Նյութեր մասսայական գրադարանների աշխատողների սեմինար պարապմունքների

Культура

Այս թեման վերաբերում է հայ ժողովրդի պատմության ամենակարևոր իրադարձություններից մեկին՝ հայ գրերի ստեղծմանը և դրա հեղինակ Մեսրոպ Մաշտոցի գործունեությանը, որը համարվում է ազգային մշակույթի և ինքնության հիմնադիրներից մեկը։ Մեսրոպ Մաշտոցը ծնվել է մոտ 362 թվականին Տարոնում և կրթություն ստացել հունարեն, ասորերեն ու պարսկերեն լեզուներով՝ դառնալով բարձր կրթված հոգևորական և պետական գործիչ։ Նրա հիմնական նպատակն էր ստեղծել հայոց լեզվի համար սեփական այբուբեն, քանի որ մինչ այդ հայերենը գրավոր համակարգ չուներ, և կրոնական ու կրթական տեքստերը հիմնականում գրվում էին օտար լեզուներով, ինչը դժվարացնում էր ժողովրդի կրթությունը և ազգային ինքնության պահպանումը։ Մաշտոցը, համագործակցելով կաթողիկոս Սահակ Պարթևի հետ, ձեռնամուխ եղավ հայոց գրերի ստեղծմանը և մոտ 405 թվականին ստեղծեց հայոց այբուբենը, որը բաղկացած էր 36 տառից (հետագայում ավելացվել են ևս 2-ը)։ Հայոց գրերի ստեղծումը դարձավ շրջադարձային իրադարձություն, քանի որ այն հնարավորություն տվեց թարգմանել Աստվածաշունչը հայերեն, զարգացնել գրականությունը, կրթությունը և գիտությունը։ Այս գործընթացը հայտնի է որպես «Ոսկեդար» հայ մշակույթի մեջ, երբ ձևավորվեցին առաջին հայ պատմիչները, թարգմանիչները և գրական գործերը։ Մեսրոպ Մաշտոցը նաև հիմնել է բազմաթիվ դպրոցներ Հայաստանի տարբեր շրջաններում՝ նպաստելով գրագիտության տարածմանը և ազգային կրթական համակարգի ձևավորմանը։ Նրա գործունեությունը ոչ միայն կրոնական, այլև քաղաքական և մշակութային մեծ նշանակություն ուներ, քանի որ այն ամրապնդեց հայ ժողովրդի ինքնությունը օտար ազդեցությունների պայմաններում։ Մեսրոպ Մաշտոցը մահացել է 440 թվականին, սակայն նրա ստեղծած այբուբենը մինչ այսօր շարունակում է օգտագործվել և հանդիսանում է հայ ժողովրդի մշակութային և ազգային ինքնության անբաժանելի մասը։ Նրա ժառանգությունը համարվում է հայ ժողովրդի պատմության ամենախոշոր նվաճումներից մեկը, որը ապահովեց լեզվի պահպանությունը և մշակույթի շարունակական զարգացումը դարերի ընթացքում։

Медицина

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ճառագայթային հետազոտության մեթոդների համեմատական տեղեկատվականության ուսումնասիրությանը լյարդի առավել տարածված օջախային գոյացությունների դիֆերենցիալ ախտորոշման գործընթացում, ինչպես նաև դրանց վիզուալիզացիայի առանձնահատկություններին լյարդի ճարպային դիստրոֆիայի պայմաններում։ Գրքում ներկայացվում են ուլտրաձայնային հետազոտության, համակարգչային տոմոգրաֆիայի, մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիայի և կոնտրաստային մեթոդների ախտորոշիչ հնարավորությունները՝ տարբեր պաթոլոգիական գոյացությունների հայտնաբերման, բնութագրման և տարբերակման տեսանկյունից։ Հեղինակը վերլուծում է պատկերային ախտորոշման զգայունությունը, սպեցիֆիկությունը և սահմանափակումները՝ ընդգծելով յուրաքանչյուր մեթոդի դերը կլինիկական որոշումների կայացման գործընթացում։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճարպային դիստրոֆիայի ազդեցությանը պատկերային նշանների վրա, որը կարող է փոխել լյարդի հյուսվածքի խտությունը և բարդացնել օջախային ախտահարումների ճիշտ մեկնաբանությունը։ Քննարկվում են նաև ժամանակակից պատկերային տեխնոլոգիաների համակցված կիրառման մոտեցումները, որոնք նպաստում են ախտորոշման ճշգրտության բարձրացմանը։ Գիրքը նախատեսված է ռադիոլոգների, ուլտրաձայնային ախտորոշման մասնագետների, գաստրոէնտերոլոգների, ուռուցքաբանների, բժշկական ուսանողների և կլինիկական հետազոտողներ համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական մոտեցումներ լյարդի օջախային գոյացությունների գնահատման համար։

Литература

Հայ պատմաբան, բանասեր և մտավորական Նիկողայոս Ադոնց-ի կարևոր աշխատություններից է, որը նվիրված է Հայկական հարցի պատմական, քաղաքական և միջազգային կողմերի ուսումնասիրությանը։ Գրքում հեղինակը ներկայացնում է Հայկական հարցի ձևավորման պատճառները, Օսմանյան կայսրությունում հայ ժողովրդի վիճակը, մեծ տերությունների քաղաքականությունը և այն պատմական իրադարձությունները, որոնք ազդեցություն են ունեցել հայ ժողովրդի ազգային պայքարի և իրավունքների պաշտպանության վրա։ Ադոնցը խորությամբ վերլուծում է հայկական պահանջների հիմքերը՝ անդրադառնալով պատմական արդարությանը, ազգային ինքնորոշման գաղափարին և միջազգային դիվանագիտության դերին։ Ստեղծագործության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես է Հայկական հարցը դարձել ոչ միայն տարածաշրջանային, այլ նաև համաշխարհային քաղաքականության կարևոր թեմա։ Հեղինակը փաստերով և պատմական աղբյուրներով ներկայացնում է հայ ժողովրդի կրած բռնությունները, քաղաքական ճնշումները և ազգային գոյության պահպանման պայքարը։ Միևնույն ժամանակ գիրքը դիտարկում է տարբեր պետությունների շահերը, նրանց վերաբերմունքը հայկական պահանջներին և միջազգային հարաբերությունների ազդեցությունը խնդրի լուծման հնարավորությունների վրա։ Ադոնցի լեզուն գիտական է, բայց նաև հստակ և հասկանալի, ինչը գիրքը դարձնում է արժեքավոր ինչպես մասնագիտական ուսումնասիրողների, այնպես էլ պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այս աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ քաղաքական մտքի, պատմագիտության և ազգային հարցերի ուսումնասիրության մեջ, քանի որ այն օգնում է հասկանալ Հայկական հարցի պատմական արմատները և դրա ազդեցությունը հայ ժողովրդի ճակատագրի վրա։

Другие предметы

Գրքում ներկայացվում են քարտեզագրության հիմնարար սկզբունքները, երկրաչափական, ստանդարտացման և չափման մեթոդները, տոպոգրաֆիական տվյալների մշակումը, քարտեզների գրաֆիկական ներկայացման ձևերը և համաչափությունները։ Անդրադառնում է նաև թվային քարտեզների, համակարգչային տեխնոլոգիաների և տեղեկատվական համակարգերի կիրառմանը քարտեզագրության ոլորտում։ Աշխատությունը նախատեսված է աշխարհագրների, գեոդեզների, ուսանողների և քարտեզագրությամբ հետաքրքրված մասնագետների համար՝ տրամադրելով համապարփակ գիտելիքներ քարտեզների ստեղծման, վերլուծության և օգտագործման վերաբերյալ։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսությունում մրցակցային միջավայրի ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում շուկայական մրցակցության նշանակությունն է տնտեսության արդյունավետ գործունեության, արտադրողականության բարձրացման, նորարարությունների խթանման, ապրանքների և ծառայությունների որակի բարելավման ու սպառողների ընտրության հնարավորությունների ընդլայնման տեսանկյունից։ Մրցակցային միջավայրը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված տնտեսական, իրավական և կազմակերպական պայմանների ամբողջություն, որը որոշում է տնտեսավարող սուբյեկտների շուկա մուտք գործելու, գործունեություն իրականացնելու և հավասար պայմաններում մրցելու հնարավորությունները։ Ուսումնասիրվում են շուկաների կենտրոնացվածության, մուտքի տնտեսական և վարչական խոչընդոտների, գերիշխող դիրք ունեցող տնտեսավարողների վարքագծի, փոքր և միջին ձեռնարկությունների զարգացման պայմանների և գործարար միջավայրի առանձնահատկությունների ազդեցությունները մրցակցության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հակամրցակցային համաձայնությունների, շուկայական իշխանության չարաշահման և տնտեսական մրցակցությունը սահմանափակող այլ երևույթների կանխարգելման համար արդյունավետ ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների ձևավորման անհրաժեշտությանը։ Կարևորվում է նաև մրցակցության պաշտպանության և պետական տնտեսական կարգավորման հարաբերակցությունը, քանի որ կարգավորող քաղաքականությունը մի կողմից պետք է կանխի շուկայական իշխանության չարաշահումը, իսկ մյուս կողմից՝ չստեղծի անհարկի սահմանափակումներ նոր մասնակիցների մուտքի և ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունների զարգացման համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել վարչարարության պարզեցման, շուկաների թափանցիկության բարձրացման, պետական աջակցության միջոցների մրցակցային չեզոքության, պետական գնումների արդյունավետ կազմակերպման և հավասար գործարար պայմանների ապահովման ուղղությունները։ Առանձին նշանակություն ունի մրցակցության մակարդակի գնահատման մեթոդաբանությունը, որը կարող է ներառել շուկայի կառուցվածքի, մասնակիցների թվի, կենտրոնացվածության, մուտքի խոչընդոտների և տնտեսավարողների վարքագծի վերլուծություն։ Մրցակցային քաղաքականության կատարելագործումը դիտարկվում է նաև սպառողների շահերի պաշտպանության և տնտեսության երկարաժամկետ զարգացման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է մրցակցության տնտեսագիտության, շուկայական կառուցվածքների վերլուծության, պետական կարգավորման և ձեռնարկատիրական միջավայրի վերաբերյալ մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել Հայաստանի տնտեսությունում արդյունավետ և հավասարակշռված մրցակցային պայմանների ձևավորման հիմնական ուղղությունները։

Финансы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային կազմակերպություններում ֆինանսական ռիսկերի կառավարչական հաշվառման, գնահատման, վերլուծության և վերահսկողության տեսական, մեթոդաբանական ու գործնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են կազմակերպությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության ընթացքում առաջացող անորոշությունների բացահայտումը, ֆինանսական ռիսկերի համակարգված դասակարգումը, դրանց ազդեցության գնահատումը և կառավարչական որոշումների կայացման համար անհրաժեշտ հաշվապահական ու վերլուծական տեղեկատվության ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական ռիսկերի տնտեսական էությանը, դրանց առաջացման ներքին և արտաքին գործոններին, ինչպես նաև կազմակերպությունների շահութաբերության, իրացվելիության, վճարունակության, ֆինանսական կայունության և գործարար ակտիվության վրա ունեցած ազդեցությանը։ Ուսումնասիրվում են վարկային, տոկոսադրույքային, արժութային, իրացվելիության, ներդրումային և այլ ֆինանսական ռիսկերի առանձնահատկությունները, դրանց փոխկապակցվածությունը և կազմակերպությունների գործունեության տարբեր ոլորտներում դրսևորման հնարավորությունները։ Քննարկվում են կառավարչական հաշվառման դերն ու նշանակությունը ֆինանսական ռիսկերի կառավարման համակարգում, հաշվառման տեղեկատվության հավաքագրման, մշակման, դասակարգման և ներկայացման մեխանիզմները, ինչպես նաև ֆինանսական ու ոչ ֆինանսական ցուցանիշների կիրառման հնարավորությունները։ Կարևորվում է կառավարչական հաշվառման և ֆինանսական հաշվառման փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը՝ ընդգծելով ներքին կառավարման նպատակներով ձևավորվող տեղեկատվության առանձնահատկությունները և դրա նշանակությունը կազմակերպության ռազմավարական ու ընթացիկ որոշումների ընդունման գործընթացում։ Անդրադարձ է կատարվում ֆինանսական ռիսկերի գնահատման քանակական և որակական մեթոդներին, ֆինանսական գործակիցների վերլուծությանը, դրամական հոսքերի կանխատեսմանը, զգայունության վերլուծությանը, սցենարային գնահատումներին և ռիսկերի ազդեցության չափման այլ գործիքներին։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում կազմակերպությունների ֆինանսական հաշվետվությունների տվյալների օգտագործման, ֆինանսական արդյունքների փոփոխությունների բացահայտման, ծախսերի և եկամուտների կառուցվածքի գնահատման, ինչպես նաև ֆինանսական պարտավորությունների կառավարման արդյունավետության բարձրացման հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ֆինանսական ռիսկերի կառավարման և բյուջետավորման գործընթացների փոխկապակցվածությունը, ֆինանսական պլանավորման, կանխատեսման, վերահսկողության և փաստացի արդյունքների շեղումների վերլուծության մեխանիզմները։ Կարևորվում են կազմակերպությունների կապիտալի կառուցվածքի օպտիմալացման, փոխառու միջոցների օգտագործման, դեբիտորական և կրեդիտորական պարտքերի կառավարման, շրջանառու կապիտալի արդյունավետության բարձրացման և ֆինանսավորման աղբյուրների ընտրության հետ կապված ռիսկերը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում քննարկվում են նաև Հայաստանի Հանրապետության առևտրային կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկությունները, տնտեսական միջավայրի փոփոխությունների, գնաճի, փոխարժեքների տատանումների, ֆինանսական շուկաների անկայունության և օրենսդրական կարգավորումների ազդեցությունը ֆինանսական ռիսկերի կառավարման գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ներքին վերահսկողության համակարգերի կատարելագործմանը, ֆինանսական պատասխանատվության կենտրոնների ձևավորմանը, կառավարչական հաշվետվությունների մշակմանը և ռիսկերի վերաբերյալ տեղեկատվության ժամանակին տրամադրմանը։ Դիտարկվում են միջազգային հաշվապահական և կառավարչական փորձի կիրառման հնարավորությունները, ֆինանսական հաշվետվողականության միջազգային սկզբունքների և ռիսկերի կառավարման ժամանակակից մոտեցումների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև դրանց տեղայնացման առանձնահատկությունները Հայաստանի տնտեսական պայմաններում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից են ֆինանսական ռիսկերի կառավարչական հաշվառման կազմակերպման արդյունավետ մեխանիզմների մշակումը, ռիսկերի գնահատման ցուցանիշների համակարգի կատարելագործումը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և ավտոմատացված հաշվառման համակարգերի կիրառումը, ինչպես նաև ֆինանսական վերլուծության արդյունքների ինտեգրումը կազմակերպությունների կառավարման ընդհանուր համակարգում։ Կարևորվում է ռիսկերի կանխարգելման և նվազեցման միջոցառումների տնտեսական արդյունավետության գնահատումը, հնարավոր ֆինանսական կորուստների սահմանափակումը և կազմակերպությունների երկարաժամկետ կայունության ապահովումը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս առավել խորությամբ հասկանալու, թե ինչպես կարող են կառավարչական հաշվառման և ֆինանսական վերլուծության արդյունավետ մեխանիզմները նպաստել ռիսկերի վաղաժամ բացահայտմանը, ֆինանսական ռեսուրսների նպատակային օգտագործմանը, կառավարչական որոշումների հիմնավորվածության բարձրացմանը և առևտրային կազմակերպությունների մրցունակության ամրապնդմանը։ Հետազոտությունն ունի գիտական և գործնական նշանակություն՝ նպաստելով ֆինանսական կառավարման, հաշվապահական հաշվառման, տնտեսական վերլուծության և կորպորատիվ ռիսկերի կառավարման փոխկապակցված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսաբանների, հաշվապահների, աուդիտորների, ֆինանսական վերլուծաբանների, ռիսկերի կառավարման մասնագետների, առևտրային կազմակերպությունների ղեկավարների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և Հայաստանի Հանրապետության կազմակերպությունների ֆինանսական կառավարման արդյունավետության բարձրացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։