Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1981, Հունիս, թիվ 6)

Технология

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է ալեհավաքային համակարգերի հիմնական բնութագրերի չափման մեթոդներին և ստացված տվյալների մաթեմատիկական մշակման մոտեցումներին։ Աշխատությունում դիտարկվում են ալեհավաքների ճառագայթման դիագրամի, ուժեղացման գործակցի, ուղղվածության, դիմադրության և արդյունավետության գնահատման փորձարարական և հաշվարկային մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում չափումների ճշգրտության ապահովմանը, ազդանշանային աղմուկի նվազեցմանը և չափագիտական սխալների վերլուծությանը տարբեր փորձարարական պայմաններում։ Քննարկվում են նաև ստացված տվյալների մշակման մաթեմատիկական մեթոդները՝ ներառյալ վիճակագրական վերլուծությունը, թվային ֆիլտրացումը, վերականգնման ալգորիթմները և մոդելավորման տեխնիկաները, որոնք թույլ են տալիս բարձրացնել չափումների հավաստիությունը։ Աշխատությունը ընդգծում է նման մեթոդների կարևորությունը հեռահաղորդակցության, ռադիոտեխնիկայի և ժամանակակից կապի համակարգերի նախագծման ու օպտիմալացման մեջ։

Политология

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանական բարեփոխումներին ռազմաքաղաքական հիմնախնդիրների կարգավորման համատեքստում՝ ընդգծելով անվտանգության, զինված ուժերի արդիականացման և ռազմավարական պլանավորման դերակատարությունը տարածաշրջանային և ազգային անվտանգային համակարգերում։ Աշխատությունը վերլուծում է պաշտպանական համակարգի կառուցվածքային, կադրային և տեխնիկական փոփոխությունները, դրանց ազդեցությունը ռազմական կարողությունների զարգացումն ու զինված ուժերի մարտավարական պատրաստվածության մակարդակի բարձրացման վրա, ինչպես նաև համադրում է բարեփոխումների ռազմաքաղաքական և միջազգային իրավական պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային անվտանգության մարտահրավերներին, պաշտպանական քաղաքականության ռազմավարական առաջնահերթություններին, ինչպես նաև անվտանգության և պաշտպանության ոլորտում պետական կառավարման արդյունավետության ապահովման մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ռազմական գիտությունների, քաղաքականագիտության և պետական կառավարման ոլորտների մասնագետների համար՝ նպաստելով Հայաստանի պաշտպանական համակարգի զարգացման, ռազմավարական ինքնորոշման և տարածաշրջանային անվտանգության կայունության ապահովմանը։

Культура

Արվեստաբանական և պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XIX դարի համաշխարհային արվեստի գերմանական պատմագրության զարգացման առանձնահատկություններին և այդ համատեքստում Հայաստանի միջնադարյան արվեստի ուսումնասիրության ու մեկնաբանման հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում գերմանական արվեստագիտության ձևավորման պատմական նախադրյալները, արվեստի պատմության ուսումնասիրության մեթոդաբանական սկզբունքները և եվրոպական գիտական մտքի ազդեցությունը տարբեր ժողովուրդների գեղարվեստական ժառանգության գնահատման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գերմանացի արվեստաբանների և պատմաբանների աշխատություններում հայկական միջնադարյան ճարտարապետության, քանդակագործության, մանրանկարչության և դեկորատիվ արվեստի ներկայացման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են հայկական արվեստի ոճական ինքնատիպության, պատմամշակութային զարգացման և բյուզանդական ու արևելյան գեղարվեստական ավանդույթների հետ առնչությունների վերաբերյալ պատմագրական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև XIX դարի եվրոպական արվեստագիտության մեջ կիրառված համեմատական, պատմական և ոճաբանական ուսումնասիրության մեթոդները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը հայկական միջնադարյան հուշարձանների գիտական ճանաչման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են գերմանական պատմագրության մեջ ձևավորված գնահատականների, գիտական մեկնաբանությունների և մշակութային փոխազդեցությունների վերաբերյալ պատկերացումների զարգացման միտումները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի միջնադարյան արվեստի միջազգային ճանաչման, եվրոպական արվեստաբանական մտքում դրա տեղի որոշման և հայ արվեստի պատմագրության զարգացման հարցերին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել արվեստագիտության, հայ միջնադարյան արվեստի պատմության, մշակութաբանության և պատմագրության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Հայ ժողովրդական հեքիաթներում և վիպապատմական բանահյուսության մեջ խորհրդանշային ցուցիչները կազմում են խորքային իմաստային համակարգ, որի միջոցով կառուցվում է աշխարհի պատկերացման, բարու և չարի հակադրության, հերոսի ճանապարհի և ճակատագրի գաղափարական մոդելը։ Այս խորհրդանիշները հաճախ հանդես են գալիս որպես կայուն գեղարվեստական նշաններ՝ կենդանիներ, առարկաներ, գույներ, թվեր, բնության տարրեր կամ առասպելական կերպարներ, որոնք կրում են բազմաշերտ իմաստներ և փոխանցում են ժողովրդական աշխարհընկալման հիմնական արժեքները։ Հեքիաթային համակարգում տարածված են արևի, լույսի և ջրի խորհրդանիշները, որոնք հաճախ կապված են կյանքի, վերածնության և արդարության գաղափարների հետ, մինչդեռ մութ ուժերի, անապատի կամ խավարի պատկերները սովորաբար մարմնավորում են վտանգ, քաոս կամ բարոյական փորձություն։ Հերոսի կերպարը հաճախ կառուցվում է արքետիպային հիմքերի վրա՝ որպես ընտրյալ կամ փորձություններով անցնող անհատ, որի ճանապարհը նշանավորվում է խորհրդանշական իրադարձություններով՝ կախարդական առարկաների ձեռքբերում, կենդանիների օգնություն կամ հրաշագործ անցումներ։

Сельское хозяйство

Աշխատանքը նվիրված է Արագածոտնի մարզի Թալինի տարածաշրջանում գյուղատնտեսական հողատեսքերի արդյունավետ օգտագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց բարելավման ուղիների մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են տարածաշրջանի հողային ռեսուրսների կառուցվածքը, գյուղատնտեսական նշանակության հողերի տեսակները, դրանց տարածական բաշխվածությունը և օգտագործման ներկայիս մակարդակը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողերի բնական և տնտեսական առանձնահատկություններին, բերրիությանը, խոնավության ապահովվածությանը, ռելիեֆին, կլիմայական պայմաններին և մշակաբույսերի ընտրության վրա դրանց ազդեցությանը։ Աշխատանքում գնահատվում է հողատեսքերի օգտագործման արդյունավետությունը՝ հաշվի առնելով գյուղատնտեսական արտադրանքի ծավալները, բերքատվությունը, արտադրական ծախսերը և հողային ռեսուրսների պահպանման անհրաժեշտությունը։ Ուսումնասիրվում են նաև հողերի ոչ արդյունավետ օգտագործման պատճառները, այդ թվում՝ հողերի մասնատվածությունը, ոռոգման խնդիրները, ջրային ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիությունը, տեխնիկական միջոցների անբավարարությունը, հողերի դեգրադացման գործընթացները և ժամանակակից ագրոտեխնիկական մեթոդների ոչ լիարժեք կիրառումը։ Կարևորվում է հողերի նպատակային օգտագործման և դրանց արտադրատնտեսական ներուժի առավել արդյունավետ իրացման խնդիրը՝ տարածաշրջանի բնական պայմաններին համապատասխան մշակաբույսերի և արտադրության ուղղությունների ընտրության միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են մշակվել հողերի բերրիության պահպանման և բարձրացման, ոռոգման համակարգերի արդյունավետ օգտագործման, ցանքաշրջանառության կատարելագործման, հողերի էրոզիայի և դեգրադացման կանխարգելման, ինչպես նաև ժամանակակից գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների ներդրման առաջարկություններ։ Առանձին նշանակություն ունի գյուղատնտեսական արտադրողների տնտեսական շահերի և հողերի երկարաժամկետ պահպանության միջև հավասարակշռության ապահովումը, քանի որ հողօգտագործման արդյունավետությունը պետք է գնահատվի ոչ միայն կարճաժամկետ արտադրական արդյունքներով, այլև հողային ռեսուրսների կայունության պահպանմամբ։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև Թալինի տարածաշրջանի հողատեսքերի համեմատական գնահատում և դրանց առավել արդյունավետ օգտագործման տարբերակների հիմնավորում՝ ըստ բնակլիմայական պայմանների և տնտեսական նպատակահարմարության։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել գյուղատնտեսական հողերի ռացիոնալ օգտագործմանը, բերքատվության և արտադրողականության բարձրացմանը, հողերի որակի պահպանմանը և տարածաշրջանի գյուղատնտեսության կայուն զարգացմանը։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է տարբեր գենոտիպերի պատկանող տավարի նորոգման մատղաշի աճի ինտենսիվության և հետագա մթերատու հատկանիշների ձևավորման միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում մատղաշ կենդանիների աճի և զարգացման օրինաչափություններն են, մարմնակազմության ձևավորումը, կենդանի զանգվածի փոփոխությունները և այն կենսաբանական առանձնահատկությունները, որոնք կարող են պայմանավորված լինել ինչպես ժառանգական գործոններով, այնպես էլ պահվածքի ու կերակրման ընդհանուր պայմաններով։ Քննվում է տարբեր գենոտիպերի կենդանիների աճի տեմպերի համեմատական բնույթը և դրանց հնարավոր ազդեցությունը հետագա տնտեսական օգտակար հատկանիշների դրսևորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նորոգման մատղաշի զարգացման այն փուլերին, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն նախրի հետագա համալրման, վերարտադրողական կարողությունների և մթերատվության ներուժի ձևավորման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են կենդանի զանգվածի, մարմնի զարգացման, աճի արագության և հասունացման միջև գոյություն ունեցող հարաբերությունները՝ գնահատելով, թե ինտենսիվ աճեցումն ինչպես կարող է անդրադառնալ առաջին զուգավորման համար անհրաժեշտ ֆիզիոլոգիական հասունության ձևավորման ժամանակահատվածի վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գենոտիպի և միջավայրային գործոնների փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ նույն պայմաններում տարբեր ծագում ունեցող կենդանիները կարող են տարբերվել աճի արագությամբ, կերի օգտագործման արդյունավետությամբ, մարմնակազմությամբ և հետագա մթերատու հնարավորություններով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր խմբերի աճի ու զարգացման ցուցանիշները, վերարտադրողական հասունացման առանձնահատկությունները և հետագա մթերատվությունը բնութագրող տվյալները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վաղ հասունացման և կենդանու բնականոն զարգացման միջև հավասարակշռության պահպանման նշանակությանը, քանի որ արտադրական արդյունավետության բարձրացումը պետք է դիտարկել կենդանիների առողջ զարգացման և երկարաժամկետ օգտագործման հետ փոխկապակցված։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են նախրի վերարտադրության կազմակերպման, գենետիկական ներուժի արդյունավետ օգտագործման և անասնաբուծական տնտեսությունների արտադրողականության բարձրացման գիտական հիմքերի ձևավորման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անասնաբուծության, տավարաբուծության, կենդանիների գենետիկայի և վերարտադրության կենսաբանության մոտեցումները՝ բացահայտելով աճի ինտենսիվության, գենոտիպային առանձնահատկությունների, վերարտադրողական հասունացման և մթերատվության ձևավորման միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունները։