Օսմանյան կայսրության բռնի իսլամացման քաղաքականությունը հայերի նկատմամբ (19-րդ դարի վերջից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը)

Технология

Աշխատությունը նվիրված է մետաղների հալման և ջերմամշակման գործընթացներում կիրառվող բարձրարդյունավետ թիրիստորային տեղակայանքների մշակման և հետազոտման խնդիրներին։ Ներկայացվում են էլեկտրական էներգիայի փոխակերպման, հզորության կառավարման և արդյունաբերական ջերմատեխնոլոգիական գործընթացների ավտոմատացման սկզբունքները։ Վերլուծվում են թիրիստորային համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, աշխատանքի ռեժիմները, էներգետիկական արդյունավետության բարձրացման մեթոդները և դրանց կիրառման հնարավորությունները տարբեր մետալուրգիական գործընթացներում։ Քննարկվում են հալման և ջերմամշակման սարքավորումների կառավարման համակարգերը, տեխնիկական բնութագրերի օպտիմալացման մոտեցումները, ինչպես նաև մշակված լուծումների գործնական կիրառելիությունը արդյունաբերական արտադրությունում։ Աշխատությունը նախատեսված է էլեկտրատեխնիկայի, էներգետիկայի և մետալուրգիայի ոլորտի մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների, դասախոսների և տեխնիկական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Литература

Այս ստեղծագործությունը Մուրացանի սոցիալ-հոգեբանական արձակի բնորոշ նմուշներից է, որտեղ հեղինակը փորձում է բացահայտել մարդու բնավորության, վարքագծի և ճակատագրի մեջ թաքնված հակասությունները՝ դրանք ներկայացնելով որպես «հանելուկ», որը աստիճանաբար բացվում է պատմության զարգացման ընթացքում։ Գործում կենտրոնական շեշտը դրվում է իրադարձությունների տրամաբանական շղթայի և կերպարների ներքին շարժառիթների բացահայտման վրա, ինչի շնորհիվ ընթերցողը ոչ միայն հետևում է սյուժեին, այլև մասնակցում է նրա իմաստային բացահայտմանը։ Մուրացանը հատուկ ուշադրություն է դարձնում բարոյական ընտրությունների խնդրին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են սխալները, թաքցված մտադրությունները կամ հասարակական կարծիքի ազդեցությունը ձևավորում մարդու ճակատագիրը և փոխում նրա կյանքի ընթացքը։ Պատմությունը կառուցված է այնպես, որ սկզբում անորոշ թվացող իրավիճակը աստիճանաբար ձեռք է բերում հստակություն, և վերջում «հանելուկը» լուծվում է՝ բացահայտելով թե՛ մարդկային բնույթի բարդությունը, թե՛ հասարակական հարաբերությունների հակասականությունը։ Լեզուն բնորոշ է 19-րդ դարի հայ ռեալիստական արձակին՝ համադրելով դիտողական մանրամասնություն, բարոյախոսական ենթատեքստ և հոգեբանական վերլուծություն, ինչը ստեղծագործությանը տալիս է ինչպես գեղարվեստական, այնպես էլ ուսուցողական արժեք։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի հարավային շրջաններում տարածված չորային սաղարթավոր նոսրանտառների բուսական աշխարհի, բուսածածկույթի կառուցվածքի և էկոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են չորային կլիմայական պայմաններում ձևավորված նոսրանտառային էկոհամակարգերի ծագումը, տարածման օրինաչափությունները, տեսակային կազմը և դրանց նշանակությունը տարածաշրջանի կենսաբազմազանության պահպանման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծառային, թփային և խոտաբույսային բուսականության փոխհարաբերություններին, բուսական համակեցությունների կառուցվածքին և տարբեր էկոլոգիական պայմաններում դրանց զարգացման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են տարածաշրջանին բնորոշ բուսատեսակների տարածվածությունը, կենսաբանական հատկությունները, էկոլոգիական հարմարվողականությունները և չորադիմացկունության մեխանիզմները։ Դիտարկվում են տեղանքի բարձրության, լանջերի դիրքադրության, հողային պայմանների, տեղումների քանակի և ջերմաստիճանային ռեժիմի ազդեցությունները բուսածածկույթի ձևավորման ու տարածական բաշխման վրա։ Կարևորվում են նոսրանտառների ֆլորիստիկական բազմազանության, բուսական համակեցությունների տեսակային հարստության, էնդեմիկ և հազվագյուտ բույսերի պահպանության հետ կապված հարցերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել դաշտային բուսաբանական ուսումնասիրությունների, ֆլորիստիկական գույքագրման, երկրաբուսաբանական նկարագրությունների և բուսականության դասակարգման մեթոդներ։ Անդրադարձ է կատարվում չորային նոսրանտառների հիմնական բուսական համակեցությունների առանձնացմանը, դրանց տարածման սահմաններին և էկոլոգիական պայմանների հետ ունեցած փոխկապակցվածությանը։ Առանձնացվում են բնական և մարդածին գործոնների՝ անտառահատումների, գերարածեցման, հրդեհների, հողերի էրոզիայի և կլիմայական փոփոխությունների հնարավոր ազդեցությունները բուսականության վիճակի ու վերականգնման գործընթացների վրա։ Կարևորվում են նաև բուսական համակեցությունների բնական վերականգնման, էկոհամակարգերի կայունության, հողապաշտպան նշանակության և կենսաբազմազանության պահպանման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայաստանի հարավային շրջանների բուսական աշխարհի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը, չորային անտառային էկոհամակարգերի գիտական գնահատմանը և դրանց պահպանության ու արդյունավետ կառավարման միջոցառումների մշակմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ բնության հատուկ պահպանվող տարածքների կառավարման, բուսական ռեսուրսների ուսումնասիրության, էկոլոգիական մշտադիտարկման և բնապահպանական ծրագրերի իրականացման համար։ Այն օգտակար է բուսաբանների, երկրաբուսաբանների, էկոլոգների, անտառագետների, բնապահպանության մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Религия

Հրատարակությունը հոգևոր երգերի ժողովածու է, որի բովանդակության հիմնական մասը կազմում են սաղմոսներն ու քրիստոնեական հոգևոր երգերը։ Սաղմոսները կարևոր տեղ են զբաղեցնում աստվածաշնչյան և քրիստոնեական աղոթական ավանդույթներում՝ արտահայտելով հավատացյալի աղոթքը, փառաբանությունը, գոհաբանությունը, զղջումը և Աստծուն ուղղված խնդրանքները։ Դրանք դարեր շարունակ կիրառվել են անհատական աղոթքի, եկեղեցական արարողությունների և համայնական պաշտամունքի ընթացքում՝ պահպանելով իրենց նշանակությունը քրիստոնեական հոգևոր կյանքի մեջ։ Ժողովածուի մյուս կարևոր բաղադրիչը հոգևոր երգերն են, որոնք աղոթական և դավանաբանական բովանդակությունը փոխանցում են երգեցողության միջոցով։ Հայ եկեղեցական երաժշտության ավանդույթում հոգևոր երգերը ոչ միայն պաշտամունքի բաղկացուցիչ մասն են, այլև կրոնական գիտելիքի, հոգևոր զգացողության և մշակութային հիշողության փոխանցման միջոց։ Նման երգարանները կարևոր դեր են ունեցել եկեղեցական երգեցողության պահպանման, տարածման և ուսուցման գործում՝ ծառայելով հոգևորականներին, երգեցողներին ու հավատացյալներին։ Սաղմոսների և հոգևոր երգերի համատեղ ընդգրկումը ժողովածուին հաղորդում է աղոթական ու պաշտամունքային բնույթ և այն կապում հայ քրիստոնեական գրավոր ու երաժշտական ժառանգության հետ։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ եկեղեցու ծիսական կյանքի, հոգևոր երգեցողության պատմության և կրոնական գրականության ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ հոգևոր մշակույթով և ավանդական եկեղեցական երաժշտությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է սննդային նպատակներով կիրառվող վայրի բուսատեսակների տարածվածության, կենսաբանական առանձնահատկությունների և մշակության մեջ ներգրավման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը Լեռնային Ղարաբաղի տարածքի բնական պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում այն բույսերն են, որոնք տեղական սննդային ավանդույթներում օգտագործվել են հացատեսակների բուսական միջուկի կամ այլ սննդային բաղադրիչների պատրաստման համար։ Ուսումնասիրվում են դրանց տարածման աշխարհագրական առանձնահատկությունները, բնական աճելավայրերը, էկոլոգիական պահանջները, զարգացման փուլերը և շրջակա միջավայրի պայմաններին հարմարվելու բնութագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր բուսատեսակների կենսաձևերին, աճի և զարգացման սեզոնային ընթացքին, վերարտադրության առանձնահատկություններին և բնական պոպուլյացիաների պահպանման հնարավորություններին։ Բուսաբանական և էկոլոգիական ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս գնահատելու, թե տվյալ տեսակներն ինչպիսի պայմաններում են առավել արդյունավետ զարգանում և որքանով կարող են հարմարվել վերահսկվող գյուղատնտեսական մշակության պայմաններին։ Քննվում է վայրի բույսերի բնական պաշարների օգտագործման և դրանց պահպանության միջև հավասարակշռության խնդիրը, քանի որ սննդային նպատակներով հավաքը կարող է երկարաժամկետ տեսանկյունից պահանջել կայուն օգտագործման մոտեցումներ։ Մշակության մեջ ներդրման հնարավորությունների գնահատումը կարող է ներառել բույսերի կենսաբանական պահանջների, բազմացման ունակության, տեղական հողակլիմայական պայմաններին համապատասխանության և մշակաբույս դառնալու ներուժի համեմատական ուսումնասիրություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև տեղական էթնոբուսաբանական գիտելիքի և սննդային մշակույթի ուսումնասիրությունը, քանի որ վայրի ուտելի բույսերի կիրառությունը կապված է տարածաշրջանի ավանդական կենցաղի և բուսական ռեսուրսների օգտագործման պատմական փորձի հետ։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել արժեքավոր տեղական բուսական ռեսուրսների փաստագրմանը, դրանց գենետիկական բազմազանության պահպանմանը և գյուղատնտեսական նոր կամ քիչ տարածված մշակաբույսերի ընտրության գիտական հիմնավորմանը։ Վայրի տեսակների մշակության հնարավորությունը դիտարկվում է նաև որպես բնական պոպուլյացիաների նկատմամբ հավաքի ճնշումը նվազեցնելու և տեղական բուսական հումքի կայուն օգտագործումը խթանելու միջոց։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բուսաբանության, բույսերի էկոլոգիայի, ագրոկենսաբանության և էթնոբուսաբանության մոտեցումները՝ տեղական վայրի սննդային բույսերի կենսաբանական ռեսուրսների ուսումնասիրման և պահպանման նպատակով։

Культура

Արուճի վաղմիջնադարյան ճարտարապետական համալիրը Հայաստանի VII դարի կարևորագույն հուշարձաններից է, որը գտնվում է Արագածոտնի մարզի Արուճ գյուղի տարածքում և արտահայտում է Արշակունիների թագավորության անկումից հետո ձևավորված իշխանական և եկեղեցական շինարարական մշակույթի բարձր մակարդակը, երբ հայ ճարտարապետությունը զարգանում էր որպես ինքնուրույն ազգային դպրոց՝ համադրելով բազիլիկ և կենտրոնագմբեթ լուծումները։ Համալիրի գլխավոր կառույցը Արուճի Սուրբ Գրիգոր եկեղեցին է, որը կառուցվել է իշխան Գրիգոր Մամիկոնյանի պատվերով VII դարի կեսերին և առանձնանում է իր խոշոր չափերով, ընդարձակ ներքին տարածությամբ և ճարտարապետական համաչափ լուծումներով, որտեղ մեկ նավանի խաչաձև-գմբեթավոր հորինվածքը ստեղծում է մոնումենտալ և միաժամանակ ներդաշնակ տարածական ազդեցություն։ Եկեղեցու կառուցվածքում օգտագործված են բարձրորակ մշակված տուֆե քարեր, իսկ ներքին հարդարանքը, թեև ժամանակի ընթացքում մեծ մասամբ վնասվել է, վկայում է երբեմնի հարուստ որմնանկարային ձևավորման մասին, որը ընդգծում էր կրոնական թեմաների պատկերագրական ամբողջականությունը։ Համալիրի կազմում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև իշխանական պալատի ավերակները, որոնք փաստում են Արուճի՝ որպես ժամանակավոր վարչական կենտրոնի դերը Մամիկոնյանների իշխանության շրջանում, ինչպես նաև վկայում են աշխարհիկ և եկեղեցական ճարտարապետության համատեղ զարգացումը նույն տարածքում։ Արուճի համալիրը առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև հայ ճարտարապետության պատմության մեջ, քանի որ այն համարվում է անցումային օրինակ՝ վաղ քրիստոնեական բազիլիկներից դեպի զարգացած գմբեթավոր եկեղեցիներ, և իր հորինվածքային լուծումներով ազդեցություն է ունեցել հետագա դարերի հայկական եկեղեցաշինության վրա՝ ձևավորելով տարածական կազմակերպման, ծավալային հստակության և գեղարվեստական հավասարակշռության սկզբունքներ, որոնք դարձել են ազգային ճարտարապետական դպրոցի բնորոշ հատկանիշներից մեկը։