Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ (1979, Օգոստոս, թիվ 8)

География

Այս աշխատությունը նվիրված է լեռնահանքային արտադրության ընթացքում առաջացող լցակույտերի և պոչամբարների կազմավորման, նախագծման, կառավարման և անվտանգ շահագործման գիտատեխնիկական հիմունքների ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության առանցքում հանքարդյունահանման և հանքահարստացման գործընթացների հետևանքով առաջացող թափոնների անվտանգ տեղադրման, պահպանման և վերահսկման խնդիրներն են, որոնք ունեն ինչպես արտադրական, այնպես էլ բնապահպանական և սոցիալական կարևոր նշանակություն։ Աշխատությունում ուշադրություն է դարձվում լցակույտերի և պոչամբարների ձևավորման սկզբունքներին, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկություններին, տեղանքի երկրաբանական և հիդրոերկրաբանական պայմանների գնահատմանը, ապարների ու հանքային թափոնների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների հաշվառմանը և համապատասխան ինժեներական լուծումների ընտրությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի կառույցների կայունության ապահովումը, քանի որ լցակույտերի կամ պոչամբարների կառուցվածքային խախտումները կարող են հանգեցնել նյութի սահքի, փլուզման, արտահոսքի կամ շրջակա տարածքների աղտոտման։ Այդ պատճառով ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր են լանջերի կայունության հաշվարկները, ջրահեռացման համակարգերի կազմակերպումը, ջրի մակարդակի և ճնշումների վերահսկումը, կառուցվածքային վիճակի մշտադիտարկումը և հնարավոր վթարային իրավիճակների կանխատեսումը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է պոչամբարների և լցակույտերի շահագործման ընթացքում շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցություններին՝ մասնավորապես հողերի, մակերևութային և ստորերկրյա ջրերի, օդային միջավայրի և հարակից էկոհամակարգերի վրա ազդեցության նվազեցման միջոցառումներին։ Կարևորվում են թափոնների կառավարման արդյունավետ մեթոդները, կառույցների փուլային ձևավորումը, տեխնիկական սպասարկումը, անվտանգության ռեժիմների պահպանումը և վերահսկողության ժամանակակից համակարգերի կիրառումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել նաև ռիսկերի գնահատման և արտակարգ իրավիճակների կառավարման մոտեցումներ՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել լեռնահանքային օբյեկտների շահագործման հուսալիությունն ու անվտանգությունը։ Նման համակարգված մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համատեղ դիտարկել արտադրական արդյունավետությունը, ինժեներական անվտանգությունը և շրջակա միջավայրի պահպանությունը՝ ձևավորելով լեռնահանքային թափոնների կառավարման առավել կայուն սկզբունքներ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել լեռնային ինժեներներին, երկրաբաններին, հանքարդյունաբերության մասնագետներին, բնապահպաններին, երկրատեխնիկայի ոլորտի հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես լեռնահանքային արտադրության թափոնների անվտանգ կառավարման, պոչամբարների և լցակույտերի տեխնիկական հուսալիության բարձրացման ու դրանց շահագործման ընթացքում բնապահպանական ռիսկերի նվազեցման խնդիրների ուսումնասիրման տեսանկյունից։

История

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ռուսաստանի հայոց արքեպիսկոպոս, իշխան Հովսեփ Արղության-Երկայնաբազուկի արտասանած ճառը, որն արժեքավոր պատմական և հոգևոր սկզբնաղբյուր է XVIII դարի վերջի հայ հասարակական, եկեղեցական և մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Հովսեփ Արղությանը հայ եկեղեցական և հասարակական նշանավոր գործիչներից էր, որի գործունեությունը կապված էր Ռուսաստանի հայ համայնքների կազմակերպման, ազգային ինքնության պահպանման և հայ-ռուսական հարաբերությունների զարգացման հետ։ Ճառը հետաքրքրություն է ներկայացնում ժամանակաշրջանի եկեղեցական հռետորաբանության, պաշտոնական խոսքի կառուցվածքի և կրոնաբարոյական գաղափարների արտահայտման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի հեղինակի լեզվաոճական առանձնահատկությունները, հանդիսավոր խոսքի արտահայտչամիջոցները և հոգևոր առաջնորդի հասարակական դիրքի արտացոլումը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ռուսահայ համայնքների հոգևոր կյանքի պատմական միջավայրը, եկեղեցական իշխանության և հասարակական հարաբերությունների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հայ հոգևորականության մասնակցությունը ազգային ու մշակութային գործընթացներին։ Կարևորվում են ճառի նշանակությունը որպես ժամանակաշրջանի գրավոր հուշարձան, դրա պատմալեզվաբանական արժեքը և ռուսերեն հին տպագիր գրականության մեջ հայկական թեմատիկայի ներկայացումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, եկեղեցու պատմության հետազոտողների, աղբյուրագետների, լեզվաբանների և հայ-ռուսական պատմամշակութային կապերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի՝ բազմակողմ առևտրային համակարգին ինտեգրման տնտեսական ազդեցությունների ուսումնասիրությանը՝ արտաքին առևտրի, ներքին արտադրության, մրցակցության, ներդրումային միջավայրի և տնտեսության առանձին ճյուղերի զարգացման տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են միջազգային առևտրի ազատականացման տեսական հիմքերը և այն տնտեսական մեխանիզմները, որոնց միջոցով մաքսային ու ոչ մաքսային սահմանափակումների փոփոխությունը կարող է անդրադառնալ ապրանքների և ծառայությունների շրջանառության, արտադրողների մրցունակության և սպառողական շուկայի վրա։ Քննության են առնվում անդամակցությունից բխող պարտավորությունների և առևտրային կանոնների ազդեցությունները ներմուծման ու արտահանման կառուցվածքի, արտաքին շուկաների հասանելիության և տեղական ձեռնարկությունների գործունեության պայմանների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում արդյունաբերության և գյուղատնտեսության այն ոլորտներին, որոնք միջազգային մրցակցության ուժեղացման պայմաններում կարող են բախվել արտադրողականության, տեխնոլոգիական արդիականացման, արտադրանքի որակի և ծախսերի կառավարման նոր պահանջների։ Միաժամանակ դիտարկվում են արտահանող կազմակերպությունների համար միջազգային շուկաներում ավելի կանխատեսելի առևտրային պայմանների և ընդհանուր կանոնների նշանակությունը։ Վերլուծության կարևոր ուղղություն է ներմուծման ազատականացման ազդեցությունը ներքին գների, ապրանքային առաջարկի, սպառողների ընտրության և տեղական արտադրողների մրցակցային դիրքերի վրա։ Ուսումնասիրվում է նաև արտաքին առևտրային քաղաքականության և ներդրումային միջավայրի փոխկապակցվածությունը՝ հաշվի առնելով տնտեսական կանոնների կանխատեսելիության և միջազգային տնտեսական հարաբերությունների ինստիտուցիոնալ կարգավորման նշանակությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ ծառայությունների առևտրին, մտավոր սեփականության հետ կապված տնտեսական հարցերին և ձեռնարկությունների՝ միջազգային չափանիշներին հարմարվելու անհրաժեշտությանը։ Տնտեսական հետևանքները գնահատելիս կարևորվում է դրական և բացասական ազդեցությունների տարբերակված դիտարկումը, քանի որ դրանց բնույթը կարող է էապես տարբերվել ըստ տնտեսության ճյուղերի, ձեռնարկությունների չափերի և արտաքին մրցակցության նկատմամբ զգայունության։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու Հայաստանի մասնակցությունը համաշխարհային առևտրային համակարգին որպես տնտեսական ինտեգրման բազմակողմ գործընթաց և բացահայտելու դրա կապը արտաքին առևտրի կառուցվածքային փոփոխությունների, ազգային տնտեսության մրցունակության և երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման հետ։

Медицина

Անասնաբուժական, մանրէաբանական և կենդանիների ֆիզիոլոգիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պրոբիոտիկների կարգավորիչ ազդեցության ուսումնասիրությանը ոչխարների աղիքային միկրոֆլորայի կազմի, կենսաբանական ակտիվության և մարսողական համակարգի գործունեության վրա։ Քննության են առնվում ոչխարների աղիքային միկրոբիոտայի ձևավորման առանձնահատկությունները, օգտակար և պայմանական ախտածին միկրոօրգանիզմների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև աղիքային մանրէային հավասարակշռության նշանակությունը կենդանիների առողջության պահպանման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պրոբիոտիկ միկրոօրգանիզմների կենսաբանական հատկություններին, աղիքային միջավայրում դրանց հնարավոր ազդեցության մեխանիզմներին և մարսողական գործընթացների կարգավորման գործում ունեցած դերին։ Վերլուծվում են պրոբիոտիկների ազդեցությամբ աղիքային միկրոֆլորայի քանակական ու որակական կազմի հնարավոր փոփոխությունները, մանրէային հավասարակշռության վերականգնման գործընթացները և օրգանիզմի պաշտպանական գործառույթների հետ դրանց փոխկապակցվածությունը։ Քննարկվում են կենդանիների կերակրման պայմանների, տարիքային առանձնահատկությունների, պահվածքի և արտաքին միջավայրի գործոնների ազդեցությունները պրոբիոտիկների արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել մանրէաբանական հետազոտությունների, աղիքային միկրոֆլորայի համեմատական գնահատման, ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների դիտարկման և փորձարարական տվյալների վիճակագրական վերլուծության մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում պրոբիոտիկների կիրառման հնարավորություններին մարսողական խանգարումների կանխարգելման, կենդանիների բնական դիմադրողականության պահպանման և անասնաբուծական արտադրության արդյունավետության բարձրացման գործում։ Կարևորվում է ոչխարների աղիքային միկրոբիոտայի կարգավորման գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումների մշակումը՝ կենդանիների առողջության և բարեկեցության ապահովման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անասնաբուժության, կենդանիների մանրէաբանության, ֆիզիոլոգիայի, անասնաբուծության և պրոբիոտիկների կենսաբանական ազդեցության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Другие предметы

Գ. Հ. Ասլանյանը գրքում ներկայացնում է ջերմատներում բանջարեղենի աճեցման կենսաբանական և ագրոտեխնիկական հիմքերը՝ սկսած մշակաբույսերի ընտրությունից և սածիլների աճեցումից մինչև արտադրական ցիկլի ավարտ՝ բերքահավաք և արտադրանքի պահպանում։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է ջերմատնային միկրոկլիմայի կարգավորման կարևորությունը՝ ջերմաստիճան, խոնավություն, լուսավորություն և օդափոխություն, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը բույսերի աճի, ծաղկման և պտղակալման վրա։ Գրքում ընդգրկված են նաև սնուցման և պարարտացման համակարգերը՝ հանքային և օրգանական սննդանյութերի ճիշտ կիրառմամբ, կաթիլային ոռոգման տեխնոլոգիաները և սննդարար լուծույթների կառավարումը՝ բարձր բերքատվություն ապահովելու համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վնասատուների և հիվանդությունների դեմ պայքարի ինտեգրված միջոցառումներին՝ կենսաբանական, ագրոտեխնիկական և քիմիական մեթոդների համադրմամբ՝ նվազեցնելով կորուստները և բարձրացնելով արտադրանքի որակը։ Աշխատությունը նաև ներկայացնում է բույսերի ձևավորման, էտման և խնամքի տեխնիկաները, որոնք կարևոր են ջերմատան արդյունավետ օգտագործման և կայուն արտադրության համար։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, ջերմատնային տնտեսությունների աշխատողների և բանջարաբույծների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները ջերմատնային բանջարաբուծության ոլորտում։

Другие предметы

Այս աշխատությունը նվիրված է Երևանի քաղաքային կառուցապատման մեջ բարձրահարկ գերիշխող շենքերի ձևավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ճարտարապետական, քաղաքաշինական, տարածական, տեսողական և քաղաքային միջավայրի պահպանության տեսանկյուններից։ Ուսումնասիրության կենտրոնում բարձրահարկ կառույցների՝ որպես քաղաքի տարածական կերպարը ձևավորող առանցքային տարրերի, տեղադրման, ծավալատարածական կազմակերպման և շրջակա կառուցապատման հետ փոխհարաբերության խնդիրներն են։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել Երևանի քաղաքային կառուցվածքը, բնական ռելիեֆը, տեսողական առանցքները, պատմական կենտրոնի առանձնահատկությունները և այն պայմանները, որոնք ազդում են բարձրադիր շենքերի ընկալման ու քաղաքային համայնապատկերի ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարձրահարկ գերիշխող կառույցների տեղադրման նպատակահարմարությանը, դրանց բարձրության և ծավալի հարաբերակցությանը հարակից շենքերի ու փողոցային տարածքների հետ, ինչպես նաև քաղաքի տարբեր հատվածների միջև տեսողական կապերի պահպանմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ այն հակասությանը, որը երբեմն առաջանում է ժամանակակից բարձրահարկ կառուցապատման պահանջների և Երևանի պատմական-ճարտարապետական կերպարի պահպանության անհրաժեշտության միջև։ Կարևոր տեղ է հատկացվում քաղաքային համայնապատկերի, պատմական հուշարձանների տեսանելիության, փողոցների տարածական ընկալման և բնական լանդշաֆտի հետ նոր կառուցապատման ներդաշնակեցման խնդիրներին։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև բարձրահարկ կառուցապատման ազդեցությունը տրանսպորտային հոսքերի, հետիոտնային միջավայրի, ինժեներական ենթակառուցվածքների, կանաչ տարածքների, բնական լուսավորության և միկրոկլիմայի վրա։ Առանձին կարևորություն ունի բարձրահարկ գերիշխողների ձևավորման չափորոշիչների մշակումը, որոնց միջոցով հնարավոր կլինի որոշել դրանց տեղադրման, բարձրության, ծավալային լուծումների և ճարտարապետական կերպարի համապատասխանությունը տվյալ քաղաքային միջավայրին։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել Երևանի տարբեր հատվածների համեմատական վերլուծություն՝ բացահայտելու արդեն ձևավորված բարձրահարկ գերիշխողների ազդեցությունը և նոր կառուցապատման հնարավոր զարգացման սցենարները։ Աշխատանքի նպատակներից է առաջարկել քաղաքաշինական և ճարտարապետական լուծումներ, որոնք թույլ կտան համատեղել քաղաքի զարգացման, ժամանակակից կառուցապատման և ներդրումային պահանջները՝ Երևանի պատմական ու տարածական ինքնատիպության պահպանման հետ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է Երևանի կայուն և հավասարակշռված քաղաքային զարգացման, քաղաքային տեսարանի պահպանության և ապագա բարձրահարկ կառուցապատման առավել հիմնավորված պլանավորման տեսանկյունից։