Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Сельское хозяйство: (Информационный указатель) (1982, Июль, №7)

Литература

Հովհաննես Թումանյանի կյանքում ընթերցանությունը և գրադարանը ունեցել են ձևավորող և որոշիչ դեր՝ ինչպես նրա գրական մտածողության, այնպես էլ աշխարհայացքի ձևավորման մեջ։ Նրա մանկությունից սկսած՝ գրքի հետ շփումը եղել է ոչ միայն գիտելիքի աղբյուր, այլև հոգևոր զարգացման հիմնական միջոց, որտեղ նա ծանոթացել է ինչպես հայ դասական գրականությանը, այնպես էլ համաշխարհային գրական ժառանգությանը։ Թումանյանի ընթերցողական հետաքրքրությունները ընդգրկել են ժողովրդական բանահյուսություն, պատմական երկեր, փիլիսոփայական գրականություն և եվրոպական հեղինակների ստեղծագործություններ, որոնք նպաստել են նրա ստեղծագործական ոճի բազմաշերտ ձևավորմանը։ Գրադարանը նրա համար եղել է ոչ միայն ֆիզիկական վայր, այլև մտավոր աշխատանքի կենտրոն, որտեղ ձևավորվել են գաղափարներ, կերպարներ և գեղարվեստական լուծումներ։

История

Կենսագրական այս աշխատությունը նվիրված է գեներալ-լեյտենանտ իշխան Վալերիան Մադաթովին՝ հայազգի նշանավոր ռազմական գործչին, որի անունը կապված է Ռուսական կայսրության ռազմական պատմության և Կովկասում ծավալված ռազմաքաղաքական իրադարձությունների հետ։ Մադաթովը, ծնունդով Խաչենից, պատմական աղբյուրներում հայտնի է նաև որպես Վալերիան Մադաթյան և հիշատակվում է ռուսական բանակում իր ծառայության, ռազմական ընդունակությունների ու հրամանատարական գործունեության համար։ Նրա կենսագրության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու XVIII դարի վերջին և XIX դարի առաջին կեսի Կովկասի պատմական իրադրությանը, տարածաշրջանում տեղի ունեցած պատերազմներին, իշխանական հարաբերություններին և Ռուսական կայսրության ռազմական առաջխաղացմանը։ Աշխատության կենտրոնում անհատական կենսագրության միջոցով պատմական ժամանակաշրջանի ներկայացումն է՝ ռազմական ծառայության, հասարակական դիրքի, անձնական արժանիքների և պատմական իրադարձություններին մասնակցության համատեքստում։ Նման կենսագրական երկերը կարևոր դեր են ունեցել պատմական հիշողության պահպանման, ազգային ծագում ունեցող նշանավոր գործիչների կյանքի ու գործունեության հանրահռչակման և անցյալի իրադարձությունների մասին գիտելիքների տարածման գործում։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ ռազմական գործիչների պատմությամբ, Կովկասի ռազմաքաղաքական զարգացումներով և հայ-ռուսական պատմական առնչություններով զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն արժեքավոր է նաև XIX դարի հայերեն պատմագրության և կենսագրական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես անցյալի նշանավոր անհատների կերպարները գրավոր մշակույթի միջոցով պահպանելու և հաջորդ սերունդներին փոխանցելու օրինակ։

Социология

Աշխատությունը նվիրված է տեղական ինքնակառավարման համակարգում առաջացող սոցիալական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը, դրանց պատճառների բացահայտմանը և հնարավոր լուծումների վերլուծությանը։ Հետազոտության կենտրոնում համայնքի և բնակչության միջև փոխհարաբերություններն են, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով տեղական իշխանությունները կարող են արձագանքել բնակիչների սոցիալական կարիքներին և նպաստել համայնքի կենսապայմանների բարելավմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են սոցիալական ծառայությունների կազմակերպումը, բնակչության տարբեր խմբերի կարիքների գնահատումը, սոցիալական պաշտպանության հասանելիությունը, զբաղվածության և աղքատության խնդիրները, սոցիալական անհավասարությունները, ինչպես նաև համայնքային մակարդակում սոցիալական աջակցության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորություններին, ֆինանսական և նյութական ռեսուրսներին, դրանց համագործակցությանը պետական կառավարման մարմինների, հասարակական կազմակերպությունների և համայնքային այլ կառույցների հետ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև համայնքային զարգացման ծրագրերի մշակմանը, բնակչության մասնակցությանը որոշումների կայացման գործընթացում և տեղական իշխանությունների հաշվետվողականությանը, քանի որ սոցիալական խնդիրների արդյունավետ լուծումը մեծապես կախված է բնակիչների իրական կարիքների բացահայտումից և նրանց ներգրավվածությունից։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սոցիալապես խոցելի խմբերի՝ տարեցների, երեխաների, հաշմանդամություն ունեցող անձանց, ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքների և այլ խմբերի խնդիրներին ու նրանց համար համայնքային մակարդակում համապատասխան աջակցության մեխանիզմների ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեղական ինքնակառավարումը դիտարկել ոչ միայն որպես վարչական կառավարման համակարգ, այլև որպես բնակչության սոցիալական բարեկեցության, համայնքային համերաշխության և կյանքի որակի բարելավման կարևոր գործիք։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պետական և համայնքային կառավարման մասնագետներին, սոցիալական ոլորտի աշխատակիցներին, քաղաքագետներին, սոցիոլոգներին, համայնքային իշխանությունների ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին, ինչպես նաև տեղական ինքնակառավարման արդյունավետության և համայնքների սոցիալական զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Лингвистика

Գիրքը ներկայացնում է հայերեն բառի կառուցվածքը և քերականական ձևերի ամբողջական համակարգը՝ ընդգրկելով խոսքի մասերի դասակարգումը, դրանց քերականական հատկանիշները և ձևափոխման օրինաչափությունները։ Հեղինակը մանրամասն վերլուծում է գոյականի, ածականի, թվականների, դերանունների, բայի և այլ խոսքի մասերի ձևաբանական առանձնահատկությունները՝ ցույց տալով դրանց գործառական դերը լեզվի համակարգում և խոսքի կառուցման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բայի ձևաբանական համակարգին՝ ժամանակների, եղանակների, կերպերի և խոնարհման կառուցվածքների համակողմանի ներկայացմամբ, ինչպես նաև բառաձևերի ձևավորման և փոփոխման մեխանիզմներին։ Աշխատությունը ներառում է նաև բազմաթիվ օրինակներ և վերլուծական մեկնաբանություններ, որոնք նպաստում են տեսական նյութի գործնական յուրացմանը և լեզվական մտածողության զարգացմանը։ Գիրքը նախատեսված է բանասերների, լեզվաբանների, ուսանողների և հայոց լեզվի ձևաբանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ ծառայելով որպես կարևոր ուսումնական և գիտական աղբյուր։

Медицина

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է նոր սինթեզված ջրալույծ կատիոնային մեզո-տետրա-պիրիդիլ պորֆիրինի և դրա մետաղական կոմպլեքսների կենսաբանական և դեղաբանական հատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են տվյալ միացությունների ազդեցությունները օրգանիզմի տարբեր ֆիզիոլոգիական համակարգերի վրա՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց ուղեղանոթային, հակաօքսիդանտային և անալգետիկ հատկություններին։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են միացությունների քիմիական կառուցվածքային առանձնահատկությունները, սինթեզի մեթոդները և մետաղական կոմպլեքսների ստացման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց կենսաբանական ակտիվության գնահատման փորձարարական արդյունքները։ Վերլուծվում է միացությունների հնարավոր ազդեցությունը գլխուղեղի արյան շրջանառության կարգավորման վրա, ազատ ռադիկալների վնասակար ազդեցության նվազեցման մեխանիզմները և ցավազրկող ակտիվության դրսևորման առանձնահատկությունները։ Ստացված տվյալների հիման վրա գնահատվում է այս միացությունների կիրառական ներուժը բժշկության և դեղագործության ոլորտներում, մասնավորապես նյարդաբանական և անոթային խանգարումների կանխարգելման կամ բուժման ուղղությամբ հետագա հետազոտությունների համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիկոսներին, դեղաբաններին, օրգանական և բժշկական քիմիայի մասնագետներին, կենսաբժշկական հետազոտողներին և բարձրագույն կրթության համապատասխան ուղղություններով սովորողներին։

Культура

Այս աշխատությունը ներկայացնում է Կոնստանտին Օրբելյանի ստեղծագործական ուղին և բազմակողմանի գործունեությունը՝ անդրադառնալով նրա ավանդին երաժշտական արվեստի զարգացման, կատարողական մշակույթի և մշակութային կյանքի կազմակերպման ոլորտներում։ Վերլուծվում են նրա ստեղծագործական սկզբունքները, երաժշտական մտածողության առանձնահատկությունները, գեղարվեստական ոճը և արվեստի նկատմամբ ունեցած մոտեցումները՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը ազգային և միջազգային երաժշտական միջավայրում։ Աշխատությունում լուսաբանվում են նրա գործունեության տարբեր փուլերը, ստեղծագործական համագործակցությունները, համերգային և կազմակերպչական աշխատանքը, ինչպես նաև նրա դերը երաժշտական կրթության, մշակութային քաղաքականության և նոր սերնդի արվեստագետների ձևավորման գործում։ Հեղինակը ներկայացնում է փաստագրական նյութեր, պատմական աղբյուրներ և մասնագիտական վերլուծություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել երաժշտի արվեստագիտական ժառանգության և նրա թողած նշանակալի ազդեցության մասին։ Գիրքը նախատեսված է երաժշտագետների, արվեստաբանների, ուսանողների, մշակույթի ոլորտի մասնագետների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայկական երաժշտարվեստի պատմությամբ և նշանավոր մշակութային գործիչների գործունեությամբ։