Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги . Сельское хозяйство. Информационный указатель (1979, Октябрь, №10)

Экономика

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հակամենաշնորհային քաղաքականության ձևավորման և իրականացման հիմնախնդիրների համապարփակ վերլուծությանը՝ ընդգծելով շուկայական տնտեսության զարգացման պայմաններում մրցակցության պաշտպանության ինստիտուցիոնալ և իրավական հիմքերը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է հակամենաշնորհային քաղաքականության դերը որպես տնտեսական արդյունավետության բարձրացման, շուկաների ազատության ապահովման և սպառողների շահերի պաշտպանության կարևոր գործիք, ինչպես նաև վերլուծվում են այն կառուցվածքային առանձնահատկությունները, որոնք բնորոշ են Հայաստանի փոքր և կենտրոնացված տնտեսությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մրցակցային միջավայրի ձևավորման գործընթացներին, որտեղ հաճախ նկատվում են գերիշխող դիրքի չարաշահման, օլիգոպոլ կառուցվածքների և ոչ թափանցիկ գնագոյացման խնդիրներ։ Աշխատությունը վերլուծում է նաև «Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության մասին» օրենքի կիրառման արդյունավետությունը, հակամենաշնորհային մարմինների լիազորությունները և դրանց գործնական ազդեցությունը շուկայի կարգավորման վրա։ Քննարկվում են նաև վերահսկողական մեխանիզմների սահմանափակումները, մասնագիտական կարողությունների պակասը, դատական պրակտիկայի ոչ միատեսակությունը և վարչական որոշումների իրականացման դժվարությունները։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է միջազգային փորձը՝ հատկապես ԵՄ մրցակցային քաղաքականության սկզբունքները, որոնք կարող են ծառայել որպես մոդել Հայաստանի հակամենաշնորհային համակարգի կատարելագործման համար։ Աշխատությունը ընդգծում է նաև թվային տնտեսության զարգացման պայմաններում առաջացող նոր մարտահրավերները՝ ներառյալ թվային հարթակների գերիշխող դիրքը և տվյալների մոնոպոլիզացիայի ռիսկերը։ Գիտագործնական հատվածում ներկայացվում են քաղաքականության բարելավման ուղղություններ՝ օրենսդրական փոփոխություններ, վերահսկողության ինստիտուցիոնալ հզորացում, թափանցիկության բարձրացում և մրցակցային մշակույթի զարգացում։

Туризм

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ծառայությունների շուկայի ինտեգրման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը համաշխարհային տնտեսության համակարգում՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով զբոսաշրջության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտներին։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են ծառայությունների ոլորտի զարգացման միտումները, միջազգային տնտեսական ինտեգրման գործընթացները, ինչպես նաև Հայաստանի մրցունակության մակարդակը գլոբալ շուկայում։ Աշխատությունում քննարկվում են այն կառուցվածքային և ինստիտուցիոնալ գործոնները, որոնք ազդում են ծառայությունների արտահանման և միջազգային համագործակցության զարգացման վրա։ Զբոսաշրջության օրինակով ուսումնասիրվում են ենթակառուցվածքների զարգացումը, միջազգային զբոսաշրջային հոսքերի աճի դինամիկան, երկրի գրավչության բարձրացման գործոնները և ծառայությունների որակի ազդեցությունը ոլորտի մրցունակության վրա։ Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի շրջանակում վերլուծվում են արտահանման ներուժը, նորարարական միջավայրի ձևավորումը, ստարտափ էկոհամակարգի զարգացումը և գլոբալ թվային շուկաներին ինտեգրվելու հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական քաղաքականության, ներդրումային միջավայրի, մարդկային կապիտալի և միջազգային գործընկերության դերին ծառայությունների շուկայի զարգացման գործընթացում։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև ինտեգրման խոչընդոտները և առաջարկում է ռազմավարական ուղղություններ՝ ուղղված Հայաստանի տնտեսության գլոբալ մրցունակության բարձրացմանը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, զբոսաշրջության և ՏՏ ոլորտի ներկայացուցիչների, ինչպես նաև միջազգային տնտեսական հարաբերություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Информатика

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է սահմանափակումների միալար մշակման (constraint-based processing) մոդելի կիրառությանը ինտեգրված համակարգերի նախագծման տվյալների հենքերում՝ ընդգծելով բարդ ինժեներական համակարգերի մոդելավորման և ավտոմատացված նախագծման ժամանակակից մոտեցումները։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես կարելի է սահմանափակումների համակարգը կիրառել նախագծման տվյալների կառուցվածքների վրա՝ ապահովելով տարրերի միջև հարաբերությունների ճշգրիտ նկարագրություն և նախագծային պահանջների ավտոմատ ստուգում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանափակումների արտահայտման ձևական լեզուներին, լուծման ալգորիթմներին և օպտիմիզացիոն մեթոդներին, որոնք թույլ են տալիս նվազեցնել նախագծման սխալները և բարձրացնել համակարգերի համատեղելիությունը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է տվյալների հենքերի դերը որպես նախագծային տեղեկատվության կենտրոնացված միջավայր, որտեղ իրականացվում է տարբեր մոդուլների ինտեգրում, վավերացում և վերօգտագործում։ Միաժամանակ դիտարկվում են այս մոտեցման կիրառությունները բարդ տեխնիկական համակարգերում՝ ներառյալ էլեկտրոնային նախագծումը, կառավարման համակարգերը և ծրագրային ճարտարապետությունները, որտեղ կարևոր են ճշգրտությունը, ընդարձակելիությունը և ավտոմատացված վերլուծությունը։

Экономика

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում եկամուտների և գույքի համընդհանուր հայտարարագրման համակարգի ներդրման հիմնախնդիրներին և զարգացման հեռանկարներին՝ այն դիտարկելով որպես հարկային թափանցիկության, ստվերային տնտեսության կրճատման և պետական եկամուտների ընդլայնման կարևոր գործիք։ Նյութում վերլուծվում են համակարգի ներդրման հիմնական նպատակները՝ հարկային բազայի ընդլայնում, քաղաքացիների եկամուտների իրական պատկերի ձևավորում և հակակոռուպցիոն մեխանիզմների ուժեղացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գործնական խնդիրներին՝ վարչական բեռի աճ, տեղեկատվական համակարգերի տեխնիկական սահմանափակումներ, անձնական տվյալների պաշտպանության հարցեր և քաղաքացիների ֆինանսական գրագիտության մակարդակ։ Քննարկվում են նաև միջազգային փորձը և դրա կիրառելիությունը ՀՀ պայմաններում, մասնավորապես այն երկրների մոդելները, որտեղ հայտարարագրման համակարգերը նպաստել են հարկային կարգապահության բարձրացմանը և պետական վերահսկողության արդյունավետության աճին։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ համակարգի հաջող ներդրումը պահանջում է իրավական, տեխնոլոգիական և ինստիտուցիոնալ համալիր բարեփոխումներ՝ ապահովելով ինչպես պետության ֆինանսական թափանցիկություն, այնպես էլ քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանություն և վարչարարության արդյունավետություն։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ագրարային շուկայի ձևավորման, գործունեության և զարգացման ընթացքում առաջացող տնտեսական ու կազմակերպական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում գյուղատնտեսական արտադրության և շուկայական հարաբերությունների փոխկապակցվածությունն է՝ արտադրողից մինչև վերջնական սպառող ձևավորվող տնտեսական կապերի համատեքստում։ Քննվում են գյուղատնտեսական արտադրանքի առաջարկի և պահանջարկի ձևավորման առանձնահատկությունները, գնագոյացման մեխանիզմները, արտադրանքի իրացման կազմակերպումը, մեծածախ և մանրածախ առևտրի համակարգերը, ինչպես նաև շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացման նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փոքր և մասնատված գյուղացիական տնտեսությունների շուկա մուտք գործելու հնարավորություններին, դրանց բանակցային դիրքին, արտադրանքի անհրաժեշտ ծավալների համախմբման և կայուն իրացման ուղիների ձևավորման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են գյուղատնտեսական կոոպերացիայի, պահեստավորման, վերամշակման, փոխադրման, լոգիստիկ ծառայությունների և շուկայական տեղեկատվության հասանելիության հնարավոր ազդեցությունները ագրարային շուկայի արդյունավետության վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գյուղատնտեսական արտադրության սեզոնային բնույթի և բնակլիմայական պայմաններից կախվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ գործոնները կարող են առաջացնել առաջարկի ու գների զգալի տատանումներ և մեծացնել արտադրողների տնտեսական ռիսկերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև ներմուծման և արտահանման գործընթացները, տեղական արտադրանքի մրցունակությունը, որակի ապահովման համակարգերը և ագրոպարենային արժեշղթաների զարգացումը։ Անդրադարձ է կատարվում ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության, ներդրումների, ապահովագրական մեխանիզմների և պետական աջակցության հնարավոր դերին՝ շուկայի կայուն զարգացման պայմանների ձևավորման տեսանկյունից։ Հիմնախնդիրների լուծման հնարավոր ուղղությունները կարող են կապվել շուկայական ենթակառուցվածքների կատարելագործման, արտադրողների համագործակցության ընդլայնման, տեղեկատվական ապահովման բարելավման, վերամշակման և պահպանման կարողությունների զարգացման ու արդյունավետ կառավարման մեխանիզմների ներդրման հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, շուկայի կազմակերպման և գյուղատնտեսական կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ագրարային շուկայի արդյունավետ գործունեության, արտադրողների մրցունակության և գյուղատնտեսության կայուն զարգացման տնտեսական նախադրյալները։

Технология

Բնապահպանական ճարտարագիտության և ջրամատակարարման տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անիպեմզայի՝ որպես բնական ծագման ֆիլտրող նյութի կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ խմելու ջրի մաքրման կայանների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Քննության են առնվում խմելու ջրի մաքրման հիմնական տեխնոլոգիական գործընթացները, ֆիլտրման համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և ջրի որակի ապահովման ժամանակակից պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անիպեմզայի ֆիզիկամեխանիկական հատկություններին, ծակոտկեն կառուցվածքին, հատիկաչափական կազմին, ջրաթափանցելիությանը և ֆիլտրող միջավայրում դրա կիրառման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են ջրում առկա կախված մասնիկների, պղտորության և այլ աղտոտիչների հեռացման գործընթացները, ինչպես նաև ֆիլտրող շերտի հաստության, ջրի հոսքի արագության և շահագործման պայմանների ազդեցությունը մաքրման արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են անիպեմզայի և ավանդական ֆիլտրող նյութերի համեմատական գնահատման չափանիշները, ֆիլտրերի լվացման առանձնահատկությունները, հիդրավլիկական դիմադրության փոփոխությունները և ֆիլտրող նյութի շահագործման տևողության հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են փորձարարական հետազոտությունների, ջրի որակական ցուցանիշների չափման և ֆիլտրման տեխնոլոգիական պարամետրերի օպտիմալացման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում տեղական բնական հումքի օգտագործման տնտեսական նպատակահարմարությանը, ջրամաքրման կայանների շահագործման ծախսերի հնարավոր նվազեցմանը և խմելու ջրի մաքրման համակարգերի կատարելագործման հեռանկարներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջրամատակարարման, ջրի մաքրման տեխնոլոգիաների, բնապահպանական ճարտարագիտության և ջրային ռեսուրսների կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։