Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1973, թիվ 8)

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է լյարդում ճարպային փոփոխությունների և սրտանոթային համակարգի ախտաբանական գործընթացների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը սրտամկանի սուր ինֆարկտ ունեցող հիվանդների շրջանում։ Հետազոտության կենտրոնում նյութափոխանակային, բորբոքային և անոթային այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով լյարդի ճարպային ախտահարումը կարող է կապված լինել սրտանոթային ռիսկի ձևավորման և հիվանդության կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունների հետ։ Քննվում է լյարդային նյութափոխանակության խանգարումների կապը ինսուլինային դիմադրության, լիպիդային փոխանակության փոփոխությունների, համակարգային բորբոքման, օքսիդատիվ սթրեսի և անոթային պատի ֆունկցիոնալ վիճակի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե լյարդի ճարպային փոփոխությունների առկայությունը որքանով կարող է հանդես գալ որպես ընդհանուր սրտանոթային և նյութափոխանակային ռիսկի ցուցիչ՝ ավանդական ռիսկային գործոնների հետ համակցված։ Ուսումնասիրվում են հիվանդների կլինիկական, կենսաքիմիական և գործիքային հետազոտությունների տվյալների հնարավոր փոխկապակցվածությունները՝ գնահատելու լյարդի վիճակի և սրտանոթային ախտահարման արտահայտվածության միջև առկա հարաբերությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում աթերոգեն լիպիդային փոփոխությունների, ածխաջրային նյութափոխանակության խանգարումների և բորբոքային ցուցանիշների դերի գնահատումը՝ որպես երկու ախտաբանական գործընթացները կապող հնարավոր մեխանիզմներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել լյարդի ճարպային ախտահարում ունեցող և չունեցող հիվանդների տարբեր կլինիկական ու լաբորատոր բնութագրերը՝ սրտանոթային ռիսկի կառուցվածքում հնարավոր տարբերությունները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ուղեկցող նյութափոխանակային խանգարումների նշանակությանը և հիվանդի ընդհանուր ռիսկային պրոֆիլի համալիր գնահատման անհրաժեշտությանը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս լյարդային և սրտանոթային փոփոխությունները դիտարկել ոչ թե որպես միմյանցից ամբողջությամբ անկախ երևույթներ, այլ որպես նյութափոխանակային և համակարգային գործընթացներով փոխկապակցված վիճակներ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սրտաբանության, լյարդաբանության, ներքին հիվանդությունների և նյութափոխանակային բժշկության մոտեցումները՝ սրտամկանի սուր ինֆարկտ ունեցող հիվանդների սրտանոթային ռիսկերի ձևավորման մեջ լյարդի ճարպային ախտահարման պաթոգենետիկ և կլինիկական նշանակությունը գնահատելու նպատակով։

Право

Ազգային ժողովը պետության բարձրագույն ներկայացուցչական և օրենսդիր մարմինն է, որը ձևավորվում է ժողովրդի կողմից և իրականացնում է օրենսդրական իշխանությունը։ Այն հանդիսանում է ժողովրդավարական համակարգի կարևոր ինստիտուտ, որի հիմնական նպատակն է օրենքների ընդունումը, պետական քաղաքականության ձևավորման վերահսկումը և գործադիր իշխանության գործունեության նկատմամբ վերահսկողության իրականացումը։ Ազգային ժողովը կազմված է պատգամավորներից, որոնք ընտրվում են քաղաքացիների կողմից ընտրությունների միջոցով՝ սահմանված ժամկետով։ Նրա հիմնական գործառույթներից է օրենքների նախագծերի քննարկումն ու ընդունումը, պետական բյուջեի հաստատումը, կառավարության գործունեության վերահսկումը, ինչպես նաև պետական կարևոր նշանակության այլ հարցերի լուծումը։ Ազգային ժողովը մասնակցում է նաև սահմանադրական փոփոխությունների գործընթացին և կարող է հաստատել կամ մերժել միջազգային պայմանագրերը։ Նրա գործունեությունը հիմնված է ժողովրդավարության, բազմակարծության և քաղաքական կուսակցությունների մրցակցության սկզբունքների վրա։ Պատգամավորները ներկայացնում են հասարակության տարբեր շերտերի շահերը և մասնակցում են հանձնաժողովների աշխատանքին, որտեղ ավելի մանրամասն քննարկվում են օրենսդրական նախաձեռնությունները։ Ազգային ժողովի արդյունավետ գործունեությունը մեծապես կախված է քաղաքական կայունությունից, իրավական համակարգի զարգացվածությունից և պատգամավորների պատասխանատվությունից։ Այն նաև վերահսկվում է հասարակության և լրատվամիջոցների կողմից, ինչը ապահովում է թափանցիկություն և հաշվետվողականություն։ Այսպիսով, Ազգային ժողովը հանդիսանում է պետական իշխանության առանցքային օղակ, որը ապահովում է օրենքների ստեղծումը, ժողովրդավարական գործընթացների իրականացումը և պետական կառավարման համակարգի հավասարակշռությունը։

Психология

Այս աշխատությունը ներկայացնում է հոգեբանական հետազոտության և գործնական դիագնոստիկայի ոլորտում տեսական մոտեցումների կիրառման առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով, թե ինչպես են տարբեր գիտական տեսություններ վերածվում գործնական մեթոդների իրական կլինիկական և հետազոտական միջավայրում։ Գրքում մանրամասն քննարկվում է հոգեբանական գնահատման գործընթացի կառուցվածքը, սկզբունքները և մեթոդաբանական հիմքերը՝ սկսած տվյալների հավաքագրման փուլից մինչև դրանց մեկնաբանություն և եզրակացությունների ձևավորում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես են տարբեր հոգեբանական դպրոցների տեսությունները ազդում ախտորոշման մեթոդների ընտրության և կիրառման վրա, ինչպես նաև ինչ դեր ունեն ստանդարտացված և անհատականացված մոտեցումները գործնական աշխատանքում։ Ներկայացվում են հոգեբանական թեստավորման, հարցազրույցի և դիտարկման մեթոդների համադրության առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով դրանց ուժեղ և թույլ կողմերը տարբեր իրավիճակներում։ Բացի այդ, քննարկվում են մասնագետի էթիկական պատասխանատվության, արդյունքների ճշգրտության և գիտական հիմնավորվածության պահանջները, որոնք անհրաժեշտ են արդյունավետ դիագնոստիկ գործունեության համար։ Աշխատությունը միավորում է տեսական գիտելիքն ու կիրառական փորձը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է հոգեբանական ախտորոշումը դարձնել ավելի համակարգված, հիմնավորված և պրակտիկորեն օգտակար գործընթաց։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է ակրիլաթթվի և ակրիլամիդի հիման վրա նոր համապոլիմերային նյութերի ստացմանն ու դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել մոնոմերների համապոլիմերացման պայմանները, ստացված պոլիմերների կառուցվածքը, մոլեկուլային բնութագրերը և հատկությունների փոփոխությունը՝ կախված բաղադրությունից ու սինթեզի պայմաններից։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ջրային միջավայրում պոլիմերների վարքագծին, ջուր կլանելու և պահելու ունակությանը, լուծելիությանը, ուռչմանը, ջերմային և մեխանիկական կայունությանը, ինչպես նաև թթվահիմնային միջավայրի նկատմամբ զգայունությանը։ Ստացված համապոլիմերների կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու դրանց կիրառական ներուժը՝ որպես ֆունկցիոնալ պոլիմերային նյութեր, ջրակլանող համակարգեր, գելեր և տարբեր տեխնոլոգիական գործընթացներում օգտագործվող նյութեր։ Աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել նոր պոլիմերների նպատակային սինթեզի և դրանց հատկությունների կառավարման մեթոդների մշակման տեսանկյունից։

Право

Այս աշխատությունը նվիրված է ազգերի ինքնորոշման իրավունքի և դրա իրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ լոկալ հակամարտությունների միջազգային իրավական կարգավորման համատեքստում։ Գրքում վերլուծվում է ինքնորոշման իրավունքի ձևավորումը և զարգացումը միջազգային իրավունքում, դրա իրավական բնույթը, բովանդակությունը և նշանակությունը ժողովուրդների ու ազգային խմբերի քաղաքական կարգավիճակի որոշման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնորոշման իրավունքի և պետությունների ինքնիշխանության ու տարածքային ամբողջականության սկզբունքների փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև այն իրավական չափանիշներին, որոնց շրջանակում կարող է իրականացվել տվյալ իրավունքը։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են ինքնորոշման ներքին և արտաքին դրսևորումները, դրանց իրացման հնարավոր ձևերը և այն պայմանները, որոնց դեպքում ինքնորոշման պահանջները վերածվում են միջազգային իրավական ու քաղաքական վեճերի։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում լոկալ զինված հակամարտությունների առաջացման և զարգացման պատճառներին, դրանց կարգավորման միջազգային մեխանիզմներին, խաղաղ բանակցությունների, միջնորդության և միջազգային կազմակերպությունների դերակատարությանը։ Քննության են առնվում նաև այն իրավական խնդիրները, որոնք առաջանում են ինքնորոշման պահանջների և տարածքային ամբողջականության պաշտպանության անհրաժեշտության բախման պայմաններում, ինչպես նաև հակամարտությունների մասնակիցների իրավունքների և պարտավորությունների հարցերը։ Կարևորվում է միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքների հավասարակշռված կիրառման անհրաժեշտությունը՝ հաշվի առնելով մարդու իրավունքների պաշտպանությունը, ժողովուրդների քաղաքական կամքի արտահայտումը, ուժի չկիրառման սկզբունքը և միջազգային խաղաղության ու անվտանգության պահպանումը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ դեր կարող է ունենալ ինքնորոշման իրավունքը լոկալ հակամարտությունների ծագման, զարգացման և կարգավորման գործընթացներում, ինչպես նաև բացահայտելու դրա իրացման հետ կապված իրավական անորոշություններն ու հակասական մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել միջազգային իրավունքի և միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, իրավաբանների, դիվանագետների, իրավագիտության և քաղաքագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և ինքնորոշման ու միջազգային հակամարտությունների կարգավորման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Технология

Աշխատանքը նվիրված է Ջաջուռի թերթաքարերի կիսակոքսացման արդյունքում ստացվող մնացորդների՝ կլինկերագոյացման գործընթացի և ստացվող ցեմենտի հատկությունների վրա ունեցած ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է անօրգանական նյութերի տեխնոլոգիայի ոլորտի գիտական հետազոտություն և 2012 թվականին պաշտպանված թեկնածուական աշխատանքի համառոտ նկարագրություն է՝ Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի հիմքով։ Աշխատանքի մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ այն ունի 22 էջ և վերաբերում է Ե.17.01՝ անօրգանական նյութերի տեխնոլոգիա մասնագիտությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը տեղական հանքային հումքի վերամշակումից առաջացող մնացորդների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունների բացահայտումն է՝ դրանք ցեմենտի արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացում կիրառելու միջոցով։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են գնահատվել թերթաքարերի կիսակոքսացման մնացորդների քիմիական և հանքաբանական կազմը, դրանց ակտիվությունը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և փոխազդեցությունը կլինկերի հիմնական հումքային բաղադրիչների հետ բարձր ջերմաստիճանային մշակման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կլինկերագոյացման գործընթացի վրա մնացորդների ազդեցությանը, մասնավորապես՝ հումքային խառնուրդի հանքաբանական փոխակերպումներին, կլինկերային նորագոյացությունների առաջացման պայմաններին և թրծման գործընթացի արդյունավետությանը։ Աշխատանքը կարող է ներառել տարբեր բաղադրություններով հումքային խառնուրդների փորձարկում, ջերմային մշակման ռեժիմների ուսումնասիրություն և ստացված կլինկերի կառուցվածքային ու ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի համեմատություն։ Կարևոր ուղղություն է նաև մնացորդների ազդեցության գնահատումը պատրաստված ցեմենտի հիմնական տեխնիկական հատկությունների վրա՝ ամրության, կարծրացման ընթացքի, ծավալային կայունության, մանրացման և այլ ցուցանիշների տեսանկյունից։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը կապված է արդյունաբերական թափոնների և երկրորդային հումքային ռեսուրսների օգտագործման ընդլայնման հետ, քանի որ դրանց ներառումը ցեմենտի արտադրության մեջ կարող է միաժամանակ լուծել հումքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և թափոնների նվազեցման խնդիրները։ Այս մոտեցումը կարևոր է նաև տեղական հանքային հումքի կիրառման, արտադրության նյութական արդյունավետության բարձրացման և ցեմենտի ստացման տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել Ջաջուռի թերթաքարերի կիսակոքսացման մնացորդների նպատակային օգտագործման տեխնոլոգիական պայմանների որոշման և դրանց կիրառմամբ համապատասխան հատկություններով ցեմենտային նյութերի ստացման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ցեմենտի արտադրության տեխնոլոգներին, նյութագետներին, քիմիկոսներին, շինարարական նյութերի մասնագետներին, հանքային հումքի վերամշակմամբ զբաղվող հետազոտողներին և անօրգանական նյութերի տեխնոլոգիայի ոլորտի ուսանողներին։