Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1982, թիվ 2)

Литература

Գիտական աշխատանքը նվիրված է Վահան Թեքեյանի և Վահան Տերյանի գրական առնչությունների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել երկու մեծանուն հայ բանաստեղծների ստեղծագործական ընդհանրությունները, տարբերությունները, գեղագիտական ընկալումները և նրանց պոեզիայի հնարավոր փոխազդեցության դրսևորումները։ Ուսումնասիրության առանցքում 20-րդ դարասկզբի հայ քնարերգության զարգացման այն գործընթացներն են, որոնց շրջանակում ձևավորվում էին նոր բանաստեղծական մտածողություն, անհատական քնարական աշխարհ, լեզվական ու ոճական նոր մոտեցումներ։ Երկու հեղինակների ստեղծագործության համադրությունը հնարավորություն է տալիս առավել հստակ պատկերացնելու այդ ժամանակաշրջանի հայ պոեզիայի բազմազանությունն ու զարգացման ներքին օրինաչափությունները։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նրանց գրական աշխարհայացքի հիմնական հատկանիշները, բանաստեղծական թեմաները և գեղարվեստական սկզբունքները։ Երկու բանաստեղծների պոեզիայում կարևոր տեղ են զբաղեցնում սերը, կարոտը, մենությունը, հայրենիքը, հոգևոր որոնումները, ժամանակի զգացողությունը և մարդկային ներաշխարհը։ Սակայն նույն թեմաների գեղարվեստական մեկնաբանությունը նրանց ստեղծագործություններում ունի տարբեր երանգներ և կառուցվածքային լուծումներ, ինչը թույլ է տալիս խոսել ոչ միայն ընդհանրությունների, այլև ինքնատիպության մասին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել քնարական հերոսի կերպարին։ Երկու հեղինակների մոտ էլ բանաստեղծական խոսքը հաճախ կառուցվում է անհատի ներքին ապրումների և հոգեբանական վիճակների բացահայտման շուրջ, սակայն այդ ներաշխարհի արտահայտման ձևերը պայմանավորված են յուրաքանչյուր հեղինակի անհատական գեղագիտական համակարգով։ Համեմատական վերլուծությունը կարող է ցույց տալ, թե ինչպես են անձնական զգացմունքները վերածվում ավելի լայն մշակութային և ազգային իմաստ ունեցող գեղարվեստական պատկերների։ Կարևոր ուղղություն է նաև հայրենիքի թեմայի ուսումնասիրությունը։ Թեքեյանի և Տերյանի ստեղծագործություններում հայրենիքի գաղափարը կապված է ոչ միայն տարածքի կամ պատմական հիշողության, այլև հոգևոր պատկանելության, ազգային ինքնության և կորուստների զգացողության հետ։ Այս թեմայի համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու երկու բանաստեղծների ազգային մտածողության առանձնահատկությունները և նրանց պոեզիայի պատմամշակութային ենթատեքստը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև սիրային և փիլիսոփայական քնարերգության ընդհանրություններին։ Սերը նրանց ստեղծագործություններում հաճախ հանդես է գալիս որպես մարդու ներաշխարհը բացահայտող և գոյության ավելի խոր իմաստների հասնելու միջոց։ Մենության, անցողիկության և կորուստի թեմաները նույնպես ձեռք են բերում ոչ միայն անձնական, այլև համամարդկային նշանակություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լեզվական և ոճական համեմատությունը։ Կարող են ուսումնասիրվել բառապաշարի ընտրությունը, պատկերավորման միջոցները, խորհրդանշական պատկերները, երաժշտականությունը, ռիթմը, ինտոնացիան և բանաստեղծական ձևի առանձնահատկությունները։ Այս տեսանկյունից երկու հեղինակների համադրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայ քնարերգության արդիականացման տարբեր ուղիներ և յուրաքանչյուրի ներդրումը ժամանակակից բանաստեղծական լեզվի զարգացման գործում։ «Գրական առնչություններ» հասկացությունը կարող է ուսումնասիրվել ինչպես ուղղակի ազդեցությունների և փոխադարձ արձագանքների, այնպես էլ ավելի լայն գրական-մշակութային համատեքստի տեսանկյունից։ Կարևոր է տարբերակել փաստացի կենսագրական կամ ստեղծագործական կապերը թեմատիկ ու գեղագիտական ընդհանրություններից՝ խուսափելով միայն նմանությունների հիման վրա ուղղակի ազդեցություն ենթադրելուց։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված գնահատել երկու հեղինակների հարաբերությունը հայ գրականության ընդհանուր զարգացման գործընթացում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի ներկայացնել Թեքեյանի և Տերյանի ստեղծագործությունները ոչ թե միայն զուգահեռաբար, այլև միմյանց հետ փոխհարաբերության և նույն գրական դարաշրջանի համատեքստում։ Նրանց պոեզիայի համեմատական քննությունը կարևոր է հայ նորագույն քնարերգության գեղագիտական բազմազանությունը, ազգային և անհատական թեմաների փոխկապակցվածությունը և 20-րդ դարասկզբի հայ բանաստեղծական մտածողության զարգացման առանձնահատկությունները հասկանալու համար։

Литература

Աշխատության վերնագիրը կենտրոնանում է եղբայրների միջև հակադրության և մարդկային ամենամոտ հարաբերություններում առաջացող բախումների թեմայի վրա։ Եղբոր դեմ եղբայր կանգնելու գաղափարը ներկայացնում է ընտանեկան կապերի խաթարման, փոխադարձ վստահության կորստի և անձնական կամ հասարակական շահերի պատճառով առաջացող հակասությունների խնդիրը։ Այս թեման հնարավորություն է տալիս դիտարկելու մարդկային հարաբերությունների բարդությունը, ընտանեկան համերաշխության նշանակությունը, խղճի ու պատասխանատվության դերը և հակամարտությունների բարոյական հետևանքները։ Վերնագրի ձևակերպումը կարող է մատնանշել ինչպես ընտանեկան վեճի, այնպես էլ ավելի լայն հասարակական կամ գաղափարական հակադրության պատկերում, սակայն միայն մատենագիտական տվյալների հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել ստեղծագործության սյուժեն կամ ժանրային առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի վերջի հայ գրականության համատեքստում, երբ ընտանեկան հարաբերությունները, հասարակական բարքերը և բարոյական ընտրության հարցերը հաճախ դառնում էին գրական անդրադարձի առարկա։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գեղարվեստական գրականության պատմությամբ և ժամանակաշրջանի հասարակական ու բարոյական պատկերացումներով զբաղվող ընթերցողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ծառայությունների շուկայի վիճակագրական հետազոտությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրա զարգացման հիմնական օրինաչափությունները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և փոփոխությունների միտումները։ Հետազոտության հիմքում ծառայությունների ոլորտի վերաբերյալ վիճակագրական տվյալների համակարգված հավաքագրումը, մշակումը, խմբավորումը և վերլուծությունն է, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ոլորտի տեղն ու նշանակությունը երկրի տնտեսության մեջ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ծառայությունների արտադրության և իրացման ծավալները, ոլորտի տեսակարար կշիռը համախառն տնտեսական ցուցանիշներում, ծառայությունների տարբեր տեսակների կառուցվածքը, դրանց աճի կամ նվազման տեմպերը և տարածքային բաշխվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծառայությունների շուկայի դինամիկայի գնահատմանը՝ տարբեր ժամանակահատվածների տվյալների համեմատության միջոցով, ինչի շնորհիվ հնարավոր է բացահայտել շուկայի զարգացման կայուն և փոփոխական միտումները։ Կարևոր ուղղություն է նաև ծառայությունների պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցության ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց փոխազդեցությունը ձևավորում է շուկայական գործընթացների հիմնական առանձնահատկությունները։ Վիճակագրական վերլուծության միջոցով կարող են գնահատվել ծառայությունների գների փոփոխությունները, սպառման ծավալները, բնակչության եկամուտների և ծախսերի ազդեցությունը ծառայությունների պահանջարկի վրա, ինչպես նաև ոլորտում զբաղվածության և աշխատանքի արտադրողականության ցուցանիշները։ Աշխատությունը կարող է ներառել ծառայությունների շուկայի տարբեր հատվածների՝ առևտրի, տրանսպորտի, կապի, ֆինանսական, կրթական, առողջապահական, զբոսաշրջային, կենցաղային և այլ ծառայությունների վիճակագրական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելով դրանց միջև առկա տարբերությունները և փոխկապակցվածությունը։ Հատուկ նշանակություն ունի վիճակագրական մեթոդների կիրառումը՝ միջին մեծությունների, հարաբերական ցուցանիշների, դինամիկայի շարքերի, ինդեքսների, խմբավորումների և այլ վերլուծական գործիքների միջոցով ծառայությունների շուկայի վիճակի և զարգացման տեմպերի գնահատման համար։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հնարավորություն տալ նաև բացահայտելու ծառայությունների ոլորտի զարգացման վրա ազդող հիմնական գործոնները, գնահատելու դրանց ազդեցության ուղղությունն ու աստիճանը և ձևավորելու շուկայի հետագա զարգացման վերաբերյալ հիմնավորված եզրահանգումներ։ ՀՀ նյութերի կիրառումը աշխատանքին տալիս է գործնական ուղղվածություն՝ հնարավորություն ընձեռելով ծառայությունների շուկայի տեսական օրինաչափությունները դիտարկել Հայաստանի տնտեսական իրականության պայմաններում։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, վիճակագիրների, շուկայի վերլուծաբանների, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների մասնագետների, բիզնեսի ներկայացուցիչների, հետազոտողների և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս վիճակագրական մեթոդների միջոցով ամբողջական պատկերացում կազմելու ՀՀ ծառայությունների շուկայի զարգացման մակարդակի, կառուցվածքի և դինամիկայի մասին՝ բացահայտելով առկա խնդիրները, զարգացման միտումները և այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել ոլորտի հետագա ձևավորման ու արդյունավետության վրա։

История

Աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդի պատմական անցյալի, ազգային ինքնության ձևավորման և հասարակական, քաղաքական ու մշակութային զարգացման հիմնական փուլերի ուսումնասիրությանը։ Այն կարող է ընդգրկել հայ ժողովրդի ծագման, հայկական պետական կազմավորումների առաջացման, հին և միջնադարյան Հայաստանի պատմության, ինչպես նաև նոր և նորագույն ժամանակաշրջանների կարևոր իրադարձությունների ներկայացումը։ Կարող են դիտարկվել հայկական թագավորությունների և իշխանությունների ձևավորումն ու զարգացումը, օտար տերությունների հետ հարաբերությունները, ազատագրական շարժումները, ազգային-մշակութային կյանքի վերելքն ու պատմական դժվարությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն կարող է տրվել հայոց պետականության զարգացմանը, եկեղեցու և կրթության դերին, լեզվի ու գրականության պահպանմանը, ինչպես նաև սփյուռքի ձևավորմանն ու հայկական համայնքների պատմությանը։ Պատմական իրադարձությունների ժամանակագրական և պատճառահետևանքային քննությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու հայ ժողովրդի անցյալի և ներկայի միջև կապերը։ Աշխատությունը կարող է ծառայել որպես ուսումնական և տեղեկատու նյութ՝ հայ ժողովրդի պատմությունն ուսումնասիրողների, ուսանողների, դասախոսների և ազգային պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է տեսահաջորդականությունների դինամիկ վերլուծության և հատվածավորման համար նախատեսված ալգորիթմների ու ծրագրային համալիրի մշակմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակը տեսանյութերում տեղի ունեցող փոփոխությունների, շարժվող օբյեկտների և ժամանակային դինամիկայի ավտոմատ հայտնաբերման, առանձնացման ու վերլուծության արդյունավետ մեթոդների ստեղծումն է։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են տեսահաջորդականությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հաջորդական կադրերի միջև փոխկապակցվածությունը, շարժման և փոփոխությունների հայտնաբերման խնդիրները, ինչպես նաև տեսանյութի առանձին հատվածների կամ օբյեկտների ավտոմատ առանձնացման եղանակները։ Կարևոր ուշադրություն է դարձվում հատվածավորման ալգորիթմներին, որոնց միջոցով տեսողական տեղեկատվությունը բաժանվում է իմաստային կամ ֆունկցիոնալ առանձին բաղադրիչների՝ հետագա վերլուծությունը դարձնելով ավելի արդյունավետ։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են համադրվել պատկերների մշակման, շարժման գնահատման, օբյեկտների հայտնաբերման և դասակարգման տարբեր մոտեցումներ՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել համակարգի ճշգրտությունը, արագագործությունը և կայունությունը տարբեր տեսահաջորդականությունների դեպքում։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչ է նաև մշակված ծրագրային համալիրի նախագծումն ու իրականացումը, որը հնարավորություն է տալիս գործնականում կիրառել առաջարկվող ալգորիթմները, մշակել տեսանյութային տվյալներ և գնահատել ստացված արդյունքները։ Առաջարկվող մեթոդների արդյունավետության ուսումնասիրությունը կարող է ներառել տարբեր պայմաններում կատարված փորձարկումներ և համեմատական գնահատումներ՝ պարզելու դրանց կիրառելիությունն ու առավելությունները։ Թեման արդիական է համակարգչային տեսողության, խելացի տեսահսկման, ռոբոտատեխնիկայի, բժշկական պատկերների վերլուծության, արդյունաբերական ավտոմատացման և այլ ոլորտների համար, որտեղ մեծ ծավալի տեսողական տվյալների արագ ու ավտոմատ մշակումը կարևոր նշանակություն ունի։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել համակարգչային գիտության, ծրագրային ճարտարագիտության, արհեստական բանականության և պատկերների մշակման ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Право

Այս աշխատությունը նվիրված է ազգերի ինքնորոշման իրավունքի և դրա իրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ լոկալ հակամարտությունների միջազգային իրավական կարգավորման համատեքստում։ Գրքում վերլուծվում է ինքնորոշման իրավունքի ձևավորումը և զարգացումը միջազգային իրավունքում, դրա իրավական բնույթը, բովանդակությունը և նշանակությունը ժողովուրդների ու ազգային խմբերի քաղաքական կարգավիճակի որոշման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնորոշման իրավունքի և պետությունների ինքնիշխանության ու տարածքային ամբողջականության սկզբունքների փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև այն իրավական չափանիշներին, որոնց շրջանակում կարող է իրականացվել տվյալ իրավունքը։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են ինքնորոշման ներքին և արտաքին դրսևորումները, դրանց իրացման հնարավոր ձևերը և այն պայմանները, որոնց դեպքում ինքնորոշման պահանջները վերածվում են միջազգային իրավական ու քաղաքական վեճերի։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում լոկալ զինված հակամարտությունների առաջացման և զարգացման պատճառներին, դրանց կարգավորման միջազգային մեխանիզմներին, խաղաղ բանակցությունների, միջնորդության և միջազգային կազմակերպությունների դերակատարությանը։ Քննության են առնվում նաև այն իրավական խնդիրները, որոնք առաջանում են ինքնորոշման պահանջների և տարածքային ամբողջականության պաշտպանության անհրաժեշտության բախման պայմաններում, ինչպես նաև հակամարտությունների մասնակիցների իրավունքների և պարտավորությունների հարցերը։ Կարևորվում է միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքների հավասարակշռված կիրառման անհրաժեշտությունը՝ հաշվի առնելով մարդու իրավունքների պաշտպանությունը, ժողովուրդների քաղաքական կամքի արտահայտումը, ուժի չկիրառման սկզբունքը և միջազգային խաղաղության ու անվտանգության պահպանումը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ դեր կարող է ունենալ ինքնորոշման իրավունքը լոկալ հակամարտությունների ծագման, զարգացման և կարգավորման գործընթացներում, ինչպես նաև բացահայտելու դրա իրացման հետ կապված իրավական անորոշություններն ու հակասական մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել միջազգային իրավունքի և միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, իրավաբանների, դիվանագետների, իրավագիտության և քաղաքագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և ինքնորոշման ու միջազգային հակամարտությունների կարգավորման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։