Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն: Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն: Ազգագրություն: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги. Обшественно- (1975, թիվ 11)

Технология

Սա գիտական-տեխնոլոգիական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է կաթնամթերքի արտադրության մեջ երկրորդային հումքի օգտագործման ազդեցության գնահատմանը՝ մասնավորապես «Լոռի» տեսակի պանրի կենսատեխնոլոգիական գործընթացների և որակական ցուցանիշների վրա։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են կաթի վերամշակման ընթացքում առաջացող երկրորդային հումքի (օրինակ՝ շիճուկի և այլ կողմնակի արտադրանքների) կիրառման հնարավորությունները, դրանց ազդեցությունը խմորման, միկրոֆլորայի զարգացման, սպիտակուցային կառուցվածքի ձևավորման և հասունացման գործընթացների վրա։ Քննարկվում են պանրի ֆիզիկաքիմիական, միկրոկենսաբանական և օրգանոլեպտիկ հատկությունների փոփոխությունները՝ կախված տեխնոլոգիական ռեժիմներից և հումքի կազմից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական գործընթացների օպտիմալացմանը, սննդային արժեքի պահպանմանը և վերջնական արտադրանքի անվտանգության ապահովմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի սննդարդյունաբերության, կենսատեխնոլոգիայի և կաթնամթերքի տեխնոլոգիայի ոլորտներում՝ նպաստելով արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը և որակյալ, մրցունակ պանրատեսակների ստացմանը։

Математика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բազմանդամային ինտերպոլացիայի երկրաչափական տեսության կարևոր ուղղություններից մեկին՝ GC բազմություններում ուղիղների օգտագործման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է հարթության վրա գտնվող հատուկ հանգույցների բազմությունների՝ GCₙ բազմությունների կառուցվածքը, որտեղ յուրաքանչյուր հանգույցի հիմնարար բազմանդամը ներկայացվում է n գծային արտադրիչների արտադրյալի տեսքով։ Աշխատությունը մանրամասն ուսումնասիրում է, թե ինչ պայմաններում է տվյալ ուղիղը հանդիսանում որևէ հանգույցի հիմնարար բազմանդամի արտադրիչ, այսինքն՝ երբ է հանգույցը «օգտագործում» այդ ուղիղը։ Հեղինակները դիտարկում են k-հանգույցային ուղիղները, որոնք անցնում են բազմության ճիշտ k հանգույցներով, և ուսումնասիրում դրանց օգտագործման հնարավոր քանակական սահմանափակումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առավելագույն ուղիղներին, որոնք անցնում են n+1 հանգույցներով, ինչպես նաև Gasca–Maeztu-ի հայտնի ենթադրությանը, որի համաձայն համապատասխան դասի յուրաքանչյուր GCₙ բազմություն պետք է պարունակի առավելագույն ուղիղ։ Հետազոտության կարևոր արդյունքներից մեկն այն է, որ, ենթադրելով այդ ենթադրության ճշմարտությունը, յուրաքանչյուր k-հանգույցային ուղիղ կամ ընդհանրապես չի օգտագործվում, կամ օգտագործվում է խիստ որոշակի թվով հանգույցների կողմից։ Աշխատությունը նաև սահմանում է այդ հնարավոր թվերի սահմանները և ուսումնասիրում այն դեպքերը, երբ ուղիղի օգտագործումը պարտադիր է։ Այսպիսով, հետազոտությունը ոչ միայն նկարագրում է GC բազմությունների ներքին երկրաչափական կառուցվածքը, այլև բացահայտում է կապը հանգույցների, նրանց հիմնարար բազմանդամների և այդ բազմանդամների գծային արտադրիչների միջև։ Թեման կարևոր է բազմափոփոխական բազմանդամային ինտերպոլացիայի տեսության համար, քանի որ GC բազմությունները միավորում են հանրահաշվական և երկրաչափական հատկություններ՝ թույլ տալով ուսումնասիրել, թե ինչպես է հանգույցների երկրաչափական դասավորությունը ազդում ինտերպոլացիոն բազմանդամների կառուցվածքի վրա։ Աշխատության արդյունքները նաև կապվում են GC բազմությունների կառուցվածքային հատկությունների, առավելագույն ուղիղների քանակի և Gasca–Maeztu-ի խնդրի հետ՝ դրանով իսկ նպաստելով այս ոլորտում առկա բաց հարցերի ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքը հիմնականում նախատեսված է մաթեմատիկական անալիզի, հանրահաշվական երկրաչափության, բազմանդամային ինտերպոլացիայի և հարակից տեսական ուղղությունների մասնագետների, հետազոտողների և բարձր մակարդակի ուսանողների համար։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հանրային ռեսուրսների կառավարման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդերքի և ջրային ռեսուրսների կառավարման օրինակով։ Գրքում ներկայացվում են բնական ռեսուրսների օգտագործման, պահպանության և վերահսկման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց կառավարման համակարգերի ձևավորման և կատարելագործման հիմնական ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է ընդերքի և ջրային պաշարների տնտեսական, բնապահպանական և սոցիալական նշանակությանը, դրանց արդյունավետ օգտագործման անհրաժեշտությանը և պետական կառավարման մեխանիզմների դերին։ Վերլուծվում են ոլորտներում առկա խնդիրները, այդ թվում՝ ռեսուրսների ոչ արդյունավետ շահագործումը, բնապահպանական ռիսկերը, վերահսկողական համակարգերի կատարելագործման անհրաժեշտությունը և կառավարման թափանցիկության ապահովման հարցերը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են հանրային ռեսուրսների կառավարման միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները, կայուն զարգացման սկզբունքների ներդրման ուղիները և պետական քաղաքականության բարելավման առաջարկություններ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հանրային կառավարման, տնտեսագիտության, բնապահպանության, երկրագիտության և ռեսուրսների կառավարման ոլորտների ուսանողների, մասնագետների, հետազոտողների, ինչպես նաև Հայաստանի բնական պաշարների արդյունավետ օգտագործման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Արևելյան Գյուլիստանի պատմությանը՝ ներկայացնելով տարածաշրջանների անցյալը, պատմական զարգացումները և դրանց աշխարհագրական ու մշակութային միջավայրի նշանակությունը։ Վերնագրում հիշատակված տարածքների համադրությունը հնարավորություն է տալիս նյութը դիտարկելու Հարավային Կովկասի և հարակից արևելյան շրջանների պատմական փոխհարաբերությունների համատեքստում։ Այս տարածաշրջանների պատմությունը ձևավորվել է տարբեր ժողովուրդների, պետությունների և քաղաքական ուժերի փոխազդեցության պայմաններում, իսկ բնակչության տեղաշարժերը, առևտրային կապերը, մշակութային շփումները և իշխանությունների փոփոխությունները կարևոր ազդեցություն են ունեցել դրանց զարգացման վրա։ Հայաստանի պատմական անցյալը սերտորեն կապված է հարևան երկրամասերի հետ՝ պայմանավորված աշխարհագրական դիրքով, քաղաքական իրադարձություններով, տնտեսական հարաբերություններով և մշակութային փոխանակումներով։ Տարածաշրջանային պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն առանձին երկրամասերի զարգացման առանձնահատկությունները, այլև դրանց միջև ձևավորված կապերը։ Նման պատմական աշխատությունները կարևոր են պատմական հիշողության պահպանման, աշխարհագրական անվանումների ու տարածքային պատկերացումների ուսումնասիրության և անցյալի իրադարձությունները համադրական մոտեցմամբ հասկանալու համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել Հայաստանի և Հարավային Կովկասի պատմությամբ, հայագիտությամբ, տարածաշրջանային պատմական աշխարհագրությամբ և ժողովուրդների պատմական փոխհարաբերություններով զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։ Այն նաև կարող է ծառայել որպես նյութ՝ ուսումնասիրելու 19-րդ դարի հայերեն և օսմաներեն լեզվական միջավայրերում շրջանառվող պատմագիտական գրականության թեմատիկ ուղղությունները և պատմական գիտելիքի տարածման ձևերը։

География

Տուֆի բացահանքերի շահագործման ռացիոնալ տեխնոլոգիայի մշակումը և պարամետրերի հիմնավորումը վերաբերում է բնական քարային հումքի՝ տուֆի արդյունահանման գործընթացների առավել արդյունավետ, տնտեսապես նպատակահարմար և տեխնիկապես անվտանգ կազմակերպմանը։ Այս թեման ընդգրկում է բաց հանքերում հանքաքարի արդյունահանման ամբողջ շղթայի ուսումնասիրությունը՝ սկսած երկրաբանական կառուցվածքի գնահատումից և պաշարների հաշվարկից մինչև հանքահանման մեթոդների ընտրություն, տեխնոլոգիական սխեմաների նախագծում և աշխատանքի կազմակերպման օպտիմալ լուծումների մշակում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի պարամետրերի հիմնավորմանը, ինչպիսիք են բլոկների չափերը, փորման խորությունը, պայթեցման կամ կտրելու եղանակները, տեխնիկայի ընտրությունը, տեղափոխման ուղիները և արտադրողականության մակարդակը, որպեսզի ապահովվի հումքի նվազագույն կորուստ և առավելագույն որակ։ Միաժամանակ հաշվի են առնվում անվտանգության պահանջները, շրջակա միջավայրի պահպանությունը և տնտեսագիտական արդյունավետությունը, քանի որ ճիշտ ընտրված տեխնոլոգիան թույլ է տալիս նվազեցնել ծախսերը և բարձրացնել արտադրության կայունությունը։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են հատկապես շինարարական նյութերի արդյունաբերության համար, որտեղ տուֆը լայնորեն կիրառվում է որպես շինարարական և դեկորատիվ քար, և դրա որակյալ ու արդյունավետ արդյունահանումը անմիջական ազդեցություն ունի ամբողջ ոլորտի զարգացման վրա։

Литература

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է երկվորյակների առասպելական մոտիվին և դրա տարբեր դրսևորումներին հայ վիպական ավանդության համակարգում՝ այն դիտարկելով որպես հնագույն միթոլոգիական շերտերից եկող համամարդկային գաղափար, որը հայ բանահյուսության մեջ ստացել է յուրահատուկ ձևավորում։ Նյութում վերլուծվում են այն վիպական սյուժեները, որտեղ երկվորյակ կերպարները հանդես են գալիս որպես հակադիր կամ փոխլրացնող սկզբունքների կրողներ՝ արտահայտելով քաոսի և կարգի, ուժի և խելքի, կյանքի և մահվան հակադրությունների խորհրդանշական միասնություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պատմական և դիցաբանական շերտերին, որոնց միջոցով երկվորյակների մոտիվը կապվում է հերոսական վիպերգերի կառուցվածքի, ծագման առասպելների և ցեղային ինքնության ձևավորման հետ։ Քննարկվում են նաև համեմատական զուգահեռները հնդեվրոպական այլ ավանդույթների հետ՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես է այս մոտիվը վերափոխվել և հարմարվել տեղական մշակութային միջավայրին՝ պահպանելով իր հիմնական իմաստաբանական առանցքը։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ հայ վիպական ավանդության մեջ երկվորյակների առասպելը ոչ միայն պատմողական մոտիվ է, այլ նաև աշխարհընկալման համակարգ, որը արտահայտում է մարդու, համայնքի և տիեզերքի հարաբերությունների մասին խորքային պատկերացումներ։