Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Сельское хозяйство: (Информационный указатель) (1982, Июль, №7)

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է հարթ երկրաչափության պայմաններում Բոլցմանի հավասարման որոշ ոչ գծային և գծայնացված մոդելային տարբերակների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է մոլեկուլային և մասնիկային համակարգերի վիճակի նկարագրությունը՝ հաշվի առնելով բաշխման ֆունկցիայի տարածաժամանակային փոփոխությունները և համակարգում ընթացող միկրոսկոպիկ փոխազդեցությունների ազդեցությունը։ Քննության են առնվում Բոլցմանի հավասարման մոդելային ձևակերպումները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները, գծայնացման հնարավորությունները և համապատասխան մաթեմատիկական խնդիրների լուծման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հարթ երկրաչափական մոդելներին, որոնք հնարավորություն են տալիս պարզեցնել բարդ ֆիզիկական համակարգերի նկարագրությունը և միաժամանակ պահպանել դրանց հիմնական դինամիկական հատկությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են հավասարումների ոչ գծային անդամների դերը, դրանց ազդեցությունը լուծումների վարքի, կայունության և ասիմպտոտիկ հատկությունների վրա, ինչպես նաև ոչ գծային մոդելների և դրանց գծային մոտարկումների միջև կապը։ Վերլուծվում են նաև համապատասխան սահմանային և սկզբնական պայմաններով խնդիրների ձևակերպման առանձնահատկությունները, լուծումների գոյության ու միակության հարցերը և մոդելների ֆիզիկական մեկնաբանությունները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է վիճակագրական մեխանիկայի և մաթեմատիկական ֆիզիկայի խնդիրների ավելի խոր ըմբռնման համար, քանի որ Բոլցմանի տիպի հավասարումները հնարավորություն են տալիս միկրոսկոպիկ մակարդակի շարժընթացները կապել մակրոսկոպիկ դիտարկվող երևույթների հետ։ Ներկայացված մոտեցումները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ գազերի դինամիկայի, կինետիկ տեսության, տրանսպորտային երևույթների և բարդ համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորման ուսումնասիրություններում։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկական ֆիզիկայի, դիֆերենցիալ հավասարումների, կիրառական մաթեմատիկայի, վիճակագրական մեխանիկայի և կինետիկ տեսության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Psychology

Հոգեբանական և մանկավարժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ընտանիքի սոցիալ-հոգեբանական միջավայրի ազդեցության ուսումնասիրությանը կրտսեր դպրոցական տարիքի երեխաների վախերի ձևավորման, դրսևորման և կանխարգելման գործընթացներում։ Քննության են առնվում մանկական վախերի առաջացման հոգեբանական նախադրյալները, տարիքային զարգացման առանձնահատկությունները և երեխայի հուզական անվտանգության ապահովման գործում ընտանեկան հարաբերությունների նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծնող-երեխա փոխհարաբերություններին, դաստիարակության ոճերին, ընտանիքի հուզական մթնոլորտին, հաղորդակցման առանձնահատկություններին և ծնողական աջակցության դերին։ Վերլուծվում են ընտանեկան կոնֆլիկտների, չափազանց խիստ կամ գերխնամակալական դաստիարակության, հուզական լարվածության և սոցիալական միջավայրի հնարավոր ազդեցությունները երեխաների անհանգստության ու վախերի դրսևորման վրա։ Քննարկվում են նաև դպրոցական միջավայրին հարմարվելու դժվարությունները, ուսումնական գործունեության հետ կապված մտահոգությունները, հասակակիցների հետ հարաբերությունները և ընտանիքի ու դպրոցի համագործակցության կարևորությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են մանկական վախերի հոգեբանական գնահատման, ծնողների խորհրդատվության, հուզական ինքնակարգավորման զարգացման և կանխարգելիչ հոգեբանամանկավարժական աշխատանքի կազմակերպման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում ընտանիքում վստահության, փոխըմբռնման, դրական հաղորդակցության և երեխայի ինքնավստահության ամրապնդման նշանակությանը՝ հոգեբանական բարեկեցության ապահովման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկական և ընտանեկան հոգեբանության, տարիքային հոգեբանության, դպրոցական հոգեբանական ծառայության և կրտսեր դպրոցականների հուզական զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Law

Աշխատությունը նվիրված է քրեական դատավարության մինչդատական փուլում անձի հիմնարար իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանության իրավական երաշխիքների, դրանց իրականացման մեխանիզմների և կիրառական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում քրեական վարույթում ներգրավված անձանց իրավական կարգավիճակն է, ինչպես նաև պետական մարմինների կողմից իրականացվող դատավարական գործողությունների և անձի իրավունքների պաշտպանության միջև անհրաժեշտ հավասարակշռության ապահովումը։ Քննվում են անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության, պաշտպանության իրավունքի, անմեղության կանխավարկածի, մասնավոր կյանքի հարգման, արդյունավետ իրավական պաշտպանության և արդար դատաքննության ընդհանուր սկզբունքների դրսևորումները մինչդատական վարույթի ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կասկածյալի, մեղադրյալի, տուժողի և քրեական վարույթին մասնակցող այլ անձանց իրավունքների ծավալին, դրանց իրացման դատավարական պայմաններին և իրավասու մարմինների համապատասխան պարտականություններին։ Ուսումնասիրվում են հարկադրանքի միջոցների կիրառման իրավական սահմանները, դատական վերահսկողության նշանակությունը և այն ընթացակարգային երաշխիքները, որոնք նախատեսված են պետական միջամտության կամայականությունը կանխելու համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պաշտպանի մասնակցության, իրավաբանական օգնություն ստանալու, դատավարական որոշումները բողոքարկելու և իրավունքի ենթադրյալ խախտումների դեմ արդյունավետ պաշտպանության միջոցներից օգտվելու խնդիրը։ Հետազոտության շրջանակում կարող է վերլուծվել նաև ապացույցների ձեռքբերման օրինականության և անձի իրավունքների պաշտպանության փոխկապակցվածությունը, քանի որ մինչդատական վարույթի ընթացքում իրականացվող գործողությունները կարող են էականորեն ազդել հետագա դատաքննության արդարության վրա։ Առանձին նշանակություն ունի դատախազական հսկողության, դատական վերահսկողության և վարույթ իրականացնող մարմինների պատասխանատվության հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Ազգային իրավակարգավորման վերլուծությունը կարող է համադրվել մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային սկզբունքների և չափանիշների հետ՝ բացահայտելու օրենսդրական ու իրավակիրառական համակարգի զարգացման հնարավոր ուղղությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քրեական դատավարության իրավունքի, մարդու իրավունքների պաշտպանության և դատական վերահսկողության տեսական ու կիրառական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել մինչդատական վարույթում անձի իրավական պաշտպանության արդյունավետ համակարգի հիմնական բաղադրիչները։

Physics

Նյութում ներկայացված են տարբեր լաբորատոր աշխատանքներ, որոնք ուղղված են ատոմների կառուցվածքի, էներգետիկ մակարդակների, սպեկտրների և քվանտային երևույթների ուսումնասիրությանը։ Յուրաքանչյուր աշխատանք ներառում է տեսական նախաբան, փորձի կատարման քայլերի նկարագրություն, անհրաժեշտ սարքավորումների ցանկ և արդյունքների մշակման մեթոդներ։ Բացի այդ, նյութը նպաստում է ուսանողների փորձարարական հմտությունների զարգացմանը՝ սովորեցնելով չափումներ կատարել, տվյալներ վերլուծել և ձևակերպել գիտական եզրակացություններ։ Այն կարևոր դեր ունի տեսական գիտելիքների ամրապնդման և իրական փորձարարական միջավայրում դրանց կիրառման համար։

Pedagogy

Այս աշխատանքը նվիրված է գեղարվեստական ընկալման ձևավորման և զարգացման հոգեբանական ու մանկավարժական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը, որտեղ դիտարկվում է, թե ինչպես է անհատը ընկալում, մեկնաբանում և ներքինացնում արվեստի ստեղծագործությունները կրթական և մշակութային միջավայրում։ Հեղինակը վերլուծում է ընկալման գործընթացի հիմնական բաղադրիչները՝ զգայական-ընկալողական, ճանաչողական, հուզական և արժեքային մակարդակները՝ ընդգծելով դրանց փոխկապակցվածությունը և համաժամանակյա զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գեղարվեստական մտածողության ձևավորմանը, ստեղծագործական երևակայության զարգացմանը և էսթետիկական զգացողության խորացմանը, որոնք միասին ապահովում են արվեստի լիարժեք ընկալում։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է մանկավարժական այն պայմանները, որոնք նպաստում են գեղարվեստական ընկալման արդյունավետ ձևավորմանը՝ ներառյալ ուսուցման մեթոդների բազմազանությունը, ինտերակտիվ մոտեցումները, արվեստի գործերի համատեքստային մեկնաբանությունը և սովորողի ակտիվ ներգրավվածությունը ստեղծագործական գործընթացում։ Ներկայացվում է ուսուցչի դերի կարևորությունը որպես միջնորդի, ով ուղղորդում է աշակերտի ընկալումը և նպաստում է նրա գեղագիտական ճաշակի ձևավորմանը։

History

Այս բազմահատոր ստեղծագործությունը վերնագրով առնչվում է Օսմանյան կայսրության պատմության մեջ կարևոր դեր ունեցած ենիչերիական զորքի և դրա հետ կապված պատմական իրադարձությունների թեմային։ Ենիչերիները օսմանյան բանակի հայտնի զորամասն էին, որոնք երկար ժամանակ կարևոր նշանակություն ունեին կայսրության ռազմական համակարգում, պալատական քաղաքականության և պետական կառավարման մեջ։ Նրանց պատմությունը կապված է կենտրոնացված իշխանության ձևավորման, ռազմական կազմակերպման, ներքին կարգապահության, քաղաքական ազդեցության և ժամանակի ընթացքում կայսրության հասարակական կառուցվածքում տեղի ունեցած փոփոխությունների հետ։ Այս թեման պատմական գրականության համար հնարավորություն է ստեղծում ներկայացնելու անհատի և պետության հարաբերությունները, զինվորական ծառայության առանձնահատկությունները, իշխանության համար պայքարը և պատմական միջավայրի ազդեցությունը մարդկային ճակատագրերի վրա։ Ենիչերիական համակարգը ձևավորվել էր որպես սուլթանի իշխանությանը ենթակա հատուկ զորական կառույց և տարբեր ժամանակաշրջաններում զգալի ազդեցություն էր ունեցել Օսմանյան կայսրության ռազմական ու քաղաքական կյանքում։ Դրա զարգացումն ու հետագա վերափոխումները կապված էին կայսրության ներքին կառավարման, ռազմական բարեփոխումների և հասարակական հարաբերությունների փոփոխությունների հետ։ Նման պատմական թեմաներով ստեղծագործությունները սովորաբար ընթերցողին ծանոթացնում են անցյալի քաղաքական ու ռազմական միջավայրին՝ պատմական փաստերի և գեղարվեստական պատումի միջոցով ներկայացնելով իշխանության, պարտքի, հավատարմության, փառասիրության և մարդկային ընտրության հարցերը։ Առաջին հատորի առկայությունը ցույց է տալիս, որ հրատարակությունը բազմամաս ստեղծագործության բաղադրիչ է, որի նյութը նախատեսված է հաջորդական ընթերցման համար։ Բազմահատոր կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս պատմական թեման զարգացնելու ավելի լայն շրջանակում՝ ներկայացնելով տարբեր իրադարձություններ, կերպարներ և դրանց փոխկապակցվածությունը։ Այս աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, ենիչերիական զորքի պատմական դերով, պատմավեպի զարգացման առանձնահատկություններով և 19-րդ դարի հայերեն թարգմանական ու պատմական գրականությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։ Այն նաև կարող է դիտարկվել որպես հայ ընթերցողական միջավայրում օսմանյան պատմության թեմաների նկատմամբ հետաքրքրության արտահայտություն և որպես ժամանակաշրջանի հայերեն գրքի պատմության ուսումնասիրության նյութ։