More in Agriculture

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Mathematics

    Нелинейная поляризационная спектроскопия некоторые аспекты нелинейной динамики статистически упорядоченных сред

    Աշխատությունը նվիրված է ոչ գծային բևեռացման սպեկտրոսկոպիայի միջոցով վիճակագրորեն կարգավորված միջավայրերի ոչ գծային դինամիկայի առանձին ասպեկտների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում լույսի և նյութի փոխազդեցության այն երևույթներն են, որոնց դեպքում նյութի արձագանքը արտաքին էլեկտրամագնիսական դաշտին այլևս գծային կախվածություն չունի դաշտի ուժգնությունից։ Ոչ գծային բևեռացման սպեկտրոսկոպիան հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու միջավայրի կառուցվածքային և դինամիկական առանձնահատկությունները՝ վերլուծելով դրա բևեռացման փոփոխությունները տարբեր հաճախականությունների և արտաքին ազդեցությունների պայմաններում։ Աշխատությունը կարող է դիտարկել վիճակագրորեն կարգավորված համակարգերի միկրոսկոպիկ կառուցվածքը, մասնիկների կամ տարրական օսցիլյատորների փոխազդեցությունը և դրանց համատեղ դինամիկ վարքը։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ոչ գծային օպտիկական արձագանքի ձևավորման մեխանիզմներին, բևեռացման տարբեր բաղադրիչների առաջացմանը, ռեզոնանսային երևույթներին և համակարգի վիճակագրական հատկությունների ազդեցությանը դիտվող սպեկտրների վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել տեսական մոդելավորում և փորձարարական սպեկտրոսկոպիական մեթոդներ՝ ոչ գծային ազդանշանների բնույթը և դրանց կախվածությունը միջավայրի պարամետրերից բացահայտելու համար։ Կարևոր է նաև ժամանակային դինամիկայի ուսումնասիրությունը, քանի որ արտաքին լազերային կամ այլ էլեկտրամագնիսական ազդեցությունից հետո համակարգի արձագանքը կարող է պարունակել արագ և դանդաղ ռելաքսացիոն գործընթացներ, կոլեկտիվ տատանումներ և այլ ոչ գծային երևույթներ։ Աշխատանքը կարող է նպաստել վիճակագրորեն կազմակերպված միջավայրերում նյութի օպտիկական հատկությունների և դրանց ժամանակային փոփոխությունների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ լազերային ֆիզիկայի, սպեկտրոսկոպիայի, ոչ գծային օպտիկայի, նյութագիտության և բարդ համակարգերի ֆիզիկայի համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսներին, օպտիկայի և սպեկտրոսկոպիայի մասնագետներին, տեսական ու փորձարարական հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-04
    Нелинейная поляризационная спектроскопия некоторые аспекты нелинейной динамики статистически упорядоченных сред
    Online

    History

    Ռուսաստանը, Անդրկովկասը և միջազգային հարաբերությունները XVIII դարում

    Աշխատությունը նվիրված է XVIII դարի Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության, Անդրկովկասի տարածաշրջանի քաղաքական զարգացումների և այդ տարածքի շուրջ ձևավորված միջազգային հարաբերությունների պատմական ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է մի ժամանակաշրջան, երբ Հարավային Կովկասը ձեռք էր բերել առանձնահատուկ ռազմավարական նշանակություն՝ դառնալով Ռուսաստանի, Օսմանյան կայսրության, Պարսկաստանի և տարածաշրջանում շահեր ունեցող այլ քաղաքական ուժերի հետաքրքրությունների ու մրցակցության կարևոր կենտրոն։ Հետազոտության առանցքում Ռուսաստանի՝ դեպի Անդրկովկաս ուղղված քաղաքականության ձևավորման և իրականացման գործընթացներն են, տարածաշրջանում նրա ազդեցության ընդլայնման ձգտումները, դիվանագիտական հարաբերությունների զարգացումը և միջազգային ուժերի միջև շահերի բախումները։ Հեղինակը պատմական իրադարձությունները դիտարկում է ոչ միայն ռուսական արտաքին քաղաքականության շրջանակում, այլև Անդրկովկասի ժողովուրդների, քաղաքական կազմավորումների և տեղական իշխանությունների պատմական դրության համատեքստում՝ ընդգծելով տարածաշրջանի աշխարհագրական դիրքի, քաղաքական մասնատվածության, տնտեսական հնարավորությունների և ռազմավարական նշանակության ազդեցությունը միջազգային հարաբերությունների վրա։ Առանձնահատուկ կարևորություն է ներկայացնում XVIII դարի ընթացքում Ռուսաստանի, Պարսկաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև ձևավորված հարաբերությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ այս երեք տերությունների քաղաքական և ռազմական նպատակները մեծապես պայմանավորում էին Անդրկովկասի պատմական զարգացումների ընթացքը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին դիվանագիտական բանակցությունները, քաղաքական համաձայնությունները, ռազմական հակամարտությունները և տարածքային շահերը փոխկապակցվում՝ ձևավորելով տարածաշրջանի միջազգային դրությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև Անդրկովկասի առանձին տարածքների և քաղաքական ուժերի նշանակությունը Ռուսաստանի արտաքին քաղաքական ծրագրերում, ինչպես նաև տարածաշրջանի նկատմամբ ազդեցություն հաստատելու տարբեր պետությունների ձգտումների փոխհարաբերությունը։ Հետազոտության պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն XVIII դարի իրադարձությունները ներկայացնում է միջազգային քաղաքականության ավելի լայն համատեքստում՝ բացահայտելով Ռուսաստանի հարավային և արևելյան ուղղություններով քաղաքական ակտիվության պատմական նախադրյալները, տարածաշրջանային հակասությունների խորքային պատճառներն ու դիվանագիտական հարաբերությունների փոփոխվող բնույթը։ Նման մոտեցումը թույլ է տալիս Անդրկովկասը դիտարկել ոչ թե որպես մեծ տերությունների քաղաքականության պասիվ տարածք, այլ որպես ինքնուրույն պատմական նշանակություն ունեցող տարածաշրջան, որի ներքին իրադարձությունները, տեղական քաղաքական ուժերի դիրքորոշումները և արտաքին կապերը կարևոր դեր էին խաղում միջազգային հարաբերությունների ձևավորման գործում։ Աշխատությունը արժեքավոր է նաև Ռուսաստանի և Հարավային Կովկասի պատմական փոխհարաբերությունների երկարաժամկետ ընթացքը հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ XVIII դարում ձևավորված քաղաքական կապերն ու հակասությունները հետագա դարաշրջաններում շարունակեցին ազդեցություն ունենալ տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական դրության վրա։ Հեղինակի պատմագիտական ուսումնասիրությունը կարևոր նյութ է տրամադրում Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության, կովկասագիտության, արևելագիտության և միջազգային հարաբերությունների պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին։ Այն օգտակար է նաև Հայաստանի, Վրաստանի և ընդհանրապես Անդրկովկասի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով տարածաշրջանի պատմական իրադարձությունների, միջազգային քաղաքական միջավայրի և մեծ տերությունների փոխհարաբերությունների ավելի ամբողջական ընկալմանը։

    Updated: 2026-11-17
    Ռուսաստանը, Անդրկովկասը և միջազգային հարաբերությունները XVIII դարում
    Online

    Religion

    Սուրբ Պատարագի խորհրդատետր՝ ըստ Հայոց եկեղեցու արարողակարգի

    Այս հրատարակությունը նվիրված է Սուրբ Պատարագի խորհրդին և Հայոց եկեղեցում դրա կատարման արարողակարգին։ Խորհրդատետրի բնույթը ենթադրում է, որ այն նպատակ ունի ներկայացնելու պատարագի հոգևոր նշանակությունը, ծիսական ընթացքը և առանձին արարողությունների խորհրդաբանական իմաստը։ Սուրբ Պատարագը Հայոց եկեղեցու կենտրոնական պաշտամունքային արարողությունն է, որի ընթացքում կատարվում է Սուրբ Հաղորդության խորհուրդը, և որը միավորում է աղոթքը, սուրբգրային ընթերցումները, շարականների երգեցողությունը և եկեղեցական ծեսերը։ Նման գրականությունը կարող է բացատրել պատարագի տարբեր հատվածների նշանակությունը, քահանայական գործողությունների հաջորդականությունը, աղոթքների բովանդակությունը և հավատացյալի մասնակցության հոգևոր իմաստը։ «Ըստ արարողութեան Հայաստանեայց եկեղեցւոյ» ձևակերպումը ցույց է տալիս, որ աշխատությունը հիմնված է Հայոց եկեղեցու ավանդական ծիսակարգի վրա և նախատեսված է այդ կարգի առանձնահատկությունները ներկայացնելու համար։ Այն կարող էր օգտակար լինել հոգևորականների, եկեղեցական սպասավորների, ուսանողների և պատարագի կառուցվածքով ու խորհրդաբանությամբ հետաքրքրվող հավատացյալների համար։ Հրատարակությունն արժեքավոր է հայ եկեղեցական ծիսական գրականության, պատարագագիտության և XIX դարի կրոնական հրատարակչության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է նաև տեղեկություններ պահպանել տվյալ ժամանակաշրջանում պատարագի բացատրության և ծիսական գիտելիքների տարածման եղանակների մասին։ Սակայն առանց գրքի ամբողջական բնագրի հնարավոր չէ հստակեցնել՝ այն հիմնականում պարունակում է պատարագի մեկնաբանությո՞ւն, ծիսական հրահանգնե՞ր, աղոթքների բացատրությո՞ւն, թե այս նյութերի համադրություն։

    Updated: 2026-11-02
    Սուրբ Պատարագի խորհրդատետր՝ ըստ Հայոց եկեղեցու արարողակարգի
    Online

    Religion

    Նարեկ․ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթքների գիրք

    Գիրքը հայ միջնադարյան հոգևոր գրականության նշանավոր հուշարձաններից մեկի՝ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթական ստեղծագործությունների ամբողջական ժողովածուն է։ Այն արտահայտում է հայ մեծանուն բանաստեղծի, աստվածաբանի և վանականի խորապես անհատական ու միաժամանակ համամարդկային հոգևոր մտածողությունը, որի կենտրոնում մարդու և Աստծո հարաբերությունն է, մարդկային մեղավորության գիտակցումը, ապաշխարությունը, աստվածային ողորմության հայցումը և հոգու փրկության ձգտումը։ Աղոթքներում մարդը ներկայանում է իր ամբողջ ներաշխարհով՝ խոստովանելով թուլությունները, մեղքերը, վախերն ու տառապանքները, միաժամանակ հույս դնելով Աստծո անսահման սիրո, ներողամտության և գթության վրա։ Հեղինակի խոսքը հաճախ վերածվում է խոր անձնական երկխոսության, որտեղ ինքնաքննությունը, զղջումը, աղերսանքը, փառաբանությունն ու երախտագիտությունը միահյուսվում են՝ ձևավորելով հոգևոր ապրումների հարուստ ու բազմաշերտ ամբողջություն։ Ստեղծագործության կարևոր առանձնահատկություններից է մարդկային հոգեվիճակների բացառիկ խորությամբ բացահայտումը․ անհատի ներքին պայքարը ներկայացվում է որպես ինքնաճանաչման, բարոյական մաքրման և հոգևոր կատարելագործման ճանապարհ։ Գրիգոր Նարեկացու գրական ոճին բնորոշ են պատկերային արտահայտչականությունը, հռետորական դիմումները, խորհրդանշական լեզուն, աստվածաշնչյան զուգորդումները, հակադրությունները և հուզական բարձր լարվածությունը։ Նրա բանաստեղծական խոսքում աստվածաբանական գաղափարները ստանում են գեղարվեստական հզոր արտահայտություն՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ոչ միայն ընկալելու քրիստոնեական հավատքի հիմնական դրույթները, այլև ապրումակցելու աղոթողի հոգևոր տագնապներին ու հույսերին։ Ժողովածուի գաղափարական առանցքում են Աստծո ողորմածությունը, մեղքերի թողությունը, հավատքի զորությունը, մարդկային խոնարհությունը, հոգևոր բժշկությունը և փրկության հանդեպ վստահությունը։ Այն դարեր շարունակ կարևոր տեղ է զբաղեցրել հայ եկեղեցական և անհատական աղոթական կյանքում՝ ծառայելով որպես մխիթարության, ինքնաքննության և հոգևոր զորացման աղբյուր։ Միաժամանակ այն հայ միջնադարյան գրականության, լեզվի և գեղարվեստական մտածողության բացառիկ արժեքներից է, որի ազդեցությունը տարածվել է ազգային հոգևոր մշակույթի տարբեր ոլորտներում։ Հրատարակությունը նշանակալի է Գրիգոր Նարեկացու ժառանգության պահպանման ու տարածման, հայ գրականության և աստվածաբանական մտքի պատմության, ինչպես նաև Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության տպագրական գործունեության ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է աստվածաբանների, գրականագետների, պատմաբանների, լեզվաբանների և հայ հոգևոր մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-11-10
    Նարեկ․ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթքների գիրք
    Online

    Other Subjects

    Об единстве задач армяно-грузинской филологии

    Բանասիրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ և վրաց բանասիրական ուսումնասիրությունների փոխկապակցվածությանը և դրանց ընդհանուր գիտական խնդիրների քննությանը։ Անդրադարձ է կատարվում երկու ժողովուրդների լեզուների, գրականությունների, գրավոր մշակույթի և պատմական աղբյուրների համատեղ ու համեմատական ուսումնասիրության նշանակությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական ու գրական փոխառնչություններին, ձեռագրական ժառանգությանը, թարգմանական ավանդույթներին և պատմամշակութային կապերի արտացոլմանը տարբեր բնույթի գրավոր աղբյուրներում։ Վերլուծվում են հայագիտական և վրացագիտական հետազոտությունների այն ուղղությունները, որոնց համադրումը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական ուսումնասիրել երկու մշակույթների զարգացման առանձին երևույթներ և փոխազդեցություններ։ Քննարկվում են նաև բանասիրական նյութերի համեմատական վերլուծության, աղբյուրների քննության և լեզվական փաստերի մեկնաբանման մեթոդաբանական հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընդգծելու միջգիտակարգային համագործակցության նշանակությունը հայ-վրացական պատմամշակութային և լեզվագրական կապերի բացահայտման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայագիտության, վրացագիտության, համեմատական լեզվաբանության, գրականագիտության և Կովկասի մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

    Updated: 2026-10-05
    Об единстве задач армяно-грузинской филологии
    Online

    Technology

    Հզորության ինտեգրալային փոխակերպիչների նախագծման միջոցների մշակումն ու հետազոտումը

    Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրատեխնիկայի և չափիչ տեխնիկայի կարևոր ուղղություններից մեկին՝ էլեկտրական հզորության ինտեգրալային փոխակերպիչների նախագծման արդյունավետ միջոցների մշակմանը, դրանց կառուցվածքային և չափագիտական առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են էլեկտրական հզորության չափման և փոխակերպման սկզբունքները, համապատասխան սարքերի կառուցման եղանակները, ինչպես նաև դրանց նախագծման ընթացքում առաջացող տեխնիկական և հաշվարկային խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ինտեգրալային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ փոխակերպիչների կառուցվածքների մշակմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս փոքրացնել սարքերի չափերը, բարձրացնել աշխատանքի արագագործությունը, կայունությունը և չափումների ճշգրտությունը։ Վերլուծվում են փոխակերպիչների հիմնական հանգույցների և տարրերի փոխազդեցությունը, մուտքային էլեկտրական մեծությունների մշակման առանձնահատկությունները, ազդանշանների փոխակերպման գործընթացները և ելքային պարամետրերի ձևավորման օրինաչափությունները։ Կարևորվում է նախագծման այնպիսի մեթոդների մշակումը, որոնց միջոցով հնարավոր է դեռևս նախագծային փուլում գնահատել ապագա սարքի հիմնական տեխնիկական և չափագիտական բնութագրերը, ընտրել կառուցվածքային նպատակահարմար լուծումներ և նվազեցնել հնարավոր սխալների ազդեցությունը։ Ուսումնասիրվում են փոխակերպման ճշգրտության, զգայունության, գծայնության, աշխատանքային տիրույթի, ջերմաստիճանային կայունության և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրողականության հետ կապված հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ինտեգրալային սխեմաների տարրերի պարամետրերի հնարավոր շեղումների ազդեցությանը վերջնական չափման արդյունքների վրա և դրանց նվազեցման մեթոդներին։ Տեսական հաշվարկների, մոդելավորման և փորձարարական ուսումնասիրությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել առաջարկվող նախագծային լուծումների արդյունավետությունը և հիմնավորել դրանց կիրառման նպատակահարմարությունը տարբեր չափիչ ու վերահսկիչ համակարգերում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել էլեկտրական հզորության չափման համար նախատեսված սարքավորումների կատարելագործմանը, ավտոմատացված չափիչ համակարգերի զարգացմանը և ժամանակակից էլեկտրոնային սարքերում ավելի կոմպակտ ու ճշգրիտ փոխակերպիչների ներդրմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել էլեկտրատեխնիկայի, միկրոէլեկտրոնիկայի, չափագիտության, էլեկտրոնային սարքերի նախագծման, ավտոմատացման և տեղեկատվական-չափիչ համակարգերի ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-16
    Հզորության ինտեգրալային փոխակերպիչների նախագծման միջոցների մշակումն ու հետազոտումը