Չինացի ուսանողներին հայերեն դասավանդելու որոշ առանձնահատկությունների մասին

Գրականություն

Այս թեման վերաբերում է Տավուշի մարզի բանահյուսական ժառանգությանը՝ ընդգրկելով տարածաշրջանի ժողովրդական ստեղծագործության հիմնական շերտերը, դրանց ձևավորման առանձնահատկությունները և փոխանցման ավանդույթները։ Տավուշը, լինելով Հայաստանի հյուսիսարևելյան լեռնային և անտառային շրջաններից մեկը, ունի հարուստ ու բազմաշերտ բանավոր մշակույթ, որը ձևավորվել է պատմական, սոցիալական և բնաշխարհագրական պայմանների ազդեցությամբ։ Այստեղ պահպանվել են տարբեր ժանրերի բանահյուսական ստեղծագործություններ՝ հեքիաթներ, առակներ, ավանդազրույցներ, լեգենդներ, երգեր, պարերգեր, ինչպես նաև ծիսական և աշխատանքային երգեր, որոնք արտացոլում են տեղական բնակչության աշխարհընկալումը, հավատալիքները և կենցաղը։ Տավուշի բանահյուսության մեջ առանձնահատուկ տեղ ունեն բնության հետ կապված մոտիվները՝ անտառի, լեռների, գետերի և վայրի կենդանիների մասին պատմությունները, որոնք հաճախ համադրվում են հերոսական կամ խրատական սյուժեների հետ։ Բացի այդ, այստեղ լայն տարածում ունեն ընտանեկան և համայնքային կյանքի հետ կապված ավանդույթները, որոնց միջոցով փոխանցվել են բարոյական նորմեր և սոցիալական արժեքներ։ Բանահյուսական նյութերը հիմնականում պահպանվել են բանավոր փոխանցման միջոցով՝ սերնդեսերունդ, իսկ վերջին դարերում նաև գրի են առնվել ազգագրագետների և բանահավաքների կողմից՝ նպաստելով դրանց պահպանմանը և գիտական ուսումնասիրությանը։ Այս ժառանգությունը կարևոր է ոչ միայն տարածաշրջանային մշակույթի ուսումնասիրության, այլ նաև ամբողջ հայ ժողովրդական մշակույթի ամբողջական պատկերի ձևավորման համար, քանի որ այն պահպանում է հին մտածողության, լեզվի և ավանդական կյանքի արժեքավոր շերտերը։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի գիտահետազոտական հաստատությունների (ԳԿՀ-երի) 1978 թվականի գործունեության վերլուծությունը՝ նպատակ ունենալով համակարգել գիտական աշխատանքի արդյունքները և մշակել մեթոդական հանձնարարականներ դրանց արդյունավետության բարձրացման համար։ Գրքում ամփոփված են տարբեր գիտական ուղղություններով իրականացված հետազոտությունները, դրանց թեմատիկ բաշխվածությունը, հիմնական արդյունքներն ու կիրառական նշանակությունը։ Հեղինակը վերլուծում է գիտահետազոտական աշխատանքի կազմակերպման առանձնահատկությունները, պլանավորման և հաշվետվության համակարգերը, ինչպես նաև գիտական կադրերի ներգրավման և աշխատանքի արդյունավետության գնահատման մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մեթոդական առաջարկություններ՝ ուղղված հետազոտական գործունեության համակարգման բարելավմանը, գիտական արդյունքների կիրառական արժեքի բարձրացմանը և գիտական ինֆորմացիայի ավելի արդյունավետ շրջանառությանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է գիտական հաստատությունների ղեկավարների, հետազոտողների, գիտական քաղաքականության մշակողների և տեղեկատվական ծառայությունների մասնագետների համար՝ նպաստելով գիտահետազոտական համակարգի կատարելագործմանը և գիտական աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը։

Մաթեմատիկա

Բարձրագույն մաթեմատիկա. Մաս II-ը բարձրագույն մաթեմատիկայի շարունակական ուսումնական ձեռնարկ է, որը խորացնում է առաջին մասում ներկայացված հիմնարար գիտելիքները և ընդգրկում է մաթեմատիկական անալիզի, գծային հանրահաշվի և վեկտորային հաշվարկի ավելի զարգացած թեմաները, աշխատությունում ներկայացվում են բազմաչափ ֆունկցիաների ուսումնասիրությունը, մասնակի ածանցյալները, բազմակի և անորոշ ինտեգրալները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունները ֆիզիկայի և ինժեներական խնդիրներում, միաժամանակ դիտարկվում են շարքերի համընկման չափանիշները, Ֆուրյեի շարքերը և դիֆերենցիալ հավասարումների հիմունքները, հատուկ ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկական ապացույցների խստությանը, խնդիրների լուծման տրամաբանական մեթոդներին և կիրառական մոդելավորմանը, աշխատությունը ներառում է բազմաթիվ օրինակներ և վարժություններ՝ նպաստելով բարձր մակարդակի վերլուծական մտածողության և կիրառական մաթեմատիկական հմտությունների զարգացմանը։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Մեծ Արարատի գագաթ բարձրանալու պատմությանը՝ ներկայացնելով տարբեր ժամանակաշրջաններում իրականացված վերելքների նախապատմությունը, ընթացքը և նշանակությունը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում Արարատ լեռան՝ որպես բնական, աշխարհագրական և պատմամշակութային նշանակություն ունեցող բարձունքի, հետազոտման և նվաճման պատմությունն է։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում լեռան աշխարհագրական առանձնահատկություններին, բարձրության, կլիմայական պայմանների, ռելիեֆի և սառցադաշտերի առանձնահատկություններին, որոնք էական ազդեցություն են ունեցել գագաթ բարձրանալու հնարավորությունների և բարդության վրա։ Ներկայացվում են վաղ շրջանի ճանապարհորդների, հետազոտողների և լեռնագնացների փորձերը, նրանց կազմակերպած արշավախմբերը, վերելքների երթուղիները և հանդիպած բնական ու տեխնիկական դժվարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պայմաններին, որոնցում իրականացվել են առաջին հաջողված վերելքները, ինչպես նաև դրանց պատմական հավաստիության, ժամանակագրության և մասնակիցների վերաբերյալ տեղեկություններին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու լեռնագնացության տեխնիկայի և կազմակերպման զարգացմանը՝ սկսած վաղ շրջանի արշավախմբերից մինչև ավելի համակարգված և մասնագիտացված վերելքներ։ Ուսումնասիրվում են նաև Արարատի հետ կապված ճանապարհորդական գրառումները, գիտական դիտարկումները և քարտեզագրական աշխատանքները, որոնք նպաստել են լեռան վերաբերյալ աշխարհագրական գիտելիքների ընդլայնմանը։ Վերելքների պատմությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես սպորտային կամ արկածային գործունեության պատմություն, այլև որպես գիտական հետազոտությունների, աշխարհագրական բացահայտումների և տարբեր ժողովուրդների ու ճանապարհորդների հետաքրքրությունների արտահայտություն։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել նաև լեռան նկատմամբ մշակութային և խորհրդանշական վերաբերմունքը, նրա տեղը տարածաշրջանի պատմական հիշողության մեջ և Արարատի գագաթի նկատմամբ ձևավորված հետաքրքրությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել լեռնագնացության պատմությամբ, աշխարհագրությամբ, ճանապարհորդությունների պատմությամբ, տարածաշրջանի բնական և մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին, ինչպես նաև պատմաբաններին, աշխարհագետներին և լեռնագնացության ոլորտի մասնագետներին։

Գրականություն

Խորխե Լուիս Բորխես-ի «Պատմվածքներ և հարցազրույց» ժողովածուն, որը հայերեն է թարգմանվել Հ. Բոդուկյան-ի և Վարդան Ֆերեշեթյան-ի կողմից, ներկայացնում է հեղինակին բնորոշ ինտելեկտուալ արձակի, փիլիսոփայական պատմվածքների և մետագրական մտածողության ամենահայտնի նմուշները, որտեղ իրականությունն ու երևակայությունը միահյուսվում են բարդ գաղափարական կառուցվածքների մեջ։ Բորխեսի պատմվածքներում հաճախ կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում անսահմանության, ժամանակի շրջապտույտի, ինքնության բազմաշերտության, գրքի և իրականության փոխհարաբերության թեմաները, որոնք ներկայացվում են հակիրճ, բայց գաղափարապես խտացված ձևով։ Նրա հարցազրույցները լրացնում են այդ պատկերն՝ բացահայտելով հեղինակի մտածողության տրամաբանությունը, գրականության մասին նրա հայացքները և աշխարհի ընկալման յուրահատուկ փիլիսոփայական մոտեցումը։ Տեքստերը բնորոշվում են ճշգրիտ կառուցվածքով, հղումների և մշակութային ակնարկների հարուստ համակարգով, ինչպես նաև ընթերցողին մտավոր խաղի մեջ ներգրավելու կարողությամբ, որտեղ յուրաքանչյուր պատմվածք վերածվում է գաղափարական հանելուկի։

Գրականություն

Ալեքսանդր Շիրվանզադե-ի «Նամուս» վեպը սոցիալ-հոգեբանական ստեղծագործություն է, որտեղ հեղինակը պատկերում է ավանդական հասարակության մեջ մարդու կյանքի, սիրո և պատվի հարաբերությունների բարդ ու հաճախ ողբերգական բախումը։ Վեպի հիմքում ընկած է «նամուս»՝ պատվի և հասարակական կարծիքի կոշտ կանոնի գաղափարը, որը որոշիչ դեր է խաղում հերոսների ճակատագրերում և հաճախ դառնում նրանց անձնական երջանկության կործանման պատճառ։ Շիրվանզադեն ցույց է տալիս, թե ինչպես են ավանդույթները, շրջապատի կարծիքը և սոցիալական ճնշումները սահմանափակում անհատի ազատությունը՝ ստիպելով մարդկանց զոհել իրենց զգացմունքները և իրական սերը հասարակական «պարտադրանքին» հնազանդվելու համար։ Ստեղծագործությունում ընդգծվում է նաև այն ողբերգական հետևանքը, երբ մարդը ապրում է ոչ թե իր ցանկություններով, այլ արտաքին կանոններով, ինչը բերում է հոգեբանական կործանման և մարդկային հարաբերությունների խեղաթյուրման։