Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1974: Ապրիլ, մայիս, հունիս

История

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան Հայաստանի նշանավոր եկեղեցական, աստվածաբան և մտավորական Հովհան Իմաստասեր Օձնեցու կյանքի, հոգևոր գործունեության և հայ եկեղեցական մտքի զարգացման գործում ունեցած դերի ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են նրա ապրած ժամանակաշրջանի պատմաքաղաքական և կրոնական պայմանները՝ հնարավորություն տալով հասկանալ այն միջավայրը, որտեղ ձևավորվել են նրա աստվածաբանական հայացքներն ու եկեղեցական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում նրա՝ Հայոց կաթողիկոսի պաշտոնում ծավալած գործունեությանը, եկեղեցական կառավարման ամրապնդմանն ուղղված քայլերին և Հայոց եկեղեցու ներքին կազմակերպման խնդիրներին։ Քննության են առնվում եկեղեցական կարգապահության, ծիսական կյանքի, դավանաբանական սկզբունքների և հոգևորականության գործունեության կարգավորման հետ կապված հարցերը։ Կարևորվում է նրա մասնակցությունը ժամանակաշրջանի դավանական բանավեճերին և Հայոց եկեղեցու աստվածաբանական դիրքորոշումների հիմնավորմանն ու պաշտպանությանը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև քրիստոնեական տարբեր եկեղեցիների և դավանական ուղղությունների միջև գոյություն ունեցող հարաբերություններին՝ ցույց տալով, թե քաղաքական և կրոնական բարդ պայմաններում ինչ նշանակություն ուներ եկեղեցական ինքնուրույնության պահպանումը։ Ուսումնասիրվում է նրա գրական և աստվածաբանական ժառանգությունը, մեկնողական ու դավանաբանական մտածողությունը և եկեղեցական իրավունքի զարգացման գործում ունեցած ներդրումը։ Առանձին նշանակություն է տրվում կանոնական նյութերի համակարգմանն ու եկեղեցական կանոնների կիրառմանը, որոնք կարևոր դեր էին կատարում ոչ միայն հոգևոր կյանքի, այլև միջնադարյան հայ հասարակության մի շարք հարաբերությունների կարգավորման գործում։ Նրա գործունեությունը դիտարկվում է նաև կրթական և մշակութային տեսանկյունից՝ հաշվի առնելով հոգևոր գիտելիքի տարածման, գրավոր մշակույթի պահպանման և եկեղեցական մտավոր ավանդույթի զարգացման նշանակությունը։ Քննության են առնվում նրա աշխատություններում արտահայտված գաղափարները մարդու բարոյական վարքի, հավատքի, եկեղեցու առաքելության և քրիստոնեական համայնքի կազմակերպման վերաբերյալ։ Կարևորվում է նաև եկեղեցական ու աշխարհիկ իշխանությունների փոխհարաբերությունների խնդիրը և այն քաղաքական միջավայրը, որտեղ Հայոց եկեղեցին ստիպված էր պահպանել իր կառույցներն ու ինքնությունը։ Պատմական աղբյուրների և մատենագրական ժառանգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնել հոգևոր առաջնորդի կենսագրության հիմնական փուլերը և գնահատել նրա գործունեության ազդեցությունը հետագա դարերի հայ եկեղեցական կյանքի վրա։ Նրա կերպարը ներկայացվում է որպես եկեղեցական առաջնորդի և գիտնական-մտավորականի համադրություն, որի գործունեությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում միջնադարյան հայկական աստվածաբանական և իրավական մտքի պատմության մեջ։ Աշխատությունը նպաստում է նաև VIII դարի Հայաստանի կրոնական, մշակութային և հասարակական կյանքի առավել ամբողջական ընկալմանը՝ անհատի գործունեությունը դիտարկելով ժամանակաշրջանի լայն պատմական գործընթացների համատեքստում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել Հայոց եկեղեցու պատմության, միջնադարյան Հայաստանի պատմության, աստվածաբանության, եկեղեցական իրավունքի, հայ միջնադարյան մատենագրության և հայագիտության խնդիրներով զբաղվող հետազոտողների, հոգևորականների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Химия

Աշխատանքը նվիրված է պոլիանիլինի հիմքով կոմպոզիտային նյութերի ստացման, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են պոլիանիլինի սինթեզի հիմնական մոտեցումները, կոմպոզիտների ձևավորման պայմանները և բաղադրիչների փոխազդեցության ազդեցությունը ստացվող նյութերի կառուցվածքի ու գործառական բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պոլիմերային մատրիցայի կառուցվածքին, հաղորդականության, կայունության և այլ հատկությունների ձևավորման օրինաչափություններին, ինչպես նաև տարբեր բաղադրիչների ներմուծման միջոցով նյութի հատկությունների նպատակային փոփոխման հնարավորություններին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սինթեզի պայմանների և նյութի կառուցվածքի միջև կապի բացահայտումը, քանի որ պոլիանիլինի մոլեկուլային կառուցվածքը, դոպավորման աստիճանը, մասնիկների փոխազդեցությունը և կոմպոզիտի միկրոկառուցվածքը կարող են էապես ազդել դրա էլեկտրական, օպտիկական, մեխանիկական և ջերմային բնութագրերի վրա։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև ստացված նմուշների կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական պարամետրերը՝ համապատասխան վերլուծական մեթոդների կիրառմամբ, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատել սինթեզի արդյունավետությունը և բացահայտել կառուցվածք-հատկություն փոխկապակցվածությունները։ Պոլիանիլինի կոմպոզիտների նկատմամբ հետաքրքրությունը պայմանավորված է դրանց կիրառման լայն հնարավորություններով՝ հաղորդիչ և կիսահաղորդչային նյութերից մինչև սենսորային համակարգեր, էլեկտրոնային սարքեր, էներգետիկ տեխնոլոգիաներ և պաշտպանիչ ծածկույթներ։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նոր կամ բարելավված հատկություններով պոլիմերային կոմպոզիտների ստացման պայմանների ընտրությանը և դրանց կիրառական ներուժի գնահատմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քիմիայի, նյութագիտության, պոլիմերների քիմիայի և ֆիզիկական քիմիայի ոլորտների ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար։

Педагогика

Աշխատանքը նվիրված է 1800-1920 թվականների ընթացքում հայ մանկավարժության մեջ բուսաբանության առարկայի բովանդակության ձևավորման և դրա դասավանդման մեթոդիկայի հիմնախնդիրների պատմական ու մանկավարժական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես է տվյալ ժամանակաշրջանում հայ կրթական միջավայրում ձևավորվել բնագիտական գիտելիքների, մասնավորապես բուսաբանական գիտելիքների ուսուցման անհրաժեշտությունը, ինչ բովանդակություն է ներառվել ուսումնական ծրագրերում և ինչ մեթոդներով է իրականացվել դրա փոխանցումը սովորողներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայ մանկավարժական մտքի զարգացմանը՝ սկսած XIX դարի սկզբի կրթական գործընթացներից մինչև XX դարի առաջին տասնամյակները, երբ բնագիտական կրթությունը աստիճանաբար ձեռք էր բերում ավելի համակարգված բնույթ։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել հայ մանկավարժների և կրթական գործիչների հայացքները բնության ուսումնասիրման, բուսաբանության ուսուցման նպատակների և երեխաների գիտական աշխարհայացքի ձևավորման վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուսաբանական նյութի ընտրության և դասակարգման սկզբունքներին, ուսուցման հաջորդականությանը, տեսական գիտելիքների և գործնական գործունեության հարաբերակցությանը։ Կարևորվում են դիտարկումը, փորձը, բնության անմիջական ուսումնասիրությունը, հերբարիումների օգտագործումը, բույսերի ճանաչումը և այլ տեսակի գործնական աշխատանքները, որոնք կարող էին նպաստել սովորողների հետաքրքրության և ինքնուրույն ճանաչողական գործունեության զարգացմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև ուսուցման մեթոդների կապը տվյալ ժամանակաշրջանի մանկավարժական առաջադեմ գաղափարների հետ՝ հաշվի առնելով աշակերտակենտրոնության, տեսանելիության, մատչելիության և գիտականության սկզբունքների զարգացումը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև հայալեզու դասագրքերի, ուսումնական ձեռնարկների և մեթոդական գրականության ձևավորմանը, դրանց բովանդակությանը և բուսաբանության դասավանդման գործընթացում ունեցած դերին։ Միաժամանակ դիտարկվում է այն խնդիրը, թե ինչպես են ազգային կրթական պահանջները, բնաշխարհի առանձնահատկությունները և հայերեն մասնագիտական բառապաշարի ձևավորումը ազդել բուսաբանական կրթության զարգացման վրա։ Ժամանակաշրջանի կրթական գործընթացի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինչպես ձեռքբերումները, այնպես էլ առկա դժվարությունները՝ ուսումնական նյութի մատչելիության, ուսուցիչների պատրաստվածության, դասագրքային ապահովվածության և գործնական ուսուցման կազմակերպման ոլորտներում։ Արդյունքում աշխատանքը ներկայացնում է բուսաբանության դասավանդման մեթոդիկայի պատմական զարգացման ամբողջական պատկերը և ցույց է տալիս դրա տեղը հայ մանկավարժական մտքի ընդհանուր զարգացման համատեքստում։ Հետազոտությունը կարող է արժեքավոր լինել հայ մանկավարժության պատմությամբ, բնագիտական կրթության զարգացմամբ, կենսաբանության դասավանդման մեթոդիկայով և XIX-XX դարերի հայկական կրթական ժառանգությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսուցիչների և ուսանողների համար։

Право

Աշխատությունը նվիրված է տնտեսական լրտեսության (economic espionage) իրավական կարգավորման ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով պետական և միջազգային մակարդակներում գործող նորմատիվ-իրավական համակարգերը, որոնք ուղղված են առևտրային գաղտնիքների և ռազմավարական տնտեսական տեղեկատվության պաշտպանությանը։ Հեղինակը վերլուծում է տնտեսական լրտեսության իրավական սահմանումները տարբեր երկրների օրենսդրություններում՝ առանձնապես ուշադրություն դարձնելով ԱՄՆ-ի, Եվրոպական միության և մի շարք զարգացած իրավական համակարգերի մոտեցումներին։ Գրքում դիտարկվում են տնտեսական լրտեսության քրեականացման հիմքերը, իրավական պատասխանատվության տեսակները և ապացուցման խնդիրները, ինչպես նաև պետական անվտանգության և բիզնես շահերի միջև հավասարակշռության հարցերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում առևտրային գաղտնիքների պաշտպանության մեխանիզմներին, կիբերհանցագործությունների աճին և միջազգային համագործակցության անհրաժեշտությանը նման հանցագործությունների կանխման գործում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև իրավական պրակտիկայում հանդիպող դժվարությունները՝ սահմանների անորոշություն պետական և կորպորատիվ լրտեսության միջև, ինչպես նաև տեխնոլոգիական զարգացման ազդեցությունը իրավական կարգավորման վրա։ Աշխատությունը ընդգծում է տնտեսական լրտեսության դեմ պայքարի իրավական գործիքների կատարելագործման անհրաժեշտությունը գլոբալացված տնտեսության պայմաններում։ Այն օգտակար է իրավաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների և տնտեսական անվտանգության ոլորտի հետազոտողների համար։

Литература

Աշխատության երկրորդ հատորը շարունակում է նախորդ մասում ներկայացված գեղարվեստական պատումը՝ ընթերցողին տեղափոխելով խորհրդավոր և անսովոր իրադարձություններով հագեցած միջավայր։ Վերնագրում արտահայտված դյուցազնային կամ առեղծվածային բնույթը հուշում է խորհրդավոր վայրի և դրա շուրջ զարգացող իրադարձությունների կարևորության մասին։ Պատումը կարող է դիտարկվել 19-րդ դարի հայալեզու տպագիր գեղարվեստական գրականության համատեքստում՝ հաշվի առնելով այդ ժամանակաշրջանում տարածված թարգմանական և արկածային արձակի ավանդույթները։ Հատորը հետաքրքրություն է ներկայացնում ժամանակաշրջանի ընթերցողական մշակույթի, գրական ժանրերի և հայերեն տպագիր գրքի պատմության ուսումնասիրության համար։

Экономика

Այս գիրքը ուսումնասիրում է մակրոտնտեսական կարգավորման հիմնական սկզբունքները՝ ներկայացնելով, թե ինչպես է պետությունը ազդում ազգային տնտեսության վրա՝ ապահովելու կայուն տնտեսական աճ, գների կայունություն և զբաղվածության բարձր մակարդակ։ Այն անդրադառնում է դրամավարկային և հարկաբյուջետային քաղաքականությանը, պետական բյուջեի ձևավորմանը, կենտրոնական բանկի գործառույթներին և տոկոսադրույքների կարգավորման մեխանիզմներին։ Գրքում քննարկվում են նաև տնտեսական ցիկլերը, գնաճի և գործազրկության փոխկապակցվածությունը, համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) հաշվարկման հիմունքները և մակրոտնտեսական հավասարակշռության մոդելները։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են պետական քաղաքականությունները ազդում շուկաների, ներդրումների և բնակչության կենսամակարդակի վրա՝ ներկայացնելով ինչպես տեսական մոտեցումներ, այնպես էլ գործնական օրինակներ տարբեր երկրների փորձից։ Նյութը օգտակար է տնտեսագիտության ուսանողների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման աշխատողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ ազգային տնտեսության կարգավորման մեխանիզմները և տնտեսական քաղաքականության ազդեցությունը հասարակության վրա։