Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1986, Հուլիս, թիվ 7)

Право

Այս աշխատությունը նվիրված է իրավահասկացողության դասական հայեցակարգերի և ժամանակակից տեսական հարացույցների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով իրավունքի բնույթի, էության, նշանակության և ճանաչման մեթոդաբանական խնդիրների վրա։ Հետազոտության հիմքում իրավունքի մասին տարբեր գիտական և փիլիսոփայական պատկերացումների համեմատական վերլուծությունն է, որի միջոցով բացահայտվում են իրավունքի ըմբռնման պատմականորեն ձևավորված հիմնական մոտեցումները և դրանց արդիականությունը ժամանակակից իրավագիտության պայմաններում։ Աշխատությունում կարող են քննության առնվել բնական իրավունքի, իրավական պոզիտիվիզմի, պատմական դպրոցի, սոցիոլոգիական և այլ ուղղությունների հիմնարար դրույթները՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց միջև առկա տարբերություններին և փոխկապակցվածությանը։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի այն հարցը, թե ինչ հարաբերություն գոյություն ունի իրավունքի և բարոյականության, իրավունքի և պետության, իրավական նորմի և սոցիալական իրականության միջև։ Դասական հայեցակարգերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորվել իրավունքի սահմանման և մեկնաբանման տարբեր չափանիշներ, իսկ ժամանակակից պարադիգմների վերլուծությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են այդ մոտեցումները վերաիմաստավորվում մարդու իրավունքների, իրավական պետության, ժողովրդավարության և սոցիալական փոփոխությունների պայմաններում։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է մեթոդաբանական խնդիրը՝ իրավունքի ուսումնասիրության ընթացքում տարբեր գիտական մեթոդների և մոտեցումների կիրառման հնարավորությունների գնահատումը։ Կարող են քննարկվել իրավունքի ճանաչման և մեկնաբանության փիլիսոփայական, սոցիոլոգիական, պատմական, համեմատական և համակարգային մեթոդները, ինչպես նաև դրանց համադրման անհրաժեշտությունը բարդ իրավական երևույթների ուսումնասիրության ժամանակ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժամանակակից իրավագիտության մեջ ձևավորվող նոր տեսական մոտեցումներին, որոնք փորձում են հաղթահարել իրավունքի մասին ավանդական պատկերացումների սահմանափակումները և հաշվի առնել իրավական իրականության բազմաշերտ բնույթը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի իրավունքի և հասարակական փոփոխությունների փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ ժամանակակից իրավակարգերը մշտապես առնչվում են նոր սոցիալական, տեխնոլոգիական և քաղաքական մարտահրավերների հետ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել իրավունքի տեսության և փիլիսոփայության մասնագետներին, իրավաբաններին, հետազոտողներին, իրավաբանական ֆակուլտետների դասախոսներին և ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ իրավահասկացողության տարբեր դպրոցների համադրական ուսումնասիրության միջոցով հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ ըմբռնել իրավունքի տեսական հիմքերը, դրա ճանաչման մեթոդաբանական խնդիրները և ժամանակակից իրավագիտության զարգացման հիմնական ուղղությունները։

Культура

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի վաղ միջնադարյան քառանիստ կոթողների ուսումնասիրությանը՝ դրանց ճարտարապետական, գեղարվեստական, պատմական և խորհրդաբանական առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Ուսումնասիրության կենտրոնում վաղ միջնադարյան Հայաստանի տարածքում կանգնեցված քառանիստ քարե կոթողներն են, որոնք կարևոր տեղ են զբաղեցնում հայկական վաղ քրիստոնեական մշակույթի և մոնումենտալ արվեստի պատմության մեջ։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում այդ հուշարձանների կառուցվածքային առանձնահատկություններին, համաչափությանը, ծավալատարածական լուծումներին, պատվանդանների և վերնամասերի ձևավորմանը, ինչպես նաև օգտագործված քարատեսակներին և մշակման եղանակներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի կոթողների զարդաքանդակների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց վրա հանդիպող խաչային, երկրաչափական, բուսական և այլ պատկերները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու ժամանակաշրջանի գեղարվեստական մտածողությունն ու կրոնական խորհրդաբանությունը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել առանձին հուշարձանների տեղադրությունը, դրանց կապը բնակավայրերի, եկեղեցիների, ճանապարհների և այլ պատմամշակութային օբյեկտների հետ, ինչպես նաև կոթողների հնարավոր գործառույթներն ու նշանակությունը։ Կարևոր խնդիր է դրանց թվագրումը և զարգացման փուլերի առանձնացումը՝ հիմնվելով հնագիտական, ճարտարապետական, epigraphic և համեմատական տվյալների վրա։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև քառանիստ կոթողների և հայկական վաղ քրիստոնեական այլ հուշարձանների փոխհարաբերությանը՝ բացահայտելով ձևերի ու խորհրդանշական լուծումների հնարավոր շարունակականությունը։ Այս կոթողները արժեքավոր են ոչ միայն որպես առանձին ճարտարապետական հուշարձաններ, այլև որպես քրիստոնեության տարածման, նոր կրոնական խորհրդանիշների ձևավորման և հայկական մշակույթի զարգացման կարևոր վկայություններ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու վաղ միջնադարյան Հայաստանի մոնումենտալ արվեստի, ճարտարապետական մտածողության և քարարվեստի զարգացման մասին, ինչպես նաև ընդգծելու այդ հուշարձանների պահպանության և գիտական ուսումնասիրության կարևորությունը։

Биология

Կենսաքիմիական և նյարդակենսաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է էստրադիոլի ազդեցության ուսումնասիրությանը գլխուղեղի որոշ ենթաբջջային կառուցվածքների ֆոսֆոինոզիտիդային կազմի վրա։ Քննության են առնվում ֆոսֆոինոզիտիդների դերը բջջային թաղանթների կառուցվածքում, ներբջջային ազդանշանային գործընթացներում և նյարդային բջիջների կենսագործունեության կարգավորման մեխանիզմներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հորմոնային ազդեցության պայմաններում տարբեր ենթաբջջային բաղադրամասերում լիպիդային կազմի հնարավոր փոփոխություններին և դրանց կենսաքիմիական նշանակությանը։ Վերլուծվում են էստրադիոլի մասնակցությամբ ընթացող կարգավորիչ գործընթացները, ֆոսֆոլիպիդային նյութափոխանակության առանձնահատկությունները և դրանց կապը բջջային ազդանշանների փոխանցման հետ։ Քննարկվում են նաև համապատասխան կենսաքիմիական ցուցանիշների որոշման, ենթաբջջային կառուցվածքների առանձնացման և ստացված տվյալների համեմատական գնահատման մեթոդական մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները ստերոիդային հորմոնների և գլխուղեղի բջիջների լիպիդային նյութափոխանակության միջև առկա փոխկապակցվածությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյարդակենսաքիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, ֆիզիոլոգիայի և հորմոնային կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Այս ստեղծագործությունը Րաֆֆու փոքրածավալ արձակի նմուշներից է, որտեղ հեղինակը կենտրոնանում է մարդկային բնավորության, գեղեցկության ընկալման և հասարակական միջավայրի ազդեցության շուրջ ձևավորվող հարաբերությունների վրա։ Պատմության առանցքում Վարթիկի կերպարն է, որի արտաքին կամ ներքին գեղեցկությունը դառնում է ոչ միայն գեղագիտական դիտարկման առարկա, այլ նաև սոցիալական և բարոյական տարբեր մեկնաբանությունների պատճառ։ Րաֆֆին բնորոշ կերպով գեղեցկությունը չի ներկայացնում միայն արտաքին հատկանիշի մակարդակով, այլ այն կապում է մարդու ներաշխարհի, վարքի և հասարակության վերաբերմունքի հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են արտաքին տպավորությունները ազդել մարդկանց ճակատագրերի և հարաբերությունների վրա։ Ստեղծագործությունում առկա է նաև բարոյական շեշտադրում՝ ընդգծելով իրական արժեքների և մակերեսային ընկալումների հակադրությունը։ Լեզուն պարզ է, պատկերավոր և զգացմունքային, ինչը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին հեշտությամբ ընկալել գաղափարական ենթատեքստը և կերպարների հոգեբանական նրբությունները։

История

Աշխատանքը նվիրված է Միրզա Յուսուֆ Ներսեսովի պատմագրական երկի՝ որպես Ղարաբաղի XVII–XIX դարերի պատմության կարևոր սկզբնաղբյուրի ուսումնասիրությանը և դրա պատմագիտական արժեքի գնահատմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել երկում պահպանված տեղեկությունները, պարզել դրանց բնույթը, հավաստիության աստիճանը և նշանակությունը Ղարաբաղի քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական, ժողովրդագրական ու մշակութային պատմության վերականգնման համար։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ աղբյուրը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պատմական իրադարձությունների նկարագրություն, այլև որպես որոշակի ժամանակաշրջանի քաղաքական և հասարակական իրականությունն արտացոլող պատմագրական հուշարձան։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում Ղարաբաղի տարածքում տեղի ունեցած քաղաքական գործընթացներին, տեղական իշխանությունների և վարչական կառույցների գործունեությանը, տարբեր իշխանական խմբերի փոխհարաբերություններին, պատերազմներին, արտաքին ուժերի ազդեցությանը և տարածաշրջանի քաղաքական կարգավիճակի փոփոխություններին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի աղբյուրի տեղեկությունների համադրումը այլ հայկական, պարսկական, ռուսական և տարածաշրջանային գրավոր վկայությունների հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս պարզելու առանձին հաղորդումների հավաստիությունը և վերականգնելու ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձությունների առավել ամբողջական պատկերը։ Աշխատանքը կարևոր է նաև աղբյուրագիտական տեսանկյունից, քանի որ պատմական երկի օգտագործումը պահանջում է հաշվի առնել հեղինակի ժամանակաշրջանը, տեղեկությունների ստացման հնարավոր աղբյուրները, հեղինակային դիրքորոշումները և պատմական իրադարձությունների մեկնաբանման առանձնահատկությունները։ Ղարաբաղի XVII–XIX դարերի պատմության ուսումնասիրության համար աղբյուրի արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու տարածաշրջանի բնակչության, հասարակական հարաբերությունների, տնտեսական կյանքի, վարչական համակարգի և մշակութային միջավայրի վերաբերյալ տեղեկություններին։ Հետազոտության շրջանակում կարող է կարևորվել նաև պատմական տեղանունների, անձնանունների, իշխանական տոհմերի և իրադարձությունների ժամանակագրության ուսումնասիրությունը, քանի որ նման տվյալները հնարավորություն են տալիս ճշգրտելու տարբեր պատմական գործընթացների ընթացքն ու փոխկապակցվածությունը։ Աղբյուրի քննադատական վերլուծությունը միաժամանակ թույլ է տալիս առանձնացնել այն տեղեկությունները, որոնք ունեն անմիջական սկզբնաղբյուրային նշանակություն, և դրանք տարբերակել հեղինակի մեկնաբանություններից կամ ավելի վաղ պատմական ավանդույթներից փոխանցված նյութերից։ Այս մոտեցումը կարևոր է հատկապես այն դեպքում, երբ ուսումնասիրության առարկան բազմաշերտ և հակասական պատմական գործընթացներ ունեցող տարածաշրջան է։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ տվյալ պատմագրական երկի համակարգված ուսումնասիրությունն ու այլ աղբյուրների հետ համադրումը կարող են էականորեն ընդլայնել Ղարաբաղի XVII–XIX դարերի պատմության վերաբերյալ գիտական պատկերացումները՝ արժեքավոր նյութ տրամադրելով տարածաշրջանի քաղաքական և հասարակական կյանքի, պատմական իրադարձությունների ժամանակագրության և պատմական հիշողության ձևավորման գործընթացների ուսումնասիրման համար։

История

Գրքում ուսումնասիրվում են հայ-սիրիական հարաբերությունները 1991–2011 թվականներին՝ Հայաստանի Հանրապետության անկախության տարիներից սկսած, վերլուծվում են քաղաքական, տնտեսական, ռազմավարական և մշակութային ոլորտներում համագործակցության դինամիկան, ներկայացվում են երկու պետությունների միջև դիվանագիտական փոխհարաբերությունների ձևավորման փուլերը, դիտարկվում են տարածաշրջանային և միջազգային գործոնների ազդեցությունը հարաբերությունների զարգացման վրա, ներառվում են առևտրատնտեսական կապերը, էներգետիկ և տրանսպորտային նախագծերի իրագործման փորձերը, ինչպես նաև համայնքային և մշակութային փոխանակումները, աշխատանքը ներառում է ճգնաժամային պահերի և առանձին կոնֆլիկտների վերլուծություն, պետական քաղաքականության և արտաքին քաղաքականության առաջնահերթությունների համադրման տեսանկյունից, գրքը միավորում է փաստական վերլուծությունը, դիվանագիտական նյութերի և քաղաքական մեկնաբանությունների տվյալները՝ նպատակ ունենալով ներկայացնել հայ-սիրիական հարաբերությունների ամբողջական և համալիր պատկերը՝ անկախության առաջին երկու տասնամյակում։