Նարեկ․ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթքների գիրք

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Իրաքում մամլուքական միջավայրից սերած իշխանական և վարչաքաղաքական վերնախավի ձևավորմանը, գործունեությանը և պատմական դերին՝ XVIII–XIX դարերի ընթացքում։ Հետազոտության հիմնական աղբյուրագիտական հենքը արաբական պատմագրությունն է, որի միջոցով ուսումնասիրվում են տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադարձությունները, իշխանության կառուցվածքը, տեղական կառավարիչների գործունեությունը, վարչական համակարգի առանձնահատկությունները և Իրաքի հասարակական-քաղաքական կյանքի փոփոխությունները։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում այն հանգամանքին, թե ինչպես մամլուքական ծագում ունեցող գործիչները կարողացան ամրապնդել իրենց դիրքերը Իրաքում, ձևավորել ազդեցիկ իշխանական շրջանակ և երկար ժամանակ էական դեր ունենալ տարածաշրջանի կառավարման գործում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են Բաղդադի և Իրաքի մյուս կարևոր կենտրոնների քաղաքական զարգացումները, տեղական իշխանությունների և կենտրոնական օսմանյան իշխանության հարաբերությունները, ինչպես նաև տարբեր քաղաքական ու սոցիալական խմբերի միջև պայքարը ազդեցության և իշխանության համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արաբ պատմագիրների հաղորդած տեղեկությունների վերլուծությանը, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու ժամանակաշրջանի իրադարձությունների ընթացքը, իշխանավորների քաղաքական վարքագիծը և հասարակության մեջ տեղի ունեցող գործընթացները։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես առանձին իշխանական խմբի պատմության ներկայացում, այլև որպես Իրաքի քաղաքական պատմության ավելի լայն ուսումնասիրություն, քանի որ մամլուքական վերնախավի գործունեությունը սերտորեն կապված էր Օսմանյան կայսրության վարչական համակարգի, տարածաշրջանային քաղաքականության և տեղական ուժերի փոխհարաբերությունների հետ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև աղբյուրագիտական տեսանկյունից, քանի որ արաբական պատմագրության նյութերի օգտագործումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել պատմական իրադարձությունները տեղական պատմագիտական ավանդույթի շրջանակում և համադրել տարբեր հեղինակների մոտեցումները։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը կարող է հետաքրքրել Մերձավոր Արևելքի, Իրաքի, Օսմանյան կայսրության, արաբական պատմագրության և XVIII–XIX դարերի քաղաքական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև պատմության և արևելագիտության ոլորտների ուսանողներին։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է Վարդգես Սուրենյանցի գեղանկարչական ժառանգության կոմպոզիցիոն և տարածաչափական առանձնահատկությունների համակարգված ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են նրա ստեղծագործությունների կառուցվածքային կազմակերպման սկզբունքները, տարածության ընկալման ձևերը, գունային լուծումների և կոմպոզիցիոն հավասարակշռության դերը կերպարային և թեմատիկ ամբողջականության ստեղծման գործում։ Հեղինակը քննարկում է Սուրենյանցի արվեստում արևելյան և եվրոպական գեղանկարչական ավանդույթների փոխազդեցությունը՝ ընդգծելով նրա յուրահատուկ ոճական համակարգի ձևավորումը և ազգային կերպարվեստի զարգացման մեջ ունեցած նշանակալի ներդրումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պատմական, դիցաբանական և կենցաղային թեմաների պատկերավորման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև տարածության կառուցման միջոցով գաղափարական բովանդակության արտահայտման մեթոդներին։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև արվեստաբանական վերլուծության ժամանակակից մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ Սուրենյանցի ստեղծագործական մտածողությունը և նրա արվեստի տեղը հայ կերպարվեստի պատմության մեջ։ Գիրքը նախատեսված է արվեստաբանների, մշակութաբանների, ուսանողների և կերպարվեստով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Գրականություն

Հրատարակությունը ֆրանսիացի գրող Էժեն Սյուի «Թափառական հրեան» հայտնի վեպի երկրորդ հատորն է։ Ստեղծագործությունը համադրում է պատմական, արկածային և փիլիսոփայական տարրեր՝ անդրադառնալով կրոնական անհանդուրժողականությանը, սոցիալական անարդարությանը, մարդկային տառապանքին և հասարակական հարաբերությունների հակասություններին։ Վեպի կենտրոնական կերպարը՝ թափառական հրեան, մարմնավորում է դարերի ընթացքում շարունակվող ճակատագրի և մարդկային տառապանքի գաղափարը։ Սյուժեն զարգանում է տարբեր հերոսների և նրանց փոխկապակցված պատմությունների միջոցով՝ բացահայտելով ժամանակաշրջանի հասարակական կառուցվածքը, եկեղեցական ու աշխարհիկ իշխանությունների ազդեցությունը և անհատի ազատության սահմանափակումները։ Երկի կարևոր առանձնահատկություններից են լարված պատմողական ընթացքը, խորհրդանշական կերպարները և հասարակական քննադատության ընդգծված շեշտադրումները։ Հայերեն հրատարակությունը վկայում է XIX դարի հայ ընթերցողական միջավայրում եվրոպական վիպագրության նկատմամբ հետաքրքրության և թարգմանական գրականության տարածման մասին։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ թարգմանական գրականության, արևմտահայ գրահրատարակչության և համաշխարհային գրականության հայերեն ընկալման պատմության ուսումնասիրության համար։

Ինֆորմատիկա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է բաղադրիչ վիճակներով աղբյուրների և կապուղիների հուսալիության հետազոտությանը՝ կապի և տեխնիկական համակարգերի անխափան աշխատանքի գնահատման տեսանկյունից։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել այն համակարգերի հուսալիության բնութագրերը, որոնց առանձին տարրերը կարող են գտնվել տարբեր տեխնիկական վիճակներում՝ աշխատունակ, մասնակի աշխատունակ կամ խափանված, և գնահատել այդ վիճակների ազդեցությունը ամբողջ համակարգի աշխատանքի վրա։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում են տեղեկատվական կամ ազդանշանային աղբյուրների, կապուղիների և դրանց առանձին բաղադրիչների աշխատանքի առանձնահատկությունները, խափանումների առաջացման հավանականությունը, վերականգնման գործընթացները և համակարգի ընդհանուր հուսալիության ցուցանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բաղադրիչների փոխկապակցվածությանը, քանի որ մեկ տարրի վիճակի փոփոխությունը կարող է ազդել մյուս բաղադրիչների աշխատանքի և ամբողջ կապի համակարգի արդյունավետության վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել հուսալիության տեսության, հավանականությունների տեսության, մաթեմատիկական վիճակագրության և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդներ՝ տարբեր վիճակներում համակարգի վարքագիծը նկարագրելու և հուսալիության քանակական ցուցանիշները գնահատելու համար։ Կարող են վերլուծվել խափանումների հաճախականությունը, վերականգնման ժամանակը, աշխատանքի անխափանության հավանականությունը, պատրաստականության գործակիցը և այլ բնութագրեր։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են օգտագործվել կապի համակարգերի նախագծման և շահագործման ժամանակ՝ առավել խոցելի բաղադրիչները բացահայտելու, պահուստավորման անհրաժեշտությունը գնահատելու և համակարգի ընդհանուր հուսալիությունը բարձրացնելու նպատակով։ Հետազոտությունը կարող է գործնական նշանակություն ունենալ հեռահաղորդակցության, ռադիոկապի, տեղեկատվական համակարգերի և տեխնիկական կառավարման ոլորտներում, որտեղ տվյալների փոխանցման շարունակականությունն ու կապի միջոցների կայուն աշխատանքը կարևոր պայմաններ են համակարգի արդյունավետ գործունեության համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ներմուծվող ապրանքների մաքսային արժեքի որոշման համակարգի ուսումնասիրությանը, դրա կատարելագործման հնարավորություններին և տնտեսական զարգացման վրա ունեցած ազդեցությանը։ Քննարկվում են մաքսային արժեքի ձևավորման տնտեսական ու իրավական հիմքերը, գնահատման հիմնական մեթոդները, միջազգային առևտրի կարգավորման սկզբունքները և մաքսային վարչարարության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային արժեքի ճշգրիտ և թափանցիկ որոշման նշանակությանը՝ պետական բյուջեի եկամուտների ապահովման, արտաքին տնտեսական գործունեության կարգավորման և գործարար միջավայրի բարելավման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են մաքսային գնահատման ընթացքում առաջացող խնդիրները, այդ թվում՝ ապրանքների հայտարարագրված արժեքի արժանահավատության ստուգումը, փաստաթղթային վերահսկողությունը, գնահատման մեթոդների կիրառման դժվարությունները և տնտեսավարող սուբյեկտների ու մաքսային մարմինների միջև հնարավոր տարաձայնությունները։ Դիտարկվում են միջազգային մաքսային կանոնակարգերի, Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության սկզբունքների և Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային կարգավորումների ազդեցությունները Հայաստանի մաքսային գնահատման համակարգի վրա։ Կարևորվում են մաքսային ընթացակարգերի պարզեցման, թվայնացման, ռիսկերի կառավարման և վարչարարական արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել մաքսային արժեքի որոշման մեխանիզմների ազդեցությունները ներմուծման ծախսերի, ապրանքների մրցունակության, գնագոյացման, հարկային մուտքերի և արտաքին առևտրի զարգացման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում մաքսային գնահատման գործընթացում կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցման, տեղեկատվության հասանելիության և տնտեսավարողների իրավունքների պաշտպանության խնդիրներին։ Առանձնացվում են միջազգային փորձի ուսումնասիրության և դրա կիրառելիության գնահատման հնարավորությունները Հայաստանի տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ պայմաններում։ Կարևորվում է արդյունավետ մաքսային քաղաքականության դերը ներդրումային միջավայրի բարելավման, արտաքին առևտրի խթանման և տնտեսական հարաբերությունների կայուն զարգացման գործում։ Աշխատությունը կարող է ներառել մաքսային արժեքի որոշման գործող մեխանիզմների կատարելագործման առաջարկություններ՝ ուղղված գնահատման օբյեկտիվության բարձրացմանը, վարչարարական ծախսերի կրճատմանը և պետական ու մասնավոր հատվածների շահերի հավասարակշռմանը։ Հետազոտությունը օգտակար է տնտեսագետների, մաքսային գործի մասնագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցների, արտաքին առևտրով զբաղվող կազմակերպությունների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Մշակույթ

Բ. Ն. Առաքելյանի աշխատությունն ուսումնասիրում է Հին Հայաստանի արվեստի զարգացումը մ. թ. ա. VI դարից մինչև մ. թ. III դարն ընկած ժամանակաշրջանում՝ ներկայացնելով գեղարվեստական մշակույթի տարբեր դրսևորումներն ու պատմական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմքում հնագիտական հուշարձանների, նյութական մշակույթի առարկաների և արվեստի պահպանված նմուշների ուսումնասիրությունն է։ Դրանց միջոցով բացահայտվում են հին հասարակության գեղագիտական պատկերացումները, ստեղծագործական ավանդույթները, վարպետության ձևերն ու գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները։ Աշխատության շրջանակում կարևորվում են ճարտարապետության, քանդակագործության, զարդարվեստի և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի ուսումնասիրությունները, ինչպես նաև դրանց կապը հասարակական կյանքի, կրոնական պատկերացումների և մշակութային փոխազդեցությունների հետ։ Հին Հայաստանի արվեստը դիտարկվում է Հայկական լեռնաշխարհի պատմական միջավայրի և հարևան քաղաքակրթությունների հետ ունեցած կապերի համատեքստում՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու տեղական ավանդույթների առանձնահատկություններն ու արտաքին ազդեցությունների դերը։ Ժամանակագրական լայն ընդգրկումը նպաստում է գեղարվեստական ձևերի և ոճական փոփոխությունների զարգացման ընթացքը դիտարկելուն։ Գիրքը կարևոր ուսումնասիրություն է Հայաստանի հնագույն արվեստի, նյութական մշակույթի և գեղարվեստական ժառանգության պատմությամբ հետաքրքրվող մասնագետների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։