Նոր գրքեր օտար լեզուներով: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1981, Ապրիլ, թիվ 4)

Экономика

Նյութը նվիրված է միջազգային պահուստների կառավարման առանձնահատկությունների, դրանց տնտեսական նշանակության և Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում առաջացող հիմնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Միջազգային պահուստները երկրի արտաքին ֆինանսական կայունության կարևոր գործիքներից են և կարող են ծառայել արտաքին վճարումների ապահովմանը, արժութային շուկայի կայունացմանը, արտաքին պարտավորությունների սպասարկմանը և արտաքին տնտեսական ցնցումների նկատմամբ երկրի դիմադրողականության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են միջազգային պահուստների ձևավորման աղբյուրները, կառուցվածքը, ծավալը, կառավարման նպատակները և դրանց արդյունավետ օգտագործման սկզբունքները։ Պահուստների կառավարումը պահանջում է միաժամանակ հաշվի առնել իրացվելիության, անվտանգության և եկամտաբերության պահանջները, քանի որ պահուստային ակտիվները պետք է հասանելի լինեն անհրաժեշտ պահին, պահպանեն իրենց արժեքը և հնարավորության դեպքում ապահովեն որոշակի եկամուտ։ Հայաստանի նման փոքր և բաց տնտեսության համար միջազգային պահուստների արդյունավետ կառավարումն առանձնահատուկ նշանակություն ունի՝ հաշվի առնելով արտաքին առևտրից կախվածությունը, փոխարժեքային տատանումների ազդեցությունը, կապիտալի միջազգային շարժը և արտաքին տնտեսական միջավայրի փոփոխությունները։ Նյութը կարող է անդրադառնալ պահուստների բավարարության գնահատման տարբեր մոտեցումներին՝ ներմուծման ծավալների, արտաքին պարտավորությունների, դրամավարկային ցուցանիշների և հնարավոր արտաքին շոկերի համատեքստում։ Կարևոր խնդիր է պահուստների այնպիսի մակարդակի ապահովումը, որը մի կողմից բավարար է արտաքին ֆինանսական ռիսկերը մեղմելու համար, իսկ մյուս կողմից չի հանգեցնում ռեսուրսների ոչ արդյունավետ կուտակման կամ կառավարման ավելորդ ծախսերի։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել պահուստների արժութային և ակտիվային կառուցվածքին, քանի որ տարբեր ֆինանսական գործիքների միջև բաշխումը պետք է համապատասխանի ռիսկերի կառավարման և իրացվելիության պահանջներին։ Միջազգային պահուստների կառավարման վրա ազդեցություն ունեն նաև համաշխարհային տոկոսադրույքների փոփոխությունները, ֆինանսական շուկաների տատանումները, փոխարժեքային ռիսկերը, ոսկու և այլ ակտիվների գների փոփոխությունները, ինչպես նաև աշխարհաքաղաքական և տարածաշրջանային անորոշությունները։ Հայաստանի համար կարևոր է նաև միջազգային պահուստների և դրամավարկային քաղաքականության փոխկապակցվածության գնահատումը, քանի որ արժութային շուկայում իրականացվող գործառնությունները կարող են անդրադառնալ ինչպես պահուստների մակարդակի, այնպես էլ ներքին ֆինանսական պայմանների վրա։ Արդյունավետ կառավարման համար անհրաժեշտ են ռիսկերի պարբերական գնահատում, ակտիվների դիվերսիֆիկացում, հստակ ներդրումային սահմանափակումներ և շուկայի զարգացումներին համապատասխան ճկուն ռազմավարություն։ Նյութը կարող է նաև ուսումնասիրել պահուստների կառավարման թափանցիկության, հաշվետվողականության և միջազգային լավագույն փորձի կիրառման նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ, թեման հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Հայաստանի միջազգային պահուստների կառավարման հիմնական մարտահրավերները և գնահատելու այն մոտեցումները, որոնք կարող են նպաստել արտաքին ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը, հնարավոր ճգնաժամերի նկատմամբ դիմադրողականության բարձրացմանը և երկրի ֆինանսական ռեսուրսների առավել արդյունավետ ու հավասարակշռված կառավարմանը։

Политология

Աշխատությունը նվիրված է հետխորհրդային երկրներում քաղաքացիական և ժողովրդավարական իշխանության կայացման գործընթացի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում Խորհրդային Միության փլուզումից հետո նորանկախ պետություններում քաղաքական համակարգերի վերափոխման, ժողովրդավարական ինստիտուտների ձևավորման և քաղաքացիական հասարակության զարգացման գործընթացներն են։ Ուսումնասիրվում են իշխանության կազմակերպման նոր ձևերի ստեղծումը, սահմանադրական համակարգերի ձևավորումը, բազմակուսակցականության հաստատումը, ընտրական գործընթացների զարգացումը և պետական կառավարման ժողովրդավարացման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտների, քաղաքական մասնակցության, խոսքի և մամուլի ազատության, տեղական ինքնակառավարման, մարդու իրավունքների պաշտպանության և իշխանությունների տարանջատման սկզբունքների զարգացմանը։ Աշխատանքը կարող է համեմատական վերլուծությամբ ուսումնասիրել հետխորհրդային տարբեր երկրների փորձը՝ բացահայտելով ժողովրդավարացման գործընթացների ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Կարևորվում են նաև ժողովրդավարական բարեփոխումների վրա ազդող քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային գործոնները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել անցումային շրջանի հիմնական դժվարությունները՝ ինստիտուտների անկայունությունը, քաղաքական էլիտաների վերարտադրությունը, իշխանության կենտրոնացման միտումները, թույլ զարգացած քաղաքացիական հասարակությունը, ընտրական համակարգերի խնդիրները և սոցիալ-տնտեսական անհավասարությունները։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են ժողովրդավարական կառավարման ամրապնդման հնարավորությունները՝ իրավական պետության, անկախ դատական համակարգի, արդյունավետ խորհրդարանական վերահսկողության, ազատ և մրցակցային ընտրությունների ու ակտիվ քաղաքացիական մասնակցության միջոցով։

Другие предметы

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է գլուտամատ դեհիդրոգենազ ֆերմենտի դերի ուսումնասիրությանը Corynebacterium glutamicum մանրէի նյութափոխանակության և մի շարք ամինաթթուների գերարտադրության գործընթացներում։ Քննության են առնվում ֆերմենտի կենսաքիմիական առանձնահատկությունները, դրա մասնակցությունը ազոտային նյութափոխանակությանը և ամոնիումի յուրացման հետ կապված նյութափոխանակային ուղիներին։ Վերլուծվում է գլուտամատ դեհիդրոգենազի ակտիվության և ամինաթթուների կենսասինթեզի միջև փոխկապակցվածությունը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով բջջում ածխածնային և ազոտային նյութափոխանակության հավասարակշռությանը։ Դիտարկվում է գլուտամատի՝ որպես բազմաթիվ կենսասինթետիկ գործընթացների կարևոր միջանկյալ միացության նշանակությունը և դրա ազդեցությունը այլ ամինաթթուների առաջացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆերմենտային ակտիվության փոփոխությունների պայմաններում մանրէային բջիջների նյութափոխանակային արձագանքներին և նպատակային միացությունների կուտակման առանձնահատկություններին։ Քննարկվում են տարբեր սննդային և մշակման պայմանների ազդեցությունները ֆերմենտի ակտիվության, բջիջների աճի և ամինաթթուների արտադրողականության վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև նյութափոխանակային ուղիների կարգավորման մեխանիզմները և դրանց փոխկապակցվածությունը մանրէի արտադրական հատկությունների հետ։ Կարևորվում է համապատասխան ֆերմենտային համակարգերի ուսումնասիրությունը՝ բարձր արտադրողականությամբ մանրէային շտամների կենսաքիմիական առանձնահատկությունները հասկանալու և կենսատեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետությունը բարձրացնելու տեսանկյունից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել ամինաթթուների մանրէաբանական արտադրության հիմքում ընկած նյութափոխանակային մեխանիզմների առավել ամբողջական բացահայտմանը, ինչպես նաև արդյունաբերական կենսատեխնոլոգիայում կիրառվող արտադրական շտամների հատկությունների նպատակային բարելավման գիտական մոտեցումների զարգացմանը։

История

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ռուսական կայսրությունում հայ բնակչության տեղաբաշխմանը ըստ 1897 թվականի Համառուսաստանյան առաջին մարդահամարի տվյալների՝ ընդգծելով հայերի ժողովրդագրական պատկերը, տարածքային բաշխվածությունը և սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկությունները կայսրության շրջանակներում։ Դիտարկվում է, որ 19-րդ դարի վերջում հայերը բնակվում էին կայսրության տարբեր նահանգներում և քաղաքներում՝ առավել խիտ կենտրոնացում ունենալով Կովկասում, մասնավորապես Թիֆլիսի, Երևանի, Բաքվի նահանգներում և Կարսի մարզում, որտեղ պատմական, տնտեսական և վարչական պայմանները նպաստել էին հայկական համայնքների ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Միաժամանակ նշվում է նաև հայերի ներկայությունը Ռուսաստանի ներքին շրջաններում և խոշոր քաղաքներում՝ Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում և այլ կենտրոններում, որտեղ նրանք հիմնականում զբաղվում էին առևտրով, արհեստներով, արդյունաբերությամբ և մտավորական գործունեությամբ։ Աշխատանքում վերլուծվում են մարդահամարի տվյալների հիման վրա հայերի զբաղվածության կառուցվածքը, քաղաքային և գյուղական բնակչության հարաբերակցությունը, ինչպես նաև ազգային ինքնության պահպանման գործոնները բազմազգ կայսրության պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ հայերի տեղաբաշխումը սերտորեն կապված էր պատմական գաղթերի, տնտեսական հնարավորությունների և Ռուսական կայսրության վարչական քաղաքականության հետ, որոնք միասին ձևավորել էին տարածքային ցրված, բայց միևնույն ժամանակ որոշ շրջաններում բարձր կենտրոնացված հայկական համայնքային պատկեր։ Ընդգծվում է, որ 1897 թվականի մարդահամարի տվյալները կարևոր աղբյուր են ոչ միայն ժողովրդագրական, այլ նաև սոցիալ-պատմական գործընթացների ուսումնասիրության համար՝ բացահայտելով հայերի ինտեգրացիայի և ինքնության պահպանման բարդ մեխանիզմները կայսրության բազմազգ կառուցվածքում։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական և հումանիտար գիտությունների տարբեր բնագավառներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին և ուսանողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են հասարակական գիտություններին, բանասիրական գիտություններին, լեզվաբանությանը, գրականագիտությանը, պատմական գիտություններին, պատմությանը, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը և ազգագրությանը վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ոլորտներում իրականացվող ժամանակակից հետազոտությունները, գիտական քննարկումները և տեսական զարգացումները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ գիտահետազոտական, ուսումնական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է գիտելիքների տարածմանը, միջգիտակարգային համագործակցության զարգացմանը և հասարակագիտական ու հումանիտար գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։