Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1974, թիվ 11)

Медицина

Աշխատանքը նվիրված է պարբերական հիվանդությամբ երեխաների ենթաստամոքսային գեղձի ֆունկցիոնալ վիճակի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հիվանդության պայմաններում մարսողական համակարգի այս կարևոր օրգանի գործունեության հնարավոր փոփոխությունները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ենթաստամոքսային գեղձի էկզոկրին և էնդոկրին գործառույթները, դրանց կարգավորման առանձնահատկությունները և պարբերական հիվանդության տարբեր փուլերում դրանց հնարավոր փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության կլինիկական դրսևորումների, երեխայի ընդհանուր վիճակի և ենթաստամոքսային գեղձի ֆունկցիոնալ ցուցանիշների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությանը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են գնահատվել մարսողական ֆերմենտների ակտիվությունը, ածխաջրային փոխանակության հետ կապված ցուցանիշները և ենթաստամոքսային գեղձի գործունեությունը բնութագրող այլ լաբորատոր ու կլինիկական պարամետրեր։ Կարևոր ուղղություն է նաև հիվանդության նոպաների շրջանում և նոպաներից դուրս երեխաների ֆունկցիոնալ վիճակի համեմատական ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հիվանդության ազդեցության մասին։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև պարբերական հիվանդության ժամանակ օրգանիզմում ընթացող բորբոքային և նյութափոխանակային գործընթացներին ու դրանց հնարավոր ազդեցությանը մարսողական համակարգի օրգանների աշխատանքի վրա։ Ստացված տվյալների վերլուծությունը կարող է նպաստել ենթաստամոքսային գեղձի ֆունկցիոնալ խանգարումների վաղ հայտնաբերմանը, հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունների ավելի լավ ըմբռնմանը և երեխաների բժշկական հսկողության ու բուժական մոտեցումների կատարելագործմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի պարբերական հիվանդությամբ երեխաների համալիր գնահատման տեսանկյունից և կարող է օգտակար լինել մանկաբույժների, մանկական գաստրոէնտերոլոգների, կլինիկական հետազոտողների, ինչպես նաև բժշկական բուհերի ուսանողների համար։

Литература

Գրականագիտական, պատմամշակութային և արևելագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XV–XVI դարերի օսմանյան կին գրողների ստեղծագործությունների թեմատիկ և ժանրային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ժամանակաշրջանի գրական ու հասարակական կյանքի համատեքստում։ Քննության են առնվում օսմանյան դասական գրականության ձևավորման և զարգացման պատմական նախադրյալները, պալատական ու քաղաքային մշակութային միջավայրի առանձնահատկությունները և կանանց մասնակցությունը գրական ստեղծագործական գործընթացներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կին հեղինակների ստեղծագործություններում սիրո, հոգևոր ապրումների, բարոյական արժեքների, կրոնական պատկերացումների և անհատական զգացմունքների արտահայտման եղանակներին։ Վերլուծվում են ժամանակաշրջանի բանաստեղծական ավանդույթները, մասնավորապես դիվանական պոեզիայի ժանրային համակարգը, գազելի և բանաստեղծական այլ ձևերի կիրառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև պատկերավորման և լեզվաոճական միջոցները։ Քննարկվում են կին հեղինակների ստեղծագործական ինքնարտահայտման հնարավորությունները, գրական ավանդույթների ազդեցությունը նրանց երկերի վրա և կանանց հասարակական դիրքի ու մշակութային գործունեության փոխհարաբերությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են օսմանյան կին բանաստեղծների, այդ թվում՝ Զեյնեփ Հաթունի և Միհրի Հաթունի, գրական ժառանգության ուսումնասիրության հնարավորությունները, նրանց ստեղծագործությունների թեմատիկ ընդհանրություններն ու անհատական առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում միջնադարյան օսմանյան գրականության մեջ կանանց հեղինակային ներկայության նշանակությանը, գրական ժանրերի զարգացմանը և կանանց ստեղծագործական ժառանգության պահպանման ու մեկնաբանման հիմնախնդիրներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել թուրքագիտության, օսմանյան գրականության պատմության, համեմատական գրականագիտության, գենդերային ուսումնասիրությունների և միջնադարյան արևելյան մշակույթի հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Математика

Աշխատանքը նվիրված է InAsSbP համակարգի քվանտային կետերի աճեցման և հետազոտման, ինչպես նաև դրանց հիման վրա միջին ինֆրակարմիր տիրույթում աշխատող ֆոտոընդունիչների պատրաստման ու բնութագրման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների յուրահատուկ էլեկտրոնային և օպտիկական հատկությունների օգտագործումը՝ ինֆրակարմիր ճառագայթման արդյունավետ հայտնաբերման համար։ Քվանտային կետերի չափերի, ձևի, բաղադրության և բյուրեղային կառուցվածքի վերահսկումը կարևոր է դրանց էներգետիկ մակարդակների և, հետևաբար, լուսային ճառագայթման նկատմամբ զգայունության նպատակային ձևավորման համար։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել քվանտային կետերի աճեցման տեխնոլոգիական պայմանները, նյութի բաղադրության փոփոխությունը, աճի ռեժիմների ազդեցությունը նանոկառուցվածքների հատկությունների վրա և ստացված կառուցվածքների որակի գնահատման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քվանտային կետերի օպտիկական և էլեկտրական բնութագրերին, դրանց էներգետիկ սպեկտրին, լույսի կլանման և արտանետման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև ջերմաստիճանի և կառուցվածքային պարամետրերի ազդեցությանը։ Ստացված նանոկառուցվածքների հիման վրա ֆոտոընդունիչների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու դրանց զգայունությունը միջին ինֆրակարմիր ճառագայթման նկատմամբ, սպեկտրային ընտրողականությունը, մութ հոսանքը, արձագանքման արագությունը, հայտնաբերման կարողությունը և այլ կարևոր պարամետրեր։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համադրվել նյութագիտական, օպտիկական և էլեկտրական չափումների արդյունքները՝ քվանտային կետերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները դրանց ֆոտոընդունիչ հատկությունների հետ կապելու նպատակով։ Կարևոր խնդիր է նաև սարքերի աշխատանքի օպտիմալացումը՝ նյութի կազմի, քվանտային կետերի չափերի, կառուցվածքի և տեխնոլոգիական պարամետրերի համապատասխան ընտրության միջոցով։ Միջին ինֆրակարմիր տիրույթի ֆոտոընդունիչները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ջերմային պատկերավորման, գազերի և քիմիական նյութերի սպեկտրոսկոպիկ հայտնաբերման, շրջակա միջավայրի վերահսկման, բժշկական և արդյունաբերական չափումների, ինչպես նաև հեռահար զգայնացման համակարգերում։ Հետազոտությունը կարևոր է քվանտային սահմանափակման երևույթների, նոր կիսահաղորդչային նյութերի և բարձր արդյունավետությամբ ինֆրակարմիր օպտոէլեկտրոնային սարքերի զարգացման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել կիսահաղորդչային ֆիզիկայի, նանոտեխնոլոգիայի, նյութագիտության և օպտոէլեկտրոնիկայի մասնագետներին, ինչպես նաև քվանտային կետերի և ինֆրակարմիր տեխնոլոգիաների ոլորտում հետազոտություններ իրականացնող գիտնականներին ու ուսանողներին։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է առևտրային կազմակերպություններում անձնակազմի կառավարման կատարելագործման գերակայությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերի գործունեության նյութերի հիման վրա։ Գրքում մարդկային ռեսուրսների կառավարումը դիտարկվում է որպես կազմակերպության արդյունավետության, մրցունակության և կայուն զարգացման առանցքային գործոն՝ հատկապես ֆինանսական ծառայությունների ոլորտում, որտեղ աշխատակիցների մասնագիտական որակը, պատասխանատվությունը և հաճախորդների հետ աշխատանքի մակարդակը անմիջականորեն ազդում են կազմակերպության արդյունքների վրա։ Ուսումնասիրվում են անձնակազմի կառավարման տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, աշխատուժի պլանավորման, հավաքագրման, ընտրության, տեղաբաշխման և մասնագիտական զարգացման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանկային համակարգում մարդկային ռեսուրսների կառավարման առանձնահատկություններին՝ հաշվի առնելով ֆինանսական ծառայությունների արագ փոփոխվող միջավայրը, թվայնացումը, մասնագիտական պահանջների աճը և մրցակցային պայմանները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են աշխատակիցների աշխատանքի արդյունավետության գնահատման, մոտիվացման, վարձատրության և խրախուսման մեխանիզմները, ինչպես նաև կարիերայի պլանավորման և կադրերի մասնագիտական առաջխաղացման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում անձնակազմի վերապատրաստմանը և շարունակական կրթությանը, քանի որ բանկային ոլորտում տեխնոլոգիական ու կարգավորող փոփոխությունները պահանջում են աշխատակիցների գիտելիքների և հմտությունների մշտական թարմացում։ Հեղինակը քննարկում է նաև կազմակերպական մշակույթի, ղեկավարության ոճի, ներքին հաղորդակցության և աշխատակիցների ներգրավվածության ազդեցությունը աշխատանքի արդյունքների վրա։ ՀՀ առևտրային բանկերի գործունեության ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում են անձնակազմի կառավարման առկա մոտեցումները, դրանց ուժեղ և թույլ կողմերը, ինչպես նաև այն խնդիրները, որոնք կարող են սահմանափակել մարդկային ռեսուրսների ներուժի լիարժեք օգտագործումը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են կառավարման կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ՝ հիմնված աշխատակիցների կատարողականի ավելի օբյեկտիվ գնահատման, մոտիվացիոն համակարգերի բարելավման, մասնագիտական զարգացման ծրագրերի ընդլայնման, թվային գործիքների կիրառման և աշխատակիցների կազմակերպական ներգրավվածության բարձրացման վրա։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է այն տեսանկյունից, որ բանկային կազմակերպության մրցունակությունը դիտարկվում է ոչ միայն ֆինանսական ցուցանիշների, այլև մարդկային կապիտալի արդյունավետ կառավարման համատեքստում։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել բանկային և ֆինանսական ոլորտի ղեկավարներին, մարդկային ռեսուրսների մասնագետներին, տնտեսագետներին, կառավարման մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին, ինչպես նաև առևտրային կազմակերպություններում անձնակազմի կառավարման համակարգերի կատարելագործմամբ հետաքրքրվող մասնագետներին։

Французский

Աշխատությունը հայերեն-ֆրանսերեն լեզվական ուսուցման ձեռնարկ է, որը կազմված է Օլենդորֆի մեթոդի սկզբունքներով։ Այս մեթոդը հիմնված է հարցուպատասխանի, օրինակների, վարժությունների և նախադասությունների թարգմանության միջոցով լեզվի քերականական կառուցվածքի ու բառապաշարի աստիճանական յուրացման վրա։ Ձեռնարկը նպատակ ունի սովորողին ծանոթացնելու հայերենի և ֆրանսերենի քերականական առանձնահատկություններին, լեզվական ձևերի կիրառությանը և երկու լեզուների միջև կառուցվածքային ու բառային համապատասխանություններին։ «Բանալի» բնորոշումը մատնանշում է ուսումնական գործընթացին աջակցող նյութի նշանակությունը, որը կարող է ծառայել քերականական առաջադրանքների կատարման և լեզվական գիտելիքների ստուգման համար։ Նմանատիպ ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել օտար լեզուների համակարգված ուսուցման և գործնական լեզվական հմտությունների զարգացման գործում։ Հրատարակությունը արժեքավոր նյութ է 19-րդ դարի հայալեզու կրթական գրականության, ֆրանսերենի դասավանդման պատմության, թարգմանական պրակտիկայի և եվրոպական լեզուների ուսուցման մեթոդների տարածման ուսումնասիրության համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է բարենպաստ եղանակային պայմաններում և ամպրոպների ժամանակ Երկրի մակերևամերձ էլեկտրական դաշտի վարքի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով մթնոլորտային էլեկտրականության փոփոխության օրինաչափություններն ու դրանց վրա ազդող գործոնները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են մակերևամերձ էլեկտրական դաշտի հիմնական բնութագրերը, դրանց ժամանակային փոփոխությունները և բնական պայմաններում դիտվող տատանումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանգիստ եղանակի և ամպրոպային իրավիճակների համեմատությանը՝ պարզելու համար, թե ինչպես են ամպամածությունը, մթնոլորտային էլեկտրական ակտիվությունը, տեղումները և ամպրոպային գործընթացները փոխում էլեկտրական դաշտի ուժգնությունն ու կառուցվածքը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել էլեկտրական դաշտի չափումների արդյունքները, դրանց կապը օդերևութաբանական և մթնոլորտային այլ պարամետրերի հետ, ինչպես նաև տարբեր տևողության և ինտենսիվության ամպրոպային երևույթների ժամանակ գրանցվող փոփոխությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մթնոլորտային էլեկտրականության ձևավորման ֆիզիկական մեխանիզմներին, ամպերում էլեկտրական լիցքերի տարանջատմանը և այդ գործընթացների՝ Երկրի մակերևույթի մոտ էլեկտրական դաշտի վրա ունեցած ազդեցությանը։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել բնական էլեկտրական երևույթների և մթնոլորտային գործընթացների փոխկապակցվածության ավելի խոր ըմբռնմանը, ինչպես նաև էլեկտրական դաշտի փոփոխությունների միջոցով ամպրոպային ակտիվության բնութագրման հնարավորությունների գնահատմանը։ Ստացված տվյալները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ մթնոլորտային ֆիզիկայի, օդերևութաբանության և ամպրոպային երևույթների դիտարկման ու կանխատեսման հետազոտություններում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մթնոլորտային ֆիզիկոսներին, երկրաֆիզիկոսներին, օդերևութաբաններին, էլեկտրամագնիսական երևույթներ ուսումնասիրող մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։