Отчет Тифлисского армянского благотворительного общества

Религия

Գիրքը ներկայացնում է Մարկոս Աղաբեկյանի՝ հայոց աշխարհի, հայ ազգի և Հայ եկեղեցու ազգային ինքնության հարցերին նվիրված գրավոր ուղերձը՝ հասցեագրված Ներսես արքեպիսկոպոս Վարժապետյանին, որը Օսմանյան կայսրության հայոց պատրիարքն էր։ Աշխատության կենտրոնում հայ ժողովրդի ազգային պատկանելության, պատմական ինքնագիտակցության, հոգևոր ժառանգության և եկեղեցու՝ ազգային կյանքի մեջ ունեցած դերի փոխհարաբերություններն են։ Հայոց պատմության ընթացքում եկեղեցին եղել է ոչ միայն կրոնական կառույց, այլև ազգային լեզվի, կրթության, մշակույթի և համայնքային կազմակերպվածության պահպանման կարևոր կենտրոն։ Այդ հանգամանքը ազգային ինքնության վերաբերյալ քննարկումներին հաղորդել է կրոնական և հասարակական նշանակություն՝ հարցը կապելով ժողովրդի պատմական շարունակականության, մշակութային առանձնահատկությունների և հավաքական ինքնագիտակցության հետ։ Նամակի ձևաչափը ենթադրում է հեղինակի մտքերի ներկայացում որոշակի հասցեատիրոջ՝ ստեղծելով հնարավորություն գաղափարական դիրքորոշումներ արտահայտելու, խնդիրներ բարձրացնելու և դրանց շուրջ քննարկում ծավալելու համար։ Հասցեատիրոջ՝ հայոց պատրիարքի պաշտոնը փաստաթղթին հաղորդում է նաև եկեղեցական ու հասարակական նշանակություն, քանի որ պատրիարքական իշխանությունը կարևոր դեր ուներ օսմանահայ համայնքի հոգևոր և ազգային կյանքում։ Նյութը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ հասարակական մտքի, ազգային ինքնության ըմբռնումների, եկեղեցի–ազգ հարաբերությունների և հայ համայնքի ներքին քննարկումների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է ծառայել որպես պատմական աղբյուր՝ բացահայտելու ժամանակաշրջանի ազգային գաղափարների ձևակերպման եղանակները, եկեղեցու հասարակական առաքելության վերաբերյալ պատկերացումները և ազգային պատկանելության շուրջ ծավալված մտավոր բանավեճերի բնույթը։

Биология

Գիրքը ներկայացնում է ֆլուորեսցենցիայի երևույթի տեսական և փորձարարական հիմքերը՝ կենտրոնանալով մոլեկուլային մակարդակում տեղի ունեցող լուսարձակման գործընթացների վրա։ Բացատրվում է, թե ինչպես են մոլեկուլները կլանում էներգիա և այնուհետև արտանետում լուսային քվանտներ՝ անցնելով գրգռված վիճակից հիմնական վիճակ։ Այս շրջանակում քննարկվում են էներգետիկ մակարդակների կառուցվածքը, անցումների հավանականությունները, ինչպես նաև տարբեր հանգամանքներ, որոնք ազդում են ֆլուորեսցենցիայի ինտենսիվության և սպեկտրի վրա։ Աշխատության կարևոր բաժիններից մեկը վերաբերում է ֆլուորեսցենտ մեթոդների կիրառություններին։ Ներկայացվում են, թե ինչպես կարելի է օգտագործել ֆլուորեսցենցիան նյութերի կառուցվածքային ուսումնասիրության, կենսաբանական համակարգերի վերլուծության և քիմիական միջավայրերի հետազոտության մեջ։ Մասնավորապես ընդգծվում է դրա նշանակությունը կենսամոլեկուլների ուսումնասիրության մեջ, որտեղ ֆլուորեսցենտ մարկերները հնարավորություն են տալիս հետևել բարդ կենսաբանական գործընթացներին բարձր զգայունությամբ։ Գիրքը նաև անդրադառնում է փորձարարական տեխնիկային՝ նկարագրելով ֆլուորեսցենտ չափումների սարքավորումները, մեթոդները և արդյունքների մշակման սկզբունքները։ Նյութը ներկայացված է այնպես, որ ընթերցողը կարողանա կապ հաստատել տեսության և պրակտիկայի միջև՝ հասկանալով ինչպես հիմնարար ֆիզիկական օրենքները, այնպես էլ դրանց կիրառությունը գիտական հետազոտություններում և տեխնոլոգիական զարգացումներում։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է չինախոս ուսանողներին հայերեն որպես օտար լեզու դասավանդելու ընթացքում առաջացող լեզվական, մեթոդական և կրթական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հայերենի և չինարենի կառուցվածքային տարբերությունները և դրանց ազդեցությունը հայերենի յուրացման գործընթացի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հնչյունական համակարգին, արտասանությանը, հայերեն գրային համակարգի յուրացմանը, բառապաշարի ձևավորմանը և քերականական կառուցվածքների ուսուցմանը։ Քննվում են այն դժվարությունները, որոնք կարող են պայմանավորված լինել սովորողների մայրենի լեզվի առանձնահատկություններով, այդ թվում՝ հայերենի հոլովական համակարգի, բայական ձևերի, ժամանակների, համաձայնության, նախադասության կառուցվածքի և այլ քերականական երևույթների յուրացման ընթացքում։ Կարևորվում է հայոց այբուբենի ուսուցման մեթոդական կազմակերպումը, տառերի ճանաչման, գրության և հնչյունների ճիշտ արտաբերման հմտությունների աստիճանական ձևավորումը։ Ուսումնասիրվում է մայրենի լեզվի ազդեցությունը երկրորդ կամ օտար լեզվի յուրացման վրա՝ բացահայտելով հնարավոր լեզվական փոխանցումները, բնորոշ սխալները և դրանց հաղթահարման արդյունավետ եղանակները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հաղորդակցական կարողությունների զարգացմանը, քանի որ լեզվի ուսուցման նպատակներից է ոչ միայն քերականական կանոնների յուրացումը, այլև իրական հաղորդակցական իրավիճակներում հայերենը նպատակային և հասկանալի օգտագործելու կարողության ձևավորումը։ Քննարկվում են լսողական ընկալման, բանավոր խոսքի, ընթերցանության և գրավոր խոսքի համակցված զարգացման մեթոդները, ինչպես նաև ուսուցողական վարժությունների և առաջադրանքների ընտրության սկզբունքները։ Կարևորվում է սովորողների լեզվական մակարդակին համապատասխան ուսումնական նյութերի մշակումը, բառապաշարի աստիճանական ընդլայնումը և արդեն յուրացված գիտելիքների պարբերական ամրապնդումը։ Հետազոտության մեջ կարող են դիտարկվել նաև միջմշակութային հաղորդակցության խնդիրները, քանի որ հայերեն սովորելը կապված է հայկական մշակույթի, կենցաղի, հաղորդակցական վարքի և լեզվամշակութային իրողությունների ճանաչման հետ։ Ուսուցման արդյունավետ կազմակերպման համար կարևոր է հաշվի առնել սովորողների կրթական փորձը, լեզվական մտածողության առանձնահատկությունները և ուսումնառության ընթացքում առաջացող կրկնվող դժվարությունները։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս մշակել նպատակային դասավանդման մեթոդներ, կանխել բնորոշ սխալների ամրապնդումը և նպաստել հայերենի գործնական կիրառման կարողությունների զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայերենի՝ որպես օտար լեզվի դասավանդմամբ, լեզուների ուսուցման մեթոդիկայով, կիրառական լեզվաբանությամբ և միջմշակութային հաղորդակցությամբ զբաղվող մասնագետների, դասախոսների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է արգենտինացի գրող Խուլիո Կորտասարի արձակում պատմվածքի ժանրի զարգացման առանձնահատկությունների, կառուցվածքային փոփոխությունների և գեղարվեստական նորարարությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրողի ստեղծագործական տարբեր փուլերում կարճ արձակի ձևափոխման ընթացքն է՝ վաղ շրջանի համեմատաբար ավանդական պատմողական կառուցվածքներից մինչև իրականության և երևակայականի սահմանները խախտող բարդ ու փորձարարական ձևերը։ Քննության են առնվում սյուժեի կազմակերպման, ժամանակի և տարածության կառուցման, պատմողի դիրքի, կերպարների համակարգի, կոմպոզիցիայի և լեզվաոճական միջոցների փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում առօրյա իրականության մեջ անսպասելի, խորհրդավոր կամ ֆանտաստիկ տարրերի ներթափանցման եղանակներին, որոնց միջոցով սովորական իրավիճակը աստիճանաբար ձեռք է բերում բազմիմաստ և անորոշ բնույթ։ Ուսումնասիրվում է նաև բաց ավարտի նշանակությունը, երբ հեղինակը խուսափում է իրադարձությունների միանշանակ բացատրությունից և ընթերցողին ներգրավում է ստեղծագործության իմաստային կառուցման գործընթացում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պատմողական հեռանկարի փոփոխականությունը, ժամանակային հաջորդականության խախտումը և տարբեր իրականությունների զուգահեռ ներկայացումը, որոնք պատմվածքի ավանդական կառուցվածքին հաղորդում են նոր հնարավորություններ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև գրողի ստեղծագործություններում խաղի սկզբունքին, ինտերտեքստային կապերին, խորհրդանշական պատկերներին և լեզվական փորձարարությանը՝ բացահայտելով դրանց դերը ժանրային նորացման գործընթացում։ Պատմվածքների համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու հեղինակի գեղարվեստական մտածողության զարգացմանը և պարզելու, թե ինչպես են նրա ստեղծագործական որոնումները փոխում կարճ արձակի ձևային ու բովանդակային սահմանները։ Կորտասարի ժանրային փորձարարությունները դիտարկվում են նաև լատինաամերիկյան և համաշխարհային գրականության զարգացման համատեքստում՝ ընդգծելով նրա ներդրումը XX դարի պատմվածքի նոր գեղագիտության ձևավորման մեջ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը պատմվածքը ներկայացնում է ոչ թե որպես անփոփոխ գրական ձև, այլ որպես շարունակաբար վերափոխվող ժանր, որի միջոցով գրողը փորձարկում է պատմողական նոր ռազմավարություններ և վերաիմաստավորում իրականության, երևակայության, ժամանակի ու ընթերցողի փոխհարաբերությունները։

Медицина

Բժշկագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քրոնիկական դակրիոցիստիտի բուժման առանձնահատկությունների և մոդիֆիկացված դակրիոցիստոռինոստոմիայի վիրաբուժական եղանակի կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում արցունքատար համակարգի անատոմիական և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները, արցունքապարկի քրոնիկական բորբոքման առաջացման պատճառները, հիվանդության զարգացման մեխանիզմները և կլինիկական հիմնական դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արցունքատար ուղիների անցանելիության խանգարումների ախտորոշմանը, հիվանդների նախավիրահատական հետազոտությանը և վիրաբուժական բուժման ցուցումների որոշմանը։ Վերլուծվում են դակրիոցիստոռինոստոմիայի ավանդական և ձևափոխված եղանակների առանձնահատկությունները, դրանց կիրառման հնարավոր առավելությունները, սահմանափակումները և բուժման արդյունավետության գնահատման չափանիշները։ Քննարկվում են նաև արցունքապարկի և քթի խոռոչի միջև արցունքի արտահոսքի նոր ուղու ձևավորման սկզբունքները, վիրաբուժական միջամտության տեխնիկական կատարելագործման հնարավորությունները և հետվիրահատական վերականգնման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են բորբոքային գործընթացների վերահսկման, կրկնակի նեղացումների կանխարգելման, արցունքահոսության նվազեցման և արցունքատար համակարգի ֆունկցիայի վերականգնման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում բուժման կարճաժամկետ և երկարաժամկետ արդյունքների գնահատմանը, հնարավոր բարդությունների վերլուծությանը և հիվանդների կյանքի որակի բարելավման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ակնաբուժության, ակնապլաստիկ վիրաբուժության, քիթ-կոկորդ-ականջաբանության և արցունքատար համակարգի հիվանդությունների բուժման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Медицина

Սիրտը մարդու և կենդանիների օրգանիզմում կենսական նշանակություն ունեցող մկանային օրգան է, որը կատարում է արյան շրջանառության գլխավոր պոմպի դերը։ Այն ապահովում է արյան անընդհատ շարժումը ամբողջ մարմնով, ինչի շնորհիվ բջիջները ստանում են թթվածին և սննդանյութեր, իսկ նյութափոխանակության արգասիքները հեռացվում են օրգանիզմից։ Մարդու սիրտը գտնվում է կրծքավանդակում՝ թոքերի միջև, փոքր-ինչ ձախ կողմում և ունի մոտավորապես բռունցքի չափ։ Այն բաղկացած է չորս խոռոչներից՝ երկու նախասրտերից և երկու փորոքներից, որոնք բաժանված են փականներով, որպեսզի արյունը շարժվի միայն մեկ ուղղությամբ։ Սրտի աշխատանքի հիմնական փուլերն են կծկումը (սիստոլա) և թուլացումը (դիաստոլա), որոնք հերթագայվում են և ապահովում արյան շրջանառությունը։ Սրտի մկանային հյուսվածքը՝ միոկարդը, ունի հատուկ կառուցվածք, որը թույլ է տալիս նրան աշխատել առանց երկարատև հանգստի։ Սրտի ռիթմը կարգավորվում է հատուկ հաղորդող համակարգով, որի գլխավոր հանգույցը սինուսային հանգույցն է։ Այն ստեղծում է էլեկտրական ազդակներ, որոնք տարածվում են սրտի տարբեր մասերով և ապահովում են նրա կանոնավոր կծկումները։ Արյունը սրտից դուրս է գալիս դեպի զարկերակներ և տարածվում ամբողջ մարմնով, իսկ երակներով վերադառնում է դեպի սիրտ։ Սիրտ-անոթային համակարգը կարևոր դեր ունի օրգանիզմի ընդհանուր առողջության համար, քանի որ ցանկացած խանգարում կարող է ազդել ամբողջ մարմնի աշխատանքի վրա։ Սրտի առողջությունը պահպանելու համար կարևոր է ճիշտ սնունդը, ֆիզիկական ակտիվությունը և վնասակար սովորություններից խուսափելը։ Այսպիսով, սիրտը մարդու կյանքի համար անփոխարինելի օրգան է, որը ապահովում է արյան շրջանառությունը և օրգանիզմի կենսագործունեության շարունակականությունը։