երգարվեստի փոխհարաբերությունները։ Ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ երաժշտական բանահյուսությամբ, երգարանների պատմությամբ և 19-րդ դարի հայ մշակութային կյանքով զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։ Այն նաև կարևոր է հայ տպագիր գրքի պատմության տեսանկյունից՝ որպես երգային ժառանգության գրավոր ամրագրման և տարածման օրինակ։

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ողնաշարավոր կենդանիների ֆիլոգենետիկ շարքում լիպիդների ազատ ռադիկալային օքսիդացման գործընթացների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է տարբեր էվոլյուցիոն խմբերի ներկայացուցիչների օրգանիզմներում լիպիդների օքսիդացման առանձնահատկությունների բացահայտումը և դրանց հնարավոր կապի գնահատումը կենդանիների ֆիլոգենետիկ դիրքի, նյութափոխանակության և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ազատ ռադիկալների առաջացման և փոխակերպման գործընթացները, լիպիդային օքսիդացման ինտենսիվությունը, դրա հնարավոր կարգավորման մեխանիզմները և օքսիդատիվ գործընթացների նկատմամբ օրգանիզմի պաշտպանական համակարգերի արձագանքը։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր ողնաշարավորների միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները և դիտարկելու, թե ինչպես կարող են այդ առանձնահատկությունները կապված լինել էվոլյուցիոն զարգացման հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի լիպիդների օքսիդացման և հակաօքսիդանտային պաշտպանության հարաբերակցության ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ գործընթացների հավասարակշռությունը կարևոր դեր ունի բջիջների և հյուսվածքների բնականոն գործունեության պահպանման գործում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, ֆիզիոլոգների, կենդանաբանների, էվոլյուցիոն կենսաբանների, կենսաբժշկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս համադրել կենսաքիմիական գործընթացների ուսումնասիրությունը էվոլյուցիոն մոտեցման հետ և ավելի խորությամբ հասկանալ ողնաշարավոր կենդանիների օրգանիզմներում լիպիդային նյութափոխանակության և օքսիդատիվ գործընթացների զարգացման օրինաչափությունները։

Լեզվաբանություն

Գիրքը նվիրված է հայկաբանության՝ հայոց լեզվի և հայագիտական գիտելիքի ուսումնասիրության ոլորտում առկա խնդիրների քննությանը՝ հին և նոր ժամանակների համեմատական դիտարկմամբ։ Վերնագրում օգտագործված «խանգարմունք» բառը մատնանշում է հայկաբանության մեջ նկատված խաթարումների, շեղումների կամ դժվարությունների քննարկում, ինչը կարող է առնչվել լեզվական կանոնների մեկնաբանությանը, հայերենի ճիշտ գործածությանը, գրական լեզվի մշակմանը և հայագիտական ուսումնասիրությունների զարգացմանը։ Հայկաբանությունը կարևոր դեր է ունեցել հայոց լեզվի կառուցվածքի, պատմական զարգացման, գրական ժառանգության և լեզվական ավանդույթների հետազոտման գործում։ Այս ոլորտում առաջացած տարաձայնությունների ու խնդիրների քննությունը նպաստում է լեզվական նորմերի ձևավորման, լեզվի պահպանման և գիտական մոտեցումների պատմության ավելի խորքային ընկալմանը։ Աշխատության՝ հինն ու նորը համադրող մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հայագիտական մտածողության շարունակականությունն ու փոփոխությունները, ինչպես նաև լեզվական և գիտական ավանդույթների վերանայման անհրաժեշտությունը։ Առանց ամբողջական բովանդակության տվյալների հնարավոր չէ հստակեցնել հեղինակի քննադատության կոնկրետ առարկան կամ ներկայացված փաստարկները, սակայն վերնագիրը վկայում է հայկաբանության խնդիրներին նվիրված վերլուծական բնույթի աշխատության մասին։ Գիրքը կարևոր է հայ լեզվաբանական և բանասիրական մտքի պատմության, հայերենի ուսումնասիրության ավանդույթների և հայագիտական գրականության զարգացման հետազոտության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, բանասերներին, հայագետներին և հայոց լեզվի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում տարածված վտանգված մողեսների տեսակների պոպուլյացիոն էկոլոգիայի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են առանձին տեսակների տարածման առանձնահատկությունները, կենսամիջավայրերը, պոպուլյացիաների կառուցվածքը, թվաքանակի փոփոխության միտումները և դրանց վրա ազդող բնական ու մարդածին գործոնները։ Հեղինակը վերլուծում է տեսակների կենսաբանական առանձնահատկությունները, վերարտադրության, տարածքային վարքագծի և գոյատևման ռազմավարությունները՝ առանձնացնելով պահպանության տեսանկյունից կարևոր էկոլոգիական օրինաչափությունները։ Աշխատությունն ընդգրկում է դաշտային հետազոտությունների արդյունքներ, վիճակագրական վերլուծություններ և գիտական տվյալներ, որոնք նպաստում են վտանգված սողունների պահպանության և կենսաբազմազանության կառավարման արդյունավետ միջոցառումների մշակմանը։ Գիրքը նախատեսված է կենսաբանների, էկոլոգների, կենդանաբանների, բնապահպանության ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և Հայաստանի կենդանական աշխարհի պահպանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։